A day in the life of...

Winterstop

2012-02-11T14:04:00.003+01:00

Vanmorgen hoorde ik op het nieuws dat er deze winter in Europa al 460 burgers aan de kou bezweken; het zou vooral om Polen en Oekraïners gaan. Ook aan de Costa Blanca hebben we af en toe koude dagen maar voor zover ik weet vallen er geen doden. Vooral bij wind uit het Noorden (Pyreneeën) is de temperatuur laag, al is en blijft het hier gemiddeld 20 graden warmer dan in Nederland.

Afgelopen week speelde ik na een onderbreking van vele maanden weer eens een rondje golf met vriend Hugo. De lucht was blauw, de zon scheen, de golfbaan lag er vanaf het terras bezien mooi bij. Pas toen we buitenstonden, viel mij de harde wind op: ik waaide uit mijn sokken! Mijn recent geknipte kapsel stond alle kanten op, mijn broekspijpen kleefden om mijn kuiten. Het was weliswaar geen noordewind maar hij blies op stormkracht. De hoge ballen die ik sloeg, werden van richting veranderd met alle gevolgen van dien. De meeste ballen behoorden tot de categorie voetzoekers. Hugo bestempelde die spelwijze als een slimme strategie. (De lieverd.) Ik miste de gebruikelijke souplesse.

Op de meeste dagen vertoeven we op het terras waar de naar warmte hunkerende botten zich tegoed doen aan zon. Sinds enkele jaren ontlopen wij de winter. Mijn lichaam is inmiddels niet meer gewend aan kou maar ook de geest lijkt momenteel te protesteren. Het lijkt wel alsof ik last heb van een schrijversblok. Zo geïnspireerd als ik was in Australië, zo hortend en stotend verloopt het bloggen nu. De zinnen vloeien thans niet. Mijn laatste blog is van alweer vijf dagen geleden?! Ik zou weer iets moeten schrijven maar het vlot niet. Ik denk er al dagen over na maar vind nog geen verklaring. Ik heb overigens volop energie en geniet van de dingen om mij heen. Ik weet ook niet zeker of er wel sprake is van een angst voor de witte bladzijde... Desalniettemin: ik hoop dat deze 'toestand' tijdelijk is.

We maakten het thuis extra gezellig: de comfortabele zitbank die we al minstens 15 jaar hebben (van het Duitse merk COR: “alleen het beste is goed genoeg”) verhuisde van de woonkamer naar het terras. Een fraaie foularde erover en klaar was de zonnebank!
Mijn liefje zit daar nu elke dag. Ze heeft inmiddels een mooi gebruind koppie, alsof ze recent op skivakantie ging. Het is de typische kleur van de winterzon. Zelf ontwikkelde ik een brillegezicht omdat ik mijn tijd in de zon vooral besteed aan het lezen van een stapel NRCs en Volkskrant Magazines. Het bevestigt hoezeer ik kan genieten van het lezen van papieren kwaliteitskranten.

De zon beschijnt ons terras vanaf het moment dat ze uit de Middellandse Zee opkomt, tot ongeveer half 4. Daarna wordt het buiten kil en trekken we ons in de cocon terug. De verwarming snort, de pantoffels gaan aan. Ik strek mij uit op de nieuwe chaise longue, bladerend door traditionele recepten: bonenschotels, gevulde soepen, stoofpotjes. Daarin heb ik zin. Er komen op dit moment weliswaar lekkere maaltijden maar geen culinaire hoogstandjes uit mijn winterkeuken!

Sinds enkele dagen hipt er 's avonds een vogeltje over de terrasvloer. De eerste keer dat ik het diertje zag, dacht ik dat het daar per ongeluk was terechtgekomen. Zocht het beschutting tegen de kou? Was het hongerig? De avond erop kwam het weer aangevlogen en de avond daarna opnieuw. Er lijkt dus opzet in het spel. Gisterochtend zat het op de hoge rand van het terras. Het bleef rustig zitten toen wij eraankwamen. We lijken een gevederd vriendje als wintergast te hebben. Aan het einde van de middag komt het wit-grijze bolletje wol met zwarte kop aan en verkent de hoeken van het terras. Het gaat vervolgens demonstratief voor de schuifpui staan. Eerst lijkt het zichzelf in de ruit te bekijken en daarna zoekt het contact. We bekeken elkaar al een paar keer goed. Het diertje staat hoog op de pootjes en wipt met de staart. Ik denk dat het een kwikstaart is. Het zijn de kleine dingen die het doen voor mij. Zeker nu.

De goden verzoeken

2012-02-06T11:10:00.011+01:00

Gisterochtend, om 5:43 uur, klonk gerommel. Even later schommelde het appartement licht heen en weer. De luiken voor het slaapkamerraam ratelden. “Wat was dat?” vroeg mijn liefje. “Een aardbeving” zei ik. Droogjes. Ik sprong uit bed en liep op blote voeten over de koude plavuizen de woonkamer in. Ook Spanje heeft momenteel lage temperaturen. Ik keek uit over de woonwijk die rustig leek te slapen. De straatverlichting brandde. 't Zag er vredig uit. “Misschien krijgen we nog een naschok” zei mijn liefje toen ik naar de slaapkamer terugkeerde. Dat gebeurde niet.

Enkele uren later bekeek ik op internet de meldingen van de wereldwijde realtime earthquake monitor. De beving bleek geregisteerd. Het betrof een zeebeving met een kracht van 3.5 op de schaal van Richter. Het epicentrum lag op circa 20 kilometer voor de kust van Torrevieja, een stad op 10 minuten rijden van onze woonplaats aan de Costa Blanca.

De zeebeving vond plaats op Cabo de Palos, op een diepte van ruim 10 kilometer. Torrevieja ligt op een breuklijn. Het is niet de eerste keer dat we hier een beving voelen. In 1829 werd Torrevieja door een 'terremoto' van 6.6 op de schaal van Richter compleet van de kaart geveegd. Zo vernietigend was het nu gelukkig niet. Onze vrienden Ben & Joan hadden de beving ook duidelijk gevoeld in hun appartement aan de andere kant van de wijk. Onze vrienden Hugo & Emmy, die in hun eigen appartement aan de andere kant van onze gang verblijven, merkten niets. Zij doen klaarblijkelijk aan comaslapen! Hugo baalde met terugwerkende kracht van het feit dat hij het natuurfenomeen niet opmerkte. Hij krijgt vast nog gelegenheid om het eens mee te maken...

De ervaring deed mij sterk (terug)denken aan Bali. Niet alleen omdat de earthquake monitor gedurende gisteren en vandaag ettelijke bevingen in de Indonesische archipel meldde. Het eilandenrijk ligt immers aan de Ring van Vuur. In Noord-Bali werden we ervaringsdeskundigen op dit vlak. Ik verbleek niet meer bij een ervaring van dit kaliber maar ik schat het wel op waarde.

Vanmorgen ontvingen we een uitgebreid verslag van Toos & Pim die momenteel in onze tropische villa verblijven. Ze ervoeren afgelopen weekend voor het eerst tijdens hun verblijf een staaltje Balinees noodweer. 't Spookte aan de Balizee! De weergoden lieten zich van hun woeste kant zien: é-norme regen, heel sterke wind en oorverdovend omweer. Ze meldden ons tot onze (en hun eigen) grote opluchting dat de villa kurkdroog bleef. Alle extra maatregelen die we in het droge seizoen op het terrein troffen, blijken hun vruchten af te werpen. Kami senang.
Het plaatselijke noodweer veroorzaakte stress in de villa’s van twee buren. Belgische buurman Tom kreeg overlast van wassend water aan de achterzijde van zijn villa. Het water gutste onder zijn poort door, volgens het verslag. Bij een andere Belgische buur verderop weigerde de rivier langs zijn terrein de nieuwe bedding te volgen. Hij trad buiten de oevers en overstroomde de tuin. Wij zagen het daar eerder gebeuren. Kasian! Dit soort natuurgeweld maakt nederig…

Het strand voor het huis dat wij in october 2011 schoon achterlieten, veranderde door het noodweer in een slagveld. Tenminste 30 Balinese strandjutters zijn thans materiaal aan het verzamelen, naar verluid. We hebben een flinke bos hout voor de deur. En een plasticberg. Ik ben benieuwd wat we zullen aantreffen als we begin maart naar het Balinese honk terugkeren.

We gaan onze villa, die we onlangs tot ‘Villa Kerang’ (Villa Schelp) omdoopten, in gereedheid brengen als formele verhuurvilla. Enige tijd geleden maakte ik een eigen website met informatie over de villa, het personeel, de directe omgeving en andere attracties aan de Balizee. Vervolgens sloten we ons aan bij een officieel verhuurbedrijf en zeer recent plaatsten we een advertentie op Marktplaats. Enkele boekingen voor later in het hoogseizoen zijn inmiddels binnen maar er is nog ruim plaats voor andere gasten. Voor geïnteresseerden: een link naar onze verhuurvilla is elders op mijn blogsite te vinden. What you click, is what you get!

Tijdens het aanstaande bezoek gaan we onze persoonlijke spullen inpakken; die zullen per boot naar Spanje worden getransporteerd. We gaan in Bali nog enkele investeringen doen om de villa te vervolmaken. Het is nu al een comfortabel en mooi vakantiehuis maar we gaan de puntjes op de i zetten.

Een weerzien met Yudha, de leukste Balinees, staat hoog op ons verlanglijstje. Toos stuurde tevens een foto mee van ons vriendje dat eruit ziet als een Noord-Koreaantje. Een kleuterversie van de Oen Kim Jung. Hij was flink onder handen genomen door De-Kapper-met-de-Bloempot-en-de-Kartelschaar. Wel kijkt hij slimmer uit zijn ogen (dan voorheen). Zijn glimlach is nog steeds hartverwarmend. We tellen af.

En un momento dado

2012-02-01T19:40:00.007+01:00

Jaren geleden kwam er een documentaire uit met dezelfde titel. Hoofdpersoon van deze reportage was Johan Cruijff. De ex-voetballer was al geruime tijd trainer van FC Barcelona en de club beleefde hoogtijdagen. Cruijff is niet alleen wereldberoemd om zijn voetbalprestatie maar ook om zijn taalvirtuositeit. Zelf ben ik een andere mening toegedaan: ik noem hem Neêrlands Koning van de Taalverhaspeling. Niet alleen in het Nederlandstalige gebied want uit de documentaire bleek dat hij ook een potje van zijn Spaans maakt(e).
‘En un momento dado’ betekent op een gegeven moment. Dado is het voltooid deelwoord van het werkwoord ‘dar’ (geven). Geven is een overdracht van iets van de ene naar de andere persoon. Dus je begrijpt: die uitdrukking van Cruijff was taalkundig incorrect. Een moment is geen gift. Een onbedoelde vergissing, denk ik. Het taalcentrum in zijn hersenen (linkergedeelte) kreeg ooit een flinke klap van de molenwiek. Koppen is en blijft risicovol!

Deze week volg ik een intensieve privécursus Spaans aan een opleidingsinstituut (Enforex/Don Quijote) in Alicante. Ik heb het druk-druk-druk en kwam daardoor niet eerder aan bloggen toe. Die cursus is niet helemaal privé want mijn liefje en onze vriendin Emmy zitten in hetzelfde klasje. ‘s Ochtends rond het ochtendgloren rijden we gedrieën naar Alicante waar we tot na de lunch aan het strenge regime van twee Spaanse leraressen worden onderworpen: Cristina en Yolanda.

Op maandagochtend kreeg ik een formulier voor mijn neus dat na invulling mijn beginniveau moest aangeven. Ik keek naar de vele vragen en vroeg mij af of ik in de juiste cursus zat. Moeilijk... ¡¿Madre Mia?! Ik vond nauwelijks idioomvragen, zag hoofdzakelijk werkwoordsvormen die mij soms bekend voorkwamen maar vaak helemaal niet.

Driemaal in mijn leven volgde ik een cursus Spaans: een zelfstudie tijdens mijn tijd aan de universiteit, een cursus Spaans-aan-huis nadat wij ons appartement in Spanje kochten, een groepscursus op zaterdagochtend in onze eigen Spaanse wijk, nadat wij permanent verhuisden.
In de afgelopen jaren hanteerde ik echter een mix van Engels-Nederlands-Bahasa Indonesia-Spaans. Ik scoorde dan ook niet erg hoog tijdens de test maar dat stoorde mij niet. Ik volg de cursus immers om te leren en de latente kennis die ik reeds van de Spaanse taal bezit, op te halen. Het interessante was dat mijn liefje, die veel meer affiniteit voelt met cijfers dan met taal, dezelfde score behaalde als ik. Zelf verklaart ze dat vanwege haar intuïtieve vaardigheden… (¡La pelota!) ik schrijf het toe aan haar vaardigeid om goed te gokken. Verbaasd was ik, desalniettemin. Mijn eigen Dulcinea besloot jaren geleden niet langer tegen windmolens te vechten. Zij doet sindsdien vooral wat ze zelf wil en daaraan verandert geen Spaanse juf ook maar iets!

Die doen overigens erg hun best het ons naar de zin te maken met afwisselende programma-onderdelen maar een fikse dosis grammatica maakt dagelijks onderdeel uit van het programma. Dat talige gepuzzel vond ik van kindsaf aan erg boeiend en leuk. In de lessen ligt de nadruk momenteel op de preterito indefinido, de verleden tijd. Geldt in het Nederlands ‘ik kwam, ik puzzelde en loste op’, in het Spaans bestaan vele soorten verleden tijd en uitzonderingen op taalregels. Regelmatige werkwoorden krijgen vervoeging A, onregelmatige werkwoorden krijgen vervoeging B, werkwoorden die eindigen op -ir, -uir en -guir, krijgen weer verschillende vervoegingen en wederkerige werkwoorden zijn wéér anders. Net als de werkwoorden met twee aansluitende klinkers. Volg je me nog? Ik worstel mij als een Spaanse peuter door het donkere bos van de werkwoordsvervoegingen: ik kijkte en liepte, het regente, ik maakde... Niets is mij vreemd. Een taal leren is voor een oudere jongere sowieso geen sinecure.

‘s Middags maak ik thuis braaf huiswerk want oefening baart kunst. Ik ben daarin de enige van het gezin. Voor mijn liefje geldt: zij doet niet aan huiswerk. And she doesn’t do mornings, zoals op de foto is te zien. Tja. Het gegeven moment is niet altijd het juiste moment... Over vier weken zullen we namelijk weer naar Bali reizen en moet mijn Bahasa Indonesia weer worden opgepoetst. Na terugkeer gaan we waarschijnlijk met de caravan een tijdje in Noord- en Midden-Europa ‘uithangen’. We zullen de komende maanden dus niet bepaald in Spaanssprekende gebieden vertoeven.
Maar deze cursus heeft zeker zin, Spaans leren is geen hopeloze strijd. We hebben nog twee dagen te gaan. De komende weken in Spanje ga ik goed besteden. ¡Claro que si!

Het jaar van het draakje

2012-01-27T08:02:00.006+01:00

Inmiddels zijn we alweer een week terug uit Australië. Mijn hoofd is helemaal in Spanje maar mijn lichaam twijfelt nog. Mijn jetlag is dus nog niet voorbij. Die van mijn liefje kennelijk wel maar zij is thans snipverkouden. Dat is inmiddels (haar) vaste prik na een lange reis in een vliegtuig.

Over prik gesproken, gisteren hadden we een afspraak met Dr Brugarolas en zijn oncologieteam in Hospital San Jaime. Mijn liefje onderging haar driemaandelijkse medische onderzoek op haar favoriete plek en ontving groen licht. Joehoe! Toen zij in augustus 2009 de diagnose borstkanker kreeg gesteld, werd ons uitgelegd dat de daaropvolgende drie jaren cruciaal waren. De kans dat het type tumor dat was aangetroffen (triple negatief) kon terugkomen, zou met name groot zijn in die eerste drie jaren. We tellen heel goed af. Zij heeft nog twee medische controles te gaan voordat die mijlpaal wordt bereikt. De eerstvolgende -kleine- controle zal ergens in Europa plaatsvinden, de grotere daarna weer in Spanje. Dit wordt ongetwijfeld haar jaar! Vanwege haar leeftijd zal zij de komende zeven jaren nog onder regelmatige medische controle moeten blijven voordat zij formeel 'genezen' kan worden verklaard. Wij kijken met vertrouwen de toekomst in. Net als Emmy die haar verraste met een prachtig boeket ter vieringe ende vermaeck.

Een bezoek aan Dr Brugarolas gaat tot nu toe altijd gepaard met een bespreking van de wereld. Zo ook deze keer. Het was erg rustig op de afdeling dus hij leek alle tijd te hebben. Hij vroeg belangstellend naar ons verblijf in Australië en wij vertelden hem het een en ander over onze ervaringen. Onder andere over het feit dat de levenskosten er tamelijk hoog zijn in vergelijking tot Europa. Volgens mijn liefje is het vooral de florerende mijnbouw die de salarissen in grote delen van het bodemrijke continent opdrijft. Salarissen houden in Australië (nog) gelijke tred met de kosten van levensonderhoud.

Vervolgens gingen we over op de situatie in Spanje en de toestand van patiënt Europa. Hoe dit continent kan worden genezen? Zijn diagnose als Europeaan is dat de Europese cultuur en het regerende old boys network vooruitgang en herstel tegenwerken. De gevestigde orde moet inzien dat de macht voortaan zal moeten worden gedeeld met of zelfs afgestaan aan een jonge(re) generatie wereldburgers om het continent te redden...
Een opmerkelijke mening voor een Spanjaard die al lang met pensioen had moeten gaan. Maar zijn opvatting is te verklaren: hij woonde en werkte jarenlang in de Verenigde Staten. Hij ervoer en zag daar dat iedereen een leider, rijk en meer van dat alles kan worden. “United States: the land of the free and the home of the brave...” Als je de top wilt bereiken, staan alleen je eigen beperkingen dat in de weg.
De cultuur en de tradities van Europa zijn van heel andere aard. Iemands afkomst bepaalt hier in veel sterkere mate wat het maximum haalbare in het leven zal zijn. Ik ben het eens met zijn constateringen maar al was ik dat niet, ik vind het boeiend om naar een ervaren en genuanceerde wereldburger als hij te luisteren en met hem te praten. Ik leerde in mijn leven slechts één grootouder een beetje kennen. Ik heb zo’n seniore vraagbaak en bron van wereldwijsheid in mijn jonge jaren gemist. De honger naar dergelijke uitwisselingen bleef. Brugarolas inspireert en dat zie je terug in de werkwijze en de resultaten van zijn team.

Gisteren vond tevens Australia Day plaats, de nationale feestdag Down Under. Het is de 224ste viering van het moment waarop de Eerste Vloot vanuit Engeland in Sydney aankwam. Het historische feit wordt op grote schaal gevierd. In de laatste week van ons verblijf zag ik al vele vlaggen aan en om huizen verschijnen. Australiërs zijn trots op hun land en op hun geschiedenis. Dat geldt ook voor Claire en Julie.
Mijn liefje was bijna Aussie geworden: in de jaren 50 van de vorige eeuw besloten haar ouders naar Australië te emigreren voor een beter leven. De formulieren werden ingevuld, het licht sprong op groen, het schip wachtte. (Ik las trouwens dat een van die migrantenschepen toentertijd 'Nelly' heette.) Totdat haar moeder koudwatervrees kreeg. De familie ging uiteindelijk niet. Ik kan niet zeggen dat het maar goed is ook. Ik geloof namelijk in onze lotsverbondenheid. Wellicht had ik haar dan toch ook ontmoet?! Bijvoorbeeld op Fraser Island... zoals dat gebeurde met Bernadette, Claire en Julie met wie wij warme vriendschapsbanden ontwikkelden.

Australia Day 2012 ging gepaard met een fikse rel: Tony Abbott, de rechtse oppositieleider van de linkse huidige regering van Julia Gillard, gooide de knuppel 's ochtends in Sydney in het hoenderhok door te zeggen dat het wellicht tijd wordt dat de Aboriginal Tent Embassy 'moves on'... Precies 40 jaar geleden zetten de oorspronkelijke bewoners van Australië, die daar naar verluid 50.000 geleden vanuit Zuidoost-Azië aankwamen, een tent op tegenover het parlementsgebouw in Canberra (ACT). Men deed dit uit protest over de manier waarop ze sinds de komst van de 'white fellas' werden behandeld.
Aboriginals uit het gehele land kwamen naar de tentambassade voor hun versie van Australia Day. Na het interview met Abbott bestormden boze Aboriginals het gebouw in Canberra waarin Abbott en Gillard verbleven. Men kwam verhaal halen en Gillard weigerde het gezelschap te woord te staan. Dat escaleerde. Uiteindelijk moesten de politici door de politie worden ontzet.
Ik zag en hoorde de oppositieleider in de afgelopen drie maanden acteren en werd bepaald geen fan van hem. Ik vind hem een oninspirerende, grofgebekte persoon met populistische trekken wiens boodschappen mij doorgaans negatief in de oren klinken. Na het incident rechtvaardigde hij zijn opmerking met dat in de afgelopen 40 jaar reeds veel ten goede keerde voor Australië’s oorspronkelijke bewoners. Dat kan wellicht zo zijn maar er valt nog veel te verbeteren. Abbott’s gebrek aan nuancering en gevoel voor timing vond ik typerend voor de man. Dat heelt geen wonden en brengt geen genezing. Nergens.

Jetlag

2012-01-22T14:16:00.006+01:00

Hedenochtend zat ik om 3:00 uur in de woonkamer te lezen. Ik kon de slaap niet meer vatten. Een spannend boek van Wilbur Smith lag op mij te wachten dus ik vond het voor dat moment geen straf. Het gaat over duiken, vissen, grote witte haaien, boten en cruiseschepen in zuidelijk Afrika. Een mooie overgang, leek mij. Ooit las ik dat je een dag nodig hebt voor elk uur tijdverschil dat je overbrugt. Tussen New South Wales en Spanje staan tien uren. Dat betekent dus dat het een dag of tien kan duren voordat het Australische ritme uit mijn systeem is. Uit het hart zal dat nooit raken!

De laatste dagen in Sydney waren heerlijk. Maandag speelden we Bondi Beach Bums, met een grote surfplank en de boogieboard. We lunchten bij eetcafé 'the Bucketlist', een kekke plek waar je op plastic kratten en cartonnen dozen zit. Dat zit overigens stukken beter dan het klinkt. De gerechten werden in emmertjes geserveerd. Mijn garnalen waren supervers. Dinsdag werden we afgezet op Circular Quay, het pulserende hart van waterstad Sydney, en wat lag daar afgemeerd? De Volendam. Een van de cruiseschepen van HAL, de Holland-Americalijn. Het schip werd gevuld met brandstof en nieuwe passagiers bleken aan boord te komen. Op zo’n dag is het aan de kade een drukte van belang: overal vandaan komen leveranciers, taxi’s halen en brengen passagiers. Een haven vind ik dan net zo boeiend als een vliegveld.

's Avonds dineerden wij met Claire en Julie bij trendy restaurant 'Sydney Café', gelegen op de bovenste verdieping van het voormalige Douanekantoor op de kop van de haven. Een betere locatie voor een restaurant is er niet. Vanaf dat hooggelegen terras heb je zicht op de Harbour Bridge en het Opera House. En op de Volendam die om 7 uur bleek te vertrekken. Het schip duwde zichzelf zijwaarts weg van de kade en voer achteruit naar het midden van het water. Geen sinecure in zo’n betrekkelijk kleine, drukke ruimte als Circular Quay waar duizenden Sydneyers dagelijks met grote ferries en kleine catamarans het plaatselijke woonwerkverkeer uitmaken. De boeg zwenkte naar bakboord en het schip draaide temidden van andere boten -bijna- om de eigen as en stoomde richting oceaan. De scheepshoorn klonk driemaal en daar ging het. Ik had kippevel en was een beetje jaloers op de passagiers die op het bovendek stonden. Een varende hotelkamer en geen gesleep met koffers! Tegelijkertijd moest ik denken aan het grote Costa-cruiseschip met ruim 4.000 mensen aan boord dat enkele dagen daarvoor aan de Italiaanse kust op een rots liep, een scheur van 50 meter in de romp opliep en kapseisde. Met de Italiaanse kapitein Schettino die het schip verliet voordat hij zijn klanten in veiligheid bracht. Dat zal een Captain Cruise van HAL niet in zijn hoofd halen!

De langste aaneengesloten terugreis (ooit) in een vliegtuig viel mij enorm mee. We vlogen eerst met een Boeing 747 van Qantas naar Bangkok (8 uur), daar gingen we een uurtje van boord omdat het vliegtuig bijtankte en werd schoongemaakt. Vervolgens nam de vlucht naar Londen Heathrow nog eens 13 uur in beslag. Daar aangekomen, namen we de shuttle naar Londen Luton. Eigenlijk vind ik die benaming volksverlakkerij: Luton ligt immers 40 Engelse mijlen van Londen vandaan... We zaten circa 1.5 uur op de drukke M25; ook wel de langste parkeerplaats van Europa genoemd. Nu, dan weet je het wel!
Het laatste traject naar Spanje legden we af met EasyJet. De meneer van de incheckbalie en zijn supervisor waren goedgeluimd: het derde bagagestuk (mijn boogieboard) hoefde niet te worden betaald. Slechts twee stuks bagage was toegestaan. Doorgaans moet je voor alle afwijkingen van de regel betalen bij een low cost airline. Ik rekende dan ook op bijbetaling maar de plank mocht zonder kosten mee het vliegtuig in. Op Luton zag ik overigens een vliegveldnoviteit: een sprekend fotobeeld van een (aantrekkelijke) vrouwelijke veiligheidsbeambte in uniform deelde ons mee wat wel en niet is toegestaan aan boord van een vliegtuig. Levensecht en mooi uitgevoerd!

We landden met een zonnetje. Tijdens onze afwezigheid gaven we opdracht tot het aanleggen van een wifi-verbinding in ons Spaanse appartement. Ik keek erg naar dat home surfen uit. Was het al moeilijk genoeg om de prachtige stranden van Australië te verlaten (onder andere Sydney’s Bondi Beach), tot op heden heb ik vanuit het Spaanse honk nog geen minuut kunnen surfen. De computer heeft een excellente verbinding met de nieuwe router maar internet... ho maar. De server ligt diep in coma, in tegenstelling tot muzelluf. Olé! Morgen maar weer een stevig telefoongesprek voeren met de helpdesk van de internet provider. Het is de enige tegenvaller van de thuiskomst.
De afgelopen dagen waren lang maar zonnig. Ook vandaag schijnt de zon volop en de voorspellingen voor de rest van de week zijn uitermate plezierig. De zonsopkomst van hedenmorgen was trouwens van een grote schoonheid.

Goodbyes

2012-01-18T02:28:00.003+01:00

This blog is dedicated to the Surfchick, the Mermaid and the Furry Princess.

Thank you for a great holiday in Australia. We have thoroughly enjoyed your company. Thank you above all for your friendship. We'll be back before your know it!

'Goodbyes are not forever.
Goodbyes are not the end.
They simply mean we'll miss you...
Until we'll meet again!'

With lots of love,
M&B

Shortly, we'll be travelling to Europe again. It will be the longest journey on an airplane we have had sofar: 26 hours! My next blog will come from Spain again. Deo Volente...

She sells sea shells

2012-01-12T00:22:00.006+01:00

Goed dan. Nog eentje over zon, zee en maan om het af te leren.
In de wateren van New South Wales leerde ik bodysurfen. Ik raakte er tamelijk bedreven in, al zeg ik het zelluf. Hoe je het doet? Je kiest een goede golf uit (oefening baart kunst) en begint een meter of twee vóórdat de golf omslaat krachtig te crawlen. Na 3 à 4 slagen til je je hoofd uit het water en laat je je bovenop de golf meevoeren. Met één arm gestrekt voor je uit als roer maar ook om het hoofd te beschermen tegen ongewenste botsingen. Soms tilde zo’n golf mij op en nam mij tenminste tien meter mee. Op bijgaande foto was ik overigens te laat. Ik kwam in een zogenaamde ‘barrel’ terecht. Alsof je in een wasmachine zit!

Het walvisseizoen is hier ruimschoots voorbij maar wij zagen flink wat bultruggen. Deze majestueuze walvissen zijn inmiddels in de koude, voedselrijke wateren van Antarctica aangekomen waar ze de komende maanden verblijven. Rondom het koude continent zullen ze niet de enige zijn... 100 jaar geleden, in januari 1912, voer een omgebouwde walvisjager een Antarctische baai binnen met Douglas Mawson aan boord. Hij was de leider van de 'Australasian Antarctic Expedition' en zette als eerste Australiër voet aan wal van Antarctica. De eerste Europeaan die dit continent bereikte, was de Noor Amundsen (ook in 1912).
Antarctica ligt op circa 7.000 kilometer ofwel 8 uur vliegen van Australië. De 'Australian Broadcasting Company' legt momenteel verslag van een bijzondere expeditie naar Antarctica. Het programma heet 'In de voetsporen van Mawson'. Het doet mij sterk denken aan 2011, toen men het Darwinjaar herdacht met een hernieuwde reis aan boord van de Beagle. Karen Barlow, ABC-journaliste en Antarctica-adept, is aan boord van het schip 'Aurora Australis'. Ik volg de reis via haar blog. Ik hoop ooit zelf een reis naar dit continent te maken.

Na de bultruggen kregen de tuimelaars van Forster mijn onverdeelde aandacht.
Mijn liefje ontpopte zich tot een uitstekende dolfijnenspotter. Bijna elke dag zagen we ze in groepen voorbijtrekken. Je kunt hier zwemmen met dolfijnen maar daaraan heb ik geen behoefte meer. Ik zwom voor het eerst met -getrainde- dolfijnen tijdens een vakantie in Israël (1994) en herhaalde dat tijdens een rondreis in Cuba (2000). Toen dobberde ik middenin de oceaan en maakte ik kennis met wilde dolfijnen. Een groot mannetje zocht toenadering tot mij. Het dier leidde mij weg van de andere zwemmers in de groep?! “Help” riep ik vertwijfeld naar mijn liefje die veilig aan boord bleef. Het liep goed af. Bij het afscheid kreeg ik een grote natte snuit tegen mijn gezicht gedrukt. Ik rook nog uren daarna naar vis, zelfs nadat ik mij vele keren had afgeborsteld. Die ervaring zal mij altijd bijblijven.

Eerder deze week had ik wederom een ‘close encounter’ met een volwassen dolfijn. Terwijl ik in een kayak peddelde, sprong er een grote tuimelaar voor mijn neus uit het water op. De fotograaf aan wal miste dat fotomoment. De bellen op het water (rode pijl) bewijzen echter de ‘footprint’ van het zeezoogdier. Deze ervaring had ze alledrie: de wow, goh en goede hemel-factoren!

En haaien? Die zag ik niet met eigen ogen maar ze zijn hier altijd en overal. Zeer recent werd in Australische wateren voor het eerst een hybride haaiesoort ontdekt: het gaat om een kruising van de gewone zwartpunthaai en de kleinere Australische zwartpunthaai. Dat is belangrijk nieuws: haaien zwemmen al 400 miljoen jaar in de oceanen rond en zouden in die periode nauwelijks fysiologische aanpassingen hebben ondergaan. Nu heeft men bewijs dat haaien zich wel degelijk aan de omstandigheden aanpassen. Wetenschappers van de Universiteit van Queensland zijn zeer enthousiast over de ontdekking. Men is van mening dat deze nieuwe soort samenhangt met klimaatverandering.

And last but not least: schelpen. Ik raapte ze in alle soorten en maten. Vrijwel dagelijks op verschillende stranden in en om Forster. Afhankelijk van de ligging van het strand, vond ik verschillende soorten. De soorten van Pebbly Beach zijn dikker en steviger dan die op Forster Main Beach die qua soorten weer verschillen van de dominante schelpensoorten van Nine Mile Beach. De uitgebreide schelpencollectie van New South Wales is online te bekijken. Het was voor mij een waardevol naslagwerk. Naast vele bekende schelpen trof ik soorten aan die ik niet eerder zag. De meest opmerkelijke eigen vondst staat links bovenin de collage. Aanvankelijk dacht ik dat het een nautilusachtige was. Een medeschelpenverzamelaar die lerares bleek te zijn en in de branding zocht, noemde ze cat’s eye shells en dat bracht mij op het spoor.

Deze katteoogschelp is geen echte schelp; het is het operculum: de afsluitklep van een zeeslakkenhuis (Turbo petholatus Linnaeus,1758). Het wordt ook wel ‘disc of the moon’ en maanoog genoemd. De intrigerende oogkant zit aan de buitenkant, de binnenkant heeft een spiraalvormige ribbel die links- of rechtsom kan draaien. Het geldt in bepaalde Pacifische culturen als bescherming tegen het boze oog en dient als sieraad. De linkerkolom geeft de eigen vondsten weer, de rechterkolom toont mogelijke sieraden. Een ring met een fraaie cat’s eye shell brengt al gauw $50 op?! Enkele examplaren gaan mee naar Spanje en nee, ze zijn niet te koop!

Grey Nomads

2012-01-09T00:05:00.001+01:00

De zomer ging in New South Wales niet goed van start al waren er vele zomerse dagen. Het weer is niet stabiel: zonnige dagen worden wekelijks afgewisseld met regenachtige. “Niet normaal” volgens de lokalen. Wij kregen in de afgelopen maanden twee fikse hagelbuien, veel regen en een beetje kou. Desalniettemin werd het een fijne vakantie.
Het hoogseizoen in Forster lijkt alweer achter ons te liggen. Dit stadje aan de monding van de Grote Meren heeft doorgaans een populatie van 10.000. Op het hoogtepunt van de zomervakantie (rondom Kerst) verblijven hier 100.000 vakantiegangers. Die toename was goed te merken aan de kwalitatief slechte internetverbinding, de gevulde parkeerplaatsen, de volgeboekte restaurants, het drukke strand en de overvolle camping.

Wij zijn aan onze laatste week in Forster begonnen. Ik zal de mooie stranden en het boogieboarden gaan missen. Onze vriendinnen stelden voor dat we 'even' naar Fiji vliegen en dan met een nieuw visum naar Australië terugkeren. Alhoewel we het nog erg naar onze zin hebben, doen we het niet. Dokter Brugarolas wacht op ons. Bovendien moeten de paspoorten worden vernieuwd. Als dat is geregeld, kunnen we weer jaren op reis!

Op één plaats verblijven, beviel goed maar het nomadenleven trok als nooit tevoren. Ik keek verlekkerd naar al die fraaie kampeerauto’s die mij passeerden. Mijn liefje en ik namen ons dan ook voor de eerstvolgende vakantie in Australië weer met een kampeerauto op pad te gaan. Niets mooier dan 's morgens niet weten waar je 's avonds zult zijn! We zijn van plan opnieuw -maar nu héél langzaam- langs de woeste kust van West-Australië (Perth) naar Darwin (Northern Territory) te rijden. Daar vind je shark whales, de Pinnacles, stromatolieten, een aantal nationale parken, World Heritage Shark Bay en vele andere, fantastische plekken. We reden in 2005-2006 en in 2008 met een kampeerauto door het land en dat beviel heel goed. Het gevoel van vrijheid is op dit ruime continent ongeëvenaard. Australië leent zich uitstekend voor een rondtrekkend bestaan en vele ingezetenen doen het dan ook.

In de afgelopen jaren spraken wij regelmatig met rondtrekkende Australiërs. Zo ook in de afgelopen maanden. De meesten van hen waren 55-plussers die vertelden dat ze hun huis voor enkele maanden vaarwel zeiden om naar zonnige en/of droge oorden af te reizen. Een aantal van hen verkocht huis en haard, schafte een campervan of caravan aan en tourt door het eigen land. Jaar na jaar.
Sommigen verrichten vakantiewerk terwijl ze rondgaan maar de meesten genieten van hun pensioen en hun vrije tijd. Die grote groep wordt de grijze nomaden genoemd (al zijn velen niet grijs). De caravans en campervans waarin ze rijden, zijn doorgaans zeer goed uitgerust en soms van verbluffende omvang en luxe: twee-assers met 6 wielen, met uitschuifbare zijkanten waardoor ze nog groter worden, met wasmachine, freezer, kookeiland en dubbele koelkasten aan boord, met queen- en kingsize bedden, complete en-suite badkamers. Met recht motor homes.

In de afgelopen maanden las ik verscheidene caravan & campervan-tijdschriften, zoals 'Caravan & Motorhome ' en 'Caravanworld'. Deze magazines staan vol nieuwe ontwikkelingen, de laatste snufjes en een gigantisch aanbod aan tweedehands voertuigen. Mijn ogen gingen ervan glimmen… Enige tijd geleden zag ik een fantastische caravan die qua vormgeving was geïnspireerd door het Sydney Opera House. De naam van het voertuig is ‘Opera Capsule Caravan’ van de hand van Axel Enthoven. Hollandser kan niet! Axel is niet de enige die door Sydney wordt gegrepen. Voordat wij naar Europa terugreizen, gaan we nog enkele dagen logeren bij onze vriendinnen die daar wonen. Weer even hand in hand lopen over Circular Quay, iets meekrijgen van het Sydney Summer Festival dat rondom Hyde Park plaatsvindt, wellicht een bezoek brengen aan restaurant Aria (jurylid van Masterchef Australia Matt Moran). Een kleurrijk vooruitzicht.

In een ander kampeertijdschrift dat ik recent las, werd een hippe tent aangeprezen: de VW Campervan. Een trendy tent voor de jonge kampeerder. Het aantal jonge Australiërs dat kampeert neemt momenteel snel toe. Ook Claire & Julie hebben een caravan. Dat is nog iets dat wij, Hollanders, met de Aussies gemeenschappelijk hebben. Dit jaar willen mijn liefje en ik met onze eigen 'Vent' door Europa gaan toeren; dat deden we tot nu toe nauwelijks. Ons gezellige en comfortabele huis op wielen komt na lange tijd weer uit de stalling. Gaan we zelf Pipo de Clown en Mama Lou spelen.

Queens of the King Prawn Sandwich

2012-01-05T22:36:00.003+01:00

Dit blog had ook zomaar 'Gone Fishin‘ – part 2' kunnen heten. Deel 1 ging over vissen, zeg maar gerust héél grote vissen, die door anderen werden gevangen. Deze keer is anders.

We gingen namelijk weer het water op met onze vriendinnen Claire, Julie en Lucy en nu gingen de hengels mee. Na een langzame start in de ochtend werd de trailer met boot rond lunchtijd door Claire vakkundig het water ingereden via een van de bootramps in Forster Keys. De dames zijn goed op elkaar ingespeeld: de ene chauffeert, de andere geeft richtingaanwijzingen. De ene laat de boot te water, de andere rijdt de lege trailer naar de parkeerplaats. Zo’n samenwerking en taakverdeling komt mij, co-caravanner, bekend voor al zijn mijn Aussie-vriendinnen beiden geduldiger dan ikzelf. Een mens is nooit te oud om te leren. Ook in mijn geval lijkt dat soort intelligentie met de jaren toe te nemen. Ik spreek muzelluf ter aanmoediging toe dat ik nu eenmaal de jongste van allen ben...

We voeren over Wallis Lake totdat mijn liefje, inmiddels een geoefend 'spotter’, een vin dacht te zien. Dat bleek spot on! Daar was er nog een, en nog een. Het ging om een grote groep wilde dolfijnen die op weg leek naar de oceaan, via de Forsterbrug. Claire ontpopte zich tot een (min of meer) deskundige dolfijnengids. “Welcome on board Sea Gals & Co. In front of you, I mean on the left side of the boat, oh-no on the right side, uhhhm behind the boat you see a large pod of bottlenose dolphins.” Het lag niet aan haar, ze zwommen inderdaad overal om ons heen!
We volgden de dieren op gepaste afstand en met getemperde snelheid. Ik was verrukt over hun nabijheid. Ze waren groot. Ook hond Lucy was hyperenthousiast. Normaal gesproken maakt ze nauwelijks of geen geluid maar op dat moment des te meer! Met haar zwemvest aan drentelde ze heen en weer over de plecht van de boot.

's Ochtends was mijn liefje het dorp ingegaan om een verrassingslunch voor ons te kopen: king prawns. 'Vanochtend zwommen ze nog... ' Eerder schreef ik over de piekervaring van het eten van een prawn sandwich op Australische wijze. Je koopt de gewenste hoeveelheid garnalen in de schil, een gesneden witbrood, een kuipje boter, verse peper en Bob’s your uncle! Normaliter gruwel ik van witbrood maar soms moet weerzin wijken voor een nieuwe ervaring. Prawn sandwich eten aan boord van een boot, in goed gezelschap, op een prachtig meer maakte dat alles nóg smakelijker. Het voordeel was deze keer dat de schillen overboord mochten. Een flesje (alcoholvrij) ginger beer light completeerde mijn lunch.

Daarna was het tijd voor vissen. We legden aan in de nabijheid van een grote oesterbank dus dat zou gunstig moeten uitpakken... Als aas werden ongekookte kleine garnalen gebruikt. Claire voorzag de vishaak van een garnaal en daar ging ik.
Op het gebruik van een werphengel moest ik een paar keer oefenen. De eerste keer zwiepte de hengelpunt namelijk hard zonder draad uit te rollen zodat het aas van mijn haakje vloog, de tweede keer schoot de lijn tientallen meters ver bij mij vandaan. Vanaf de derde keer liep het echter gesmeerd. Ik hield de vinger aan de draad en opeens voelde ik een flinke ruk. Ik haalde de hengel op en de garnaal was weg. 1-0 voor de vis. Dat ging zo nog even door totdat ik op het juiste moment weerstand bood. Beet! Een kleine zilveren vis met gouden streep op de flank bungelde aan het einde van mijn lijn. Volgens de meisjes was de gevangene een bream, volgens mij een brasem. Claire verwijderde het haakje zorgvuldig uit de bek van de vis die daarna werd teruggezet in het kristalheldere water. 1-1 voor mij. Niet lang daarna volgden exemplaren 2 en 3. De laatste was de grootste brasem. Als viswinnaar van de dag vond ik het welletjes. Daar voor later in de middag een flinke omweersbui was voorspeld, leek het ons raadzaam huiswaarts te keren dus we voeren naar Forster Keys terug.

Onderweg zag ik een vogel met immense vleugels boven het water cirkelen. Het dier kwam dichter- en dichterbij, tot het op enig moment recht boven ons hing en ik het lichaam goed kon zien. Het bleek om een witborstzeearend (white bellied/white breasted sea eagle) te gaan; de een na grootste roofvogel van Australië. Het majestueuze dier streek in een boom langs het water neer waar ik een foto kon maken. We dobberden een tijdje in verrukking rond. Een heuse zeearend?! Niet lang daarvoor dacht ik er eentje boven het strand te zien die met een propeller aan de snavel bleek te zijn uitgerust. Kasian. Maar deze was echt, van vlees en bloed. Wow! Wat een dag.

Always carry with me

2012-01-02T00:09:00.002+01:00

Vandaag herdenk ik mijn beste vriendin Nelly die op 2 januari 2009 overleed. Mijn herinneringen aan haar en aan de tijd die we met elkaar doorbrachten, zijn plenty. Ik koester ze, stuk voor stuk.
De Russische dissident en schrijver Aleksandr Solzjenitsyn zei ooit: “Own only what you can always carry with you: know languages, know countries, know people. Let your memory be your travel bag.”
Die uitspraak is mij, reislustige Hollandse, om vele redenen dierbaar. Nelly vergezelt mij op al mijn reizen. Er zit -letterlijk- altijd wel iets van haar in mijn rugzak. Maar ook als ik niet op pad ben, gaat ze mee.

Nelly was zus, vriendin en kennis van velen dus ik weet zeker dat haar sterfdag niet ongemerkt voorbijgaat. Ieder van ons herdenkt haar op eigen wijze. Dit is mijn manier. Ik nam mij voor dit te blijven doen tot het einde mijner bloggerdagen. Dat werd mijn posthume belofte aan haar. Nelly ging drie jaar geleden heen maar ze voelt zo nabij als voor haar dood. Ik mis haar nog elke dag.

The Promise

Stay, I said
to the cut flowers.
They bowed
their heads lower.

Stay, I said to the spider,
who fled.

Stay, leaf.
It reddened,
embarrassed for me and itself.

Stay, I said to my body.
It sat as a dog does,
obedient for a moment,
soon starting to tremble.

Stay, to the earth
of riverine valley meadows,
of fossiled escarpments,
of limestone and sandstone.
It looked back
with a changing expression, in silence.

Stay, I said to my loves...
Each answered:
Always.

Jane Hirshfield (New York, 1953- )

New Year’s Eve 2011 - time to dream

2011-12-31T01:16:00.008+01:00

Het meest gehate woord van 2011 was in Australië... ‘whatever’. Al voor drie jaar op een rij. Zelf vind ik het ook een woord met negatieve connatie omdat het vooral onverschilligheid uitdrukt. Als iemand je iets vraagt en je antwoordt met whatever, zeg je ‘bekijk het maar, zoekt het zelf maar uit, mij interesseert het niet’. Het toppunt van onverschilligheid? Een giraffe die de schouders ophaalt. Honoré de Balzac drukte het ooit serieuzer uit: “onverschilligheid is als het ijs aan de polen: het doodt alles.” Zijn uitspraak klinkt nu onbedoeld ironisch.

De meest gegoogelde zoekterm van 2011 op het wereldwijde web was ‘what is love?’. In tegenstelling tot ‘whatever’ druk deze vraag een mate van betrokkenheid uit. Betrokkenheid maakt van de wereld een betere plek. Daarin geloof ik. Ieder formuleert daarop wellicht een ander antwoord. Het mijne is: samenzijn in het hier en nu met iemand die je hart verwarmt. Ik prijs mij gelukkig met zo iemand aan mijn zijde. Cartoonist Michael Leunig, werkzaam voor de Australische kranten ‘The Age’ en ‘The Sydney Morning Herald’ (tevens dichter en filosoof) zegt daarover "Love one another and you will be happy. It's as simple and as difficult as that."

Dank voor het lezen van mijn (105) blogberichten dit jaar. Augustus in Spanje was de magerste maand, met slechts 5 blogs. Blog ‘Wat mot dat?!’ (over de Atlasvlinder in de tuin in Bali) was dit jaar het meest gelezen bericht. Het meestgebruikte zoekwoord dat mensen op mijn blog bracht was ‘koraalvissen’, over de nieuwe soorten tropische vis die rondom Bali werden ontdekt. De natuur en mijn eigen belevenissen op drie continenten waren de rijkste bronnen van inspiratie. 2011 was een, in vele opzichten goed jaar voor ons. Het mooiste vond ik dat mijn liefje met vlag en wimpel door elke medische controle kwam.

2011 was voor de wijde wereld een zeer bewogen jaar: de Arabische lente brak aan, de ‘Occupy’-beweging ontstond, het instituut ‘rooms-katholieke kerk’ loopt nu ècht op de laatste benen. ‘Wir haben es nicht gewusst…’ I seriously doubt that! Ook Moeder Aarde liet zich dit jaar van haar wreedste kant zien met grote natuurrampen (Japan, Nieuw-Zeeland, Australië) maar toonde zich ook van haar fraaiste zijde met de ontdekking van nieuwe en het herstel van bedreigde diersoorten. Legendes stierven - sommigen veel te jong, tirannen vonden de dood. En de politiek? Japan ging op walvisjacht met het geld dat was ingezameld voor de slachtoffers van de Fukushima-tsunami... Een goed voorbeeld van een slechte zaak. “I looked up the word politics in the dictionary. It is actually a combination of two words: ‘poli’ meaning many and ‘tic(k)s’ are bloodsuckers”. Aldus de Amerikaanse cabaretier Jay Leno. Tja.

En zo breekt Oudejaarsavond dan aan. Wij gaan straks kijken naar het nieuwjaarsvuurwerk boven de Forsterbrug. Dat is weliswaar niet zo markant als het vuurwerk boven de Sydney Harbour Bridge maar memorabel zal het zijn. In Sydney wordt voor $ 6.000.000 de lucht ingeschoten. Het thema voor dit jaar is 'Time to dream'. Anderhalf miljoen kijkers zullen het evenement ter plekke aanschouwen. Dit jaar zullen ook 350.000 slechtzienden en blinden in Australië voor het eerst het spectaculaire vuurwerk ‘zien’ met hulp van een verslaggever. De 60 kilometer electriciteitskabel die aan de ontsteking ten grondslag ligt, zullen ze niet kunnen zien maar het feit zal zeker worden vermeld.

Het blijft een gek idee: mijn liefje en ik beginnen weldra aan 2012 als Nederland nog ruimschoots in het vorige jaar vertoeft! Australië verankerde het warme gevoel dat wij sinds 2006 voor het continent hebben. Niet in de laatste plaats vanwege de gastvrijheid van Claire & Julie en hun Furry Princess. Hun vriendschap deed mij in de afgelopen maanden een aantal nare kwesties tijdelijk vergeten.

Ik zit vol goede voornemens voor 2012, voor onszelf en voor anderen. Laten wij verdriet, lichamelijk ongerief, de boze buurman, stress, financiële tegenslag, verbroken relaties, corruptie, geruzie en al het andere gedoe achterlaten en met -hervonden- optimisme en vertrouwen het nieuwe jaar instappen. Met ernstige ziekten moeten we leren leven, helaas. Ik hoop volgend jaar op nóg meer en snellere vooruitgang in medisch onderzoek!

Vanuit Australië wensen wij jullie, vrienden, familieleden, kennissen en eenieder die jullie dierbaar is, het allerbeste voor het nieuwe jaar. Hopelijk heeft het jaar hernieuwde vriendschappen voor ons in petto. Ik kijk ernaar uit.

Vrienden Richard & Leon verwoordden hun nieuwjaarswensen mooi:

‘Denk niet zwart/wit
Leef niet grijs
Maak van 2012 een kleurrijk jaar’

Happy New Year!

P.S. Nagekomen bericht (18:00 uur lokale tijd): de parken rond de haven van Sydney zijn reeds volgestroomd! Er zijn daar momenteel wel donkere wolken aan het firmament... oh-oh. Hier schijnt de zon nog volop. Wij wandelen over enkele uren richting vuurwerkplek.

Bericht 2: het werd een leuke avond uit, met heel veel mensen op de been; zowel in Forster als in Sydney.
De allerbeste wensen voor het nieuwe jaar dat hier mooi is begonnen!

Southern cooking keeps you good looking

2011-12-27T04:13:00.009+01:00

Op het strand zag ik onlangs een jongeman in een t-shirt met deze tekst. Ik vroeg mij af wat nu typisch is van de zuidelijke keuken? De vraag is gemakkelijker gesteld dan het antwoord is gegeven. ‘Southern’ is immers een wijds begrip: Australië, Nieuw-Zeeland, Zuid(elijk)-Afrika, het overgrote deel van Zuid-Amerika en bijna heel Indonesië liggen ten zuiden van de evenaar... Dat komt neer op een enorme verscheidenheid aan kookstijlen!

Koken en kookprogramma’s kijken vind ik een leuk tijdverdrijf. Wat dat betreft, kom ik goed aan mijn trekken in Australië. Iedere kok van enige importantie in de culinaire wereld heeft hier wel een eigen televisieprogramma: Jamie Oliver, Heston Blumenthal, Rick Stein, Gordon Ramsey. Van de meeste Europese chef heb ik wel een kookboek in huis. De restaurants van Rick Stein (Padstow) en Heston Blumenthal (Bray-on-Thames) bezocht ik persoonlijk, toen mijn liefje en ik in Engeland woonden en werkten.

De supermarkten en winkels liggen boordevol verse producten. Kwekers en telers benadrukken het feit dat hun producten van Australische bodem afkomstig zijn en consumenten zijn daarvoor heel gevoelig. Terecht, vind ik. Producten van eigen bodem zouden, mits gezond en verantwoord verbouwd, te allen tijde de voorkeur moeten hebben boven geïmporteerde producten.
Zelf leg ik ook al jaren de nadruk op ‘think global, eat local’ en op de noodzaak van seizoensgebonden producten. In Australië zijn de groene driehoeklogo’s met gele kangoeroe ‘Australian made’ en ‘Australian grown’ aan strenge regels gebonden. Iets mag niet zomaar een product van Australië worden genoemd. Overigens is hier sprake van wel drie soorten ‘local’: afkomstig uit Australië, uit de staat New South Wales en uit de directe omgeving.

Enkele koks van het zuidelijk halfrond leerde ik in de afgelopen maanden kennen. Zo heb je hier…

Annabel Langbein, een Nieuw-Zeelandse kok. Ze is schrijfster van ettelijke kookboeken en noemt zichzelf ‘the Free Range Cook’. Daaraan is niets teveel gezegd. Tijdens haar programma loopt ze haar keuken uit om groenten, fruit en kruiden uit eigen tuin te halen. Voor free range vlees en vis en andere biologische producten bezoekt zij wekelijks de locale markt. De meeste van haar recepten zijn gezond en nemen niet veel tijd in beslag. Je vindt ze hier.

Luke Nguyen. Zijn familie komt uit Vietnam maar zelf is hij geboren en getogen Australiër. Hij is eigenaar en chef van restaurant ‘Red Lantern’ in New South Wales en heeft een kookprogramma op donderdagavond, getiteld ‘Luke’s Vietnam’. Voor dat programma reist hij rond in Vietnam en kookt er voor localo’s, met locale producten. Yummie qua gerechten en een feest van herkenning voor wat betreft Vietnamese locaties. Zijn restaurant heeft een website (redlantern.com.au) maar hier plaats ik de link van zijn recepten uit het reisprogramma. Veel van de ingrediënten zijn overal ter wereld te vinden. Check them out!

Peter Kuruvita is Engelsman van geboorte maar emigreerde naar Australië. Deze chef bezit en beheert een aantal beroemde restaurants die allemaal ‘Flying Fish’ heten. Kuruvita heeft roots in Sri Lanka en op donderdagavond wordt ook zijn kookprogramma ‘My Sri Lanka’ uitgezonden. Elk gerecht bevat tientallen kruiden en specerijen; hij is heel goed in de bereiding van curry’s. Het land staat door al die prachtige beelden inmiddels in mijn Top10 van nog te bezoeken landen! De, in het programma gebruikte recepten vind je op zijn eigen website.

Adrian Richardson & Janella Purcell spelen wekelijks ‘Good chef, Bad chef’. Zij is Australische voedingskundige van Libanese afkomst die glutenvrije/zout- en suikerarme,/weinig calorieën bevattende vegetarische gerechten bereidt. Hij is ook Australiër en speelt de ‘slechte’ kok. Er is niets slechts aan zijn kooksels: Adrian gebruikt vlees en dierlijke producten voor zijn recepten... Ze pesten elkaar met hun (eigen)aardigheden en dat is vermakelijk. Beide koks zijn echter gepassioneerd en creatief en dat maakt hun recepten heel aantrekkelijk en uitdagend, wat mij betreft.

Mijn eigen kerstmenu bevatte een voorgerecht van Annabel, een hoofdgerecht van Adrian (eendeborst op Iraanse wijze, met walnoot-granaatappelsaus) en een dessert van muzelluf. Een menu van locale, seizoensgebonden en waar mogelijk, biologische ingrediënten. En niets teveel gekookt dus weinig tot niets verspild. De kerstman was tevreden met mijn duurzame aanpak. Daarom bracht hij verse locale oesters en garnalen die ik met smaak verorberde. Op de dagen vóór Kerst werd op de vismarkt van Sydney 50 kilogram garnalen per minuut verkocht. En nóg een saillant detail: Woolworths accepteerde in de afgelopen dagen kortingscoupons van grootste concurrent Coles.

'Twas The Night Before X-Mas

2011-12-24T05:53:00.003+01:00

Mijn liefje en ik wensen jullie vanuit Forster, New South Wales een heel goede en gezellige Kerst toe.

En op zijn 'Aussies' doe je dat ongeveer zó. Have a great white...!

Coffee on the go

2011-12-21T03:15:00.004+01:00

Onlangs zag ik de nieuwste episode (nr. 6) uit de Nespresso-saga, met George Clooney als Mister Decaffeinato. De titel is ‘The Swap’. Heb je ‘m al gezien? Het gaat om de abusievelijke verwisseling van twee koffers op een luchthaven. De eigenaren van die koffers nemen hun favoriete Nespresso-koffiecups overal mee naartoe en de verrassing casu quo verbijstering is dan ook groot als… Hier kun je het filmpje bekijken.

“Nespresso. What Else?” Even twijfelde ik of ik de koffiemachine zou meenemen naar Australië. In zo’n handige beauty case die door slimme marketeers van Nestlé werd bedacht. Met mijn eigen selectie van Grand Cru koffiecups in de koffer. Ik deed het niet maar heb daarvan op de meeste dagen geen spijt (al kijk ik uit naar een kopje Arpeggio of Cosi in Spanje!). Eenmaal hier, kochten we een espressopotje; zo’n Italiaans kannetje met onderin het waterreservoir, daarop een geperforeerd bakje voor de gemalen bonen en daar bovenop een reservoir voor de koffie die via een holle buis naar de bovenste kamer rijst. Het is doorgaans sterke koffie, daarom heet het geval een espressokoffiepot.

Vervolgens kochten we koffiebonen die we lieten malen. Sinds ons bezoek aan midden-Java, eerder dit jaar, weet ik iets meer van koffiebonen. We bezochten daar een koffieplantage en ontdekten onze voorkeur voor ‘Arabica’. Die boon blijkt bij nader inzien telkens mijn voorkeur te hebben; ook als Nespresso nieuwe koffiecups introduceert. Een kopje koffie thuis drinken, is een ware ceremonie: de espressopot vullen en op het vuur zetten, melk in de magnetron opwarmen, warme melk kloppen met de Aerolatte, alles samenvoegen in de koffiemokken and Bob’s your uncle! Ik wil dat ene smakelijke kopje niet missen. ‘A coffee a day keeps the doctor away.’

In en om Forster vind je een aantal koffieshops die altijd vol lijken te zitten. Wij deden een plaatselijke koffiesmaakcompetitie. Tot nu toe staat een kopje Foglia Organic (Arabica)koffie uit Papua Nieuw-Guinea op de zondagmarkt van Pacific Palms met stip op 1, gevolgd door een cappuccino bij ‘Beach Bums’ die overigens ook de best denkbare locatie heeft: direct aan het strand. We dronken tevens koffie bij ‘The Dorsal’, ‘The Grind’, ‘Rhianna’, ‘Gloria Jean’, ‘Blue Jamaica’, ‘Michel’s Espresso’, de Forster Bowling Club en een aantal andere locaties die geen vermelding waard zijn. De bijgaande foto is van de cappuccino’s die we dronken bij The Grind. Hun barista maakte tot nu toe de mooiste kop.

Onlangs las ik in een magazine over koken, eten & drinken dat Australiërs, die van origine theedrinkers zijn, langzaam maar zeker koffiedrinkers worden. De theeconsumptie daalde dramatisch terwijl de koffieconsumptie sterk steeg naar circa 3 kilo per persoon ofwel iets meer dan 3 liter per persoon per jaar. In het artikel stond dat er hier dit jaar $ 773.5 miljoen aan koffiebonen wordt uitgegeven. Ter vergelijking: Nederlanders drinken gemiddeld 142 liter koffie per persoon per jaar; dat zou neerkomen op 3.2 kopjes per dag (gegevens uit 2010).

Vorige week viel mijn oog op een busje dat geparkeerd stond voor een crèche in de buurt. Een blik op de binnenkant van de bus toonde stalen apparaten… Een beetje roving reporter gaat op onderzoek uit. Iemand in uniform liep ook richting de bus. “Are you the driver of the van?” vroeg ik. Dat was hij. Tony is niet bepaald een George Clooney maar aardig is hij zeker. Zoals ongeveer alle Australiërs die hier graag een praatje met ons maken. In Forster lijken wij een bezienswaardigheid omdat we van Europa komen, geen auto rijden en zo lang blijven!
Ik vroeg Tony wat zijn vorm van dienstverlening is. Hij levert koffie aan bedrijven, scholen, kantoren. Hij schenkt vers gebrouwen kopjes koffie vanuit zijn busje. Espresso's en cappuccino's, flat whites en long blacks... ‘you name it, he brews it’. In plaats van een koffiejuffrouw per bedrijf, zet een mobiele koffieventer het bruine goedje voor je neus. Ik vind het een geweldig initiatief. Het bedrijfje waarvan Tony onderdeel uitmaakt, teelt eigen koffiebonen die in Queensland worden gemalen. Via Facebook laat hij zijn vaste klantenkring zijn wekelijkse beschikbaarheid weten. Hoe oude tradities hier in een nieuw jasje worden gestoken!

K9

2011-12-18T10:14:00.003+01:00

K9 is niet de grote broer van K2! Als je de titel van dit blog op zijn Engels uitspreekt, wordt het Cay-Nine, ofwel canine: ‘van de hond’. Dit blog gaat over één hond in het bijzonder. De meeste mensen noemen haar Lucy maar wij, intimi Down Under, mogen haar de Furry Princess noemen. De prinses wier vachtje zacht is, de harige koninginnendochter, de prinses-met-het-bontje. Het past haar allemaal, deze kruising van een Jack Russel en een Fox Terrier. Deze viervoeter is leuk, lief, energiek en verrassend.

Tijdens ons eerste weekend in Forster bezochten wij de zondagochtendmarkt die maandelijks in een parkje langs het strand wordt gehouden. Ik zag dat bezoek als verplicht onderdeel van de inburgering. Die markt leek verdacht veel op wat wij een braderie noemen: bergen huisvlijt -mijn omschrijving- en veel goedbedoelde rotzooi (aldus mijn liefje).
Het herinnerde mij sterk aan een bezoek dat wij met Nelly & Diederik in december 2006 brachten aan een tentoonstelling van kerststalletjes in Middelharnis. We logeerden toen in het vakantiehuis van vriend Ger, in Ouddorp. Die stalletjes waren afkomstig uit de gehele wereld en mijn liefje en ik, vermeend wereldburgers, dachten dat iedereen het een interessant uitje zou vinden. Mijn liefje had de lokale kranten uitgeplozen op dit topevenement. Iedereen vond het top maar wel om zeer uiteenlopende redenen. Nelly moest zo onbedaarlijk lachen toen ze in die ruimte om zich heen keek en mijn liefje’s verwachtingsvolle gezicht zag. Haar lachbui nam zodanige vorm aan dat ook bij mij op enig moment de tranen over mijn wangen rolden van de pret. Om haar! Ik vond haar lach onweerstaanbaar. Als ik daaraan terugdenk, krijg ik een heel apart gevoel van binnen...

Op die bewuste zondagsmarkt in Forster vond ik de meeste stands oninteressant. Die markt had ‘een hoog Kerststalletjesgehalte’; zo noemen we iets dergelijks tegenwoordig. Eén plek sprong er wat mij betreft in positieve zin uit: die van Paula Cole. Paula maakt mozaïeken. Het was de eerste keer dat zij als standhouder op de Forstermarkt aanwezig was. Ik hoor je denken... dat is toch ook huisvlijt?! Zoals zij het maakt, worden het echter kunststukjes.
Paula is een geschoolde kunstenares die voorheen schilderde. Ze woonde en werkte ooit in deze stad maar verhuisde naar elders in New South Wales. Onlangs keerde ze terug. Haar bedrijf heet Peach Tree Mosaics, net als haar website. Ze vertelde enthousiast over hoe ze dingen aanpakt en meldde dat ze ook werk in opdracht maakt. Wat ze tentoonspreidde en vertelde vond ik leuk. Een energieke vrouw. Ze toonde ons een immense schildpad die ze van kleine stukjes tegel had vervaardigd voor de wand van iemands grote zwembad. Dat werk was eenvoudigweg prachtig.

Er gingen weken voorbij totdat Kerst in zicht kwam. Dat is hier ‘a big thing’. In Australië lijkt Kerstavond geen bijzondere betekenis te hebben maar eerste Kerstdag en de zogenaamde ‘Boxing Day’ (tweede Kerstdag) wèl. Ook hier brengt men die over het algemeen met de familie door. Ik probeer overigens al jarenlang achter de herkomst van de aanduiding Boxing Day te raken; dat lukte tot nu toe niet. Wie het weet, schrijve het mij!
De National Retailers Association verwacht dat Australiërs deze maand ongeveer $25 miljard besteden. Dat is aan kado’s en versieringen maar ook aan eten in restaurants en boodschappen doen. De gemiddelde Australiër geeft dit jaar ruim $465 aan kerstkado’s uit. Dat is een substantieel bedrag. Zoveel besteedde ik naar mijn weten nog nooit aan kerstkado’s dus dat was ik ook dit jaar niet van plan. Er zijn grenzen aan integratie. Deze periode noemen ze hier niet voor niets ‘silly season’?! Wel had ik mijn zinnen gezet op iets persoonlijks voor onze vriendinnen Claire en Julie.

Tom Poes verzon een list en Paula Cole moest helpen bij de uitwerking ervan. Ik stuurde haar een mail met mijn verzoek: of zij de Furry Princess in mozaïek kon en wilde vatten. Ik stuurde een foto mee die ik maakte tijdens een zwempartij bij The Tanks, een beschut stukje oceaan waar Lucy aan een heeeeeeeeeeeel lange lijn (de hond mag daar niet loslopen) in het water achter een tennisbal aan springt, duikelt en rent. Dit kleine rakkertje kan mij ontroeren en dat vond ik terug in die specifieke foto. Paula reageerde positief en we spraken af hoe we zouden samenwerken.

Zij stuurde eerst een potloodschets. Daarna volgden suggesties over kleur- en materiaalgebruik. Vervolgens legde ze de uitgesneden tegelstukjes minitieus vast in een tijdelijk ontwerp dat ze ons ter beoordeling voorlegde. Na het groene licht van onze kant, werd het ontwerp definitief op de stevige achtergrond gelijmd. Ik zag het eindresultaat niet eerder. We haalden de mozaïek vandaag persoonlijk op bij de kunstenares die op een hippe, alternatieve markt van Pacific Palms stond met haar stand. Daar was geen kerststalletje te bekennen! De Furry Princess werd mooi vereeuwigd, vind ik. Dit vroege kerstkado viel in zeer goede aarde.

Gone fishin’

2011-12-14T01:01:00.002+01:00

Soms lijkt het alsof de hele Australische natie vist. Het is hier niet alleen een 'bloke thing', typisch voor kerels. Ook vrouwen zie ik regelmatig met een hengel in de hand langs of op het water. Onze vriendinnen Claire en Julie hebben hengels in hun schuurtje staan en in hun boekenkast vond ik een boek van Rex Hunt, een Australische grootheid op visgebied. Hij legt daarin uit welk aas je moet gebruiken om welke vissoort te vangen en hoe de vangst het best kan worden bereid. Hier vist men namelijk voor het plezier èn voor de barbeque, al zijn er stricte regels waaraan een sportvisser zich dient te houden.

Onlangs bracht de firma Hobie, die ik tot dan toe alleen kende van catamarans, een kayak op de markt die speciaal lijkt te zijn uitgerust voor de vissende medemens. Bij het nieuwste ontwerp peddel je met de benen waardoor de handen vrij zijn, onder andere voor een hengel. Het is een goed voorbeeld van gezond bewegen en outdoor-plezier. Een typisch Australische combi.
De Hobie Mirage is een robuuste, extra brede kayak waarin men tevens staand kan vissen. Deze kayak heeft inbouwtonnen voor en achter, voor aas en voor gevangen vis en je kunt vele visaccessoires bijkopen. Voor circa 3.000 Aussie dollar (€ 2.250) mag je jezelf trotse eigenaar noemen. De meisjes denken er momenteel serieus over na...

Ook mijn vader zou het prachtig hebben gevonden. Hij hield van vissen en deed het geregeld in het weekeinde. Toen hij nog geen gezondheidsklachten had, ging hij in zijn eentje op pad. Na een hartaanval mocht hij van mijn moeder alleen nog 'onder begeleiding' uit hengelen gaan, tot zijn grote ongenoegen. Toen mijn zussen partners kregen, gingen de schoonzonen mee het water op. Met wisselend resultaat èn enthousiasme!
Mijn pa hield van de stilte op het water, van het uitdenken en samenstellen van een recept voor uitermate effectief aas dat uiteraard geheim bleef, van het binnenbrengen van grote vissen en het voorzichtig teruggooien ervan. Ook ik had een visvergunning. Als kind ging ik met mijn vader uit vissen maar hij moest mijn vangst altijd van het vishaakje halen; dat vond ik zelf tè eng. Hij leerde mij geduld te hebben (al bleek ik geen goede leerling...). Af en toe at ik een broodje zelfgevangen paling met hem. Totdat ik mij verdiepte in de voedingswijze van de aal. Daarna verdween mijn trek in deze vis als sneeuw voor de zon. Die tegenzin hield ik tot op de dag van vandaag.

Grote vissen kun je in Forster vanaf de wal vangen, zo bleek onlangs. We wandelden op een winderige dag naar de kop van de Tuncurry-pier waar mannen stonden te vissen op rotsblokken boven het woeste water. Op enig moment had een van hen goed beet; de hengel boog diep door. Na tien minuten lag er een grote vis in het schepnet. Het bleek een zogenaamde 'Jew fish'. Een vreemde naam, vond ik. Ik feliciteerde de man met zijn vangst en vroeg hoe die vis smaakt. Het is een typische zoutwatervis en hij zei “9 op een schaal van 10”. Daarmee wist ik nog steeds niet veel maar ik liet het daarbij.

Twee dagen later liep ik naar de kop van de pier van Forster toen mij een zwaar bepakte man tegemoet liep. Ik keek eens goed naar de last op zijn schouder. OMG?! Daar lag een immense vis, groter dan de visser. Het bleek wederom een Jew Fish te zijn maar dit exemplaar woog 27 kilo! Daar wilde ik meer van weten dus ik volgde de visser naar de dichtstbijzijnde afslagsplaats. Tijdens het afspoelen en schoonmaken van de vis legde hij uit dat Jew Fish de verkorte aanduiding is. Het dier heet formeel 'Jewel Fish' (ook wel Mulloway). Tussen de ogen van de vis zit een doosje met vloeistof waarin twee parelmoeren stenen (juwelen) zodanig bewegen dat het dier in evenwicht blijft. Er blijkt een exclusieve '50 Pound and Over Jewie Club' te bestaan in Australië. Als je een zwaardere vis vangt, ben je officieel een Mulloway Man maar deze no-nonsense man had daaraan kennelijk geen boodschap.

De visser legde mij vervolgens uit dat de vis op zijn lekkerst is met een gewicht van rond 10 kilo. Daarboven wordt het vlees stugger maar het ligt aan de kok om er iets lekkers van te maken. Zijn vrouw bleek de kok te zijn. Veel mensen eten deze vis als steak maar zijn favoriete recept was als filet met een korst van broodkruimels en peterselie, goudgeel gebakken in de olie. Hij eet de filet bij voorkeur met een knoflook- & rode pepersaus.

Mijn liefje hield zich tijdens het schoonmaken van de vis op grote afstand maar ik stond er met mijn neus bovenop. Daarin was ik bepaald niet de enige. De gehele pelikanenpopulatie van Forster stond met open bek naast mij! Ik vind het leuke dieren. Een van hen was de gelukkige om de ingewanden van de jewel fish in zijn geheel te verorberen. De vogel slikte een paar keer flink maar de hap bleef op en neer stuiteren tussen keel en bek. Uiteindelijk zag ik een grote bobbel afdalen. Eind goed, al goed.

The eagle has landed – part 2

2011-12-11T02:19:00.006+01:00

De regelmatige lezer weet dat ik van gevederde vriendjes houd. Ik ben weliswaar geen volleerd vogelaar maar houd van lucht, wolken en vogels. Als ik hier 's ochtends wakker word, is dat niet door de wekker maar door vogelgeluiden. Soms word ik bezwaard wakker omdat ik denk dat er een kind in de straat in nood is, dan weer schrik ik van hoog gekrijs. Is het buurvrouw Alia? Om maar te zwijgen over de vogel die slaapkamergeluiden voortbrengt (fragment nr 9)... De geluiden die ik hier hoor, zijn vaak zeer verwonderlijk maar doorgaans eenvoudigweg prachtig.

De eerste keer dat ik zo’n acoustisch fenomeen in Australië vernam, herinner ik mij nog goed. Het was in 2005, in een campervan reizend langs de westkust. We waren ergens gestopt en liepen rond in een quarry -een afgraving van schelpenzand- toen ik dacht dat er een telefoon ging. Het was niet die van ons maar er was in geen velden of wegen een mens of gebouw te bekennen?! Wèl zag ik een grote zwartwitte vogel op een telefoondraad. Na lang concentreren en staren besefte ik dat het die vogel was die het belgeluid voortbracht. Het bleek een Australian magpie (nr 11).

Die verbazing bleef. Het zijn de geluiden van de magpie lark (nr 17), de witte en roze kakatoe (nr 16), de rosella (nr 34), de wattlebird (nr 8), de lorikeet (nr 33), de cuckoo (nr 1), de butcherbird (nr 5), de noisy miner (nr 19) en de kookaburra (nr 13) die ik hier hoor en die ik graag uit eigen koker zou willen laten horen.
Het is hier bij het ochtendgloren en later in de middag een kakofonie van geluiden. Al weken lang neem ik mij voor die geluiden met mijn Sony Cybershotcamera op te nemen zodat je een idee hebt. Het lukte tot nu toe niet. Wellicht nooit want als ik mijn handycam ter hand neem, is de vogel meestal gevlogen. Tja. De natuur laat zich niet zo maar vangen. Om toch een impressie te geven, vind je hierbij de link van een website waarop veel Australische vogelgeluiden zijn te horen. De geluiden werden opgenomen door Fred van Gessel. Hollanders vind je werkelijk overal!

Foto’s maken gaat mij gemakkelijker af.
Op een mooie ochtend liepen mijn liefje en ik over Forster Main Beach. Dat doen we vaak. De zee was deze keer rustig, er waren weinig mensen op het strand, de wolken waren prachtig, er stond weinig wind. Het was een heerlijke wandeling en ik ademde de zilte lucht met diepe halen in.
We liepen richting havenmond toen mijn liefje mij opmerkzaam maakte op iets gevleugelds, hoog in de lucht. Gezien de grootte leek het op een roofvogel. Dat verwonderde mij niets want eerder die week had ik tweemaal een zeearend boven het water gespot. We liepen gezwind maar met beleid in de richting van de vogel. We wilden zo dichtbij als mogelijk komen zonder de vlucht van het dier te verstoren. Soms spiraalde de vogel omhoog, dan weer daalde het boven het duingebied, af en toe cirkelde het boven de branding, dan weer steeg het op naar grote hoogte.

Ik zag een witte kop met snavel en een enigszins donker lichaam met witte vleugeleinden. Ik haalde mijn Sony Cybershot tevoorschijn en begon af te drukken. Op dat moment miste ik mijn Canon EOS SLR met telelens heel erg. Die zou de vogel heel dichtbij kunnen halen! Mijn liefje raadde mij aan een filmpje te maken en dat deed ik gevoegelig (op mijn manier; ik ben -nog- geen filmer). Wij waren inmiddels beiden 'in awe', in opperste staat van opwinding. Mijn liefje begon te rennen, ik versnelde mijn pas om maar niets van het fantastische schouwspel te missen. Het was immers de eerste keer dat we een dergelijke grote roofvogel van tamelijk dichtbij konden zien... Zelf dacht ik, gezien de witte kop, met een arend te maken te hebben. Ik dacht zelfs aan een bald eagle maar had geen idee of die wel in Australië voorkomt... Ik had weleens van een witbuikzeearend gehoord. Kwam die wel in deze contreien voor? Dat het een zeearend was, stond buiten kijf.

We verbaasden ons erover dat zo weinig mensen naar het fraaie schouwspel keken al zag ik op enig moment een wandelend paar op de pier stilstaan en naar de lucht staren. Ook zij hadden de majestueuze vogel kennelijk in hun vizier. Ik schoot vele verwegfoto’s en maakte menige film. Ondertussen deden wij beiden een wens, zoals we dat zijn gewend als we iets voor de eerste keer ervaren. Dat ons zoiets moois overkomt!

We stonden inmiddels minstens een kwartier met open mond en stijve nek op het strand toen de vogel zich in onze richting bewoog. Joehoe! Het dier bleef op gelijke hoogte, cirkelde boven ons hoofd, gleed richting het duingebied en kwam wederom dichterbij. Toen zag ik het...

...er zat een propellor aan de snavel. Ik keek om mij heen en zag een zonnehoed boven de duintop omhoog komen. We waren gefopt. En hoe! Ik liep resoluut in de richting van het duin. Daar moest ik het mijne van weten. Eenmaal over de duintop, liep ik op de man af met het radiografisch bestuurde kastje op zijn buik. “You fooled us”. Hij antwoordde, met een brede lach op zijn gezicht: “you’re not the only one!” Ik moest oprecht lachen.

De vogelaar annex vliegeraar vertelde dat zijn schuimrubberen vogel qua tekening een combinatie is van een bald eagle en een white belly eagle. Met gunstige wind houdt het ding zichzelf in de lucht. Ik vroeg hem of hij de vogel dicht bij kon laten komen zodat ik een goede foto voor mijn blog kon maken. No worries, zo gepiept. Hij legde mij vervolgens uit dat zijn gevederde vriendje camera’s aan de staart en aan de rechtervleugel heeft. Hij blijkt zelf een verwoed vogelfotograaf en maakt zo de mooiste opnamen vanuit de lucht. Enkele dagen ervoor was zijn ‘nepperd’ nog aangevallen door een silver gull en een speciaal soort magpie. Ook mijn liefje en ik bleken gewillige slachtoffers. De kookaburra in de achtertuin lachte ons bij thuiskomst uit. Van je -gevederde- vrienden moet je het hebben!

In the sea, NOT in the soup!

2011-12-08T02:25:00.004+01:00

Met de Australische zomervakantie voor de deur is er in de media veel aandacht voor haaien. In het weekend patrouilleert de kustwacht hier inmiddels met vliegtuigjes en helicopters. Op de televisie zag ik recent een soort Postbus 51-uitzending over wanneer, waar en hoe je redelijk veilig zwemt in Australische wateren. Het komt in het kort op het volgende neer: niet zwemmen bij zonsop- en ondergang, niet in onhelder of onrustig water, niet in je eentje, niet in de buurt van zeehonden, scholen vis en dolfijnen.

Vooral dat laatste gaf te denken. Grote vissen en andere zeezoogdieren vormen de favoriete maaltijd van haaien. Haaien overleven als soort al miljoenen jaren en daarvoor heb ik diep respect. Hun fysionomie veranderde in die periode nauwelijks. Dit indrukwekkende roofdier beweegt zich bovenaan de voedselketen. Alleen van mensen hebben zij te duchten.

Elke dag zien we rondom Forster Main Beach grote groepen wilde dolfijnen ontspannen door het water gaan. Een dag geen dolfijnen zien vanaf het strand, is uitzonderlijk (en voelt als een verloren dag). Onlangs zag ik daar tevens een grote school vissen uit het water opspringen. Het leek op een zilveren wolk en ik vond het een prachtig gezicht. Wellicht joeg iets groots achter hen aan?

Ik vroeg mij af of er weleens een shark attack had plaatsgevonden in de wateren rondom Forster-Tuncurry? De volgende dag bezocht ik de openbare bibliotheek. 'Yes, indeed' maar het was lang geleden. De Tweede Wereldoorlog liep op zijn laatste benen; de Sovjets begonnen op die dag aan een groot tegenoffensief en in Forster werd gesurfd... Het was op 14 januari 1944 dat hier ene Peter Weir in de Forster-golven werd aangevallen. Hij was zoon van de staatssecretaris van Financiën van NSW. De familie was hier op zomervakantie en zou naar Sydney terugkeren maar de zoon wilde langer in Forster blijven om te surfen en te zwemmen. Niet lang daarna vond het incident plaats. Tja. Dat heet dikke pech…

Mensen zijn geen voedsel voor haaien al lijken we er vanuit de diepte wel op met onze bungelende armen en benen. Met en zonder plank. Gelijkenis met een octopus, zeehond of dolfijn kan niet worden ontkend... Een haai tast iets met de bek af; de meeste haaien bijten niets eens door. Als een witte haai dat zou doen, verlies je geen lichaamsdeel maar je leven. Deskundigen berekenden dat er dan bij een 4-meter lange haai 3.000 kilo druk per centimeter haaietand wordt uitgeoefend. Peter Weir verloor een onderbeen en overleefde het. Een lokale visser vertelde mij dat er toentertijd veel meer haaien rondzwommen dan nu. De grootste haai die hij ooit zelf ving was 4.11 meter met, naar verluid, 'enorme kaken'.

Als je er lang over nadenkt, ga je hier nooit meer zwemmen of surfen. Ik laat mij er niet door weerhouden. Ik ben alert en houd mij aan de adviezen. Afgelopen weekend dartelde ik -volgens mijn liefje 'als enige 50-plusser'- in de branding, tussen kids en tieners. Ik had het erg naar mijn zin, terwijl mijn liefje op een kampeerstoel vanaf het strand toekeek. Op enig moment riep een jochie van een jaar of 10 luid “shark!” Zijn vriendje, met wie ik een week eerder kennismaakte toen hij mij vroeg of ik de boogieboardlerares van Claire en Julie was (joehoe!), schrok zich een hoedje. Ik hoorde zijn hart overslaan. Ik zag de -flauwe- grap aankomen en schrok daarom niet.

Elk jaar worden 73 miljoen haaien gedood omwille van hun vinnen. Voor de soep. Vaak worden de vinnen afgesneden en het haaielichaam in het water teruggegooid. Zonder vinnen sterft een haai de verdrinkingsdood. Ik fin dat uitermate wreed. Daarom ben ik een groot voorstander van de campagne 'Stop Shark Finning'. Hong Kong beheert 50 à 80% van de wereldwijde handel in haaievinnen, afkomstig uit circa 100 landen. Een grote hotelketen ‘Hongkong and Shanghai Hotels Ltd’ haalde haaievinnensoep onlangs van de menukaart in al hun restaurants. Dat is goed nieuws voor het zeezoogdier.

De Europese Unie is verantwoordelijk voor 14% van de wereldwijde haaienvangst. Tot mijn grote ontsteltenis blijkt Spanje de grootste haaievinnenleverancier?! Zelf volg ik een shark-free dieet. Ik eet wel elke week andere vis. De laatste keer dat ik bij de viswinkel was, zag ik daar haaiefillets liggen. Ik vroeg waar ze vandaan kwamen. 'From the lake'. Daar zitten ze dus ook. Ik wilde weten welke haaiensoort het was. 'Geen idee'. Voor veel Australiërs is een haai een haai. Soorten doen er niet toe, al weet iedereen dat een ‘great white’ de allergevaarlijkste is. Sommigen zijn van mening dat de enige goede haai een dode haai is.

Mocht ik tijdens mijn verblijf in New South Wales worden opgevroten door een haai, treur dan niet te lang om mij. Het feit dat ik aan mijn einde kwam door een van de fascinerendste dieren in mijn leven moet troostrijk zijn. De tekst zal zijn “she loved them and they liked her”…
But no worries, mate. Ik ben van plan nog vele gloedvolle blogs te schrijven over de noodzaak om haaien te beschermen!

Hoort wie klopt daar, kinderen

2011-12-04T07:23:00.003+01:00

Gisteravond besloten we bij ‘Bee52’ neer te strijken. Het is een restaurant met cocktailbar dus dan begrijp je de keuze. Het heeft een prachtige kaart met zeevoedsel en is bovendien leuk gelegen: tegenover de aanlegsteiger van de Amaroo, het schip waarmee we eerder walvissen gingen kijken. Deze imposante zeezoogdieren zijn inmiddels verder getrokken, richting Antarctica. De boot vaart nu uit om dolfijnen van dichtbij te zien. Een groep van circa vijf bottlenose-dolfijnen zagen wij op zaterdagochtend met het blote oog vanaf het strand. Ze gleden ‘smooth’ door het prachtige water. Dat was enkele dagen daarvoor wel anders. Toen waaide de North Easterly twee dagen lang hard over het wateroppervlak en veranderde de zee in een donkerblauwe, schuimende massa. Op een van die dagen zag ik een zeearend boven het water. Majestueus.

Gisteren en vandaag was Forster Main Beach echter weer van een werkelijk tropische schoonheid. Ook in de lucht. Dus goed weer om uit eten te gaan. Bee52 heeft een overdekt terras in de open lucht en wij kregen het enige, nog vrije tafeltje langs de terrasrand. Forster begint zich langzaamaan op te maken voor de zomervakantie.
We vroegen Amanda, een van de koks, naar hun kerstarrangementen. Ze vertelde ons dat de meeste restaurants in Forster niet open zijn met de kerstdagen... Ik kon mijn oren niet geloven! Het enige restaurant dat wèl open is, ‘Box Jelly’, is al maaaaaanden vantevoren volgeboekt, naar verluid. Nu woont de eigenaar van dat restaurant tegenover ons dus wellicht spreken we hem nog een keer aan over de kwestie. Hoe het ook zij, improviseren op culinair gebied is een van mijn fortes. Op Kerstavond was ik sowieso van plan iets feestelijks te koken en voor eerste Kerstdag stelde ik ter plekke voor te gaan picknicken op het strand. We zien wel hoe het uitpakt.
Bij Bee52 bestelde ik de schotel ‘Under the sea’; een schaal vol zeevruchten. Een glaasje Pinot Grigio completeerde de maaltijd. Yummie!

Op het terras maakten wij een praatje met een leuke vrouw uit Newcastle, die aan een belendend tafeltje zat. Zij vertelde dat haar 18-jarige zoon op dat moment voor het eerst (zonder haar) Bali bezoekt, in het kader van de zogenaamde ‘schoolies’, het uitje dat Australische eindexamenklassen maken aan het begin van de zomervakantie. Veel Australiërs gaan naar Bali op vakantie; zij was daar zelf al negen keer op vakantie gegaan en had een goede vriend ‘Ketut’. Moeder had haar zoon toestemming gegeven omdat ze van hem houdt en hij, volgens haar, een groot verantwoordelijkheidsgevoel heeft. Nerveus was ze desalniettemin. Elke dag hebben ze telefonisch contact. Op het godeneiland kan van alles misgaan met jongeren in feeststemming, zoals wij uit recente berichten weten: de ene wordt door eigen toedoen in Kuta door de politie opgepakt en in de gevangenis gezet, de ander wordt geëlectrocuteerd in de hoofdstraat van Legian...

Vandaag begon hier met een strakblauwe lucht. We besloten vroeg te gaan wandelen langs het strand en te zwemmen in zee. De weersvoorspellers voorzagen een flinke bui om 15:00 uur. Ze bleken bijna op de minuut gelijk te krijgen. Rond dat tijdstip pakten donkere wolken zich in rap tempo samen. Ik kwam onder de douche vandaan en constateerde een hoop geroffel op het dak. Hoefgetrappel? Black Peter?! Not quite!
Dit jaar schreef ik overigens niet één Sinterklaasgedicht. Zelfs niet voor mijn liefje. Ik wijt dat gebrek aan inspiratie aan het feit dat ik mij momenteel ver verwijderd voel van Nederland en de Nederlandse tradities. Voor de Sint maakte het kennelijk niet uit; hij stuurde ons inmiddels zakken vol geschenken. Van immateriële aard: blauwe luchten, azuurblauwe zee, gevederde vriendjes, zonneschijn, schalen vol schelpdieren en… de roede. Mijn -tamelijk chaotische- filmpje levert het bewijs. Inmiddels schijnt de zon hier weer. 't Kan verkeren.
Ik wens je een genoegelijke Sinterklaasavond, met net zo veel verrassingen als wij.

Blame it on the girl

2011-12-01T05:07:00.011+01:00

Vandaag is hier de zomer begonnen. Het is een tamelijk grijze dag, met af en toe een buitje. Als ik de Sydney Morning Herald mag geloven, wordt het een natte en milde zomer. Dat is de schuld van La Niña. Zij is verantwoordelijk voor meer regen, koelere dagen en warmere nachten. De afgelopen lente was de natste sinds 2004.

Vandaag staat men hier ook stil bij WereldAIDSdag. 30 jaar geleden werd het eerste geval van AIDS officieel bevestigd. 20 jaar geleden werd het eerste rode strikje publiekelijk gedragen (door acteur Jeremy Irons bij de uitreiking van een Tony Award). Elk jaar komen er wereldwijd ruim 2.5 miljoen besmette mensen bij. Vanmorgen zag ik op het Australische nieuws enkele presentatoren het rode strikje op hun revers dragen. Een goede zaak. Het aantal HIV/AIDS-patiënten in Australië blijft reeds vier jaar gelijk maar er wordt ook dit jaar een beroep gedaan op mensen om alert te blijven. Vandaar de leus voor dit jaar 'Hiv is still here'.

Net als vorig jaar kleurde Sydney’s Opera House bloedrood. De actie werd op het wereldberoemde dak, ontworpen door de gelauwerde Deense architect Jørn Utzon, geprojecteerd. Op het Nederlandse NOS-journaal dat hier 's ochtends om 8 uur op BVN wordt uitgezonden (!), zag ik dat in Amsterdam voor deze gelegenheid een condoom over de Munttoren werd afgerold. Tja. Verschil moet er kennelijk zijn...

Maar niet alles is hier beter dan in Nederland. De Australische minister- president Julia Gillard is ronduit tegen het homohuwelijk. Deze politica van linkse signatuur weigert in te stemmen met het formeel openstellen van het huwelijk voor homoseksuelen, de zogenaamde 'same sex union'. Zij wijt haar standpunt aan de conservatieve opvoeding die zij kreeg. Zij vindt het huwelijk een zaak tussen man en vrouw. Op grond daarvan weigert zij de Marriage Act, de nationale wet uit 1961, aan te passen. De linkervleugel van haar partij is vóór het homohuwelijk, de rechtervleugel kent voor- en tegenstanders. Nu heeft iedereen recht op een eigen standpunt maar ik vind dit standpunt van Gillard geen goede zaak. Je beroepen op een Bijbels principe kan niet in de politiek, kerk en staat moeten te allen tijde worden gescheiden. Bovendien is van wie je houdt en hoe je dat uit, een persoonlijke kwestie.

Aanstaand weekend komen de leden van Labour bijeen voor hun partijconferentie. Stemming over het homohuwelijk staat hoog op de agenda. Ik trof een ingezonden brief aan op het web die op 23 november jongstleden aan de afgevaardigden van de Australische partij van Julia Gillard was gestuurd. De brief bleek van niemand minder dan... Boris Dittrich, in zijn rol als international human right watcher!
Hij pleit in een heldere brief voor verandering van de Marriage Act in Australië. Hij onderstreept in zijn schrijven dat Labour een progressieve partij is die discriminatie tegengaat en gelijke rechten voorstaat. Het homohuwelijk is een mensenrecht, in zijn ogen. Dat ben ik volledig met hem eens.

Het homohuwelijk werd in Nederland in 2001 wettelijk mogelijk onder een minister-president van PvdA-huize (Kok). Nederland was het eerste land in de wereld dat het mogelijk maakte en daar ben ik trots op.
Ik ben ook trots op het feit dat een superkatholiek land als Spanje, mijn tweede Vaderland, met het homohuwelijk instemde. Ook dat gebeurde onder de regerende linkse partij. Persoonlijk heb ik geen enkele behoefte om met mijn liefje te trouwen. Ik wil mijn hele leven met haar delen, in goede en slechte tijden. Een huwelijk maakt mijn belofte aan haar niet serieuzer of waardevoller. Maar als iemand met zijn of haar same sex-liefje wil trouwen, moet dat recht bestaan.

Een groot aantal Australische staten stemde reeds in met het homohuwelijk. Daar kunnen homoseksuele mannen en vrouwen inmiddels trouwen. Queensland staat op het punt dat recht aan hen te verlenen. De weigering van de Minister-President om de nationale wetgeving aan te passen, ligt thans onder vuur. Gillard deelde onlangs een belangrijke prijs uit aan zangeres Kylie Minogue die daarmee een plaats verwierf in de Hall of Fame. Minogue is niet alleen popzangeres maar tevens de Australische evenknie van onze Zangeres Zonder Naam. Mary Servaes was de eerste 'De moeder aller Homo’s'. Gillard die recent poseerde naast dit icoon van de Australische homobeweging viel bij vele progressieven niet in goede aarde. Alles voor politiek gewin? Blame it on the girl...

Boogie Woogie

2011-11-28T09:46:00.006+01:00

Afgelopen weekend was het hier prachtig weer, na een weekje regen en kilte. Mijn lichaam en geest zijn niet meer gewend aan dagenlange regen en temperaturen rond 16 graden Celsius. We kwamen de regenachtige dagen echter goed door: met lezen, DVD’s en televisie kijken, praten en kokkerellen.

Zondag en maandag waren echter top. Die dagen begonnen met een strakblauwe hemel. Hoog tijd om er met de bodyboards op uit te gaan! Mijn board kocht ik circa 15 jaar geleden aan de Portugese noordkust. Merk ‘Rheopaipo’, dat nog steeds blijkt te bestaan. Het ontwerp van mijn plank heet Firefly, vuurvlieg. Toentertijd was het een diepte-investering. Ik herinner mij de eerste surfbeurt op de nieuwe plank goed: ik schoot als een pijl over de metershoge golven totdat... er geen water meer was onder mij en mijn board?! Die ontnuchterende smak op het zand deed pijn maar ik had geluk want er was niks gebroken.

Snel daarna ontdekte ik dat je je lichaamsgewicht naar één kant van de plank moet bewegen zodat je de golf zijdelings berijdt. Daar gaat het immers om: riding the waves. Onlangs las ik in een nationale krant dat 50.000 lagereschoolverlaters in Australië niet kunnen zwemmen. Ik was uiterst verbaasd over het grote aantal. Dit continent is omgeven door zeeën en oceanen, heeft overal meren en rivieren. Ik bedacht mij dat het kinderen in de outback moet betreffen?!
Hier in Forster, aan de kust van New South Wales, zie ik elk weekend kleuters op het strand die les krijgen van vrijwilligers van de Life Savers Club. Die kleintjes worden liefdevol ‘nippers’ genoemd. Ze spelen behendigheidsspelletjes op het strand, in het water, met bodyboards, surfboards en -uiteindelijk- reddingsboten. Dat kunnen levensreddende oefeningen worden... Tegelijkertijd leren ze plezier te hebben in het water.

Een body board wordt hier boogie board genoemd. Ik weet nog steeds niet waarom maar ik vind het een leuke aanduiding. Op de Rheopaipo-website (van mijn bodyboard) las ik over de capriolen die je met de plank kunt uithalen: forward air spin, reverse air spin, back flip, gyroll, hubb. Ik voel mij geenszins een ouwe taart maar hedentendage ben ik al blij als ik op het juiste moment begin te peddelen!
Onze vriendinnen Claire en Julie waren ook weer een lang weekend in Forster. Als echte Aussies is plezier op het water voor hen een van de mooiste tijdsbestedingen. Julie was in voorgaande jaren ook altijd mijn surfmaatje. Claire leerde op hogere leeftijd zwemmen en doet inmiddels lekker mee op zee. Met geslepen zwembrilleglazen; zonder die goggles ziet zij geen golf aankomen. So the three of us got up and boogied!

Mijn liefje maakte leuke foto’s, vanuit de branding. In het eerste uur waren de golven niet om over te bloggen. In de loop van de middag stak de wind echter op en zwollen de golven aan. Als je op het juiste moment tot actie overgaat, lijkt boogieboarden op vliegen... Het is verslavend. Zeker als je het synchroon kunt doen!

Uren later kroop ik op handen en knieën het water uit. Ik had mijn best gedaan en voelde mij uiterst voldaan. ’s Avonds had ik een hoofd als een boei, alhoewel ik mij ’s ochtends goed had ingesmeerd. Ik had meer lagen Banana Boat, een uitstekend lokaal merk zonnebrandcrème, moeten aanbrengen. Een goede les. Twee van de drie Australiërs krijgt huidkanker vóór het bereiken van de 70ste leeftijd. Dat is geen statistiek om mee te spotten.

Maandag mocht ik een wens doen van muzelluf. Ik deed namelijk iets voor de eerste keer: ik at een garnalenboterham. Een Aussie prawn sandwich bestaat uit een beboterde witte boterham, versgepelde garnalen en versgemalen peper. Ik ben geen liefhebber van witbrood maar ik schoof dat bezwaar voor één keer terzijde. We kochten een kilo lokaal gevangen garnalen en kozen een picknickplaats aan het water.
Al garnalen pellend, voelde ik mij een Scheveningse vissersvrouw. Julie vertelde dat zij deze traditie leerde kennen als kind. De hele familie hield van een garnalenboterham. Julie’s zus bleek een heel snelle pelster, tot groot verdriet van zuslief (want zo bleven er minder garnalen voor haar over). “Onderschat mij niet”, dacht ik...

Julie verdeelde de porties eerlijk. Mijn liefje en de hond eten geen garnalen. Zij niet vanwege een sterke schaal- en schelpdierallergie, Lucy niet omdat ze niet van garnalen houdt. Als garnalen supervers zijn, is pellen heel gemakkelijk. Eerst gaat de kop eraf en vervolgens houd je de staart vast en druk je het lichaam uit de schil. De dames waren onder de indruk van mijn pelkwaliteit en -snelheid. Mijn boterham was dan ook als eerste belegd (zij snoepten regelmatig tijdens het pellen). Julie deed voor hoe zo’n sandwich moet worden gegeten en ik volgde met plezier.
De garnalen gingen schoon op. Yummie!

Wij waren overigens niet de enige picknickers... Een kleine groep wilde dolfijnen hield zich op in de wateren rondom de Forsterbrug, niet ver van waar wij vertoefden. We zagen vinnen en staarten. Op enig moment zag ik een vis uit het water opspringen. Die probeerde ongetwijfeld aan een dolfijnebek te ontkomen. Er was veel staartgeklap en gespetter. Ik ben er zeker van dat ook zij het naar hun zin hadden. Een mooie ervaring.

Inmiddels zijn de dames teruggekeerd naar hun drukke leven in Sydney. Wij blijven hier relaxen. Met plezier uitkijkend naar enkele zomerse dagen. Ik zal nog een paar strandfoto’s naar het album uploaden.

Happy Birthday!

2011-11-27T00:01:00.002+01:00

60 jaar, nog lang niet oud - maar ook niet meer zo piep... Lieve dames: van harte gefeliciteerd met het behalen van deze leeftijd! Ik hoop dat jullie gisteren van een mooi feestje hebben genoten.

Junior Masterchef Australia 2011

2011-11-23T12:35:00.005+01:00

Hedenavond vond de finale plaats van Junior Masterchef Australia 2011. It was sizzling! De amateurkoks Greta en Jack, beiden 12 jaar, kwamen tegen elkaar uit.

Eerst moesten zij hun favoriete dessert samenstellen. Alle ingrediënten die zij daarvoor kozen, moesten in het gerecht terugkeren. Daarna moesten zij een uiterst complex hoofdgerecht met krab en subtiele bonenzalf ‘namaken’ (wel met recept) van superkok Tatsuya Wakuda, een van de creatiefste chefs in Sydney.

De bijgaande foto’s maakte ik, vóór de buis zittend met mijn Sony Cybershot in 'Gourmet'-stand. Mijn kleine vriend doet het tegenwoordig zonder haperen. Het werd een spannende avond. Degene die deze serie ooit op de Nederlandse TV wenst te zien, moet wellicht niet verder lezen.

Na beoordeling van de beide desserts stond Greta met drie punten voor op Jack. Niet alles liep volgens recept maar als de cheflings twee dingen leerden tijdens de afgelopen drie maanden dan is het wel 'niet in paniek raken' en 'improviseren'.

De bereiding van Greta's Queenland-krab liep zeker niet op rolletjes. Er moest kelpbouillon worden gemaakt en bij de opmaak moest zeewier worden gebruikt. Ze weifelde, maakte foutjes bij het afwegen en was lang niet zo zelfverzekerd als voor de finale. Maar ja, wat verwacht je van een 12-jarige?! Wat zij echter als geen ander deed, was: proeven!
Voor haar hoofdgerecht kreeg zij twee negens (onder andere van meester T.) en drie tienen van de overige juryleden. Een prestatie van formaat. Daarmee behaalde ze een eclatante overwinning op Jack. Terecht, vind ik. Hoofdprijs: $15.000 en de titel van (tweede) Junior Masterchef Australia. Het geld gaat zij wellicht gebruiken om een culinaire carrière na te streven.

Hiermee komt een einde aan een prachtig televisieprogramma. Morgenavond ga ik maar eens laat aan het diner beginnen. Om af te kicken. Op mijn menu staat een eenvoudige quiche van verse zalm, camembert en groene asperges.

Cheflings

2011-11-22T02:55:00.012+01:00

De eerste kookwedstrijd van Masterchef Australia die in 2009 werd gehouden, werd gewonnen door Julie Goodwin. Inmiddels heeft deze gekroonde amateurchef haar eigen restaurant aan de Central Coast en werd haar eerste kookboek gepubliceerd, getiteld 'Our family table'. Zij versloeg toen Poh Ling Yeow, een uitermate creatieve Australische van Chinees-Maleise afkomst die inmiddels haar eigen kookprogramma heeft op de Australische TV-zender ABC, genaamd 'Poh's Kitchen'. Ik kijk het programma hier wekelijks. Een getalenteerde kok kan ver komen!

In Spanje keek ik tijdens enkele zomerweken -met mijn liefje en Bernadette- elke dag naar Masterchef Australia 2010. Al was het een oude serie, wij genoten met volle teugen van dit boeiende kookprogramma. De Australiërs weten als geen ander van deze wedstrijd iets prachtigs maar ook bloedstollends en emotioneels te maken. Bernadette en ik lieten het ons welgevallen en pinkten soms een traantje weg. (Watjes XL.)
Ook mijn liefje kon de spanning niet aan maar zij uitte zich anders: zij zocht op internet naar de winnaar van de 2010-wedstrijd. Wij wilden het niet horen! In een onbewaakt ogenblik liet ze vallen dat een tot dan toe tamelijk onopvallende vrouw had gewonnen. Grrrrr. Jammer dat het niet de leuke surfdude werd van de Australische oostkust.
Bernadette hield mij in de afgelopen periode via mail op de hoogte van het verloop van de wedstrijd.

Momenteel is hier Junior Masterchef Australia 2011 te zien. De eerste ronde begon eind september jongstleden en de finale vindt woensdagavond plaats. Als foodie en amateurkok volg ik de uitzendingen op de voet. De happy little Vegemites koken de sterren van de hemel! Gelauwerde Australische chefs nemen deel aan het programma, zoals Matt Moran en George Calombaris. De kijker ziet groepswedstrijden (blauwe schorten tegen rode, meisjes tegen jongens), een-tegen-een wedstrijden, chefkoks tegen junioren, estafettewedstrijden, favoriete gerechtenrondes, koken met en zonder recept, de mystery box, en zo voorts. You name it, Masterchef Australia bedenkt het. De junioren bereidden beach food, Michelinsterrenmaaltijden en alles wat daartussen zit. Voor geïnteresseerden: de website van Junior Masterchef vind je hier.

De 12-jarige Greta (midden, in kleur) is al enige tijd mijn favoriet. Tijdens elke wedstrijd weet ze tot nu toe wel punten te scoren. Bolleboos Harry stond ooit op de laatste plaats maar is aan een opmars bezig. Het zou mij niet verbazen als hij tegenover Greta in de finale komt te staan. Vanavond zal ik het zien. Enkele episodes speelden zich af in de Verenigde Staten waar beroemde Amerikaanse masterchefs deelnamen aan het programma. De cheflings, zoals de jonge koks liefdevol door de juryleden worden genoemd, kookten aan de west- èn de oostkust; onder andere in gezelschap van Mickey en Minnie Mouse. Ze zijn zo jong en hebben al zoveel gezien en gedaan. Zoals gezegd, het programma is gebaseerd op een prachtig concept. Woensdagavond zal ik met veel plezier voor de buis zitten.

Supermarktketen Coles is sponsor van het succesvolle programma. Na ruim 4 weken hier zijn, maakten wij de balans op: wij vinden Coles leuker dan Woolworths. Als we grote boodschappen doen, fietsen we bij voorkeur naar die winkel. Bijna elke dag kies ik een recept uit een van de food magazines en koop ik de daarvoor benodigde ingrediënten.

Nieuwe dingen koken en proeven, is wat ik hier het liefst doe. Zo maakte ik voor het eerst hartige groentetaartjes met halloumi, een Cypriotische kruidenkaas die zeer geschikt is voor bakken en grillen. Mijn liefje vond de lamnoisettes met geitenkaas-kruidentopping tot nu toe het lekkerst. Vanavond ga ik mijn eigen fish & chips maken; van zonnevis en doré-aardappel en tartaarsaus op basis van yoghurt. We kopen alleen producten van Australische bodem. Kleine boodschappen doen wij in het dorp, onder andere bij de Lachende Groenteman (ik denk dat hij aan Gilles de la Tourette lijdt...). Vis koop ik bij de lokale visserscoöperatie in Tuncurry, net voorbij de Forsterbrug. De garnalen die ik daar onlangs kocht, waren de verste die ik in mijn leven proefde. Ik won weliswaar nooit kookprijzen maar ga wel ver voor voedsel!

Nagekomen bericht: Greta (van de foto) gaat de finale in met Jack who happens to be de favoriet van mijn liefje... Dat wordt morgenavond dus een, in alle opzichten interessante finale!

Whirlwind visit

2011-11-19T00:04:00.010+01:00

President Obama was 28 uur op staatsbezoek in Australië en de media waren er vol van. Ook ik aanschouwde (delen van) zijn bezoek. Zijn wervelwindbezoek deed veel stof opwaaien. Letterlijk en figuurlijk. Het besluit om een Amerikaanse troepenmacht in de Northern Territory op te bouwen -tot 2.500 militairen over 5 jaar- die de Chinezen en de ontwikkelingen in de Zuid-Chinese Zee in de gaten moet gaan houden, leidde tot reacties van politici in buurlanden. De Chinezen voorop.

Zo ook van de minister van Buitenlandse Zaken van Indonesië, die overigens gematigd commentaar gaf. Hij pleitte voor ‘transparantie’ van de zijde van de VS. Wat is hun bedoeling precies? Ik herkende die man direct: hij is naar Indonesisch maatstaven namelijk jong voor zijn functie, ziet er modern uit (kekke bril) en bovendien heet hij Marty. Die behoefte aan transparantie aan Indonesische zijde komt mij overigens niet bekend voor... Air Force One vloog inmiddels door naar Bali waar Obama thans deelneemt aan het ASEAN-overleg. Mensensmokkel en jongeren in Aziatische gevangenissen zijn onderwerpen die hoog op de agenda staan.

Bali was daarvoor al in mijn gedachten. We kregen namelijk in de afgelopen dagen boeiende mails van de mensen die momenteel onze villa in Bali huren: Toos en Pim. In tegenstelling tot Barak, blijven zij lekker lang: tot eind februari 2012. Zij arriveerden vóór ons vertrek naar Australië. Wij brachten enkele dagen met hen door om kennis te maken en de overdracht te doen. Wat we al dachten: het zijn leukerds! Die indruk kregen we uit het intensieve mailcontact dat aan de persoonlijke ontmoeting voorafging. Zij gaven en geven ons het gevoel dat onze villa en het personeel bij hen in vertrouwde handen is.

Toos begon recent aan een hopelijk lange carrière als blogger. Ik weet uit eigen ervaring dat zij onderhoudend en goed kan schrijven. “Alle begin is moeilijk, Toos…” Ik herinner mij mijn eerste blogs goed. Ik moest mijn draai vinden en mijn schrijfstijl ontwikkelen. Nu, vier jaar later, blog ik anders dan toen. Wekelijks verhalen schrijven is inmiddels een heuse passie. Ik verklaar mij hierbij een vaste lezer van haar blog. Ik vind het apart om door de bril van iemand anders over mijn eigen woonomgeving te lezen!

Toos en Pim hebben een kleinkind dat met zijn Nederlandse vader en Indonesische moeder op Java woont. Hij heet Samoedra en is een paar jaar jonger dan Yudha. Momenteel verblijft Samoedra met zijn Javaanse moeder en grootmoeder bij zijn Nederlandse opa en oma in Noord-Bali. Afgelopen woensdag kwam Yudha met hem spelen. Toos en Pim namen die ‘bezoekersregeling’ van ons over. Ook als Samoedra niet op Bali is, mag Yudha na schooltijd komen spelen, zwemmen en eten. Ik vind dat uitermate aardig. Mijn liefje is ronduit gelukkig met die gang van zaken. Ze mist haar Balinese vriendje, door Toos met een knipoog ‘haar kleine lover’ genoemd.

Een leuke fotosessie kwam deze week in de mailbox terecht. Daarna ging het hier even over niets en niemand anders dan Yudha… Hoe slim, knap en leuk hij wel is. Hoezeer zij hem mist. Op zo’n moment willen wij beiden graag in een tijdmachine stappen om een bliksembezoek aan Elsa en de kids te brengen en ons te laven aan zijn (hun) hartverwarmende glimlach. Ik las ergens dat een glimlach het beloningscentrum in de hersenen stimuleert in een mate die gelijkstaat aan het eten van 2.000 repen chocolade. Kun je nagaan?!

Yudha ziet er alweer anders uit dan toen wij hem vier weken geleden verlieten. Af en toe schijnt hij naar ons te vragen. De behoefte om in persoonlijk contact te treden is er maar het is goed zo. Een kinderkerstpakketje is wèl in de maak. We maakten reeds een aspirant-zwemmer van hem; eens kijken of ook Australian surf life hem kan bekoren! Als alles volgens plan verloopt, reizen we begin maart 2012 weer naar Bali.

Blast from the past

2011-11-16T04:41:00.004+01:00

De dag begon zonnig al donderde en bliksemde het afgelopen nacht. De regen tikte gestadig op de metalen veranda. Het gaf mij een kampeergevoel. Als we in de caravan zitten, klinkt het net zo. Ook nu tikt de regen zachtjes tegen het keukenraam. Morgen nog zo’n dag en dan zal het weer opklaren.
De weerdeskundigen verwachten echter een natte zomer in New South Wales. Vorige week was het noodweer in en om Sydney; het donderde, bliksemde en goot pijpestelen. Ook in Melbourne was het noodweer; er viel in zes uur tijd evenveel regen als men normaliter in een maand krijgt. Overstromingen bleven dan ook niet uit.

Voor de langere termijn zijn de weersvoorspellingen voor de staten in het Hoge Noorden van Australië, Queensland en de Northern Territory, niet goed. Het zomerseizoen zou daar naar verwachting weleens gepaard kunnen gaan met heel veel cyclonen. Dat klinkt in mijn oren als een déjà-vu... Begin 2011 werden de noordelijke staten ook al zwaar getroffen door zeer slecht weer.
Queensland, de grootste fruitschuur van Australië, herstelde daarvan tot op heden nauwelijks. 75% van de lokale bananenoogst ging daar verloren waardoor de prijs van bananen omhoog schoot. De hoogste prijs die in Australië werd betaald voor 1 kilogram was $17. Bananen zijn nog steeds kostbaar al verwacht men dat de prijs vóór de Kerst halveert. De pavlova kan dan alsnog voor de hele familie of vriendenkring worden gemaakt!

De vernielingen door cycloon Yasi zijn de belangrijkste reden waarom de 'grocery-index' momenteel zo onvoordelig uitvalt. Voordat wij in october jongstleden naar dit continent afreisden, onderzocht mijn liefje -financieel directeur van het gezin- wat de cost of living is. Als voormalig HR-directeur is zij bekend met de internationale tabel die aangeeft wat de stand van levensonderhoud is in enig land in de wereld. De index voor boodschappen bleek tot dusver een goede graadmeter. Die index staat bijvoorbeeld voor Nederland op 68 terwijl die thans voor Australië 128 is. Boodschappen doen is hier dus bijna tweemaal zo duur als in het Vaderland. Voor de goede orde: de index voor uit eten gaan ligt hier flink lager dan in Nederland.

Indien Queensland daadwerkelijk een bar seizoen tegemoet gaat, is dat niet alleen dramatisch voor de gemiddelde lokale boodschapper maar ook voor toeristen in Australië. Een van de interessantste regio van het land zou dan wederom onbereikbaar kunnen worden.

Twee weken geleden zag ik op de voorpagina van de nationale krant 'The Australian' een opmerkelijke foto. Ik moest een aantal keren kijken om de plek te herkennen. De foto was van het exclusieve resort 'Voyages' op Dunk Island, direct voor de kust van Queensland. De palmbomen langs het strand staan er als geknakte lucifers bij, het zwembad is tot de rand gevuld met modder (zie rode cirkel), de gebouwen zijn zwaar gehavend.

Dat was het trieste gevolg van de categorie 5 cycloon Yasi die daar op 3 februari 2011 huishield. Ik schrok van het aanzicht. De dagen na de natuurramp was men optimistisch over het feit dat er niemand gewond was geraakt. Dat optimisme is geheel verdwenen. De eigenaren van het vakantie-eiland, Hideaway Resorts, kunnen de kosten van de heropbouw niet in hun eentje dragen en hebben het eiland met alles erop en eraan te koop gezet. Als je op de website van het resort op Dunk Island googelt, krijg je dit te zien... Eerdere berichten dat het op 1 april 2012 wellicht zou heropenen, worden thans tegengesproken. Dat schema is onhaalbaar.

Vijf jaar geleden waren wij gast op Dunk Island toen wij onze eerste wereldreis maakten. We reden toen drie maanden in een camper door Australië en besloten een paar dagen rijrust te nemen op een van de droomeilanden voor de kust van Queensland. De camper parkeerden wij voor die duur op de camping van Mission Beach waar we door de privéboot van het resort werden opgehaald. We werden er als prinsessen ontvangen en behandeld. De gastvrijheid, het gezellige restaurant en de ruime kamer staan mij nog helder voor ogen. Het zwembad met logo van het resort, de Ulysses-vlinder, was allerfraaist. Mijn liefje en ik brachten fijne uren door in het zwembad en in een hangmat op het palmenstrand. De foto is van eigen hand, overduidelijk stammend uit gelukkiger tijden. Mensen in Noord-Queensland kunnen momenteel wel een paar trossen happy fruit gebruiken!

Sea Gals & Co

2011-11-13T23:59:00.008+01:00

Hier is de nieuwe week alweer begonnen. Afgelopen vrijdag dronken we met onze vriendinnen Julie & Claire een kopje koffie bij 'Beach Bums', een goede ontbijt- en lunchplek direct gelegen aan Forster Main Beach. Een toplocatie waar onder andere heerlijke koffie wordt geserveerd. Eenmaal gezeten, zagen we links voor onze neus een groep dolfijnen en rechts een walvis in het zeewater opduiken. Beter kan een dag toch niet beginnen?! We legden een bezoek af aan de post van Marine Rescue, de vrijwilligersorganisatie die waakt over de veiligheid van plezierboten op de Tasmanzee en op de Grote Meren. De uitkijktoren staat aan de monding van Wallis Lake. De commandant gaf ons persoonlijk een rondleiding.

De meisjes verrasten ons door hun trailer met motorboot afgelopen week mee te brengen. Claire is niet alleen een getalenteerde hondenfluisteraar, ze verblikt of verbloost ook niet als ze de trailer achteruit het tamelijk smalle tuinpad oprijdt. Respect! Hun boot is 5.80m lang, heeft een buitenboordmotor van 70 paardenkracht en is uitgerust met zitjes, zowel voor als achter. Dit weekend voeren we op de Grote Meren. Dat zijn echt Groooote Meren! Om je een gevoel te geven: de kustlijn van Nederland is in totaal circa 450 kilometer, de kustlijn van de Grote Meren van New South Wales bedraagt 1.450 kilometer...

Voordat de boot in het water ligt, is er veel te doen. De avond voor de boottocht werd de checklist met verplichte handelingen doorgenomen. Het was alweer enkele maanden geleden dat ze de boot te water hadden gelaten. Wij maakten het lunchpakket en verrichten later enige hand- en spandiensten aan boord. Al die voorbereidingen herinnerden mij aan onze eigen kajuitzeilboot van jaren geleden. In het zomerseizoen lag die in een van de havens aan de Loosdrechtse Plassen. Wij kozen toen voor een zogenaamde kimkieler met geringe diepgang die geschikt is voor waterwegen met grote getijdenverschillen, zoals de Nederlandse Waddenzee. De kiel is zo gebouwd dat de boot zonder problemen kan 'droogvallen'. Een kimkieler kantelt bij extreem laag water niet maar komt dan juist op zijn pootjes terecht.

Het verschil tussen eb en vloed kan ook heel groot zijn op de Grote Meren die in direct contact staan met de Tasmanzee. Er zijn kleine en grote eilanden in de meren waarlangs mag worden afgemeerd. Er zijn stukken waterweg met permanent laag water en hier en daar liggen grote oestervelden; die oesters worden tot de beste van Australië gerekend. Een gedetailleerde waterkaart is dan ook geen overbodige luxe!

Hond Lucy werd in haar zwemvest gehesen en in Cape Hawke Harbour staken we van wal. We voeren onder de fraaie Forsterbrug door, richting Wallis Island National Park. Ik waande mij op sommige momenten in tropisch water (vanwege de ondiepte en de kleuren), op andere momenten leek het alsof we op de woelige baren van een heuse zee voeren. Op sommige plaatsen was de stroming heel sterk, op andere zag ik doodlopende rivierarmen. De Grote Meren zijn geen speelplaats voor onervaren schippers.

Iedereen in Australische wateren dient overigens over een vaarbewijs te beschikken dat na een geslaagd theoretisch en praktisch examen wordt uitgereikt. Beide dames legden dat examen met goed gevolg af.
Julie manoeuvreerde ons behoedzaam over het water. Lucy had moeite haar zeepootjes te (her)vinden. Ze smakte regelmatig met haar hondelippen en drentelde nerveus heen en weer. We gingen op weg naar Forster Keys. Overal zag ik boten al was het niet druk op het water, van kleine stalen drijvende badkuipen tot grote zogenaamde pontonboten en alles ertussenin. Ik zag twee zeilboten, enkele kayaks, één rubberboot met veel jongeren erin en een speciale boot die oesters kwam oogsten.

Overal werd gevist, door jong en oud, man en vrouw. De Sea Gals besloten de hengels deze keer thuis te laten. (Pfffff.) Voor de lunch maakten we een stop op het piepkleine Happy Island. Forster Keys bereikten we niet... we misten de afslag. Desalniettemin werd het een genoeglijke boottocht al hield ik het niet droog op de voorplecht.

Meer foto’s van het uitje zijn te zien in de lopende diashow.

Beauty lies in...

2011-11-09T01:44:00.001+01:00

Deze week ging ik voor de eerste keer te water. Forster Main Beach heeft een rock pool, een zwembad -met zeewater- dat in zee ligt maar een stenen afscheiding heeft. Het zicht op zee vanuit het zwembad doet mij sterk denken aan onze eigen infinity pool in Bali. Tijdens het zwemmen van de baantjes, sloegen soms hoge golven over de badrand. Dat zal in Bali niet snel gebeuren, gezien de ligging van het zwembad. Volgens de weersvoorspelling zal het regenseizoen daar naar verluid eind november beginnen.

Het buitenbad in Forster werd in 1935 aangelegd, als werkgelegenheidsproject. In die jaren was sprake van een wereldwijde crisis. De Australische Great Ocean Road die in 2008 onze vakantiebestemming was, werd in diezelfde periode door mensenhanden uit de rotsen gehouwen.
Afgescheiden zeewaterbaden vind je hier langs vele kusten vanwege de gevaarlijke creaturen in zee: de grote witte haai en andere familieleden, de box jellyfish (het dodelijkste zeedier van dit continent), blue bottles en andere 'stingers'. Alhoewel ik voorkeur heb voor de branding en de open zee maakte ook ik gebruik van het bad. Golven zijn weliswaar more fun en ook verfrissender maar ik zou de enige in de branding zijn en dat lijkt mij niet verstandig. In de weekeinden wordt een strook zee bewaakt en kun je genieten zonder zorgen, zolang je maar tussen de vlaggen zwemt. Daar wordt het dan ook tamelijk druk, op een zomerse dag. Binnenkort ga ik mijn body board uitproberen.

We maakten kennis met de buren George en Gwen. Ze keken ons een beetje meewarig aan toen we zeiden dat we geen auto hebben. Veel mensen begrijpen niet dat je in Australië op vakantie gaat zonder een dikke auto onder de kont. Of beter gezegd: een auto onder de dikke kont. Het percentage te dikke of aan obesitas lijdende Australiërs lag in 2008 op 61%, volgens het Bureau voor de Statistiek. Ik kijk thans mijn ogen uit.

De afstanden tussen steden en dorpen kunnen hier inderdaad enorm zijn. Zes jaar geleden bezochten we Australië voor de eerste keer. Toen reden wij in drie maanden tijd langs (bijna) de gehele kustlijn van Australië en dwars door het rode hart van het continent, 18.000 kilometer in een camper van camping naar camping.
Daar wij deze keer besloten rondom de Grote Meren te gaan bivakkeren, meenden wij geen auto nodig te hebben. De buren lieten ons weten dat ze te allen tijde bereid zijn ons een lift te geven of boodschappen voor ons te doen. Ik dankte hen hartelijk maar was resoluut: 'no worries, we’ll manage'.

Wij zijn het levende bewijs dat duurzaam vakantie houden mogelijk is! Zo compenseren wij tevens de CO2-uitstoot van onze vliegreis. Carbon Tax is overigens een hot item Down Under. Het idee is simpel: hoe meer je uitstoot, deste meer belasting je betaalt. Verschillende Australische regeringen probeerden die wet erdoor te krijgen sinds 2007; zonder resultaat. De huidige minister-president Julia Gillard (Labor) kreeg het voor elkaar. Afgelopen maand stemde de Tweede Kamer in met deze Clean Energy Bill en gisteren keurde de Senaat het wetsvoorstel goed. De nieuwe wet treedt in juli 2012 in werking.

Ook wij leveren een bescheiden bijdrage aan Australië’s duurzaamheid. Grote boodschappen bij Woolie’s en Coles doen we op fietsen met fietstassen, kleine boodschappen doen we te voet, met een green bag of een rugzak. De drive-in bottle shop benaderen wij wéér anders: met een tweewieler aan de arm. Zelf drink ik uitsluitend druivensap, mijn liefje houd van biertjes èn wijn. Ik stapelde de dozen op de trolley en gespte het geheel stevig vast. Enigszins genânt vond ik die kolom alcohol wel... Even voelde ik mij een bag lady, een zwerfster die haar hele hebben en houden in tassen met zich meesleept. Denkend aan de heerlijke wijnen vervloog de gêne weldra. Ik plezier mijn gerstenat minnende liefje graag... Forster verdient een eervolle vermelding vanwege trolley-vriendelijkheid. Overal vind je aflopende trottoirbanden. Ook ons vakantiehuis heeft een zogenaamde 'ramp' die naar de voordeur leidt. Voor dit soort waardetransport is dat bepaald geen ramp!

Later deze week komen Claire en Julie ons weer bezoeken. Vanzelfsprekend komt hond Lucy mee. Claire drinkt geen alcohol, Julie doet het mondjesmaat. We zullen de voorraad zonder hun hulp soldaat moeten maken. Ik kijk uit naar hun bezoek. Aanstaand weekend zijn wij uitgenodigd voor een barbequefeestje bij vrienden van hen die in de outback van New South Wales wonen. Ik oefen hard op mijn Australische uitspraak, mijn liefje test haar stubby holder uit.

From little things big things grow

2011-11-05T22:01:00.013+01:00

Een mens in New South Wales kan er héél druk mee zijn: walvissen kijken! Elke dag lopen we naar een aantal stranden in de directe omgeving van ons huis. Op vrijdag jongstleden ging de route naar Pebbly Beach. De plek kreeg die naam omdat er grote stenen en keien op het strand liggen. Ik maakte een korte film van het zicht en het geluid, die hieronder is te zien. Het is een experiment; de kwaliteit van de opname is op mijn eigen computer wel veel beter maar het kan ermee door:

Mijn liefje ging op een van de banken zitten die hier overal langs de kust staan. Ze zijn vaak opgedragen aan jonge en oude mensen die niet meer leven. Meestal ga ik onbekommerd zitten, soms voel ik mij nogal bezwaard. Zoals op de bank die door de ouders en vrienden van een 17-jarig meisje werd gedoneerd: 'ga voor altijd zwemmen met dolfijnen, lieverd'... Australiërs leven op en in het water. Ik denk dat ik mij mede daarom thuisvoel op dit continent. Toen ik verder liep, zag ik mensen in kayaks, zeilboten, motorboten, Hobies met zeiltjes (de Revolution 11!) en water scooters (helaas) op het water.

Ik liep naar een van de vele uitkijkpunten die hier langs de kust zijn aangebracht. Vanuit de hoogte tuurde ik over het weidse water. Op enig moment zag ik een verticale kolom water in de lucht hangen. Een walvis blies uit zijn of haar blow hole! Het bleek wederom een moeder met haar bultrugkalf; ze waren goed te zien vanaf de wal.
Ze dartelden rond, net voorbij het havenhoofd van Forster. Ook zag ik voor het eerst van mijn leven enkele volwassen walvissen met hun flippers op het water slaan. Dat doen ze om zich koelte toe te wuiven. Als toeschouwer zag ik een lange, witte vin en een hoop gespetter. Ik maakte enkele foto's met mijn kleine camera; ik had mijn telelens niet bij mij maar het beeld staat op mijn eigen harde schijf.

Gedurende twee uur genoten wij met volle teugen van hun gefrolick voor onze neus. We bleken niet de enigen. We werden namelijk omringd door lokalen die hun echtgenotes, kinderen en kleinkinderen belden over hetgeen ze aanschouwden. Opmerkelijk. Ik zou denken dat Australische bewoners van de oostkust zich bewust zijn van het feit dat er momenteel sprake is van een grote walvismigratie langs hun stranden. Misschien is het toch niet zo gebruikelijk? Ik voel mij hier in ieder geval een grote bofkont. Het idee dat ze iedere dag zijn te zien, maakt mij een blij mens.

In de weekendeditie van de 'Australian', een van de nationale kranten, las ik dat er een albino-walvisbaby was gespot aan het strand van Bondi. Ik vond een prachtige luchtfoto van moeder en kalf op het web. Al is het een baby, er is niets klein aan! Een bultrug boreling komt in stuitbevalling ter wereld, dat wil zeggen: met de staart eerst. (Dat schept ook een band.) De natuur heeft dat zo geregeld omdat de baby dan niet kan verdrinken. Het kalf is bij geboorte gemiddeld 3 à 4.5 meter lang en weegt maximaal 1.000 kilo.

Ten noorden van Sydney kunnen ze er ook wat van: een kayakker had een close encounter met twee volwassen bultrugwalvissen, net voor de kust. Amazing! De walvissen doen hier aan 'spyhopping', ze steken hun kop recht omhoog uit het water. Het is maar goed dat het geen 'breaching' was. In dat geval komt het dier met het gehele lichaam uit het water en laat zich vervolgens zijdelings op het water vallen. Je kunt je voorstellen dat een kayak, zelfs een Hobie, daar niet tegen bestand is. Mijn liefje en ik zagen opspringende walvissen verder op zee, door de verrekijker.

De titel van dit blog mag toepasselijk lijken voor dit onderwerp, het heeft echter een heel andere connotatie. Het is namelijk de titel van een lied dat mijn aandacht vroeg in de afgelopen dagen. Ik hoorde het met enige regelmaat op de televisie, als tune bij een bankreclame. Het bleef doorzingen in mijn hoofd en ik ging op zoek naar het origineel. Het blijkt geschreven door de Australische (protest)zanger Paul Kelly.

Toen ik de songtekst las, begreep ik de betekenis van het lied en mijn eigen emotie bij het horen. Mijn liefje vindt het een uiterst irritant lied. Tja. Het kan verkeren. Het gaat niet over kleine walvissen die groot groeien maar over het verzet van een enkeling van Aboriginal afkomst die strijdt voor zijn (land)rechten en opstaat tegen een witte man die het grootkapitaal van Australië incorporeert. Ook dat is indrukwekkend. De relatie tussen de witte Australiërs en de oorspronkelijke bewoners van dit machtige continent staat vaak op gespannen voet.
Wij waren in dit land toen Kevin Rudd, de voormalige premier, als eerste namens de Australische regering publiekelijk sorry zei tegen de oorspronkelijke bewoners. We zagen een vliegtuig boven Sydney het woord in de lucht schrijven. Ook dat staat in mijn geheugen gegrift. Het moment zal mij altijd bijblijven. De geïnteresseerde lezer kan Kelly's optreden en de tekst hier horen en zien.

Bruce says so...

2011-11-03T00:08:00.009+01:00

Time flies when you are having fun! (By the way: Qantas vliegt weer.)
Op dinsdag jongstleden werd in Australië om de Melbourne Cup 2011 gestreden. Dat is een beroemde paardenrace die dit jaar voor de 151ste keer werd gehouden. ‘The Race that Stops the Nation’. Het is echter niet uitsluitend een Australische aangelegenheid: 700 miljoen mensen keken wereldwijd naar deze wedstrijd. Vóór deze dag was ik mij dat niet bewust. In de staat Victoria, waarin Melbourne ligt, krijgt iedereen een vrije dag en komt het publieke leven daadwerkelijk tot stilstand.

De belangrijkste wedstrijd van Cup Day vond plaats om 15:00 uur. Wij, van New South Wales, gingen een half uur voor die tijd naar de dichtstbijzijnde (bowling)club, 50 meter verderop, om deelgenoot te worden van dit evenement. Als we hier dan toch zijn, wil ik dit soort ervaringen wel zelf ondergaan. De club was afgeladen met mensen; Australiërs blijken gokkers te zijn! Ook mijn liefje, aartsgokker, was zich al dagen aan het voorbereiden op een gokje. Ze las alle locale en nationale artikelen over het onderwerp. Vooral het advies van ‘Bruce’, commentator van de Sydney Morning Herald maakte indruk op haar.

Voordat het geld werd ingelegd, hadden wij een goed gesprek. Over het algemeen zetten wij in op ons geluksgetal. Het paard met dat rugnummer heette ‘Older than time’; een mooie naam maar mijn liefje wilde deze keer iets anders. Er was namelijk een paard met een jockey die de gele trui droeg… Denkend aan de Australische fietser Cadel Evans (van Melbourne) die de Tour de France 2011 won, vond mijn liefje dat we op het paard Dunaden en zijn jockey moesten inzetten. Bruce had haar dat geadviseerd...

De jockey heet Christophe Lemaire (Fransman) en weegt 54 kilo. Zijn paard startte naast all-time favoriet Americain die vorig jaar de prestigieuze prijs won. Vorig jaar werd in de bowlingsclub van Forster bijna $ 450.000 aan prijzengeld uitgekeerd. Geen verkeerd gokadres, aldus mijn liefje! Ze vroeg iemand in de club om haar uit te leggen hoe het betreffende formulier moest worden ingevuld. Daarna deed zij haar ding. We gingen zitten, met een glaasje in de hand, en praatten met lokalen. Wie hadden zij gekozen, waar kwamen wij vandaan. Dat soort dingen. Onze buurman aan hetzelfde tafeltje, een mijnwerker uit de Hunter Valley die een vakantiehuis heeft in Forster, zette groots in op nummer 12 (Red Cadeaux) en nummer 17. Wij zetten op Hollands bescheiden wijze in op nummer 3.

De race ging later van start dan gepland. Het raceparcours van Flemington is 3.200 meter lang. Vanaf de start zat onze gele trui in het midden van de ruitersmassa. Hij leek lang ingesloten maar dichter naar de finish werd het spannend... Dunaden week uit naar rechts, maakte zich vrij van de massa en begon héél hard te draven. Het einde van de race werd een fotofinish met Red Cadeaux. In eerste instantie dachten wij dat Dunaden had gewonnen. Maar ja, wij zijn beginnelingen. Onze buurman gooide zijn coupon in frustratie weg. De manager van paard 12 bleek echter protest te hebben aangetekend tegen de uitslag. Dat vertelde ik onze buurman die onder de tafel op zoek ging naar zijn bewijs.
Het duurde ruim een half uur voordat de uitslag bekend werd: ONS paard won inderdaad met een neuslengte. We kregen de inleg 9.1 keer uitgekeerd. Joehoe! Als het paard van de buurman, dat als tweede eindigde, zou hebben gewonnen, zou hij zijn inleg 50 keer ontvangen dus ik kon mij zijn teleurstelling goed voorstellen. De Franse jockey was ‘incredibily appy’, net als wij.

Deze week gingen wij tevens naar de beroemde plaatselijke kapper ‘Buddy’ (geboren als Budya Sadek). Hij won zeer recent de Wella International Hair Competition die in Argentinië werd gehouden. De cup stond in de salon, omringd door grote bossen bloemen. De jongeman werd geboren in Parijs, had daar een kapperszaak en tot recent een in Sydney maar hij opende een week geleden een nieuwe salon in Forster. Ik vroeg hem waarom. Hij vond het leven in Sydney hectisch, ging vorig jaar op vakantie naar deze kustplaats in New South Wales en werd verliefd op de omgeving en de life style. En knippen kan hij. Al ben ik dan niet bepaald een Style Icon, ik zie er wel tien jaar jonger uit!

Bij de plaatselijke computerwinkel schafte ik een dongle aan die ons draadloze internettoegang geeft in het vakantiehuis. Computer aan, dongle erin, verbinding maken 'and Bob's your uncle!' Vanaf nu blog ik vanaf de keukentafel. We voelen ons hier inmiddels helemaal ingeburgerd.

Spirit of Australia

2011-10-31T06:02:00.003+01:00

Wij bleken mazzel te hebben: momenteel vliegt Qantas niet. Bij de luchtvaartmaatschappij vinden met regelmaat industriële acties plaats. Het vliegend personeel wil salarisverhoging en het grondpersoneel wil baangarantie. Qantas en de vakbonden kunnen niet tot een overeenkomst komen. De luchtvaartmaatschappij deed recent iets dat hier niet eerder was vertoond: het hield alle vliegtuigen aan de grond. Wereldwijd. Vanwege die actie vervielen in de afgelopen dagen 447 vluchten, zowel internationaal als nationaal. Het land stond op zijn kop, kranten en tv-programma’s konden nergens anders over praten. Met de Melbourne Cup voor de deur (1 november), is the Pride of the Nation de talk of the town!

De CEO van Qantas meldde dat, als de vakbonden vasthouden aan hun standpunt, de luchtvaartmaatschappij nog maar half levensvatbaar is. Dat zou een ramp zijn want Qantas -oorspronkelijk de Queensland and Northern Territory Air Services- is een maatschappij met een geweldige staat van dienst. Het is dan ook te hopen dat het meningsverschil tussen de vakbonden en de luchtvaartmaatschappij snel tot een einde komt. In ieder geval vóór januari 2012 als wij naar Europa willen terugvliegen.

We zijn thans ruim een week in Australië maar het voelt alsof we al veel langer weg zijn van Bali. Op zaterdag jongstleden SMS’ten wij met Elsa om te weten hoe het haar en Yudha vergaat. Zaterdag was tot nu toe de vaste dag waarop het manneke met zijn moeder meekwam om te spelen. Hij mist ons, vraagt zijn moeder voortdurend waar we zijn. Adu. De uitslag van mijn liefje’s bloedtest was goed; de envelop viel reeds na twee dagen op de mat. Het wachten duurde hier reuzekort, we kunnen ons weer helemaal aan ‘vakantie’ overgeven.

In de afgelopen week vierden wij de verjaardag van de Furry Princess in het clubhuis van de bekendste roeivereniging van Sydney. Hond Lucy is een groot uitgevallen Jack Russell; ze is slim, leuk en heel aanhankelijk voor een terrier. Julie’s vader werd als nummer twee lid van de roeivereniging. We leerden hem en Pat, de moeder van Julie, in 2008 kennen. Julie vader overleed vorig jaar. Samen met Pat en de biologische ouders van Lucy vierden we daar haar verjaardag. Ons kadootje voor haar, een speeltje, viel in goede aarde.

Mijn liefje en ik deden boodschappen bij Woolworth’s (Woolie’s voor intimi), kookten Europees en Aziatisch voor de gastvrouwen, lazen kranten, keken naar Australische ontbijt-TV, lieten de hond uit, en bereidden ons voor op het vertrek naar Forster.

Daar zijn wij inmiddels. Forster ligt op circa 3 uur rijden ten Noorden van Sydney. Deze kustplaats doet mij sterk denken aan mijn voormalige Haagse woonplaats aan de Nederlandse kust: Kijkduin. Forster is een kleinschalige familiebadplaats die een groot deel van het jaar 10.000 vaste inwoners heeft maar tijdens de zomermaanden verveelvoudigt. Het stadje ligt zowel aan de Tasman Zee als aan de Grote Meren: Wallis Lake, Smiths Lake en Myall Lake.

Aan de oceaankant van Forster liggen stranden van een ongelofelijke schoonheid en diversiteit: Forster Beach, Pebbly Beach, One Mile Beach, Burgess Beach, Diamant Beach, Booti Booti Beach, Black Head Beach – allen ademen ze een andere atmosfeer. Ik raapte diverse schelpen en trof bijzondere zeevondsten. Ik zag er tevens de eerste Stand-Up Paddler (SUP’er); de betreffende jongeman blijkt ‘s morgens over zee naar zijn werk te gaan. Imagine that?! Op beide locaties vind je cafés en restaurants aan het strand. Wi-Fi-hotspots zijn hier echter zeer beperkt voorhanden; dat vind ik opmerkelijk.

Het huis waarin wij thans verblijven, is een heus strandhuis al staat het op 500 meter afstand van de branding èn op circa 1.000 meter van de werf. Het is gezellig ingericht en alle ruimten in het huis zijn van alle gemakken voorzien, inclusief een schuur met fietsen (en verplichte helm) en surfplanken in diverse afmetingen!

Afgelopen zondag maakten wij een boottour om walvissen te kijken. Bultrugmoeders met kalveren keren thans naar Antarctica terug en rusten in de baaien van en rondom Forster uit van de lange tocht die zij reeds maakten en nog voor de boeg hebben. De tocht was al voor zaterdag gepland maar toen waren de golven op zee te hoog. Zondagochtend begon heel mooi; de boot zou om 10:00 uur stipt uitvaren. Het werd een memorabele excursie, vooral door het zien van enkele bultrugbaby’s. De foto van de staarten is deze keer van eigen hand. Meer foto’s zijn te vinden in de lopende diashow. Zodagavond eindigde met een fikse hagelbui… Een lokalo zei het op zijn Aussie's: 'first we had 25 years of drought, now we gotta seal our letterbox'. Er staat ons ongetwijfeld nog van alles te wachten. Ik heb het erg naar mijn zin.

G'day, mate!

2011-10-24T12:17:00.002+02:00

De reis naar Australië verliep goed en zonder vertraging. Er waren enkele meevallers onderweg. Zo konden wij in Bali de koffers en mijn body board reeds inchecken voor Sydney hetgeen betekende dat we geen extra handelingen hoefden te verrichten in Singapore. Wij hoefden bij de transferbali slechts de instapkaarten op te halen. Eenmaal op Changi Airport aangekomen, zat het wederom mee: de Singaporese dame van Transfers bood ons een (gratis) upgrade op weg naar Sydney! We legden de afstand dus af in ruimere stoelen en meer beenruimte. Joehoe! Wèl had het Singaporese boekingssysteem problemen met de manier waarop mijn achternaam was gespeld op het visum voor Australië; die moest zij daarom veranderen…

Ik verwachtte het: de Australische douane meldde mij dat er een probleem was met de spelling van mijn achternaam op het visum. Die was “anders dan op de online-aanvraag”. Dat klopte als een zwerende vinger! Ik legde uit dat een medewerkster van de transferbalie in Singapore mijn achternaam in het systeem had gewijzigd. Of ik even wilde meegaan met een collega die het zou rechtzetten. “No worries, mate.” Gelukkig was dat snel gepiept.

Toen kwam de volgende horde. Medewerkers van de Immigratiedienst treden streng op tegen binnenvliegende reizigers. Men wil te allen tijde besmettingsgevaar voorkomen, zo wist ik van een vorige keer. Toen werd ik toegesnauwd en geïntimideerd nadat een dichte zak winegums in mijn koffer werd ontdekt na inspectie. Die had ik niet vooraf gemeld op de landingskaart omdat ik mij niet kon voorstellen dat daarover een probleem kon ontstaan.
Deze keer pakte ik het daarom anders aan. We brachten namelijk een typisch Indonesisch kado mee voor onze vriendinnen en een Spaans kadootje voor Lucy, de hond. Het geschenk uit Bali was samengesteld uit hout en schelpen, het kado voor de hond was een gedroogde snack in een gesloten pakje. Allebei bevatten producten op de lijst van ‘verdachte’ materialen. Eindresultaat: de snack ging ter plekke in de afvalbak, het decoratieve kado mocht mee het land in.

We werden warm onthaald, zowel door de dames als door het weer. We ontbeten aan het strand dat op het vroege tijdstip al vol met mensen was en togen daarna naar huis waar de logeerkamer voor ons in gereedheid was gebracht; inclusief fotolijst van vier surfgirls op Wanda Beach. Mijn liefje en ik namen vervolgens een douche en deden een power nap. Na opstaan kwamen de shorts en flip-flops uit de koffer. Volgens Julie was dit de eerste zomerse dag; vorige week droeg ze nog elke dag een jas.

We reden naar Cape Solander en -geloof het of niet- daar zag ik de eerste bultruggen voorbijtrekken. In de verte zag ik wolken water omhoog spuiten (blow holes), dichterbij spotte ik volwassen walvissen die bovenkwamen en onderdoken en up close staarde ik vanaf de rand van de kaap gebiologeerd naar tenminste één moeder met kind. Prachtig en roerend, een uitstapje met een hoge ‘wauw-factor’. Claire maakte de fraaie bijgevoegde foto van De Staart.

We kletsten bij, de eerste grappen (g)rolden over tafel, we speelden met de hond, bladerden door kranten, reisfolders en -tijdschriften die voor ons klaarlagen, dronken een heerlijk glas Wolf Blass Grey Label Cabernet Sauvignon en sliepen daarna tevreden in. Als baby’s.

Maandagochtend wandelden mijn liefje en ik naar de dichtstbijzijnde medische kliniek om de bloedtest voor haar te regelen. Zij ging op consult bij dokter Anell, een Zweed die 40 jaar geleden met zijn ouders naar Australië emigreerde en een artsenopleiding deed aan de universiteit van West-Australië. We spraken met hem over reizen (reisfoto’s van zijn hand hingen aan de wand), de financiële crisis in Europa, zijn pensioen en zijn jonge echtgenote. Doctor Wilhelm zette zijn handtekening op de aanvraag voor de bloedafname die vervolgens in het kamertje ernaast werd uitgevoerd. Er moest in twee armen worden geprobeerd. Ik denk dat de aderen aan jetlag lijden. De uitslag wordt in 2 à 3 dagen thuisgestuurd.

Daarna deden we boodschappen bij de poelier, de gespecialiseerde groenten- en fruitwinkel en de wijnhandel. Vanavond kook ik: gevulde kiprolletjes (knoflook, groene kruiden en bacon), warme wortel-sinasappelsalade met verse salie en zelfgemaakte aardappelkoekjes. Bali lijkt thans ver weg… Aan sommige dingen wen je in een dag!

Tijdreizen

2011-10-22T01:00:00.005+02:00

Het is mij wat, de ontdekking dat vrijwel massaloze deeltjes (neutrino’s) sneller zouden zijn dan het licht... Einsteins relativiteitstheorie was tot nu toe richtgevend voor de wetenschap: men kan niet sneller reizen dan het licht. 299.792.458 meter per seconde is de limiet. CERN-wetenschappers lijken die theorie thans onderuit te halen. Het team in Zwitserland vroeg teams met dezelfde apparatuur op andere continenten hetzelfde Opera-experiment uit te voeren. Dat wordt thans voorbereid in Japan en in de Verenigde Staten. Over enkele maanden zullen we het weten. Spannend vind ik het!

Na deze openbaring barstte in de media wilde ideeën los over de mogelijkheid tot tijdreizen. Terug in de tijd gaan, zou tot de mogelijkheden gaan behoren... Ik wist niet beter dan dat dit al kon?! De Teletijdmachine werd immers jaren geleden uitgevonden door professor Barabas (van Suske en Wiske). Met zijn apparaat kan zowel voor- als achteruit in de tijd worden gereisd.
Even deed ik mee aan al dat dagdromen over terugreizen: ik zou als verstekeling meegaan op de ontdekkingsreis die Darwin in 1831 maakte op het schip de Beagle en die tot de ontwikkeling van de evolutietheorie leidde, ik zou een piepjonge, onervaren verloskundige zijn in het stadje Braunau waar Klara Hitler op 20 april 1889 moest gaan bevallen, zou Marie Curie assisteren in haar laboratorium en veldwerker zijn in het team van Margaret Mead. Tevens zou ik als mecenas van Vincent van Gogh optreden en de hartsvriendin van Joan Sutherland zijn. Lucky me.

Reizen naar de toekomst is voor mij echter aanzienlijk beter voorstelbaar dan reizen naar het verleden. Volgens Einsteins theorie kan men nu al een ruimtevaarder een zeer hoge snelheid geven, naderend tot de lichtsnelheid. Komt hij weer tot stilstand, dan is hij volgens diens relativiteitstheorie nauwelijks verouderd terwijl het op aarde veel later is. Klinkt als een ideale combi: ouder zijn maar niet ouder lijken.

Als het CERN-experiment door de andere wetenschappelijke teams wordt bevestigd, is dat het einde van Einsteins relativiteitstheorie. De snelheidslimiet van bijna driehonderd miljoen meter per seconde wordt dan opgeheven. Tijdreizen gaat dan daadwerkelijk tot de mogelijkheden behoren. Dan kunnen we daadwerkelijk een blik in de toekomst gaan werpen al is de vraag wie zich hiervoor beschikbaar zullen stellen. Terugkomen van zo’n reis is namelijk niet mogelijk... Ook daarin is professor Barabas iedereen te slim af: een druk op zijn knop en je ben weer terug waar je was!

Wat ík in dat geval graag zou willen weten, is of er over 50 jaar zoveel medische vooruitgang is geboekt dat kanker geen dodelijke ziekte meer is maar een chronische kwaal die over de gehele wereld goed en menswaardig kan worden behandeld.
Ook zou ik willen weten hoe het dan met de zeeën, oceanen en hun bewoners is gesteld. Ik vrees dat ik professor Vermeij dan niet meer kan vragen naar zijn analyse (zoals ik recent wel deed). Ik zou tellen hoeveel vrouwelijke presidenten er inmiddels op de wereld zijn en of het aantal politieke brandhaarden daarmee minimaliseerde... En ik zou graag willen zien dat er nergens ter wereld geloofsoorlogen zijn want iedereen gelooft intussen hetzelfde. (Mijn ongelovige liefje drukte zich anders uit: “dan maar allemaal aan de islam!”)
Over 100 jaren zou ik objectief toeschouwer willen zijn. Ergens 'on top of the world' zitten en het gekrioel aanzien. Als mijn hersenen dat dan nog kunnen bevatten...

Vandaag zijn we aan het reizen. Geen imaginaire reis maar eentje in het hier en nu, al passeren we drie tijdzones. We gaan aan boord van een Boeing 777 die ons via Singapore, op een hoogte van 10 kilometer met een slakkegang van ‘slechts’ 900 kilometer per uur, naar Australië zal transporteren. Dat continent bezocht ik voor het laatst in 2008. We gaan back to the future, zogezegd. Mijn volgende blog zal uit Sydney komen (leo dovente). Dus G’day Mate!

Babyboom!

2011-10-19T00:28:00.005+02:00

De regelmatige lezer weet dat wij binnenkort naar de oostkust van Australië vliegen. Op locatie loopt de temperatuur rap op maar ‘s avonds en ‘s nachts is het nog beneden 20 graden Celsius. De zomer begint daar officieel op 1 december. De verwachting is echter dat de teenslippers en bermuda’s, mijn favoriete uitdossing, eerder uit de koffer zullen komen. De warmte van Bali, de luxe van de eigen villa, elke dag zwemmen in warm water, de aanwezigheid van Elsa en Yudha… dat alles zal ik missen.

Tegenover die ‘ontberingen’ staat veel goeds: een verblijf in een ‘normaal land’ (quote van een permanente resident op Bali), het weerzien met twee lieve en zeer onderhoudende vriendinnen, boodschappen doen bij supermarkten als Coles en Woolworths, prachtige wijnen kopen voor mooie prijzen, fietsen over de boulevard en wandelen over witte stranden tot je erbij neervalt, zwemmen in zee tussen de vlaggen, body-surfen op fantastische golven, bootje varen op de Grote Meren, genieten van Sydney en andere bezienswaardigheden van New South Wales èn… niet in de laatste plaats: walvissen kijken.

In de online-versie van de Syndey Morning Herald las ik onlangs:

‘the world's biggest newborns are expected to turn the NSW east coast into a whale nursery for the first time in 50 years. The National Parks and Wildlife Service (NPWS) said a large number of whales with newborn calves in tow were expected to grace the state's shores soon.’

De woordvoerder van de NPWS verklaarde dat hij nog nooit zo’n groot aantal babywalvissen zag aan de oostkust sinds de afschaffing van de commerciële walvisjacht (1986)! Dit jaar wordt de 25ste verjaardag gevierd van dit moratorium.

De ecovriendelijke tak van de walvisindustrie, zeezoogdieren kijken, begon in Australië in de jaren 50 van de vorige eeuw. De vrijwilligers die jaarlijks op Cape Solander het aantal migrerende walvissen tellen, constateerden dit jaar een toename van 17% van zowel moeders als baby’s. Op de migratieroute naar het noorden telden de vrijwilligers tussen 1 juni en 31 juli 2011 meer dan 2.200 volwassen bultruggen die op weg waren naar warmere wateren voor de geboorte van hun kalveren. Dat is een toename van 378 walvissen, vergeleken met dezelfde periode vorig jaar.

Een groep economen uit Melbourne berekende in opdracht van de ‘International Fund for Animal Welfare’ (IFAW) hoeveel er thans omgaat in deze bedrijfstak in Australië: $47 miljoen per jaar aan kaartjesverkoop en $264 miljoen per jaar aan andere, daaraan gerelateerde inkomsten. Het rapport, dat hier kan worden gelezen, geeft tevens een gemiddelde waarde per walvis: van $32.000 in Broome (WA), $97.000 in Hervey Bay (QLD) tot $1.25 miljoen per walvis in Warnambool (VIC). Alhoewel die info kil kan overkomen, maakt het duidelijk dat een levende walvis vele malen meer waard is dan een dode. Dat was weleens anders...

Een grote stoet blote babybultruggen trekt thans langs de kust van New South Wales. Zij zwemmen met hun moeders weer 7.000 kilometer zuidwaarts, terug naar de zuurstof- en visrijke wateren van Antarctica. De NPWS ontwikkelde een smartfoonapplicatie waarmee je op enig moment precies kunt zien waar de beste spotplekken langs de Australische oostkust zijn. Zo wordt walvissen kijken nóg aanlokkelijker. Voorpret is dubbele pret!

In 2008 stonden wij op Australia Day op Cape Solander -nabij Sydney- met onze vriendinnen July en Claire. Drie babyboomers aan wal... Daar spraken wij af dat we de eerstvolgende keer samen walvissen zouden gaan kijken. Die kaap is een van de beste plekken in Australië waar je migrerende walvissen vanaf land kunt zien. Ik verheug mij erop. Ik zie de blogkop al voor mij: ‘voormalig zuster Clivia bezoekt kraamkamer NSW’.
Ik hoop op a whale of a time!

Miss Wet T-shirt

2011-10-16T00:29:00.004+02:00

Ik lunchte met zicht op de Balizee toen het mij opviel dat er veel lokalen op het strand heen en weer liepen. Ze leken iets te rapen. Na enige tijd kon ik mijn nieuwsgierigheid niet langer bedwingen. Ik vroeg permissie om van tafel te gaan, pakte mijn camera en liep naar de branding.
Een tweetal mannen was bezig iets uit het water te halen, een ander groepje joeg iets op het strand na. Eerst liep ik op het tweetal af. Het bleek dat ze bezig waren 'zaagjes' te rapen. In het Balinees worden ze 'remis' genoemd. Een grote stapel schelpdieren lag reeds op het strand. Een zaagje is een kleine, driehoekige schelp van de superfamilie Tellinoidea. Ik noem ze ook wel tellientjes. In bahasa Indonesia wordt het woord telinga gebruikt voor oor en die vorm heeft de schelp ongeveer. De soort die het betrof heet Donax Cuneatus en komt voor op zandstranden.

Een van de Balinese vissers schepte met zijn grote hand zand uit de branding en plukte de zaagjes daar een voor een uit, de andere man gebruikte een opengeweven zak die hij met zand vulde, schudde waarna schelpdieren achterbleven. Slim. Het andere groepje mannen groef kuilen op het strand om kleine krabben te pakken. Niet om te eten maar om ze te gebruiken als visaas. Een van hen was er heel bedreven in. Na het schouwspel enige tijd te hebben aangezien, liep ik terug naar mijn lunchgerecht.

Ik vind het prachtig om aan de zee te wonen; er is altijd van alles te beleven. Zolang je je ogen maar openhoudt! Ik toonde Elsa de foto’s van de zaagjes waarop zij enthousiast uitriep: “o, die zijn heerlijk. Op het strand van Lovina zijn ze moeilijk te vinden!”
Dat was niet tegen dovemansoren gezegd. Ik stelde haar voor samen een poging te doen om ze te rapen. Ik liep naar de keuken, pakte een zeef en een emmertje en liep resoluut terug naar het strand, denkend “dat kan ik toch zeker ook!?” Ik zag in mijn leven op vele stranden in de wereld ettelijke zaagjes. Ik weet dan ook hoe je de plek waar ze zitten -net onder het zand- kunt herkennen. Ik zeeg op mijn knieën in de branding neer. Elsa volgde gewillig.

Ik schepte handenvol zand in het mandje, zeefde de inhoud in de branding, bracht de opbrengt naar Elsa die de grote zaagjes selecteerde die mee naar huis mochten. De kleine exemplaren gooiden wij terug in zee. Telkens vulde ik het mandje met zand, zeefde het en zag dat zaagjes achterbleven. Joehoe! Ik voelde mij als een succesvolle gouddelver. Een van de Balinese vissers keek met belangstelling naar mijn gereedschap. Tenminste, dat denk ik… Na een uurtje zeven vond ik het welletjes. Elsa’s emmertje was redelijk vol, ik was doorweekt en mijn knieën waren gescrubd.

Ik zei haar dat ik mijn zeef kado ging doen aan de visser. Ik liep naar hem toe in de branding en zette de zeef voor hem neer. Het werd verkeerd uitgelegd: hij gooide een volle hand grote zaagjes in de zeef. Dat was niet de bedoeling, al was Elsa hem zeer erkentelijk. Ik legde hem in mijn beste bahasa Indonesia uit dat ik hem niet zijn maaltje wenste af te troggelen maar dat ik hem mijn zeef kado deed. Hij glimlachte breed, greep het nieuwe gereedschap en begon te zeven. Toen ik even later vanaf het terras met de verrekijker naar de branding keek, zag ik een grijs mandje van hand tot hand gaan. Voldoening overspoelde mij.

De dag daarop vroeg ik Elsa of de verse tellientjes goed hadden gesmaakt. Haar ogen begonnen te glimmen. Elsa is een kind van de zee, net als ik. Ze vertelde dat ze de schelpdieren kort had gekookt met ‘spice pasta’, het versgemaakte kruidenmengsel dat ze zo goed bereidt. Een soort spaghetti vongole (een van mijn favorieten) maar dan op z'n Aziatisch.
Alle schelpen waren in de pan opengegaan; dat verbaast mij niets want verser kun je het niet krijgen! Toen ze op haar eigen terrasje zat te smikkelen, kwam Yudha naast haar zitten. “Wat eet je, mama?” Elsa houdt van heel pittig eten, Ketut en hij niet. Elsa liet hem een diertje uit de schelp proeven en gaf hem wat bouillon te drinken. “Enak sekali!” Hij vond het minstens zo lekker als zijn moeder. Ze aten het maaltje samen op. Het plezierde mij maar ik moest slikken… teveel water liep mij in de mond.

Wonen aan de Ring van Vuur

2011-10-13T07:40:00.005+02:00

Vanmorgen, met een vers fruitsapje in de hand, keek ik naar de herhaling van Pauw & Witteman op BVN toen het onder de voeten begon te wiebelen... Ik keek mijn liefje aan, zij mij en ongeveer gelijktijdig zeiden wij: “een aardbeving.” Het leken twee schokken achter elkaar. We liepen (rustig) de tuin in en zagen het water uit het semi-Olympische infinity-zwembad over de randen klotsen. Een tsunami in miniatuurvorm.

Tuinman Ketut stond op de rand van het bad en keek tamelijk onverstoorbaar om zich heen. In de Balizee voor ons huis stonden locale vissers met hun hengels. Ook die visten door, alsof er niets aan de hand was.
In de huurvilla’s van de buren viel aan de ene kant het geluid stil terwijl het gekakel in de andere tuin juist toenam. In beide woningen verblijven thans Nederlandse gasten. Na enkele minuten keerde de rust weer.
Intussen had ook Elsa zich bij ons op op het evacuatiepunt in de tropische tuin vervoegd. Ze was enigszins bleek om de neus. Zij zei “dizzy” te zijn. Ze maakte nog nooit een 'gempa bumi' (aardbeving in bahasa Indonesia) in Bali mee. Opmerkelijk! Voor ons is het al de vierde keer sinds we hier wonen. Ik verbleekte er deze keer niet bij, al schommelde het flink. Het kost telkens minder tijd om het evenwicht (letterlijk) te hervinden.
Na enkele minuten liepen we het huis weer in. Mijn liefje maakte een rondje om de gebouwen op het terrein om gevels te inspecteren. Niets te zien, alles bleek in orde. Onze villa is aardbevingbestendig gebouwd.

Ik zocht vervolgens op internet of er iets zinnigs over deze beving viel te lezen. Er zijn internationale websites die realtime informatie verstrekken over wereldwijde seismische activiteiten. Spoedig vond ik de gezochte info: ten Zuiden van Bali vond in zee, op een diepte van 61 kilometer, een beving plaats van 6 op de magnitudeschaal van Richter. Dat is best pittig... maar de zeebeving vond op tamelijk grote diepte plaats en er zitten vele kilometers afstand tussen het epicentrum en ons; 150 kilometers, om precies te zijn. De deskundigen zijn dan ook van mening dat er naar alle waarschijnlijkheid geen humanitaire hulp nodig zal zijn in het gebied. De online-versie van de Jakarta Post zal het voorval later vandaag zeker melden.

No worries. Op de rode stip staat alles nog als een huis, wij zijn weer een ervaring en de lezer een blog rijker!

Monika, a sister’s hope!

2011-10-11T10:07:00.012+02:00

Mijn vorige blog ging over het feit dat oktober wereldwijd borstkankermaand is. Volgende week zal in het zuiden van Bali de Pink Ribbon-loop plaatsvinden.

Onze vriendin Monika stuurde vanmorgen een mail met bijbehorend YouTube-filmpje waarin wij zien hoe zij, met haar jeugdvriendin Gerda, in het afgelopen weekend aan de Sister’s Hope-loop meedeed. Zaterdag liepen de dames 30 kilometer van Bussum naar Weesp en de dag erop legden ze wederom 30 kilometer af, van Weesp naar het Olympisch Stadion in Amsterdam.

Monika toonde zich eerder Neêrlands hoop in bange dagen. Zo was zij de eerste die contact met ons zocht nadat mijn liefje twee jaren geleden de diagnose borstkanker kreeg gesteld. Zij wilde toen naar Spanje komen om voor ons te zorgen.
Ook deze keer zijn wij reuzetrots op haar. 60 kilometer wandelen onder herfstige weersomstandigheden is geen sinecure. Zelfs niet voor zo'n goed doel. Monika's prestatie heeft wat mij betreft de 'wow, goh en goede hemel'-factoren!

De wandelaars van de vijfde editie van de A sister‘s Hope-loop brachten met elkaar € 800.000 bijeen. Dat geld gaat worden besteed aan borstkankeronderzoek; het zal worden verdeeld onder 5 Nederlandse onderzoekscentra. Elke dag lezen wij wel in gespecialiseerde tijdschriften en rapporten dat er ergens in de wereld ontdekkingen worden gedaan die de voorkoming van borstkanker dichterbij brengen en de behandeling van de ziekte en de zieken verbetert.

Ook onze goede vriend Ger valt een groot compliment te beurt want hij was de hoofdsponsor van Monika en Gerda.

Oktober borstkankermaand

2011-10-10T00:39:00.012+02:00

Oktober is wereldwijd borstkankermaand en daar wil ik ook dit jaar bij stilstaan. Op 22 october aanstaande wordt in het zuiden van Bali een Pink Ribbon Walk gehouden. Het is niet de eerste keer dat het evenement hier plaatsvindt maar het is wel de eerste keer dat het in october gebeurt.

Toen wij onlangs de verjaardag van mijn liefje vierden met personeel en aanhang, kwam ons ter ore dat de vrouw van tuinman Ketut aan borstkanker lijdt. “Sama-sama anda.” “Net als jij.” Mijn liefje en ik hadden even oogcontact na die uitspraak. Net als zij maar dan anders. Inderdaad, ook mijn liefje kreeg die diagnose twee jaar geleden gesteld. De tumor werd vroegtijdig ontdekt, vakkundig verwijderd en de patiënte werd preventief nabehandeld. Vanmorgen dacht ik weer intensief aan die zware periode van chemotherapie. Ik kreeg er natte ogen van. Chemo is een mensonterende behandeling… Mijn liefje heeft echter een grote kans op volledig herstel.
Ik probeerde uit te vinden hoe het was gesteld met de vrouw van Ketut en welke behandeling zij ondergaat of onderging. Ik kwam niet veel verder dan te vernemen dat zij medicijnen krijgt of kreeg. Gebaseerd op eigen ervaring, heb ik geen hoge pet op van die locale medicijnuitgifte. Het vooruitzicht voor een borstkankerpatiënte op Bali is uiterst zorgelijk, want:

de meerderheid van de vrouwen gaat te laat naar het ziekenhuis. Bij 70% à 80% van hen wordt stadium III of stadium IV vastgesteld (uitzaaiingen naar andere delen in het lichaam);
veel vrouwen denken dat borstkanker niet is te genezen en vertrouwen op traditionele genezers en medicijnen;
er bestaan (nog) geen grootschalige, preventieve borstonderzoeksprogramma's;
er is een groot tekort aan diagnose- en behandelingsapparatuur. Machines die voorhanden zijn, zijn vaak sterk verouderd of kapot;
er zijn onvoldoende chirurgen met een oncologische opleiding, te weinig gespecialiseerde artsen en verpleegsters;
chemotherapie is mogelijk maar is voor de meeste zieke Balinezen tè kostbaar.

Ik voel dan ook veel compassie voor de aardige vrouw van tuinman Ketut.

Onlangs maakte ik een excursie naar de Kecap-fabriek ‘Meliwis’ in Temukus, een van de buurdorpen. Ketjap is een belangrijk ingrediënt in de Aziatische keuken en de isoflavonen in soja hebben gunstige eigenschappen voor de gezondheid van de mens: ze zouden bescherming bieden tegen kanker. Opmerkelijk is in dit verband het lage aantal Oost-Aziatische vrouwen (vooral Japanse) dat aan borstkanker (over)lijdt. Dat wordt deels toegeschreven aan hun grote sojaconsumptie. Westerse vrouwen consumeren gemiddeld minder dan 3 milligram isoflavonen per dag. Voor Japanse en Chinese vrouwen geldt een dagelijkse inname van 25–50 mg.

Als puber en jong volwassene at ik vegetarisch. In die periode verorberde ik ettelijke kilo’s sojabonen en andere sojaproducten. Uit recent Amerikaans onderzoek blijkt dat vrouwen die als kind regelmatig soja aten, 60% minder kans hebben op borstkanker. Ook gebruik van soja in de puberteit en op volwassen leeftijd zou de ontwikkeling van borstkanker tegengaan. Tot op de dag van vandaag ben ik liefhebber van tempeh. Bovendien wilde ik wel eens een gefermenteerde sojaboon met eigen ogen zien.

Al jaren rijd ik langs de fabriek. Deze keer informeerden wij of we er een rondleiding konden krijgen. De volgende dag waren we welkom. We werden bijzonder hartelijk ontvangen en deskundig rondgeleid door de Chinese directeur. De arbeidsinspectie moet maar niet langsgaan in die relatief kleine, rokerige ruimte... al leken de medewerkers het naar hun zin te hebben. Er werd hard gewerkt maar ook veel gepraat en gelachen. De fabriek is klein van opzet, heeft circa 40 mensen in dienst die allen rouleren. Het productieproces voor zoete ketjap (kecap manis) is tamelijk overzichtelijk, volgens de directeur:

de sojabonen worden eerst grondig gewassen, dan worden ze één week in een gescheiden ruimte opgeslagen om te fermenteren. De gefermenteerde bonen worden daarna grondig gespoeld. Vervolgens worden ze in een zeezoutbad geweekt. Dan worden de bonen gekookt. Het kooksel wordt gescheiden: het vocht wordt gebruikt als basis voor de sojasaus, de bonenpulp doet dienst als diervoeding. Voor deze Meliwis-ketjap wordt overigens geen tarwe gebruikt. Het bonenvocht wordt met goudbruine palmsuiker steeds verder ingekookt. De daaruit ontstane sojasaus wordt vele malen gezeefd. Het resultaat is een zoete, dikke, donkerbruine sojasaus.

Elke processtap mocht ik fotograferen en de mannen en vrouwen gingen er goed voor staan of zitten. Vooral de bottelarij en het handmatig afvullen van de flessen vond ik interessant. De Balinese vrouw die aan het kraantje werkte, Sulijani, stond mij te woord maar hield haar ogen strak op de dikke sojasaus die uit het vat stroomde. Ik kreeg de indruk dat zij de kraan niet helemaal kon dichtdraaien al kon ze de toevoer wel temperen. Ik moest direct denken aan Charlie Chaplin in de film ‘Modern Times’…

Een gladde, dikke saus vulde de lege flessen die aan haar voeten stonden. Ik had zin om een vinger onder de stroom te houden. Haar buurman deed de dop op de fles en zíjn buurvrouw plakte het etiket erop. Meliwis wordt beschouwd als een goede kwaliteit sojasaus. Een lokaal product om trots op te zijn. Dagelijks verlaten 1.000 flessen sojasaus die fabriek. Bij het afscheid vroeg ik de directeur wat we hem verschuldigd waren voor zijn tijd. De vraag werd weggewuifd. Een unicum. De man krijgt van mij een (roze) lintje!

Miniatuurgemeenschappen

2011-10-07T02:19:00.009+02:00

Momenteel lees ik het boek ‘Schelpen en beschaving’ van de in Nederland geboren blinde evolutiebioloog Geerat Vermeij die op jonge leeftijd met zijn familie naar Amerika emigreerde en thans hoogleraar is aan de Universiteit van Californië in Davis. In zijn boek laat Vermeij zien hoe natuur en de menselijke beschaving het gevolg zijn van evolutionaire principes.

Niet alleen is het boek intellectueel uitdagend, het is ook uiterst leerzaam en helder geschreven. ‘Schelpen vormen een microkosmos waarin de universele economische relaties van concurrentie en samenwerking zich in al hun complexiteit ontvouwen’. Mooie beschrijvingen waarmee het boek vol staat. Na lezing zal ik anders naar schelpen en hun (eerste en vaak tweede!) bewoners kijken. Het uiterlijk van een schelp toont wat het schelpdier meemaakte. Hoe dik is de schelp, hoe groot is de opening, welke functies heeft de schelp, wat leeft erin en wat erop? Onvolmaaktheid spreekt en dat spreekt mij aan.

Het is bovendien aanstekelijk om iemands passie voor schelpen en schelpdieren op elke bladzijde te proeven. Een passie die ik ook voel sinds mijn kindertijd en die ik graag met anderen deel. Vermeij schrijft ‘een gen voor natuurgenot bestaat waarschijnlijk niet maar het plezier in en de kennis over dingen in de vrije natuur die mijn familieleden hadden, werkten zeker aanstekelijk.’ Onlangs gaf ik Yudha een zakje schelpen waarmee hij hopelijk plezier gaat beleven aan het kijken naar en het zoeken van schelpen.

Als naslagwerk haalde ik mijn ‘Natuurhandboek van Schelpen’ tevoorschijn, een encyclopedie die ik in 1994 voor mijn verjaardag kreeg. Achterin trof ik een Volkskrant-artikel uit 2002 aan met de titel ‘Gevoel voor schelpen’. En raad eens over wie? Jawel, diezelfde professor dr Geerat Vermeij, de grootste schelp(dier)enkenner van de wereld. Toeval bestaat niet!

Vorige week maakte ik bij laag water een lange strandwandeling naar het Westen. Op die route vond ik een aantal fraaie (dode) schelpen die ik mee naar huis nam. Zelfs een kleine mijterslak die ik nog niet eerder had gezien.
Ik vond ook iets dat ik niet meenam maar wel fotografeerde. Het waren twee witte bolletjes, iets groter dan een golfbal. Ik knielde erbij neer en raakte ze aan: ze veerden mee, waren zacht en sponsachtig. Ik draaide een van die bolletjes voorzichtig om. Naast witte, zachte stekels was er niets te zien. De bolletjes hadden wel een zwart staartje. Even dacht ik dat het jonge exemplaren van een blow fish waren maar waar waren de ogen en de mond dan?!

De vondst hield mij dermate bezig dat ik mij na enkele dagen wendde tot deskundigen van Naturalis en Museon. Mensen met wie ik eerder correspondeerde toen ik een jaar geleden bij zandopspuitingen op het strand van Ter Heijde een fossiel bot vond. Dat bleek bij nader inzien niet afkomstig van een miljoenen jaren oud zeezoogdier maar van een rund. Spannend vond ik dat toen. Net als nu.

De deskundige van Naturalis schreef mij na een paar dagen terug: 'Dit maakt nieuwsgierig. Ik heb uw vraag voorgelegd aan ons zeeteam, maar helaas biedt de foto geen uitkomst. Kunt u misschien nog een foto van de andere zijde maken, of liggen de bolletjes er niet meer? Misschien gaat het om dode kogelvissen?' Een blow fish is inderdaad hetzelfde als een kogelvis; blow fish en puffer fish zijn synoniemen voor hetzelfde dier.

Na veel zoekwerk vond ik een foto op het web (hiernaast) van een kogelvislarve die door het Atlantisch Oceanografisch Instituut was gemaakt en die veel weghad van ‘mijn vondst’. Ik stuurde die foto met toelichting terug naar mijn contactpersoon bij Naturalis. Zij was niet overtuigd. ‘Je maakt het te ingewikkeld, denk ik’. Zij hield het op een dode vis, waarvan ik niet was overtuigd. Dat komt vast door professor Vermeij die telkens in zijn boek de complexiteit van de natuur benadrukt... Eigenwijs als ik kan zijn, legde ik mij hierbij niet neer. Ik zocht verder en vond de volgende wetenschappelijke verklaring:

‘Most larvae hatch tail first and are about 2.4 mm long. The small yolk sac still contains oil globules. Pigmentation on the body consists of many brilliant red, orange, yellow, and black chromatophores. Numerous small tubercles are present over most of the body. Twenty-four hours after hatching the nostrils are visible, the lateral line organs being to appear, the pectorals are distinct and the eye pupil is 'black. At 48 hours the yolk material is reduced, the mouth and vent are open and green pigmentation appears, particularly in the iris. After 72 hours the mouth is functioning.’

Precies wat ik zag aan mijn vondst: eerst een staartje aan een eizakje – pas na 24 uur worden neusgaten en oogpupillen zichtbaar –na 48 uur verschijnt de mond. Ik wist genoeg: ik vond geen dode kogelvis maar juist een zeer pril stadium van een levende!

In 2008 vond ik een volwassen, dode kogelvis op een strand in het zuiden van Australië. Ook die zette ik op de foto. De organen en de huid van deze vis zijn extreem giftig. Die bevatten genoeg gif om 30 mensen te doden. In Nederland is het serveren van kogelvis bij wet verboden maar in Japan niet. Daar is het een lekkernij voor culinaire waaghalzen. ‘Dine or die.’ Een Japanse wijsheid zegt ‘wie kogelvis eet is gek, maar wie hem niet eet is het ook.’

Niet gek voor een amateur, he?!

Eendenfluisteraar

2011-10-04T00:53:00.006+02:00

Vandaag is het werelddierendag, de jaarlijkse Dag van het Dier. Die dag werd vele jaren geleden uitgeroepen door de Internationale Dierenbescherming en houdt niet alleen in dat er extra aandacht wordt besteed aan het welzijn van huisdieren maar ook aan dieren in de vrije natuur.

Nu is Bali niet het eiland waar die dag uitbundig wordt gevierd...
Denk maar eens aan de (terecht) forse kritiek die Australië recent uitte op de handelswijze in Indonesische slachthuizen. Op TV waren schokkende beelden te zien van hoe runderen werden gemarteld. Direct na die uitzending kwamen Australische parlementsleden met het voorstel voorlopig geen levende runderen meer naar Indonesië te exporteren. Een logisch gevolg.
Ik weet uit eigen ervaring dat dierenwelzijn niet hoog op de agenda van de gemiddelde Balinees staat (eufemistisch uitgedrukt). De Balinese straathonden hebben het hier bijvoorbeeld zwaar: ze moeten hun eigen kostje bijeen scharrelen en worden geslagen. Levende varkens en kippen worden als postpakketjes op de brommer vervoerd. Laatst zag ik een varken op zijn rug, met de poten omhoog achterop liggen. Ik voelde de pijn in mijn eigen ruggegraat! Levende kippen worden met een aantal tegelijk aan hun poten ondersteboven aan het stuur of aan de tashaak gehangen. En gevangen vissen die niet de moeite waard worden gevonden, worden apengapend op het strand achtergelaten. Maar wat niet is, kan nog komen!

Vanwege het recente vertrek van Ketut naar New York nodigde wij zijn oudste zoon en onze jongste vriend Yudha een extra dagje uit om bij ons te komen spelen. Doorgaans komt hij alleen op woensdagmiddag en op zaterdag naar het kinderspeelparadijs aan de Balizee. Het slimme mannetje beseft als geen ander dat zijn vader weer vertrok. Hij was uit zijn doen: heel druk en baby-achtig. Hij hield zijn moeder nauwgezet in de gaten. De eerste opmerking die hij maakte toen hij op zijn stoel zat, was “papa is weg naar het cruiseschip om centjes te verdienen.” Kasian.
Zijn babybroertje Damai Margita is te jong om het gemis te beseffen. Wij willen Yudha graag helpen te accepteren dat hij en zijn vader (wederom) tijdelijk zijn gescheiden maar dat zijn leventje ‘gewoon’ doorgaat met zijn moeder en dat Ketut zéker terugkomt. Bijgevoegde foto stamt uit gelukkiger tijden, de voorlopig laatste keer dat het complete gezinnetje en wij samen waren.

Wij leren deze Balinese kleuter onder andere dieren te herkennen en te waarderen. Wekelijks bladeren we met hem door National Geographic-tijdschriften, spelen we dieren-Memory en dieren-Domino, teken ik de vreemdste dierenfiguren in zijn schriftje zodat hij ze kan kleuren, spelen we dolfijn, walvis en vis in het zwembad, maken we hem attent op de dieren die zich in de tuin, in de lucht en op het strand ophouden. We leren hem bovendien om aardig voor dieren te zijn (al mag hij ze eten wat mij, flexitariër, betreft). Dieren zijn ‘teman-teman’, vriendjes.

‘s Middags gingen we met hem wandelen over het strand. Yudha besloot zijn mondharmonica mee te nemen. Het zonnetje scheen, het was laag water, er was van alles te zien op het strand en in de zee. Bij het dichtstbijzijnde vissersdorp waren mensen in de zee aan het baden, in de branding zocht een jonge familie naar schelpdieren, vissers kwamen terug van de zee, lagen te slapen of werkten aan hun netten, verse vis hing aan hun boten te drogen, reeds gedroogde vis werd door oma’s in grote zakken gestopt. Het werd een mooie namiddag.

Op enig moment zagen we een troep jonge eenden over het strand lopen. Ze scharrelden in de branding en tussen de offerandes op het strand. We liepen hen tegemoet en Yudha begon spontaan voor zijn gevederde vriendjes op zijn mondharmonica te spelen. Hij leek op dat moment met de eendjes te communiceren, zowel met zijn lichaamstaal als met zijn muziekinstrument. Het was een aandoenlijk gezicht. Allen tapten met hun pootjes op het lavastrand. In de maat. Even was het vertrek van pa Ketut ver weg.
De eendjes waggelden opgewonden voor hem uit. Toen hij in zijn enthousiasme achter hen aan begon te rennen, riepen we hem tot de orde. Op zo’n mooie dag wil ik geen wilde eendeborst op mijn bord hebben; laat staan op mijn geweten. Dat is mijn persoonlijke 'Bhuta Yadnya' voor vandaag!

Kinderen zijn de toekomst. Wellicht dat Bali ooit niet alleen het eiland van de Goden is maar ook een werelddierenparadijs zal worden. Aan Yudha en mij zal het niet liggen.

Riders on the storm

2011-09-30T03:33:00.003+02:00

In de afgelopen dagen stormde het hier. De zee had een ongekend diepblauwe kleur. De alang-alang van de nieuwe buurvilla’s stond hier en daar recht overeind. Onze rieten kappen hebben bamboe rasters waardoor de alang-alang niet gemakkelijk kan opwaaien. Slechts sommige blonde lokken moesten worden herschikt.
Gasten uit de verhuurvilla’s naast de onze zagen we in die dagen ziek, zwak en misselijk uit traditionele jukungs stappen die hen over de woelige baren naar de dolfijnen hadden gebracht. Op enkele ochtenden zaten wij met lange mouwen op het terras. De harde wind kwam 's morgens pal uit het zuiden, draaide in de loop van de middag 180 graden en blies 's avonds weer vanuit het zuiden. Als ik een windvaan zou zijn, zou ik er duizelig van worden!

Het is hier al vier maanden droog. De heuvels in het achterland beginnen bruin te kleuren. In Nederland wordt dagelijks over het weer gepraat. Nederlanders doen dat hier ook maar ook voor Balinezen is het weer een geliefd onderwerp van gesprek. Met stelligheid beweerde iemand onlangs te weten dat het regenseizoen in Bali over drie weken gaat beginnen. Wie het weet, mag het zeggen. Degenen die het in dit land behoren te weten, zeggen het niet of anders.

Het Indonesische 'Aeronautics and Space Agency' werkt momenteel aan een Moesson Index, afkomstig van een radarsysteem in West-Sumatra. Daarmee houdt men de ontwikkeling van giga-wolken in de gaten die hevige winden en regenbuien kunnen voortbrengen. Daaraan meent men te kunnen aflezen wanneer het regenseizoen begint. Een medewerker van het bureau verklaarde in de Jakarta Post echter dat de radar echter niet opperbest is. De gegevens van die EAR (Equatorial Atmosphere Radar) kunnen daarom niet eenzijdig worden geïnterpreteerd... Als weerdeskundigen en hun apparatuur het al niet kunnen voorspellen, neem ik uitspraken van leken zeker met een pak zout!

We zien wel wanneer de omslag komt. We zijn er klaar voor al ben je in de tropen nooit klaar voor extreme buien. Maar we leren elk jaar. Dit jaar zijn we beter voorbereid dan vorig jaar. De laatste klus die we lieten uitvoeren voordat we op vakantie gaan, was het laten aanbrengen van een houten afdak boven de lamellen in de voorgevel. De functionele perspex-afdekplaten die er tot dan toe zaten, werden verwijderd. Die nieuwe klep moet het huis in de komende periode nóg beter beschermen tegen horizontale regenbuien.

We brachten ook veranderingen in huis aan: de grote teakhouten leestafel die tot nu toe op de vide stond, werd naar de begane grond gebracht. Grote Ketut, de tuinman, nam de loeizware tafel op zijn nek terwijl kleine Ketut de rest van het gewicht de trap af droeg. De teakhouten computertafel werd vervolgens naar boven gebracht. Een goed plan; hadden we maanden eerder moeten doen! Zo kan ook binnen comfortabel worden gewerkt en gedineerd als terrasleven vanwege het weer niet mogelijk is.

Van Jan en Huwiene kregen we recent twee soorten orchideeën kado. Ze zijn al tamelijk groot, staan in bloei, met bloemen in donkerrode en geelblauwe kleur. Daar ik geen verstand heb van orchideeën zocht ik het een en ander uit. Ik las over het verschil tussen kelk- en kroonbladeren en over naar boven wijzende lippen. De soorten die van nature in Zuid-Oost Azië voorkomen, zijn van de onderfamilie Apostasia. Orchideeën houden niet van felle zon (wel van licht) en niet van veel water. We kozen dus een relatief schaduwrijke en droge plek uit. Ze staan nu in nieuwe potten als elegante wachters bij de voordeur. Weer eens wat anders dan boeddha- of andere godenbeelden.

Ketut millimeterde zijn haar. Ik schrok toen hij 's ochtends binnenwandelde. Hij leek wel een gast uit Hotel Kerobokan, Bali’s beruchte gevangenis!? “Waarom zo kort?” vroeg ik hem enigszins verbijsterd. Hij antwoordde dat hij zo min mogelijk gedoe aan zijn hoofd wil. Hij gaat met een licht hoofd op reis. Ik begreep wat hij bedoelde. “Maaf, Ketut.” Ik verexcuseerde mij bij hem voor mijn onbegrip. Hij toonde mij in de afgelopen jaren de waarde van secundair reageren... Hij en ik staan qua cultuur diametraal tegenover elkaar. Hij gelooft in zijn goden, ik geloof in mensen. Hij conformeert, ik ben niet bang om af te wijken. Hij is een honkvaste Balinees, ik ben een reislustige Hollandse. Desalniettemin was er volop gelegenheid tot vriendschap.
Er is namelijk ook veel dat ons bindt: beiden zijn we idealistisch, nieuwsgierig en leergierig. Beiden hebben we een diepgewortelde hekel aan bureaucratie, corruptie en nepotisme. En niet te vergeten: beide vinden we Elsa de leukste Balinese! Ik ben Ketut dankbaar voor zijn vriendschap. Hij is de enige Balinese man die mijn hart raakt.

Ook Ketut rondde zijn onderhoudsklussen af. Het huis is klaar voor het regenseizoen, wij zijn klaar voor zijn vertrek. Alleen hijzelf niet. ♪ “Like a dog without a bone, an actor out alone. Riders on the storm.” Hij en ik zijn watjes, wij plengden de eerste tranen. Zo ging het de vorige keer ook. Afscheid nemen vind ik allerbelabberdst. Elsa biechtte deze keer op dat zij elke avond huilt. “Girl, ya gotta love your man. Take him by the hand and make him understand: the world on you depends.” Toepasselijke tekst van Jim Morrison.

Hij gaat weer voor acht maanden aan boord van het cruiseschip, wij vertrekken binnenkort voor drie maanden naar Australië. Zo rijdt ieder van ons de storm uit...

Tijd voor Nelly

2011-09-26T01:08:00.012+02:00

Als ik over mijn vriendin Nelly schrijf, is dat al enige tijd in retrospectief. Een toekomst samen is ons niet meer gegeven helaas. Zij overleed op 2 januari 2009. Véél te vroeg. Vandaag zouden wij haar 51ste verjaardag vieren.

Vanaf de diagnose was het een oneerlijke strijd: inoperabele longkanker versus Nelly... Maar ze deed wat ze kon: mediteren, positief denken, in beweging blijven, een speciaal dieet volgen, vertrouwen in het proces en het behandelend team, alternatieve behandelingen onderzoeken en ondergaan, relevante boeken lezen, vrijwilligerswerk doen in een centrum dat ondersteuning geeft aan mensen met kanker, in contact treden met lotgenoten.

En ze kon zoveel meer. Nelly was niet alleen een mooi mens en een leuke vriendin, ze was ook indrukwekkend als patiënte, al wilde ze zo niet worden gezien. Zij hield sinds november 2005 een weblog bij over haar proces. Ze schreef ontroerende, goede, lieve en soms obstinate teksten op haar site, genaamd Trust the process! die door velen werden gelezen.

Op 20 november 2008 was zij te gast in een uitzending van het programma 'Tijd voor MAX', in het kader van het project Longstories waaraan Nelly dat jaar deelnam. Haar persoonlijke verhaal werd verbeeld door de Nederlandse kunstenares Astrid Bussink. Het resultaat van hun samenwerking heet 'Perpetuum Mobile' en is nog steeds op de site van Longstories te vinden. Nelly had in die film graag zichzelf gespeeld maar dat was niet meer mogelijk, gezien haar fysieke gesteldheid.

Voor Bussink was Nelly een hedendaagse Sisyfus die zich steeds opnieuw moest hervinden: de ene dag moest zij vrezen voor haar leven, de volgende dag was het acute levensgevaar geweken. Ondergaan en weer bovenkomen, in duisternis terechtkomen en weer naar het licht gaan, het aardse leren loslaten en toch niet onthecht raken...
Het waren constanten in haar leven als ongeneeslijk zieke longkankerpatiënte. Bussink’s associatie met Sisyfus vond en vind ik treffend gekozen. Het verhaal van de Griekse Sisyfus die als straf van de goden een rotsblok tegen de berghelling op moet rollen en er telkens net niet in slaagt de top de bereiken, is een mythe.
Voor Nelly was het harde werkelijkheid.

In dit verband herinner ik mij één situatie in het bijzonder: in 2007 ontving Nelly maanden achtereen positieve uitslagen van medische controles. Er waren geen afwijkingen te zien op haar -resterende- long. Het leek alsof de tumorgroei tot stilstand was gekomen. Een van de medici merkte op een zeker moment voorzichtig op dat het “misschien, heel misschien wel ...” Wij, hoopvolle stervelingen, durfden het niet uit te spreken maar begonnen daarna voorzichtig in een wonder te geloven. Tot de daarop volgende controle: slecht nieuws. De rots donderde, met Nelly, naar de voet van de berg. Ook ik voelde mij verpletterd.

Onlangs bekeek ik de uitzending van MAX weer. Daar zat zij: in een prachtige jurk, verzorgd en goed gekapt. Met haar grote blauwe ogen. Gespannen maar geconcentreerd. Ze vertelde haar persoonlijke verhaal zonder hapering, was strijdbaar over de noodzaak van meer onderzoek naar de behandeling van longkanker en kankerpatiënten.
Ik complimenteerde haar nadat ik het interview zelf had gezien via Uitzending Gemist. Ook toen verbleef ik in Bali. Zij was tevreden maar uitgeput na haar eerste TV-optreden. Wat gunde ik haar een ander podium en een andere tekst!
Kijkend naar die beelden, vind ik het nog steeds moeilijk voorstelbaar dat zij kort daarop overleed... Nelly -met Diederik altijd aan haar zijde- verrichtte in het laatste jaar van haar leven ware Sisyfusarbeid. De helling bleek tè steil maar dat lag niet aan haar. Aan de God van de Dood was niet te ontsnappen.

Nelly was mijn beste vriendin die ik nog elke dag mis.

Wie haar optreden bij MAX wil zien, kan met deze link naar de aflevering kijken. Het interview met haar begint rond de 16de minuut van de uitzending.

Kasian!

2011-09-24T06:41:00.003+02:00

Het was hier 'stormy' in de afgelopen dagen. Er blies weliswaar een harde wind maar ik had vooral last van de storm die van binnen woedde. Ketut gaat weer varen. Op 2 october stapt hij op het vliegtuig naar New York om weer aan boord van cruiseschip Regent Seven Seas Navigator te gaan. Een boot die hem zeeziek maakte, een job die hem dagelijks deed terugverlangen naar zijn gezin en zijn geliefde eiland.

Ketut vertelde het ons op woensdagavond jongstleden. Nou ja, hij niet. Het was zijn echtgenote Elsa die ermee voor de dag kwam. Zo handig en slim als hij is als projectmanager, zo onhandig en bang is hij als er slecht nieuws moet worden gebracht. Mijn eerste reactie was er een van ongeloof. Mijn tweede reactie was boosheid. Vooral toen ik hoorde dat de familie weer de aanleiding tot dit desastreuze plan is. Zijn oudste broer kocht in Ketut’s afwezigheid een te duur huis voor zijn ouders en kan nu de maandelijkse afbetalingen niet doen. Dat huis staat op naam van de broer. Hij en zijn ouders leven al jaren op veel te grote voet. Ooit bezat de familie gronden en een eigen woning in de heuvels; totdat vader alle bezittingen vergokte… Ketut heeft slappe knieën en is al lange tijd de haan met de gouden eieren.

Elsa vertelde ons dat Ketut sinds zijn terugkeer van de eerste bootreis niet gelukkig is. Hij heeft last van zijn familie. Hij proefde echter ook van de wereld en van het ‘vrije’ rondreizen. Ik weet hoe verslavend reizen kan zijn… Als ik op pad ga, neem ik het belangrijkste met mij mee: mijn liefje. Hij vertrekt en laat vrouw en twee kinderen achter. Geen sinecure.
We spraken Ketut aan op zijn verantwoordelijkheid jegens zijn eigen gezin maar veroordelen doe ik hem niet. Hij zit gevangen in het keurslijf van zijn cultuur en van zijn familie. Daarbij speelt zijn conformistische karakter een beslissende rol.
Dit is een nare situatie voor iedere betrokkene maar vooral voor hemzelf. Hij wil niet maar gaat toch, hopend daarmee de problemen in zijn familie te ontlopen en tegelijkertijd te kunnen oplossen. Ik vrees dat nieuwe problemen hem zullen opwachten bij zijn volgende terugkeer als hij zich niet weert. Met Elsa heb ik thans het meest te doen. Ik hoop niet dat zij weer maanden naar de (be)nauwe(nde) pijpen van Ketut’s familie moeten dansen, wellicht zelfs weer bij hen moeten inwonen. Als ik aan Yudha-zonder-zijn-vader denk, bloedt mijn hart…

Voor dat mannetje was woensdag sowieso geen happy day. We waren met elkaar aan het zwemmen toen hij moest plassen. Zijn moeder nam hem mee naar het toilet. Hij kwam enthousiast teruggerend, klaar om weer het bad in te springen, toen hij op het natte terras uitgleed. Het pakte ongelukkig uit: hij klapte met zijn mondje op de rand van een van de ligbedden. Ik zag het en voelde de klap in mijn lichaam. Er zit een deuk in het rattan (kun je nagaan). Even was het stil, daarna brulde hij het uit. Bloed overal. Mijn liefje en ik snelden toe en constateerden een fikse snee net onder de onderlip, een diepe afdruk van zijn melkondergebit stond aan de binnenkant van zijn lip. Mijn liefje haalde een antisceptische pleister die ik, als de boevrouw, op zijn onderlip drukte. Someone has got to do it! Hij brulde het uit.

We adviseerden Elsa en Ketut om naar de EHBO-post verderop in de straat te gaan ter controle. Ze waren snel terug: jodium op de snee, rotzooimedicijnen mee voor thuis. Weg daarmee! Yudha was gekalmeerd al had hij een gezwollen onderlip. We gaven hem een ijsje voor de schrik maar ook om te zien of hij kon eten. Zijn tanden bleken in orde. Ik stelde voor een vloeibare pleister op zijn kin aan te brengen. Adu, dat zou wederom pijn gaan doen! Hij ging bij mijn liefje op schoot terwijl ik de spuitbus richtte. Ik spoot, het was even stil en daarna brulde hij het nóg harder uit. Zijn mond stond wagenwijd, tranen stroomden over zijn lieve wangen. Even voelde ik mij een rotzak. Hij is inmiddels weer een blije jongen, zij het een met een geschonden gelaat.

Alsof dat nog niet genoeg was, klopte donderdagochtend een ander personeelslid met problemen aan. Hij moest zijn echtgenote naar de dukun, de traditionele Balinese genezer, brengen. ‘She is confused.’ Doorvragen leerde dat man en vrouw al een maand lang elke dag ruzie maken. De stress kwam uit zijn oren. De dukun moet nu gaan onderzoeken of er iets fout zit in haar hoofd of dat er kwade geesten actief zijn. Sinds enkele weken werkt zijn echtgenote als pembantu bij familie en wellicht dat een jaloers iemand uit het dorp zwarte magie op haar uitoefent. Zo denkt hij. Ik hoorde het met compassie aan. Soms zijn hun problemen ook onze problemen.

Eend voor eend

2011-09-21T01:47:00.004+02:00

Vriendinnen Pauline en Wenda keerden inmiddels terug naar Nederland. Na hun rondreis door Maleisië logeerden ze enkele dagen bij ons in Noord-Bali. Beiden hadden weinig zin om naar huis te gaan; niet alleen vanwege de regen en 15 graden Celsius die hen bij landing te wachten stond. Elsa is de enige die blij is dat ze weg zijn... Een grote zak met kekke kleding bleef voor haar achter.

Never a dull moment met Pauline! Zij is professioneel fotograaf en beeldend kunstenaar en ik ken haar al vele jaren. Ze maakte hier weer heel mooie foto’s van honden. Anneke, de naam die ze vorig jaar gaf aan de Balinese straathond die als waakhond fungeert op het terrein van buurman François, was weer favoriet. Elke ochtend maakten de dames een lange strandwandeling met elkaar. Ze stond er weer gekleurd op.
Ze toonde mij tevens foto’s van straathonden die een soort tango met elkaar leken te dansen, honden die zó werden gefotografeerd dat ze cijfers met elkaar leken te vormen, foto’s van honden die vroegen om compassie en hondenfoto’s die lef uitstraalden. Maar ze maakte ook heel mooie foto’s van een Noord-Balinese rijstoogst en opnamen van een museumbezoek in het Zuiden van Bali. Met hond Sloeber slapend onder een echte Matisse... Uniek!

Op zondagochtend jongstleden gebeurde wederom iets bijzonders. Al weken zagen mijn liefje en ik de lokale eendenhoeder met zijn eenden voor ons huis langslopen. In Balinees heet hij 'pengangon bebek' en in bahasa Indonesia wordt hij 'pengembala bebek' genoemd. De eendenhoeder en zijn eenden lopen over het strand naar sawa’s waar de dieren de laatste restjes van reeds geoogste rijstvelden opeten. Als de eenden klaar zijn met snoepen, kan de lokale boer weer nieuwe of andere gewassen planten. Het zijn nu drukke tijden voor hen. De hoeder en zijn eenden kwamen elke dag op andere tijdstippen voorbij: soms liepen ze langs voordat mijn liefje opstond, regelmatig kwamen ze voorbij als ik onder de douche stond, heel vaak zag ik ze bij het kopje koffie maar was ik te laat om ze goed op de gevoelige plaat te zetten. Totdat Pauline kwam.

Iedere gast op Ons Domein laten wij bewust aan die kant van de terrastafel plaatsnemen die optimaal zicht geeft op het strand en de Balizee. Wij kunnen immers elke dag van dat uitzicht genieten. Pauline is een wakkere kijker. Op enig moment sprong zij als door een wesp gestoken op, roepend: “de eenden!”. Haar EOS lag ‘s ochtends onder handbereik na een vroege, lange strandwandeling. Ze griste de camera van de tafel en holde op blote voeten richting strand. Gelukkig kan dat hier tegenwoordig: we ontdeden het strand immers van gevaarlijke en lelijke (plastic) voorwerpen en onderhouden dat inmiddels dagelijks.

Tegelijkertijd liep ik in de richting van de zeewal, roepend: “bapak, ingin portrèt!” Ik liet hem daarmee weten dat we graag een foto wilden maken. Daarop stopte hij en leidde zijn eenden in de richting van Pauline die reeds met de camera in de aanslag op haar knieën op het strand zat. De vlaggestok die de eendenhoeder draagt, fungeert als 'moeder' voor de eenden. Zij lopen daar intuïtief achteraan. Dat leerde ik jaren geleden uit het zeer vermakelijke kinderboek van Guus Kuijer met dezelfde titel als deze blogtitel. Volgens Kuijer gaat alles bij eenden om eten en vrijen. Sindsdien boeien eenden mij. Het hoofdstuk 'Moederlaarzen' legt de ontdekking van Konrad Lorenz uit. Deze Zwitserse gedragswetenschapper kwam tot de ontdekking dat ganzen die pas uit het ei zijn, alles wat beweegt als moeder kunnen accepteren. Zelfs een laars. Het gaat ook op voor eenden en een plastic vlaggetje aan een bamboestok.

Ook ik rende met mijn nieuwe Sony Cybershot richting strand terwijl mijn liefje, financieel directeur van de familie, een extraatje voor de hoeder uit de knip haalde. Het werd een leuke fotosessie. Pauline maakte prachtige compositiefoto’s en heel leuke close-ups van de waggelende diertjes. De foto’s die bij dit blog staan, zijn van mijn hand. Het zijn foto’s van meer dagen, van verschillende eendenhoeders.
De jonge hoeder die hier elke ochtend langskomt, vind ik echter de leukste. De dagen na het vertrek van Pauline en Wenda stopte hij elke ochtend, keek richting ons terras en zwaaide. Een aardige traditie is geboren.

Als de pot kookt, blijft de vriendschap warm

2011-09-16T06:08:00.008+02:00

Er zijn mensen die eten om te overleven. Ik ken een enkeling die zo denkt. Zo’n enkeling zal nooit een intieme vriend van mij worden al respecteer ik iemands anderszijn. Als ik in gedachten mijn vriendenkring naloop, bedenk ik mij dat ze allemaal 'foodies' zijn. Allen houden van lekker eten, sommigen zijn buitengewoon begenadigde koks. Dat wekt geen verbazing: vriendschap bloeit door gemeenschappelijkheden en die op het culinaire vlak zijn kennelijk extra vruchtbaar.

Ik zal niet beweren dat ik leef om te eten maar eten is voor mij veel meer dan het bevredigen van een (eerste) levensbehoefte. De maaltijd gebruiken is een feestelijk sociaal gebeuren. Weten dat er iets lekker of bijzonders op tafel komt, brengt grote voorpret. Het daadwerkelijke proeven is een ontdekkingsreis. Sinds ik de proeftest bij Masterchef Australië voor het eerst zag, doen mijn liefje en ik het ook: wat proef jij dat erin zit? Vooral de gerechten uit de Aziatische keuken zijn in dat opzicht uitdagend. Tijdens het natafelen wordt dat alles nog eens dunnetjes overgedaan.

Momenteel zijn Pauline en partner bij ons te gast dus Elsa maakt er thans ook een vegetarisch potje van. Op de dag van hun aankomst kregen ze tempeh kering kacang, ofwel krokante tempeh met geroosterde pinda's en gado-gado voorgezet. Beide tamelijk eenvoudige Indonesische gerechten staan niet in de Top50 van wereldgerechten die onlangs werd gepubliceerd maar zijn wèl errug lekker.

In juli jongstleden publiceerde CNNGo een erelijst met de 50 lekkerste gerechten wereldwijd. Daarop kwam slechts één gerecht uit de Indonesische keuken voor: rendang (plaats 11). Spaanse paëlla van zeevruchten eindigde als 47ste. Kennelijk stoorde die lijst een groot aantal mensen. Ik kon mij daar iets bij voorstellen. Saté, een van mijn favorieten, eindigde slechts op de 14de plaats terwijl beboterde popcorn op plaats 50 stond, Franse frietjes niet eens in de lijst voorkwamen en Mexicaanse chocolade op plaats 3 eindigde?! Thaise curry eindigde overigens op de eerste plaats; daarin kon ik mij wèl weer vinden.

Over smaak valt weliswaar niet te twisten maar iedereen deed het?! Er kwam dus een oproep voor het samenstellen van een nieuwe erelijst. 35.000 personen stemden in de afgelopen twee maanden via een Facebook poll. De nieuwe lijst werd recent gepubliceerd en ziet er heel anders uit: op plaats 1 en 2 staan nu gerechten uit de Indonesische keuken. Hulde aan rendang en nasi goreng! (Chocolade eindigde nu overigens op de 30ste plaats en de Thaise curry die eerder op 1 stond werd nu 10de.) Voor de goede orde: Indonesië heeft 40.144.320 Facebook-gebruikers..!

Rendang is een stoofschotel, afkomstig van West-Sumatra. Het gerecht bestaat uit blokjes rundvlees die worden gegaard in een mengsel van kokosmelk, knoflook, gember, laos (galanga), lange chilipeper (tabia bun), komijnzaad, koriander en citroengras. Het potje moet lang sudderen zodat de smaak van de specerijen goed in het vlees kan trekken. Er moet een goede kwaliteit sucadelap worden gebruikt want anders wordt het een taai gerecht. Maar ook weer niet tè goed! Het verhaal gaat namelijk dat enkele 5-sterrenhotels in Bali dit traditionele gerecht gingen maken van geïmporteerde runderhaas. Het resultaat was niet om over naar huis te schrijven: rendang werd een soort goulash doordat de duurdere vleessoort door de lange kooktijd grotendeels werd gedecimeerd!

Begin deze week maakte Elsa een alternatieve versie van rendang voor ons tweeën: met mals varkensvlees. Door deze vleessoort was het gerecht reeds in een uur goed op smaak. Het is niet altijd gemakkelijk in Bali een goede kwaliteit rundvlees te vinden. Rund is immers volgens de Hindoereligie een heilig dier en mag daarom door de meerderheid van de bevolking niet worden gegeten. Tenminste, niet openlijk...

George Bernard Shaw, de Ierse toneelschrijver en vrijdenker ontving in 1925 de Nobelprijs voor de Literatuur. Hij accepteerde de eer maar weigerde de geldprijs. Een van zijn uitspraken was “no love sincerer than the love of food”. Een man met principes èn met hersens. Geen oprechtere liefde dan de liefde voor (lekker) eten. Mee eens? Ik wel!

Dol fijn?

2011-09-13T05:07:00.007+02:00

De recente verjaardag van mijn liefje begon met een pontificale banner in de tuin, op goede afstand om -zelfs voor een prille 60-jarige- zonder bril te kunnen worden aanschouwd. 'Happy Birthday, sweet six(0)teen', inclusief foto van het feestvarken en haar grote kleine vriend Yudha. De banner was om 4 uur 's nachts door Ketut neergezet, in samenwerking met nachtwaker Made.
Zelf publiceerde ik aan het begin van de dag een jaardagdicht op Blogger. Ook dat viel in goede aarde, op de zin van de zakkende onderkin na... In een uiterste poging mijzelf te verontschuldigen, zei ik nog “alles zakt toch met de jaren?!” Alles, behalve het tandvlees welteverstaan maar ik wilde het niet erger maken dan het al was. De opmerking over de onderkin bleef de gehele dag onderwerp van gesprek.

Het andere kado voor mijn liefje bestond uit een boottocht op de Balizee. Elsa vond een degelijke boot met schipper Agus in Lovina die ons wilde meenemen op een plaatselijke dolfijnen- en snorkeltrip. Niet massaal zoals dat bijna dagelijks in alle vroegte plaatsvindt maar individueel en op een later tijdstip. Die aanpak past meer bij ons, lijkt minder op een jachtpartij. Yudha ging mee als extra verrassing met zijn vader, was mijn idee. Al snel bleek dat Elsa ook wel zin had in het uitstapje en zo kwam het dat we op maandagochtend om 8 uur met 5 personen aan boord stapten. De boot was met een tweede banner versierd. De zee was spiegelglad, de zon scheen dus wat wilden wij nog meer?!

Eenmaal varend, werd Yudha in zijn Plouff-pak gehesen waarmee hij blijft drijven. Het gezicht van het mannetje betrok direct... Hij zei dat hij bang was en niet wilde zwemmen. “Natuurlijk hoef je niet te zwemmen. We gaan lumba-lumba zoeken!” spraken wij in koor. Leg een kind van 4 die zijn eerste bootreis maakt op een eindeloze zee maar eens uit wat een voorzorgsmaatregel is. Hij deed het pak aan maar wilde persé in de veilige armen van zijn vader blijven. Langzaam maar zeker nam de angst af en wilde hij ook bij anderen op schoot.

Het water was heel helder en lange golven rolden rustig onder de boot door. De spiegel was zo glad niet maar de hoeveelheid boegwater was beperkt. Die golving was overigens niet te zien vanaf het strand. Het was niet alleen Yudha’s eerste boottocht, ook Elsa had nog nooit voet aan boord gezet. Zij zat er tamelijk ontspannen bij. Nog wel.
Na een half uur varen in de richting van de eigen villa, begon de schipper om zich heen te kijken. In de verte zagen we twee andere boten met een handjevol toeristen. In de directe omgeving bevond zich ook een locale visser die vanaf zijn prahu een vlieger in de lucht hield. Even dacht ik dat hij de dolfijnenspotter van Lovina was…
Enkele dagen ervoor had ik namelijk gelezen over de eerste stappen op het terrein van commercieel walvissen kijken op de Malediven. Het echtpaar dat het bedrijfje vele jaren geleden opzette, maakte toentertijd gebruik van een eenpersoonsvliegtuig van waaruit de piloot toiletrollen liet vallen op de plekken waar de dieren vanuit de lucht waren te zien.

Ineens zaten we middenin een grote groep wilde dolfijnen. Ik wist niet waar ik kijken moest: links, rechts, voor, achter. Grote en kleine. Overal doken ze op en onder. En ze bleven! Ik kon ze horen uitademen, soms zelfs bijna aanraken. Verderop werden enkele salto’s en dubbele Rietbergers in de lucht gemaakt. En... mijn nieuwe Sony camcorder weigerde dienst. Niet fijn! Gelukkig had mijn liefje de ouwe-trouwe Olympus µ Tough in haar zak gestoken. Een aantal van die foto’s staat bij dit blog; andere zijn te zien in de lopende diashow. Veel, heel veel van die ochtendcapriolen kwamen echter op mijn netvlies terecht.

Iedereen aan boord genoot met volle teugen van het spektakel. Zelfs Yudha. Hij wees enthousiast naar alle dieren terwijl ik op de voorplecht lag om de 'bow riders' goed te zien. Het waren er zóveel. En in het heldere water waren ze heel goed te zien. Ik ben zelfs van mening dat er communicatie was tussen hen en ons. Nou ja, in ieder geval tussen hen en mij. Sowieso oogcontact maar ik voel tevens verwantschap. Ze zijn mijn vrienden, mijn familie…

Na enige tijd begon het kleine mannetje stil en pips te worden. Conclusie van de schipper: zeeziek. Kasian Yudha! Het zit in de genen: vader Ketut had op de Regent Seven Sea last van zeeziekte en ook moeder Elsa wordt snel misselijk. Een ding is duidelijk: hij zal later geen kapitein op een cruiseschip worden.
De snorkeltrip naar het plaatselijke rif lieten we om die reden schieten. Eenmaal thuisgekomen, ging Yudha liggen waarna hij langzaam bijkwam. 's Middags aten we taart (met flatteus aantal kaarsjes) met het personeel en hun familie en de dag sloten we samen af met de voetjes in het zand bij restaurant StarLight.

P.S. Vanaf volgende week maandag zal Sail Lovina 2011 toch plaatsvinden. Een aantal grote zeiljachten en catamarans uit Canada, Australië en Frankrijk ligt reeds afgemeerd voor het strand van Lovina. Eerdere berichten meldden dat het goedbezochte evenement dit jaar geen doorgang kon vinden vanwege geldgebrek. Gelukkig onterecht, naar nu blijkt.

Nog ècht niet oud!

2011-09-12T00:14:00.003+02:00

60 jaar,
nog ècht niet oud,
die rimpels staan jou goed,
de big Six-O staat aan de poort,
proeft dat als bitterzoet?

60 jaar,
nog ècht niet oud,
nog immer rad van tong,
van buiten ben je soms wat stram,
van binnen blijf je jong!

60 jaar,
nog ècht niet oud,
je droogde aardig op,
het leven maakte jou vroegwijs,
maar nooit een kattekop.

60 jaar,
nog ècht niet oud,
maar ook niet meer zo piep,
jouw gang naar 't seniorenweb,
hoeft niet meer in 't geniep.

60 jaar,
nog ècht niet oud,
je hebt nog veel te doen,
de reislijst is nog jarenlang,
je bent reeds met pensioen!

60 jaar,
nog ècht niet oud,
al zakt jouw onderkin,
jij blijft mijn allerleukste lief
en ook mijn zeemeermin.

60 jaar,
toch ècht niet oud,
vol vreugd en soms verdriet,
maar wat de toekomst jou ook brengt:
leef 't leven en geniet!

De kont van het paard

2011-09-08T09:48:00.013+02:00

Zul je net zien: heb ik onze reis naar Maleisië geannuleerd, staat er deze week een gloedvol artikel over Kuala Lumpur in de Jakarta Post, onder de titel ‘Vintage and Modern Malaysia’. Ik had KL en Melaka, UNESCO-werelderfgoed op circa 2 uur rijden van de hoofdstad, graag bezocht. En heerlijk Maleis willen eten… Mijn liefje zette mij weer direct met de voetjes op de grond: ze had recent een foto gezien van een hangbrug in het centrum van de stad in dikke mist. De annulering is en blijft een goede beslissing maar jammer vind ik het wel.

Deze week verliep dus saaier dan gepland maar toch werd het bepaald geen saaie week. Er liepen mannen met (gas)maskers over ons terrein, mijn hotmail werd gespooft, Yudha kwam spelen, we waren voor het eerst gast op een Balinese huwelijksreceptie, ik las het boek ‘Jihad met sambal’ uit (van Step Vaessen), experimenteerde met mijn nieuwe Sony camcorder en legde de bloei van de eerste pauwenbloem uit eigen kweek (caesalpinia pulcherrima) vast.

De X-terminators kwamen langs om ongedierte te bestrijden. De 22 pilaren die alle rieten kappen op het terrein ondersteunen werden op termieten gecontroleerd. De deskundige, een Balinees die 9 jaar werkte aan boord van een Holland-Amerika-cruiseboot en daarna aan wal een eigen servicebedrijf opzette, onderzocht alle exemplaren en sprak verlossende woorden: “u heeft geen probleem”. Daarna werden ze preventief geïnjecteerd met insecticide. We kregen tien jaar garantie! Diezelfde mannen bewerkten ook de alang-alang op het dak tegen nestvorming terwijl wij een ommetje maakten. Na een uur zeilde alsnog een dode tjik-tjak naar beneden; een gekko zag ik amechtig in het anti-vleermuizennet boven het terras hangen. Kasian!

Al Jazeera English journaliste Vaessen had mij reeds gewaarschuwd voor een Indonesische huwelijksreceptie: ‘zo saai dat ik ze als het even kan probeer te vermijden. [ ] Bij de receptie moet je soms een uur of langer in de rij staan om het bruidspaar en de beide ouderparen de hand te schudden. Bij het buffet moet je ook opschieten want de volgende dringt alweer en na het eten word je geacht te vertrekken.’

De receptie van grote Ketut’s broer Mungku (die sterk op hem lijkt en net zo lacht) en echtgenote Murni was echter kleinschalig en gemoedelijk. Ik had de gebruikelijke gelukwens in Bahasa Indonesia uit mijn hoofd geleerd. Het was zoiets als 'het allerbeste bij het ondergaan van het nieuwe leven.' Het bruidspaar was gekleed en opgemaakt naar de laatste bruiloftmode; ‘modif’ volgens Elsa. Mijn liefje plengde enkele tranen bij deze gelegenheid… Niet om de ceremonie maar vanwege het hete gerecht dat ze van het buffet koos. Ik at voor het eerst jukut ares, kippensoep bereid met bananenboomscheuten. Het smaakt beter dan het nu klinkt maar 't was wel spijzig. We gingen inderdaad direct na het eten weg. In mijn ogen onbehoorlijk, in de ogen van Balinese Hindoes precies zoals het hoort!

Met de komst van de Sony Cyber-shot DSC TX 10 kregen wij een lichtgewicht alleskunner in huis! De foto's bij dit blog komen van de Sony. In vergelijking met mijn stoere Olympus µ Tough -die niet langer waterdicht is- komt de Sony uiterst minimalistisch en elegant over: dun, zonder stootranden, stalen behuizing en zware schroeven. Ik ben al dagen bezig om de honderden functies van het handzame apparaatje te leren kennen. Er zit een boel intelligentie in: automatische gezichtsherkenning, automatisch meer keren afdrukken als het object met de ogen knippert, automatisch afdrukken als het object glimlacht en ga zo maar door. Teveel om op te noemen. Het apparaatje heeft echter ook een functie voor dummies. Er zit een Panorama-functie op die ook onderwater kan worden gebruikt. Je kunt boven- en onderwater full HD-video’s maken en zelfs in 3D filmen. Toen ik een testfilmpje maakte van mijn liefje aan de Bintang, kon ik bij het terugzien de inhoud van haar bierflesje op het scherm laten klotsen. De bloemenborder die ik daarna filmde zwaaide heen en weer, alsof de wind grip had op het beeld. Amazing!
Fotograferen is meer mijn ding dan filmen dus ik moet nog leren op rustige wijze opnamen te maken. Het filmen werd tot nu toe door mijn liefje gedaan, totdat haar Sony uit de dichte tas werd ontvreemd ten tijde van een bezoek aan een Birmees vluchtelingenkamp...

Dat brengt mij bij het laatste onderwerp van dit blog. Er is deze week tevens sprake van grote bedrijvigheid achter de schermen, ter voorbereiding van Haar Verjaardag. In de loop van de week informeerde ik naar de ideeën en plannen van het personeel. Goed dat ik dat deed! Mijn liefje is een ritje met paard en wagen naar de ochtendmarkt van Banjar en een aubade van dorpskinderen bespaard gebleven. Paard en wagen zijn een serieuze vorm van transport in het dorp. En maar schommelen en maar kijken naar de kont van het paard. Zo kalm en bedaard. Tè bedaard, zelfs voor een 60-jarige-in-spé! Wat we wel gaan doen, lees je wellicht volgende week. Ook dat zou zomaar kunnen worden geannuleeerd…

Geen (ge)zicht

2011-09-05T02:14:00.004+02:00

Vandaag zouden we afreizen. De regelmatige lezer weet dat ik een verrassing in petto had voor mijn liefje die volgende week een kroonjaar gaat vieren: ze gaat Rebekka zien. Wat ze echter niet gaat zien maar wat ik wel had georganiseerd, is Kuala Lumpur en omgeving...

Vorige week vertelde ik haar, in aanwezigheid van Elsa en Ketut, dat we vakantie zouden gaan houden in Maleisië ter ere van haar aanstaande 60ste verjaardag. Bij elke vakantie hoort voorpret dus ik wilde de reisbestemming ruim voor de dag van vertrek onthullen. Na die mededeling zag ik tenminste twee gezichten betrekken. Elsa en Ketut hebben het liefst dat wij onze feestdagen in hun aanwezigheid vieren. Elsa kookt bij zo’n gelegenheid de sterren van de hemel en Ketut zorgt voor andere vormen van vermaak.

Zelf was ik in de loop van de vorige week ook minder enthousiast geworden over de gekozen reisbestemming. Dat kwam zo. Tijdens onze logeerpartij bij Marja, Theo en Zoë informeerde ik langs neus en lippen naar hun reiservaringen. Zij hadden in juli namelijk drie weken vakantie in Maleisië gehouden. Ze vertelden ons dat ze in die weken geen blauwe lucht hadden gezien... De moed zakte mij in de schoenen. “Waardoor kwam dat?” vroeg ik zo rustig mogelijk. Er schijnt sprake te zijn van nevel die op smog lijkt (‘the haze’) en die grote delen van het land in een grauwsluier hult. Niet leuk om te zien en onprettig om in te ademen. Om over mooie vakantiefoto’s maar te zwijgen! Zij schreven die toestand toe aan de slash & burn-aanpak die op Sumatraanse palmolieplantages en op Borneo wordt gehanteerd.

Dat was geen goed vooruitzicht, zeker niet als je je bedenkt dat het land van vertrek momenteel uitsluitend een blauw firmament en frisse lucht kent! Marja vertelde dat zij zich bovendien had gestoord aan het grote aantal vrouwen, ingepakt in zwarte boerka’s. Vooral het contrast met hun schaars geklede echtgenoten wekte ergernis. Maleisië is weliswaar een gematigd moslimland maar trekt kennelijk vele toeristen uit Arabische landen die een strictere vorm van de islam hanteren. Geen van ons kan zich voorstellen dat een vrouw zich vrijwillig in een burka opsluit. Dat gewaad maakt je immers tot een ‘nobody’. De foto bij dit blog is van een sticker die ik in Canggu aantrof op een eetstalletje. In vertaling luidt het: ‘Let op. Geen echtgenote van een terrorist’. Dat zal in de meeste gevallen waar zijn maar als je je vrouw in een boerka door het leven laat gaan, vind ik dat desalniettemin misdadig...

Vriendin Pauline reist momenteel in Maleisië rond dus ik besloot haar te vragen naar haar ervaringen. Ik schreef wat ik had vernomen en vertelde eerlijk dat ik serieus overwoog de reis te annuleren als die sombere verhalen kloppen. Ze schreef mij weldra terug: ‘het regent hier en is grijs. Je kunt beter in een andere tijd gaan’. Zij schreef die omstandigheden niet toe aan branden maar aan de heersende moesson. Kasian Pauline. Na onderzoek op het web bleek de situatie in juli nóg dramatischer te zijn geweest. Momenteel geeft de ‘Air Pollutant Index’ (API) voor Maleisië echter gematigde waarden aan. Maar grijs is grijs dus ik wist genoeg.

De avond na mijn onthulling stelde ik voor de reis te annuleren; vanzelfsprekend met instemming van haar, het aanstaande feestvarken. Voor dat teken van barmhartigheid ontving ik eeuwige dankbaarheid retour. Ze had mij, reislustige Hollandse, niet voor het hoofd willen stoten. Ze vond de verrassing weliswaar een leuk idee maar ook zij was geschrokken van andermans reiservaringen. De dag erna annuleerde ik de vliegreis, het trendy hotel in Kuala Lumpur en het luxe resort aan de kust. Tidak apa-apa. We zijn even dikke maatjes als daarvoor. Toen ik Elsa & Ketut de volgende dag vertelde dat we niet vertrekken, gingen er twee paar armen de lucht in. Ook dat was duidelijke, zij het non-verbale taal.

Maar elluk nadeel hep se voordeel: van Ketut de tuinman ontvingen we onlangs een uitnodiging voor het bijwonen van het huwelijk van zijn broer Mangku die gaat trouwen met Murni. Dat vindt deze week plaats en vanwege het herziene reisschema kunnen we dat feest bijwonen. Het zal onze eerste Balinees-Hindoeïstische huwelijksplechtigheid worden, nog wel in eigen dorp. We hijsen ons voor die gelegenheid in ons ceremoniële pak, al is de sarong geen toppunt van comfort voor een bermudamens als ik. Maar zeg nu zelf: het is zóveel beter dan een boerka.

Di rumah

2011-09-01T05:48:00.002+02:00

We zijn terug op het eigen Balinese honk en dat voelt goed. We hadden kleine Ketut gevraagd ons maandag jongstleden om 11 uur uit Canggu op te halen. Om 6:30 uur kwam er een SMS binnen. Mijn liefje zei (en ik dacht het): “dat is Ketut die ons meldt dat hij uit Lovina wegrijdt.” We hadden bewust voor maandag als ophaaldag gekozen, één dag voor het geplande einde van de Ramadan, om chaos op de weg te vermijden.

Het bleek inderdaad Ketut te zijn… maar hij was al op het parkeerterrein van de Canggu Club aangekomen! Time management en Balinezen is niet persé een goede combinatie; ik schreef dat al eerder. Ik sprong dus uit bed en nam een vroege douche. We waren blij hem weer te zien. Het leidde er wel toe dat we reeds om 11 uur ‘s ochtends in Lovina aankwamen. Het was extreem rustig op de weg naar het Noorden.

De volgende dag werd ons verteld dat de Indonesische overheid onverwachts een officiële mededeling had gedaan: de Ramadan zou niet aflopen op 30 augustus (zoals eerder was meegedeeld) maar op 31 augustus. “De maan staat verkeerd.” Dat was een grote tegenvaller voor allen die nog een dag extra moesten vasten, zoals de familieleden van Elsa. En het suikerfeest, waarvoor men alle voorbereidingen reeds had getroffen, werd een dag uitgesteld. Dat leidde tot chaos en irritatie bij velen. Uit de krant vernamen we dat enkele geestelijke leiders ruzie hebben over de datum… Ik vind het een blamage voor de leiders van het land met de meeste moslims ter wereld!

De tuin staat er prachtig bij, de droge omstandigheden in ogenschouw nemend. Grote Ketut-de-tuinman had enkele verrassingen voor ons in petto: we zijn inmiddels in het bezit van dieproze frangipani’s! Een grote stam staat fier naast de huistempel, enkele kleinere stammen zijn over de tuin verspreid, sommigen innig verstrengeld met Cambodjabomen in andere kleuren. Toen ik hem vroeg waar die prachtige stekken vandaan komen, zei hij: “van afval op het strand.” Kun je je voorstellen dat mensen zoiets moois dat goed groeit en bloeit weggooien?!
Hoe het ook zij, wij zijn er verguld mee. De schors van enkele grote frangipani’s die reeds in de tuin stonden, werd versierd met een bepaald soort hertshoornvaren (platycerium bifurcatum). Een aardig gezicht. Het wordt steeds meer een Balinese tuin!

Het strand voor de deur wordt echter steeds minder Balinees... Grote en kleine Ketut ruimden het strand (met hulp van derden) radicaal op, over de volle breedte van het grondstuk. Er is geen plastic tas of slipper meer te zien en daarover zijn wij zeer verheugd. Een strandjutter heeft hier niets meer te zoeken al moet het wekelijks worden bijgehouden.
De groene laag strandvegetatie is echter ook verdwenen. Ahum. Die kale vlakte is even wennen maar we zijn blij met de intentie en de aanpak. Dat alles in het kader van ‘Bali Clean’, volgens grote Ketut. Kleine Ketut had eigenhandig gereedschap vervaardigd van bamboe en staal: een smalle hark van gebogen traliehek voor het verwijderen van de bovenste laag begroeiing en een heel brede hark met stalen pinnen voor het verzamelen van afval. De slimmerik. Hij is zijn gewicht in goud waard.

Ook Yudha en Damai zagen we terug. De baby is flink gegroeid en helemaal kaal. Dat is het gebruik bij de 6-maandenceremonie die in onze afwezigheid plaatsvond. Ook Yudah was naar de kapper geweest. Nondeju, wat was hij gekortwiekt… Ik kan merken dat zijn (strenge) vader weer back in town is! De kleine vriend stortte zich vol overgave in de armen van mijn liefje. Het beeld van zijn slanke vingers die haar rug aaien en bekloppen, staat op mijn netvlies gegrifd.
Ook mij viel een hartelijk welkom te beurt. De dike kus die ik hem op zijn zachte wang drukte, werd in blijdschap aanvaard. Aanstaande zaterdag gaan we zijn verjaardag alsnog vieren, hier op het terras. De kadootjes heb ik inmiddels ingepakt, de pakjes die hij en zijn familie ontvingen van tante Bernadette, zijn reeds uitgedeeld. Haar kado voor Yudha was een schot in de roos: een mondharmonica. Ik haalde mijn eigen Hero-mondharmonica tevoorschijn die ik ooit van mijn vader kreeg en samen hijgden we er lustig op los. Het is mooi thuiskomen. Het nieuwe webalbum getiteld ‘Bali sekarang’ is als lopende diashow in de linkerkolom te zien.

Geland

2011-08-27T10:22:00.007+02:00

We zijn weer veilig aan de andere kant van de wereld. De reis was goed en boeiend, bomvol nieuwe ervaringen. We vertrokken op tijd uit Alicante en kwamen tijdig aan in Londen. Voor de douane stokte de doorstroom echter: teveel passagiers en te weinig beambten. Op enig moment riep een vliegveldmedewerker mensen met een specifieke code op de voorkant van hun paspoort naar voren. Die konden zich naar een korte rij begeven. Onze paspoorten bleken zo’n biometrische chip te bezitten! Ik legde het mijne in een scanner, werd gefotografeerd en de poortjes gingen open. In 5 minuten tijd konden we als eersten de koffers van de band halen.

In de avond vertrokken we in een A380 van Qantas naar Singapore. De bediening aan boord van Singapore Airlines is klantvriendelijker dan de Australische aanpak maar de stoelen van Qantas zitten beter. We hadden mazzel: we zaten met ons tweeën op een rij van drie stoelen. Een van ons kon dus min of meer gaan liggen, als daaraan behoefte was. Zelf kan ik niet slapen in een vliegtuig. Mijn tijdverdrijf aan boord bestaat uit lezen en films kijken. De science fiction-film ‘Source Code’ boeide mij het meest. Ook zag ik de indrukwekkende Australische film ‘Oranges and sunshine’ die verbeeldt hoe 130.000 Engelse kinderen na de tweede wereldoorlog van hun familie werden gescheiden en gedwongen ‘migreerden’ naar andere landen van het Britse Gemenebest. Een sociaal schandaal van ongekende omvang. Films werden afgewisseld met beelden van de skycam. Op de staart van het vliegtuig zat namelijk een webcam die mij als passagier real-time van bovenaf zicht biedt op het vliegtuig en de aarde eronder!

We kwamen met vertraging in Singapore aan maar het leidde (deze keer) niet tot problemen. Er was zelfs tijd om te winkelen. Ik kocht een nieuwe onderwatercamera (Sony Cyber-shot, 16 megapixels) die ook in High Definition kan filmen. Ik zal nog hard moeten studeren op alle functies van het apparaatje.
Het laatste traject van de reis gingen we doen met AirAsia, de Maleise low cost airline die al 3 jaren op rij is verkozen tot ‘s werelds bestpresterende prijsvechter. Voor vertrek checkten we online in waarna we een zogenoemde QR-barcode op de mobiele telefoon ontvingen. QR staat voor ‘quick response’. Ook nu werd die code gescand waarna de koffers zonder dralen konden worden afgegeven. Top!

Momenteel verblijven we in Canggu waar we logeren bij Theo, Marja en Zoë. Hun gezin is onlangs uitgebreid met Rizky, een golden retrieverpup die vanwege een allergie bij een van de drie als riziko kan worden gezien... Een leuk dier dat Snolliebollie wellicht ooit naar de kroon steekt?!

Ik waan mij hier in een bioscoop met een scherm van 180 graden: het ruime, open woonhuis met gastenverblijf ligt in een kom, omringd door terrasvormige sawa’s in verschillende stadia van de rijstbouw die trapsgewijs boven het huis uit torenen. Het uitzicht vanuit de woonkamer is werkelijk wonderschoon. Op de velden is het een drukte van jewelste en erboven zweven tientallen grote en kleine vliegers.

Theo wijdde mij in in de wereld van AR-toepassingen hetgeen staat voor ‘Augmented Reality’. Het is een terrein waarop beelden uit de werkelijkheid worden gecombineerd met virtuele maaksels; dat alles in 3D. Zo zag ik een virtueel meisje dansen op een stukje papier in de handpalm van Zoë… In de afgelopen dagen kreeg ik een fikse dosis nieuwe technologie voorgeschoteld. Mindboggling.

Leeg

2011-08-22T11:28:00.005+02:00

Mart Smeets is aan de Costa Blanca. Ik zag hem niet maar hoorde hem wel. En hoe! De 'Vuelta' startte hier onlangs, de Ronde van Spanje. De tweede etappe vond zondag jongstleden plaats en raad eens waar de finish lag? In Orihuela Costa. Preciezer gezegd: op de weg naar ons eigen strandje!
De dag ervoor was ik door een briefje onder mijn ruitenwisser door de lokale politie op de hoogte gesteld van het feit dat ik de volgende dag niet zou kunnen parkeren waar ik op dat moment stond. Het Spaanse fietsevenement kwam namelijk langs en veel wegen, waaronder de toegangswegen van en naar dat strand zouden worden afgezet. Voor de volgende dag moest dus iets anders worden verzonnen. Het strand is bij temperaturen van boven 30 graden Celsius immers nog steeds ‘the best place to be’.

We hadden bedacht dat we via een omweg naar een zuidelijker gelegen strand zouden rijden, genaamd El Mójon. Daar reden we in de loop van de ochtend zonder haperen naartoe. We troffen er veel parkeerplaatsen, een poederwit strand, fraaie golven en een verfrissende wind aan. En er bleek een heel leuk restaurant op het strand te staan waar mijn liefje al haar charmes in de strijd wierp om voor de lunch alsnog een tafeltje voor drie te reserveren. Natuurlijk slaagde zij daarin. De sardientjes en de tinto de verano smaakten ons goed.

In de loop van de middag werd het leger en leger op het strand. Dat ben ik gewend: veel Spanjaarden keren naar hun zomerhuis terug voor de lunch en de siësta. Maar dit was anders. Het werd dermate leeg dat we op een bepaald moment de enige badgasten op dat deel van het strand waren. Ik schreef die leegte deels toe aan de Vuelta. Als er zo’n evenement langs je deur komt, wil je het wel met eigen ogen zien, zal een groot aantal van hen hebben gedacht. Zelf ontloop ik files en grote mensenmassa’s liever, vooral in deze hitte.

Net voor de finish zou plaatsvinden, waren we terug in huis. Ik zette de televisie aan om te zien of het evenement rechtstreeks werd uitgezonden. De NOS toonde beelden van bekende steden en dorpen aan de Costa Blanca, zag de renners tegen hellingen oprijden waar mijn auto moeite mee heeft en Mart Smeets en een collega becommentarieerden dat alles.
Smeets heeft veel verstand van fietsen maar naar het zich liet aanhoren niet zoveel van Spanje, van Spanjaarden en van de Costa Blanca. Orihuela werd door hem verbasterd tot iets als Orimehoela.
Wat hij onder andere niet kon bevatten was dat een complete hoofdader voor de Vuelta werd afgesloten (de N-332). (Top)sport in Spanje? Daar moet veel voor wijken! De andere commentator verklaarde de grote interesse voor de Vuelta aan de Costa Blanca door te stellen dat “het leven er saai is… de zon komt elke dag op om 7 uur en gaat elke dag onder om 7 uur”.
Dat is één manier om tegen een Spaanse zomer aan te kijken… Ik ben geen zekerheidzoeker maar te weten dat de dag begint met een zonnetje, ervaar ik als een groot geschenk.

Smeets vertelde met verbazing in zijn stem dat hij voorafgaand aan de finish op het terras van een Thais restaurant een Chinese ober ontmoette die hem met een zwaar Rotterdams accent toesprak. Welnu, de Costa Blanca is een smeltkroes, van permanente en tijdelijke gelukszoekers. De gemiddelde ober in Spanje heeft overigens twee à drie banen.
Er werd nog een schepje bovenop gedaan: “je moet het hier zien: aaa-lles staat leeg, aaa-lles is te koop.” Hij doelde op huizen en appartementen. Zwaar overdreven al kan niet worden ontkend dat Spanje jarenlang teveel huizen bouwde en dat die vaak met geleend geld werden gekocht. Sommige van die 'eigenaren' -veelal Britten- leverden de sleutels bij de bank in en vertrokken naar het land van herkomst. Hoe het ook zij, Smeets zal in de toekomst hoogstwaarschijnlijk niet in het snabbelcircuit van Orihuela Costa opduiken... (Wat hij overigens niet zal betreuren.)

Wij dronken de Spaanse zomerwijn tot op de bodem leeg... Zomer in Europa zit er voor ons op. Deze week reizen we weer af naar Bali. We vliegen deze keer met een andere maatschappij dan we doorgaans doen maar wel in de A380. Dat komt omdat we ditmaal een anders-dan-anders schema zullen volgen: we gaan naar Australië maar maken een tussenstop van circa twee maanden in Bali. Tot later deze week - Leo Dovente!

De gevoelige plaat

2011-08-15T09:26:00.003+02:00

Vandaag worden enkele grote en kleine vrienden door familie en hun naasten extra in het zonnetje gezet vanwege hun verjaardag. Het betreffen onze vriendin Rose-Marie (58), het prinsessenichtje Linde (3) en Yudha (4).
De jarigen wonen in drie landen, in twee continenten: Zwitserland, Nederland en Bali. Van alledrie houd ik. Hen en hun dierbaren wens ik dan ook veel meer liefdevolle jaren toe in goede gezondheid. Proost!

Dit jaar zullen we geen bezoek brengen aan vrienden en familie in Nederland en andere delen van Europa; de omstandigheden zijn er niet naar. Volgend jaar hopen we dat wèl te kunnen doen. Yudha is de enige wiens verjaardag wij alsnog in persoon zullen vieren. Vóór ons vertrek uit Bali in juli jongstleden zegden wij hem een feestje toe, na onze terugkeer. Onze koffer bevat kleine SpongeBob-kado’s en ballonnen voor hem. Deze grappige, gele huishoudspons die op de bodem van de zee -Bikini Bottom!- in een ananas leeft, is Yudha’s grote tekenfilmheld. Deze succesvolle Disney-creatie werd bedacht door een Amerikaanse zeebioloog die zijn leven in eerste instantie snorkelend en surfend doorbracht. Welnu, dat kan hij voor de rest van zijn leven blijven doen! De SpongeBob-merchandise is wereldwijd namelijk een doorslaand succes. In Spanje en Bali is het overal te koop.

SpongeBob past bij Yudha als water hoort bij een vis. Ook hij is als een spons waar het nieuwe kennis en levenservaringen betreft en tot mijn grote vreugde is ook hij dol op water. Hij kan al een beetje onderwater zwemmen. Ik ken hem sinds zijn eerste levensjaar maar we leerden hem beter kennen in het afgelopen jaar. Vanwege het tijdelijke vertrek van zijn vader Ketut besloten mijn liefje en ik unaniem dat het leuke jochie meer aandacht verdiende. Wij wilden het gemis van zijn vader een beetje compenseren en het eenouderschap van Elsa enigszins verlichten. Dat wilden wij, amateurpsychologen, des te meer nodig toen ook nog bleek dat zijn moeder zwanger was van nummer 2... Als hij nu maar niet jaloers zou worden?!
Dat gebeurde niet en wij klopten onszelf zachtjes op de borst. Met enkele wijze lessen aan Elsa en veel vitamine A (van Aandacht) en L (van Liefde) groeide Yudha uit tot een liefdevolle grote broer.

De vaste lezer weet dat dit mannetje het hart van mijn liefje stormenderhand veroverde; door zijn intelligentie, zijn glimlach en zijn eigenheid. Zij moest het in de afgelopen 5 weken in Spanje zonder hem stellen en dat bleek niet altijd gemakkelijk. Ze miste hem en ik ook. Hij is mijn favoriete leraar Bahasa Indonesia, hij houdt ons spits en jong. Alhoewel wij beiden onze lievelingen in het hart meedragen -waar we ook gaan- besloot ik hier iets tastbaars voor haar te fabriceren. Iets dat het gemis wat zou verzachten: een fraaie foto.

In de afgelopen jaren maakte ik duizenden foto’s, van vele mensen. Zo ook van Yudha. Als hij zin heeft, is hij een fotogeniek ventje. Dat is één van de dingen die ik extra leuk aan hem vindt: hij laat zich niet (ver)leiden, is doorgaans zichzelf en bij deze 4-jarige is dat al heel wat. Klein ventje, grote persoonlijkheid in de maak.
Ik ging op zoek naar een fotozaak en kwam terecht bij een lokaal bedrijfje, in de urbanisatie naast de onze. Ik legde uit wat ik wenste en kreeg een wel heel opmerkelijk advies van de commercieel medewerkster: “koop bij de 'Merca Chino' (de Chinese rommelmarkt) een leeg canvasdoek waarna wij de af te drukken foto zullen spannen op het bestaande frame. Goedkoper voor jou, goedkoper voor ons.” Spanje in crisistijd? Hoe het ook zij, ik vond het muy bien. Twee dagen later zag ik die kleine Balinees uit een grote printer rollen.

Het werd bij nader inzien geen foto van eigen hand maar een die mijn liefje schoot. Ik moet bekennen dat het een heel mooie foto is. Ik had 'm graag zelf gemaakt. De foto werd genomen in de bale bengong in de tropische tuin, na een kussengevecht. Twee personen kijken met liefde en overgave naar de cameravrouw. Hij en ik hangen nu pontificaal in de hal van onze Spaanse casa. Hij haarscherp op de voorgrond (ik kan zijn lange wimpers tellen) en ik vager op de achtergrond. Treffend. Die foto blijft waar die is. Wij zullen volgende week naar Bali terugreizen.

Zomergasten

2011-08-09T11:56:00.004+02:00

De zomerse taferelen hier doen mij sterk terugdenken aan mijn jeugd in Nederland: nietsdoen, zwemmen, naar het strand gaan, tot laat buiten zijn. Aan meer kom ik thans niet toe. Ik ben dagelijks vooral druk met het beheer van de luiken voor de ramen en de ramen zelf. Om de warmte tegen te houden en het beetje wind dat er soms waait, binnen te laten. Met wisselend resultaat. Ik begrijp steeds beter waarom oude Spaanse huizen zulke kleine ramen hebben.

Ik kijk soms terloops naar mijn liefje en ben opgelucht als zij uit zichzelf zegt dat het water over haar gezicht of lichaam gutst. Ik ben dus niet de enige klamme. Onder dergelijke omstandigheden wordt zelfs bloggen hard werken. De frequentie van publiceren ligt dan ook laag. Tijdelijk houd ik een tropenrooster aan. Mea culpa.

Afgelopen zondag stond er geen zuchtje wind, in tegenstelling tot andere dagen. De enige plek waar het goed toeven was, was op het strand en in de zee. Het was al vroeg druk op La Glea. We vonden een plaats voor twee stoelen, dicht bij de branding en zegen neer. Voor ons geen koelbox op zo’n dag. De koelkast van de strandtent verzorgt de koudste drankjes. Het kleine familiestrand stroomde snel vol. Vanuit de verte zag het er Nieuw-Zeelands uit: overal pinguïns in de branding! En je kon over de parasols lopen. Ik had mijn camera niet bij mij dus dat kleurrijke beeld zit op mijn netvlies.

Er valt op zo’n dag inderdaad heel wat te zien. Het deed mij denken aan de film 'Alleman' van Bert Haanstra. Een film over gewone mensen die alledaagse dingen doen. De film, die in 1963 met verborgen camera’s werd gemaakt, gaf een treffend beeld van de Hollanders toen. Ik vind het nog steeds een treffend, zij het gedateerd portret.
De 21ste eeuwse versie van zo'n film kan ook boeien. Zeker in een multiculturele omgeving als de Costa Blanca in de zomer. De Nederlanders herken ik doorgaans van verre. Wat is het in ons en in elkaar dat onszelf zo herkenbaar maakt? Dat blijf ik een aparte sensatie vinden.
Spanjaarden komen met hun hele hebben en houden naar het strand: koelboxen, uitklapbare picknickzitjes, grote en kleine parasols, luchtbedden, tassen vol eten. Gezamenlijk prikt men tijdens de lunch genoegzaam met plastic vork uit goedgevulde plastic bakken met voedsel. Met praten stopt men niet. Gewriemel onder een handdoek als de zwem- of bikinibroek moet worden gewisseld, is kennelijk van alle tijden al is het aantal topless-badgasten hier groot. Spaanse jongeren komen doorgaans ook in groepsverband naar het strand. Hun tatoeages zijn niet meer te tellen (ook omdat ze soms goed verstopt zitten) en de inhoud van hun koelbox is doorgaans van heel andere orde: ik zag trendy dames die wodka-cocktails schonken aan hun mooie vrienden. Dat bleek hun lunch...

Er zijn hier tevens Scandinaviërs, Britten, Belgen, enkele Portugezen en steeds meer Russen te ontdekken. Een klein gezelschap Russen met baby streek zo ongeveer neer onder de parasol van een Spaanse familie. Ongevraagd. Een reactie liet niet lang op zich wachten. De Spaanse moeder maakte haar man attent op de ongewenste toenadering. De Spaanse vader gebaarde druk, stond op zijn privacy. De Russische pater familias schoof een metertje op met zijn gevolg. Was het een poging om met lokalen in contact te komen? Ik denk het niet. Ik heb ervaring met Russen op vakantie...

Afgelopen zondag keek ik met interesse naar het programma 'Zomergasten' met de Nederlandse journaliste Step Vaessen in de hoofdrol. Vroeger werkte zij als NOS-correspondente voor Zuid-Oost Azië en nu is ze verslaggeefster bij de Engelstalige zender van El Jazeera. En verslag deed zij! Vakkundig. Ze vertelde over haar bestaan aan de Jalan Kimia in Jakarta met haar zoon Agus. Dat zorgde voor een avond vol herkenning.
Wat mij opviel was dat er veel werd gesproken en relatief weinig werd getoond. Wat ik het opmerkelijkst vond was haar mening over de president van de Indonesische republiek: “een bange man”… Dat was zonder twijfel haar meest uitgesproken commentaar van de avond. Ik vond Vaessen innemend maar ze bleef afstandelijk. Ik ben benieuwd naar haar nieuwe boek 'Jihad met sambal' dat begin augustus verscheen.

Ook wij krijgen zomergasten. Morgen zullen wij Jos en Hemmie tracteren op een driegangendiner en volgende week ontvangen wij een heuse logée. Koken voor mensen die zelf heel goed kunnen koken (dat weet ik uit eigen ervaring) en die van mooi en lekker eten houden, is geen sinecure. Het schept een band maar verplicht ook!
Dit zijn de hoogtijdagen van gemakkelijke maaltijden; onze nieuwe tafelgrill maakt dan ook overuren. Daar het hier thans te tropisch is om urenlang in een hete keuken te staan maar er ware culi’s komen eten, riep ik de hulp in van Ferran Adrià, de Catalaanse superkok die zijn driesterren-Michelinrestaurant 'El Bullí' in Rosas onlangs definitief sloot. Hij heeft nu weer tijd voor gewone mensen. Ook de gast van volgende week komt genieten. Van de Spaanse zon, van tapas, van tinto verano en van een samenzijn met ons.

Mediterraan

2011-08-03T12:04:00.007+02:00

De Middellandse Zee strekt zich uit tussen drie continenten, heeft een kustlijn van 46.000 kilometer waarlangs bijna 130 miljoen mensen wonen. Ik ben er 1 van en daar ben ik blij mee. Sterker nog: ik zou niet ver van een grote plas water kunnen leven. De Middellandse Zee wordt ook wel de mini-oceaan genoemd. In de afgelopen dagen dobberbe ik er af en toe. Je zou denken dat ik elke dag op het strand ben te vinden maar dat is niet zo. Er waren prachtige, regelmatige golven en menig body board kwam dan ook in actie. De ironie wil dat mijn eigen plank, die ik een jaar of 10 geleden in Noord-Spanje kocht, in een schuurtje in Noord-Bali ligt; ironisch omdat de golven van de Balizee zich nauwelijks boven kniehoogte verheffen…

Op sommige dagen zag de Middellandse Zee eruit als de Caribische zee: turkoois. Niet diepblauw of lichtblauw, zoals ik het doorgaans beleef maar groenig. Alhoewel het geheel van witte stranden met zo’n kleurrijke zee er prachtig uitziet, denk ik toch “niet goed...”

Afgelopen weekend stond ik bij de grote visbank van Carrefour te wachten op mijn beurt. Ik trok nummer 97 terwijl de teller op 66 stond dus dan heb je een idee van de drukte die er heerste. Nu de vakantie voor het overgrote deel van de Spanjaarden is begonnen, lopen de kustplaatsen vol. Mensen komen vanuit het binnenland voor een maand (of langer) naar hun appartement of huis aan de kust. Papa werkt deels en pendelt heen en weer terwijl mama en de kids minstens een maand lang aan de kust blijven. Daar Spanjaarden van lekker eten houden, was het vol bij de visboer. Om mij heen kijkend, kon ik niet bedenken dat het economisch zo slecht gaat met Spanje…
De ene kreeft, langoestine, krab na de andere werd aangeschaft. Het betrof vooral kilo’s garnalen in alle soorten en maten en grote en kleine inktvissen. De Spanjaarden eten bij voorkeur vis uit eigen zeeën en groot gelijk hebben ze. De mooiste rode garnalen komen uit de baai van Santa Pola, op steenworp afstand van onze woonplaats maar daarvoor moet je wel sparen om die te eten: 1 kilo kostte afgelopen weekend € 69. In voorgaande winters kon dat oplopen tot € 150 per kilo.

Ook ik koop bij voorkeur lokale produkten. Ik stond er slechts voor een handje Spaanse inktvisringen. We schaften namelijk een nieuwe tafelgrill aan en ik had zin om die zelf daarop te bereiden. Het is een van de favoriete tapas van mijn liefje. Mits goed bereid, is het een heerlijk voorgerecht. (Ze mogen namelijk niet rubberachtig worden.)
Om een lang verhaal kort te maken: het resultaat was niet om te eten. De ringen waren allemachtig zout en het dunne deegje dat om elke ring had moeten zitten, was een regelrechte flop… maar ze waren supermals en dat is pure winst! Nadere bestudering maakte duidelijk dat het gevolgde recept geschikt was voor frituren en dat kan nu eenmaal niet op een grill. Volgende keer beter. De ervaring deed mij echter dieper nadenken over het zoutgehalte van de Middellandse Zee.

Elk afgelopen jaar nam de watertemperatuur van de westelijke Middellandse Zee (dus ook aan de Costa Blanca) met 0,002 graden Celsius toe, net als het zoutgehalte: met 0,001 eenheid. Een zoutere zee betekent dat er meer Middellandse zeewater verdampt dan er vers zeewater inkomt. Voor nadere conclusies is meer onderzoek nodig, aldus de woordvoerder van het Spaanse Oceanografische Instituut. Al dobberend, zei ik onlangs tegen mijn liefje dat het aardig begint te lijken op de ervaring die wij jaren geleden hadden in de Dode Zee. Nog even en ik kan ook mijn Spaanse krantje rechtop in zee lezen?!

Al lijken die getallen te veronachtzamen, er is wel degelijk iets aan de hand. Er is sprake van een consistente temperatuur- en zoutgehaltetoename die samenhangt met de gevolgen van de opwarming van de aarde. Het ecosysteem van de Middellandse Zee is al jarenlang overbelast.

De ‘Mediterranean Science Commission’, opgericht in 1910, deed onlangs het voorstel om 8 zeegebieden als mariene vredesparken aan te wijzen om de onderwaterwereld te beschermen en een beter milieubeleid mogelijk te maken. Minder dan 2% van de Zee wordt thans beschermd. Een van de redenen voor de moeizame samenwerking in de internationale wateren is dat watergrenzen heel lastig zijn te trekken en het feit dat daarbij vele landen zijn betrokken.
Het dichtstbijzijnde vredespark ligt in het uiterste Zuiden van Spanje. De biodiversiteit in de Middellandse Zee wordt ernstig bedreigd door overbevissing, vervuiling, stijging van de oppervlaktetemperatuur, de komst van exoten. Vorige week woensdag werden enkele stranden aan de Costa Blanca geteisterd door kwallen, er is op sommige plekken sprake van de Poseidon-alg en zeegras stapelt zich hier en daar op. Die vredesparken moeten er maar gauw komen, wat mij betreft.

Spaanse toestanden

2011-07-29T10:32:00.001+02:00

In Bali las ik net voor ons vertrek naar Spanje het boek 'El corazón helado', in het Nederlands vertaald als 'Het ijzig hart' van de Madrileense schrijfster Almudena Grandes (1961). Een dikke pil van ruim 800 bladzijden die mij van begin tot einde boeide.

Alhoewel het boek fictie is, is het gebaseerd op waargebeurde feiten. Het centrale thema is de Spaanse burgeroorlog (1936-1939) waarin republikeinen (anarchisten, communisten en socialisten) streden tegen de nationalisten (monarchisten, carlisten en falangisten). De republikeinen werden verslagen al ben ik van mening dat geen enkele oorlog ooit een winnaar kent. Zeker geen burgeroorlog. Aanhangers van links werden gemarteld, gefusilleerd en kregen levenslang. Men schat dat in die periode een half miljoen Spanjaarden omkwam.

De roman beschrijft het lot van twee families die door de burgeroorlog uiteenvielen. Spaanse ballingen die het land met lood in de schoenen verlieten en zich in Frankrijk verstigden, nemen een prominente plaats in het boek in. Enkelen hoofdpersonen vochten in Frankrijk (tegen de Duitsers) en in de Sovjetunie (samen met de Russen). Het boek stelt de wijze aan de kaak waarop de autoriteiten met solidaire Spanjaarden omgingen; sommigen van hen kwamen in gevangenissen en (concentratie)kampen terecht. Vele linkse Spanjaarden voelden zich in die tijd daadwerkelijk verworpenen der aarde.

Grandes situeert haar verhaal tijdens en na de Spaanse burgeroorlog. Ze is kritisch over de hypocriete houding van de geallieerden na de Tweede Wereldoorlog: in plaats van fascist en nazi-vriend generaal Francisco Franco te verdrijven, mocht hij blijven zitten waar hij zat. Ze beschrijft de gevolgen van de repressieve politiek van het Francoregime. Een van de beruchtste beslissingen was de 'Wet op de Politieke Verantwoordelijkheden' (1939) waarbij de Francogezinde autoriteiten het leven van Spanjaarden met linkse politieke ideeën zo goed als onmogelijk maakte.

Het land werd daarna systematisch van linkse elementen gezuiverd. Recht bestond niet meer, rechts destemeer. Angst regeerde, vertrouwen in de medemens was weg, nepotisme en corruptie tierden welig. Net als gevoelens van bitterheid en wraak onder de ballingen. Spanje was in die tijd voor veel mensen een slecht land om in te wonen. Het Francoregime zaaide tot 1975 terreur. Tot op de dag van vandaag worden meer dan 100.000 republikeinen vermist.

Ik was mij bewust van de burgeroorlog die het land splijtte, bezocht het stadje Guernica waar ik het indrukwekkende schilderij van Pablo Picasso met eigen ogen zag in het plaatselijke Museum voor de Vrede, wist van de moord op de homoseksuele dichter Federico García Lorca door de fascisten, maakte bewust het wetsvoorstel mee van de linkse regering Zapatero in 2006 die alle symbolen die herinneren aan de Francodictatuur uit het straatbeeld en het openbare leven verbande.
Desondanks was Grandes’ boek een eye opener voor mij. Ik vind het een aanrader voor iedereen die interesse heeft in Spanje en Spaanse geschiedenis.

Spanje wordt in het boek veelvuldig 'het kloteland' genoemd door enkele romanpersonages. Vanuit hun perspectief en in de historische context kan ik mij dat voorstellen. Ik zal voortaan anders aankijken tegen Spanjaarden van een zekere leeftijd. Net zoals ik dat deed toen ik mij realiseerde dat deze Zuid-Europeanen, autochtonen van het gastland waar ik permanent resident ben, nog maar 35 jaar in democratie leven...

Ook nu is het onrustig in het land. De gemiddelde werkeloosheid in Spanje bedraagt circa 20% en de werkeloosheid onder jeugdigen is nog schrikbarender: 40%. Het is dan ook niet verwonderlijk dat jongeren protesteren tegen de uitzichtloosheid van hun bestaan. Ze zijn ontevreden over de algehele gang van zaken en stellen de regerende partij van Zapatero hiervoor verantwoordelijk. L’histoire se répète en ik zit er met mijn neus bovenop.

Gourmet experience

2011-07-25T17:07:00.006+02:00

Elke dag is er wel iets dat mij herinnert aan Bali. Soms is het associatief, soms puur praktisch. Zoals nu. Het ding dat hiernaast staat afgebeeld, is van semi-Balinese origine maar past ook in een Spaanse keukenla.
Rara wat is het?
Fout... Nee, ook niet. Koud... warmer... Goed! Inderdaad, het is een melkklopper, al heeft het meer weg van een zodiac met een 200pk Evinrude-buitenboordmotor.

In voorgaande jaren kocht ik tweemaal een Nespresso Aeroccino waarmee in enkele seconden melkschuim voor de perfecte cappuccino kon worden vervaardigd. Ik drink dagelijks maar één kopje koffie dus dan moet het wel een lekkere zijn. Met de koffie van Mister Clooney ben ik heel gelukkig, met de melkopschuimers van zijn opdrachtgever niet; beide superdeluxe bekers gingen namelijk snel kapot. Het zwakke broertje in het gehele concept.

Nummer 2 liet het ook afweten; in Bali deze keer - op het moment dat een noodgenerator werd aangesloten en een aantal apparaten een opdonder kregen. De Balinese reparateur kreeg onder andere het Nespresso-koffiezetapparaat weer aan de praat maar dat lukte helaas niet met de melkbeker. Dat lag niet aan de reparateur want die man kan zo goed als alles herstellen; daarom noem ik hem met overtuiging Mister Magic.

Er moest een alternatief komen om alsnog dagelijks een mooi, lekker kopje koffie te kunnen nuttigen. In een la vond ik een eenvoudige Bodum-melkklopper die op batterijen werkt. Bijna wekelijks waren de batterijen op dus ideaal was deze aanpak niet; zeker daar in Noord-Bali geen recycling van lege batterijen bestaat.
Elsa stelde op een dag voor de klopper bij Mister Magic af te geven. Zo gezegd, zo gedaan. Na enkele dagen konden we het apparaat ophalen. Er kwam een enorme oranje adapter uit de tas tevoorschijn, toen een heel lang oranje koord en daarna een iel staafje dat vasectomie leek te hebben ondergaan?! Er zat een uitstulpsel waarop kon worden gedrukt. Voilà: de nieuwe Balinese melkklopper!
Het apparaat ging enkele dagen later terug naar Mister Magic want de adapter bleek niet sterk genoeg voor het beoogde gebruik. Met een sterkere adapter werd melk kloppen voortaan een fluitje van een cent. Dit moet niet letterlijk worden genomen want de electriciteitsprijs nam in het afgelopen jaar met 17% toe in Bali. Ik raakte zo aan het buitensporige apparaat verslingerd dat ik het mee naar Spanje nam. Als bezienswaardigheid en collector’s item.

Zaterdag jongstleden bezochten we de Nespresso Boutique in Alicante om een voorraad koffiecups in te slaan voor de komende weken in Spanje en de relatief korte periode erna in Bali. Als je in die winkel staat, kun je je niet voorstellen dat er een financiële crisis heerst in Spanje. Je moet meestal een nummertje trekken en alle vier verkoopbalies zijn doorgaans bezet. Sowieso is die crisis moeilijk voor te stellen als je door het welvarende Alicante wandelt: ik zag veel gloednieuwe, dure auto’s rondrijden.

Daarna liepen we naar El Corte Inglés, de grootste warenhuisketen van Spanje waar altijd wel iets valt te beleven, zeker ten tijde van de Rebajas, de uitverkoop. Mijn mond viel open toen ik op de begane grond door de glazen wand keek van wat de 'Club del Gourmet' bleek te zijn. Ik stapte enigszins weifelend binnen; niet omdat ik mij er niet welkom voelde maar omdat ik niet wist waar ik moest beginnen! De ruimte is strak, glossy en overzichtelijk uitgevoerd, met mooi personeel. Zelfs het boodschappenmandje had allure.

Het is een walhalla voor gourmands. Ik zag rijen en rijen vol culinaire tractaties. Zo stond ik voor een gedeelte met misschien wel honderd soorten olijfolie, tientallen soorten zee- en bergzout in de fraaiste verpakkingen, allerlei soorten en maten pasta’s, een vak met uitsluitend ganzelever en truffelproducten, de mooiste wijnen, de heerlijkste chocolade en kazen van over de gehele wereld.
Bovendien was er een verse fruit- en groentesapbar, een sushizitje en een hoek waar verse oesters, krab en kreeft werden bereid. Ik voelde mij als een kind in een immense snoepwinkel. Net als mijn liefje die verzuchtte “was er maar zoiets in Noord-Bali…” Tja.

Over buren

2011-07-21T17:30:00.005+02:00

Het is heerlijk om weer in Spanje te zijn. Een goede vriend vroeg zich in een mail aan mij af of hij ons nu 'welkom thuis' moest wensen. Hij hield het voor de zekerheid op het neutrale 'welkom daar'. Al zijn we er wel uit waar thuis is, soms lijkt het tegendeel. Mijn liefje zei laatst namelijk een aantal malen achtereen dat ze iets 'thuis' ook zo deed en daarmee bedoelde ze toch zeker Bali... Het is een feit dat onze mooiste en leukste persoonlijke spullen zich in Noord-Bali bevinden en niet aan de Costa Blanca... Daaraan ga ik binnenkort iets doen. Ik ga op zoek naar nieuw licht want het doek van de Lotek-kubuslampen (een ontwerp van Benno Premsela) die we vele jaren geleden kochten, is de houdbaarheidsdatum ver voorbij.

Over licht gesproken: wat ik vooral heel aangenaam vindt van Spanje is dat de het 's avonds zo lang licht is. Ik geniet van deze lange dagen. In Bali valt de avond als een betonblok, om 18:30 uur is het daar stikdonker. Dan is het hoog tijd voor kunstlicht. Elk nadeel heeft zijn voordeel want je kunt je dan wel vergapen aan de fantastische sterrenhemel van het Zuidelijk Halfrond. Het fonkelt er dat het een aard heeft!
Wat ik hier ook heerlijk vind, is dat we ons hier niet tegen muggen hoeven in te smeren.

En niet te vergeten: dat de Spaanse wijnen zo betaalbaar en mooi zijn! Deze fruitdrank vloeit hier dan ook rijkelijk. Toen we eerder deze week skypten met verre vrienden kwam het onderwerp alcoholgebruik aan de orde. Zij meldde dat zij en haar echtgenoot besloten op avonden van doordeweekse dagen niet meer te drinken. Daarop viel een stilte. Ik ben altijd onder de indruk als vrienden dit soort voornemens hebben, laat staan dat ze zich eraan houden. Hij merkte echter op dat stoppen niet helemaal het goede woord is voor wat zij thans doen. In zijn optiek was het volgende aan de orde: “op werkdagen drinken wij voortaan bewuster”... Ik kon het grinniken niet onderdrukken. Hij stelt mij nooit teleur: een groot gevoel voor ironie kam hem niet worden ontzegd.

Diezelfde vrienden wier namen ik hier niet noem maar over wie ik wel kan schrijven dat zij in Spanje onze naaste buren zijn, vroegen ons vervolgens of we wijnkurken voor hen willen bewaren. Transavia maakt geen bezwaar tegen een kilootje kurk meer of minder. Ze maken daarmee hun open haard aan in Nederland. Ik zegde toe aan dit project mee te werken want een goede buur is en blijft toch beter dan een verre vriend. Wel meldde ik alvast dat de hoeveelheid kurken die ik in hun appartement zal achterlaten, toch echt niet alleen van ons afkomstig kan zijn. Derden sparen mee.
Tja, volgens de strengste definitie ben je al alcoholist als je elke dag wijn drinkt, ongeacht het aantal glazen. Adu ofwel ¡Caramba! Daar is geen eer aan te behalen. Ik noem muzelluf liever een sociale wijndrinker (maar in mijn eentje houd ik er ook van).

Hoe het ook zij, ik geniet met volle teugen van de fruitige Gran Feudo Rosado van het huis Chivite, een Navarrawijn die op hoogzomerse dagen smaakt alsof een engeltje over mijn tong piest. Deze godendrank gaat er bij mij in als een ding in een ouderling! De flessen die ik hier thans koop werden in juni 2011 gebotteld en kregen een capsule make-over. Op de loden huls staan nu rode en zwarte poppetjes die teksten uitspreken. Tot nu toe vond ik drie verschillende, enigszins literaire teksten die niet gemakkelijk zijn te vertalen al heeft mijn passieve Spaanse taalvaardigheid niet te lijden onder Bahasa Indonesia; dit in tegenstelling tot mijn spreekvaardigheid. Er staat onder andere dat een glas wijn de beide poppetjes het vertrouwen geeft dat ze verdienen. Zo zit het niet bij mij: ik vind wijn gewoon lekker. Mijn liefje meldde mij overigens vandaag dat ze Bintang (het bier dat zij in Bali drinkt) lekkerder vindt dan het Spaanse San Miguel. Misschien wordt Bali alsnog ‘thuis’ voor haar?!

In de EuroWeekly las ik deze week over de buren aan de andere kant van het gebouw. Sinds enkele jaren staat er op loopafstand van ons appartementenblok een centro commercial, genaamd ‘La Fuente’. Een bescheiden pijnboombos scheidt ons. Op de meeste momenten vind ik dat centrum een aanwinst: er kwamen leuke restaurants, een goede Belgische bakker en nog enkele winkels die een bezoek waard zijn.

Er waren echter in het verleden avonden waarop er sprake was van grote geluidsoverlast, afkomstig van Engelse pubs: hun decibellen waren onacceptabel, zeker in combinatie met de tijdstippen waarop ze te horen waren; soms tot ver na middernacht. In dit geval geldt: beter een heel verre buur!
Spanje hanteert diverse licenties voor bars die muziek ten gehore willen brengen maar het grootste verschil betreft binnen- of buitenmuziek. De licentie voor live muziek op een buitenterras wordt sporadisch verstrekt omdat het zeer kostbaar is. Nu las ik in genoemde krant een zielig verhaal over hoe moeilijk (Engelse) pubs het hebben en hoezeer de Spaanse politie hen de business onmogelijk zou maken… Ook werd gezeurd over het feit dat Spaanse zaken zouden worden ontzien.

Eén Engelse bar in La Fuente kreeg recent een flinke geldboete omdat de zanger-met-microfoon spontaan het terras was opgelopen om iemand toe te zingen. Althans, dat was het verweer. Rubbish! Voor mij een uitgemaakte zaak: dat mag nu eenmaal niet als je een licentie voor binnenmuziek hebt. Volgens de geïnterviewde in de krant “a classic example of bad luck”. Ook ik noem het een voorbeeld maar dan een om te volgen. Duitse omwonenden zouden hebben geklaagd; zeker niet over een keer... Ik vind dergelijke boetes zeer terecht en ben aangenaam verrast door het krachtdadig optreden van de Spaanse politie. Na lang en veel Bali had ik de hoop op recht en rechtvaardigheid bijna opgegeven. Overigens is het hier lekker rustig.

Blij

2011-07-18T15:21:00.034+02:00

De week begon mooi want de uitslagen van de medische controle die mijn liefje vandaag in Hospital San Jaime onderging, zijn goed!
Toen we vanmorgen de hal van het Spaanse ziekenhuis weer betraden na 6 maanden, viel mij ogenblikkelijk de rust op. Normaliter staan er op de vroege ochtend al rijen wachtenden bij de receptie en de centrale afsprakenbalie maar vandaag niet. De begane grond was uitgestorven. Op de afdeling Oncologie daarentegen, was het een komen en gaan van patiënten. Oude bekenden en nieuwe gezichten. Uitbundig en ingetogen, jong en oud, mannen en vrouwen, Spanjaarden en buitenlanders. Enkelen ogenschijnlijk zeer ziek.

We liepen dr Dussan, de oncologisch chirurg die mijn liefje twee jaar geleden vakkundig opereerde en dr Rebollo alias de Grote Gifmenger tegen het lijf. Met doctor Carlos wordt altijd gezoend, dr Rebollo, naar wie wij een Nespresso-koffiecup vernoemden (voorheen 'Rosabaya'), schonk mijn liefje een glimlach van oor-tot-oor. Al straalt het medisch personeel doorgaans werkvreugde en persoonlijke warmte uit en al voelt de afdeling vertrouwd, elk bezoek blijft bedrukken...

Deze keer bestond de controle naast bloedonderzoek uit een CT-scan van botten en weefsel in de romp. Eerst werd bloed afgenomen door vaste verpleegster Tati en vervolgens moest ze een aantal bekers steriel water met een goedje drinken ter voorbereiding op de röntgenbestraling. Maakten wij ons in Bali enige tijd geleden zorgen over de eventuele hoeveelheid straling vanuit Fukushima (Japan), tijdens deze behandeling krijgt mijn liefje een vele malen hogere dosis toegediend. Zo’n onderzoek wordt echter alleen uitgevoerd als de voordelen groter zijn dan de risico’s.
Er was niets verdachts te zien op de vele driedimensionale beelden die dr Brugarolas, hoofd van de afdeling Oncologie, ons op zijn computer toonde. Op de dag van de medische onderzoeken alle resultaten ontvangen, kom daar eens om?!

Recent las ik in 'ScienceDaily' over veelbelovende vorderingen die de wetenschap thans maakt in het kader van de bestrijding casu quo de voorkoming van triple negatief mamacarcinomen. Het zou gaan om het zogenoemde MUC-1 gen. Ik stelde Dr Brugarolas hierover een vraag.
Vanzelfsprekend was hij op de hoogte van de vele onderzoeken die wereldwijd worden gedaan naar de functie van dit gen dat actief betrokken blijkt bij het ontstaan van verschillende soorten kanker, waaronder borstkanker. Hij vertelde over medische proeven die worden gedaan met een vaccin dat is afgeleid van MUC-1 om het immuunsysteem van voormalige patiënten met triple negatief borsttumoren te versterken en zo terugkeer of herhaling te voorkomen. Wij luisterden aandachtig.
Brugarolas heeft hooggespannen verwachtingen van deze vaccin trials. Hij verwacht zelfs dat gezonde vrouwen over enkele jaren preventief zullen worden ingeënt tegen borstkanker. We zijn elke keer weer diep onder de indruk van de kennis, de toewijding en de snelheid van handelen van het personeel van 'onze' Spaanse afdeling. Ik weet hoe anders dit elders kan gaan...

Recent las ik namelijk het boek 'Het evenwicht: ineens kanker', een posthume uitgave van Martin Brils verslag van het laatste jaar van zijn slopende ziekte. Bril, die voor de Volkskrant schreef, was een van mijn favoriete columnisten. Het boek bestaat uit verhalen, gedichten en mails aan vrienden en medici, door mevrouw Bril geselecteerd en gebundeld.

Zelf vond ik het een indrukwekkend boek waarin Bril op geheel eigen wijze, openhartig over zijn worsteling met de naderende dood schrijft. Joost Zwagerman vond het ongepast dat Brils weduwe (Anneke Stehouwer) mails, die niet voor publicatie waren bedoeld, openbaar had gemaakt. Bovendien had ze zich naar zijn mening negatief uitgelaten over het moeilijke karakter van Bril dat er niet op vooruitging naarmate zijn einde naderde. Hij vond het nodig haar en plein public daarover te berispen. Kennelijk mag zoiets niet worden geuit. Dit boek werd niet gepubliceerd uit liefdeloosheid, meneer Zwagerman. Tja.
Bril leed niet alleen helse pijnen, hij leed ook onder het lange wachten, de onwetendheid en het gebrek aan toewijding bij sommige Nederlandse medici. En zijn vrouw leed mee. Een uitspraak in het boek die mij altijd zal bijblijven, is: “artsen hebben veel verstand van oncologie maar begrijpen niets van kanker...”

Ook mijn liefje las het boek in de afgelopen dagen. Dat was wellicht niet de beste timing... Vandaag concludeerden wij samen dat ze beter na vandaag aan het boek had kunnen beginnen. De dagen voorafgaand aan een medische controle zijn altijd vol spanning. Aan iets anders denken, is dan niet gemakkelijk – laat staan aan niets denken.

‘A mind lively and at ease with itself is content to look at nothing and that nothing will always answer back’

Een uitspraak van Jane Austen, een van Brils favorieten. Genoeg over kanker nu. Vanavond vieren we hier een feestje.

Last call

2011-07-14T08:54:00.005+02:00

We zijn weer terug op het Spaanse honk en dat voelt goed. Eergisteravond kwamen we thuis, aten een broodje, namen een verfrissende douche en doken om 23:00 uur met een slaappil het bed in om de ochtend erna fris op te staan. Bali lijkt thans ver weg... Maandagmiddag jongstleden genoten we nog van Elsa’s soto ayam. Dat snelle 'afstand nemen' is en blijft een vreemde ervaring, na een prettig verblijf van bijna 6 maanden.

Het was een redelijk voorspoedige reis al was de transitervaring op Changi Airport (Singapore) er een om heel snel te vergeten. We vertrokken met een half uur vertraging vanuit Denpasar omdat immigratiemedewerkers enkele personen het land uitzetten. De piloot meldde dat hij zou proberen die tijd tijdens de vlucht in te halen. Er stond echter een stevige tegenwind op het eerste deel van het traject. We landden met dezelfde vertraging als waarmee we vertrokken. Het vliegtuig deed er bovendien eindeloos over om naar de parkeerplaats te laveren. Ook het uitstappen duurde lang. De tijd tikte door... Na enige tijd vroeg de purser of de transitreizigers naar Londen en Barcelona naar voren wilden komen. Vanaf rij 63 wurmde ik mij langs vele medepassagiers, met mijn liefje in mijn kielzog.

Toen het vliegtuig aan de slurf vastzat, rende ik er als een van de eersten uit. We moesten met de zweeftrein van terminal 2 naar terminal 3 reizen, waar gate A5 zich bevond. Terminal 2 beslaat 358.000m2, terminal 3 nog meer: 380.000m2 dus ik begreep dat het weleens een fikse tippel zou kunnen zijn. Ik loop altijd voorop dus ook deze keer. Aan het einde van de gang naar de terminal wachtte ik op mijn liefje. Dat duurde lang. “Was ze mij ongemerkt voorbijgegaan? Onmogelijk! Waar bleef ze dan in hemelsnaam?!” Ik liep door en terug maar ze was in geen velden of wegen te zien. Na vele kostbare minuten kwam ze eraan, met een verhit hoofd. Ze had op mij gewacht aan het einde van de slurf. Zij was via de business class het vliegtuig uitgestapt en wist niet of ik dat ook had gedaan. “Maar ik ben toch altijd voorop, loop toch altijd sneller dan jij?!”

Na wederzijds gekibbel pakte ik onze handbagage weer op en liep stevig door, af en toe omkijkend of ze wel in mijn slipstream bleef. In de verte hoorde ik de gevreesde zin ‘Last call for passengers from flight SQxx to London’ uit de speaker. Toen dacht ik even: “dat gaan we niet redden” maar aan mij zou dat niet liggen.
Een verwijzing naar de monorail doemde op. Eenmaal op het perron aangekomen, zag ik dat de skytrein over 3 minuten werd verwacht. Ik stond voor de glazen deur te popelen met enkele Spanjaarden naast mij. Ik zou echter niet instappen zonder mijn liefje. Dat is een gouden regel die we vele jaren geleden -noodgedwongen- onderling maakten: als je elkaar kwijtraakt, ga dan niet van de verdieping af waar je elkaar voor het laatst zag. Het pand verlaten, is geheel uit den boze!

Toen de zweeftrein binnenreed, sloeg mijn liefje de hoek om. Wij wurmden ons erin en reden bomvol weg, enkele Spanjaarden op het perron achterlatend. Erg snel ging dat overigens niet. Eenmaal in terminal 3 zag ik dat de A-pier op 20 minuten loopafstand lag. Dergelijke info zie je tegenwoordig vaak op uitgestrekte vliegvelden. Ik weet niet of zo’n aanwijzing postief of negatief werkt. Ik weet wel dat ik dacht: “zou dat zijn afgestemd op een Singaporese looppas?” Dan zou ik als vliegende Hollandse namelijk nog tijd kunnen winnen. Ik besloot te gaan rennen. Als voorste had ik ook de beide paspoorten en instapkaarten op zak. Desnoods kon ik daarmee voor de vliegtuigdeur gaan liggen. Ik holde zigzaggend door de luxe terminal waar ik graag op mijn gemak had rondgekeken. Volgende keer beter.

Mijn mond raakte dermate droog dat mijn lippen niet meer over mijn voortanden gleden; ze bleven op de droge randen hangen. Met die opgetrokken lippen moet ik eruit hebben gezien als een gevaarlijke gek... (Maar wel een snelle!) Mensen stapten inderdaad opzij maar dat kon mij niet deren. Ik rende hijgend door, keek af en toe om en ving soms een glimp op van een hollend liefje. Kasian – dat gaat pijn doen! Wat een manier van overstappen.

Niet veel later zag ik vanuit mijn rechterooghoek een glazen hok met opschrift 'Lounge A1 t/m A8'. Ik liep naar de wand die direct besloeg en zag daarachter enkele gates. We waren op de goede plek. We moesten nog wel langs een veiligheidscontrole voordat we door konden. Nu mijn liefje nog! Ik liep naar buiten en zag haar in de verte aankomen. Ze rende rechtdoor terwijl ik mij rechts van haar bevond. Ik riep haar naam: geen reactie. Ik riep nogmaals, nu met handen om mijn mond, en toen keek ze op. “Het is hier!”
Ik liep de vissenkom weer in, haalde de computer alvast uit de rolkoffer, vroeg vriendelijk aan wachtende Aziaten in de rij of wij mochten voorgaan en dat was goed. Drie afschrikwekkende immigratiemedewerkers en de incheck-balie scheidden mij nu nog van de slurf. De dame van Singapore Airlines zei met een lach: “relax, you have made it”. We stapten over de drempel en de vliegtuigdeur klapte dicht. Joehoe! Dat schrijf ik nu. Toen had ik daarvoor eerlijk gezegd geen energie meer.
Mijn t-shirt kon je uitwringen, mijn haren zaten aan mijn schedel geplakt. Mijn lippen gleden inmiddels weer over mijn voortanden. Met een brede grijns zeeg ik in onze two seater neer.

En wat betreft mijn ontstekende linkeroor? De pijnstillers deden hun werk. Ik hoefde mij als frequent flyer niet onmogelijk te maken met gekerm of gekrijs, al landden we drie keer. We gingen in 2.5 uur met een Boeing 777-200 van Singapore Airlines naar Singapore, stapten daar vervolgens over op een Airbus 380 van dezelfde vliegmaatschappij om in 12 uur en 45 minuten naar Londen te reizen. Daar stapten we uit om -weliswaar 8 uren later maar wel zoals gepland- met een Airbus 321 van Monarch Airlines in 2.5 uur naar eindbestemming Alicante te vliegen. We kwamen op tijd aan in de nieuwe terminal N die in maart jongstleden opende en die mij sterk deed denken aan Changi... Adu! De reis had bijna 36 uur geduurd, tijd waarin we niet sliepen.

De overgang van Bali naar Spanje is qua weer niet groot: ook hier is het warm, zonnig en een beetje klam. 's Middags wakkert ook hier de wind aan. En ook hier werkt mijn linkergehoor nog niet. Daarentegen zijn de koffers leeg en de koelkast vol. Wonen aan de Costa Blanca kan weer aanvangen.

NAGEKOMEN BERICHT: Geloof het of niet maar ik vond een excuusbrief in mijn mailbox. Zeker niet van een 'onderdeur' van Singapore Airlines... Wat zeg je daarvan?! (En dank voor het medeleven.)

Ik ver(t)rek

2011-07-11T01:20:00.007+02:00

Het weerzien met Ketut was goed al was hij uitgeput. Tot de laatste dag had hij keihard gewerkt aan boord van het cruiseschip Regent Seven Seas. Hij vertelde ons dat hij het zwaar had gehad. Niet in de laatste plaats vanwege zijn Filippijnse supervisor die kennelijk niet veel ophad met Balinezen. Hij moest tenminste 12 uur per dag schoonmaken, doorgaans in de de personeelscabines. Hij werd van hot naar her gecommandeerd. En ’s nachts gingen de lampen nooit uit. Zijn verhaal deed mij sterk aan Assepoester denken...
Hij was ook moe omdat hij nauwelijks had geslapen tijdens de eerste vliegreis van zijn leven. Ik zag het de avond voor zijn vertrek op de weerkaart: er kwam een orkaan het gebied binnen waar hij overheen moest vliegen. Zijn gehele vlucht ging inderdaad gepaard met turbulentie. Kasian!

Ketut ging acht maanden geleden weg als jonge vent maar er kwam een man terug. Dat was mijn eerste indruk. De ervaring aan boord, weg van zijn gezin en familie, maakte hem volwassener al herken ik nog veel van de jongensachtige Ketut. Zijn glimlach kan nog net zo ontwapend zijn. Hij draagt zijn haar tamelijk kort. Hij kocht voor $5 een tondeuse die hij op zichzelf en collega’s toepaste. Hij werd de huiskapper en verdiende zo wat geld bij. Zijn supervisor moest als enige $10 per beurt betalen... Zijn gezicht is ook voller geworden; dat komt door het Westerse voedsel dat aan boord werd bereid. Pasta’s kon hij niet waarderen, hij prefereerde broodjes (pinda)kaas en fruit.

Yudha ontving de eerste kussen van zijn vader en dat was heel terecht: hij maakte het meeste kabaal toen we Ketut na lang wachten eindelijk de terminal zagen uitkomen. Zijn blikken dwaalden echter snel naar Damai die hij gretig van Elsa overnam en langdurig, innig omhelsde. Het viel zowel mijn liefje als mij op dat zij er het bekaaidst van iedereen vanaf kwam. Het blijven Balinezen: blijken van genegenheid in het openbaar zijn zelfs onder jonge partners 'not done'.

De eerste reisverhalen hoorden wij reeds aan. Griezelverhalen eerst: zijn cabine lag onder de waterspiegel. Zo hoorde hij in Alaska 's nachts de ijsschotsen tegen de boot stoten. En hij vertelde over de 'man overboord'-oefening. Een willekeurige crew member werd uitgekozen, moest met een zwemvest aan van een hoogte van 10 meter in het water springen en daar wachten en hopen op een goede afloop. Ketut, die niet kan zwemmen, vertelde dat hij zich voor de selectie zo klein mogelijk had gemaakt.

Hawaii was 'net als Bali: zeer zonnig maar overal afval'. Hij had nog nooit zoveel bedelaars gezien als in Mexico. Ook daar overal afval. (De man is goed getraind bij ons!) Sydney vond hij mooi, Vancouver vond hij extreem schoon. Hij keek daar zijn ogen uit naar electrische trams en de vele containers voor het scheiden van afval. Tot zijn verrassing was er zelfs voor sigarettenpeukjes een separate bin om de 50 meter.
Mijn liefje en ik namen beide een kadootjes uit Alaska in ontvangst: kleurrijke thermosbekers met opschrift, voor warme en koude dranken.

Vandaag keren we terug naar de luchthaven van Denpasar. We vertrekken nu zelf, zonder delegatie. Ik heb er zin in al ben ik niet in topvorm: in de afgelopen dagen ontwikkelde een eerdere oorsmeerprop in mijn linkeroor zich tot een acute oorontsteking. Tjonge, ik wist niet dat zoiets zo verrekte pijnlijk kan doen! Mijn linker gezichtshelft is beurs en gezwollen, alleen al een blik van mijn liefje op mijn oor doet mij krimpen van de pijn, mijn klieren in de hals zijn opgezet, vocht loopt uit mijn oor, ik verneem slechts het pulseren en bonken van mijn oor. Hoe ik die bacterie opliep? Geen idee. Misschien wel bij het uitspuiten van mijn oor...

Zaterdagochtend jongstleden ging ik terug naar de oorarts die weer magische verrichtingen deed aan haar stalen kaptafel: bij een vlam ontsmette ze een naald met wattop die vervolgens in een flesje ontsmettingsmiddel werd gedoopt waarmee mijn binnenoor werden aangestipt. Ze sloot mijn linkeroor voorlopig af met een steriele dot watten en gaf mij een tas vol verantwoorde medicijnen mee die ik nu braaf slik. De pijnscheuten door mijn oor willen nog niet wijken, de druk in mijn middenoor is nog hoog, ik kan nog niet kauwen zonder pijn. Kortom: ik vrees het landen - al wil ik nu juist dat onderdeel niet missen. Ketut drukte mij op het hart bij aankomst een Spaanse specialist naar mijn oor te laten kijken. “Just to be on the safe side...” Hij klinkt als een Westerse jongen.

Ook mijn liefje lijdt: ze moet haar kleine vriendje(s) voor lange tijd missen en dat is geen sinecure. Meer foto's van de ontvangst en de beide mannetjes zijn te zien in de lopende reportage.
We hebben een lange reis voor de boeg in de A380. Mijn volgende blog komt uit Spanje – Leo Dovente. Tot dan!

Huiswaarts

2011-07-07T02:27:00.005+02:00

Morgen gaan we Ketut van het vliegveld van Denpasar ophalen. Het wordt een bus vol positief gespannen grote en kleine mensen, met een gevulde koelbox, een alternatief babybedje, peuterleesboeken en een welkomsgeschenk van Yudha voor zijn vader.
Het mannetje was in de afgelopen dagen nogal afgeleid. Ik vond dat geen probleem maar je begrijpt dat het creëren vooral op mij terechtkwam. Omgeven door potloden, stiften, lijm, schaar, tijdschriften en heel veel stickers zat ik met tong uit de mond gebogen over een kleurige plaat die Ketut straks moet verrassen.

Er was in de afgelopen dagen regelmatig telefoon- en emailcontact tussen Canada en Bali. Yudha streek aan de telefoon al met de eer: hij vertelde zijn vader trots dat hij een kado voor hem had gemaakt. Met Belligit, een soort wondermiddel. Om er direct achteraan te vragen of zijn vader ook een olèh-olèh voor hem meebracht... Zelf sprak ik Ketut niet maar ik ontving zijn mails. De eerste van deze week liep als volgt:

“Horeeeeeeeeee!!!!!!!!!! I go home!
Hi....... kakak-kakaku, apa kabar?
another 5 more days and we are going to get together again, how nice…
for the first time i see my lovely second heart (damai).
i feel very happy and look forward to nasi campur…
now i'm in sitka - alaska. it's very cold here: 10° Celsius!
i count down the time. it felt so long… i almost can't sleep…

So see you soon in bali, love you all,

ketut @ sea”
Ik had natte ogen toen ik het bericht las. Niet uit frustratie om de kakak-aanhef; dat is formeel taalgebruik waarmee Ketut ons, zijn oudere zusters, in alle mails beleefd aansprak. Zoals hij is. Ik was geroerd omdat mij was medegedeeld dat we geen emailcontact meer konden hebben aangezien hij door de cruise-organisatie reeds was afgesloten van internet aan boord.

Hij was net zo aan het aftellen als wij, dat was geen verrassing. Wat mij ook niet verraste, is dat hij ernaar verlangt zijn jongste zoon in zijn armen te sluiten. Dat zal een mooi gezicht zijn. Wat mij evenmin verbaasde, is dat hij tevens uitziet naar een bordje nasi campur, de nationale schotel van Indonesië en een van zijn favorieten. Bij deze gemengde schotel krijgt je doorgaans veel waar voor je geld: witte rijst, tofu, kip, rund- en varkensvlees, vis, pinda’s èn groente, bereid met knoflook en chili. Dat alles voor Rpi 7.000 à 10.000 (€0,80). Ik gaf het verzoek aan Elsa door. Zij zal hem de komende dagen ongetwijfeld culinair en anderszins verwennen. Dat alles deed mijn mondhoeken krullen.

Enkele dagen later kreeg ik een enigszins paniekerige vervolgmail waarin Ketut aangaf dat hij bang is niet in Bali te zullen aankomen. In eerste instantie trok ik mijn wenkbrauwen op. Niet aankomen?! Nadere lezing maakte duidelijk dat hij bang is dat hij in het verkeerde vliegtuig zal stappen. Ik schreef hem terug dat hij dat als beginneling op vlieggebied niet voor elkaar zal krijgen. Tenminste niet in een georganiseerde stad als Vancouver (Canada)... “but do not tempt the gods!”

Hij hoeft de goden niet te verzoeken want die zijn hier al. Ook zij keerden deze week naar Bali terug. Gisteren vond hier de belangrijke ceremonie Galungan plaats. Het komt er in het kort op neer dat Balinese Hindoes geloven dat hun vergoddelijkte voorouders naar de aarde terugkeren waarna ze door familie welkom worden geheten met gebeden en offerandes bij de familie- en dorpstempel. Als dat op de juiste wijze gebeurt -dat wil zeggen: uitbundig!- zal de sterveling in de maanden daarna veel goeds overkomen. Deze ceremonie vindt tweemaal per jaar plaats. Het personeel had een vrije dag maar kwam ook bij onze huistempel offeren. Jeró Wayan Buana Sari Manik Geni, de godin bij wie wij inwonen, kreeg voor die gelegenheid een spiksplinternieuwe goudgele pajong.

Terug naar Ketut. Ik bekeek de site van Vancouver Airport, las dat het vliegveld dit jaar haar 80ste verjaardag viert en zag dat het tamelijk groot is. Oh-oh. Enige reisadvies leek mij dus gewenst. Ik schreef hem dat hij minstens 3 uur voor vertrek op het vliegveld moet aankomen. Dat is op zich al een uitdaging want hij vliegt om 02.20 uur 's nachts en is moe. Balinezen en stiptheid. Adu! Voor de meesten van hen is 'op tijd' een uiterst rekbaar begrip...
Ik bestudeerde de terminalmap en meldde hem dat hij naar de International terminal moet gaan, vervolgens naar Departures moet op level 3 en dat hij daarna moet zoeken naar de China Airlines Counter (logo toegevoegd). Als hij zich daar meldt, ontvangt hij een boarding pass (die hij niet moet verliezen!) waarop het nummer van de gate staat waar het vliegtuig op hem wacht. Gisterennacht vertrok het vliegtuig met hetzelfde vluchtnummer op tijd. Het is even afwachten of mijn instructie foolproof was... Je leest het binnenkort. Waar zouden wij, en hij vooral, zijn zonder internet?!

Wat vertrouwd is, roept geen vragen op

2011-07-04T02:03:00.007+02:00

Een regelmatige bloglezer attendeerde mij onlangs op een interessant interview in de Volkskrant. Het betrof een gesprek met Dr Geerat Vermeij, evolutionair bioloog, paleontoloog en schelpenexpert. Hij werd geboren in Nederland maar emigreerde op 10-jarige leeftijd naar Amerika waar hij later hoogleraar mariene ecologie en paleo-ecologie aan de Universiteit van Californië werd. Vermeij is blind sind zijn derde jaar. Door een glaucoom kon hij vanaf zijn geboorte heel slecht zien; alleen aan kleuren bewaart hij een herinnering. Kijken deed vreselijk pijn. Omdat de aandoening tot hersenbeschadiging kon leiden, besloten de artsen zijn beide ogen te verwijderen. Brrrrr.

Het interview vond plaats vanwege de Nederlandse vertaling van Vermeij's recentste boek: 'Schelpen en Beschaving'. Hij schetst daarin hoe schelpen en culturen voortkomen uit dezelfde evolutionaire principes, met name aanpassing aan de omgeving en aan andere soorten. Het boek staat vol beschrijvingen van expedities naar wereldwijde stranden, koraalriffen en getijdenpoelen. Ondanks -dankzij?- zijn handicap ontwikkelde Vermeij zich tot een van de grootste schelpdierenkenners ter wereld. Dat alles op de tast. Kijken met je vingers. De man beschikt zonder twijfel over de gevoeligste vingertoppen van het Westelijk halfrond?! Ik maak een diepe buiging voor hem en zijn wetenschappelijke prestaties.

De interviewer stelt hem ook de vraag hoe relevant het thema aanpassing is voor zijn persoonlijke geschiedenis. Zijn antwoord boeide mij: “Ik denk het wel. Emigreren naar een vreemd land lokt wetenschappelijke vragen uit die ik waarschijnlijk nooit had gesteld als ik in Nederland was gebleven. Wat vertrouwd is, roept geen vragen op. In die zin is reizen voor mij heel belangrijk, net zoals het dat was voor Darwin en Wallace.” Persoonlijk herken ik veel in wat hij daar zegt.

“De mooiste schelp? Ik denk Euprotomus bulla. Een prachtige schelp, helemaal glad maar met een heel gecompliceerde vorm.” Deze zeeslakkensoort, ook wel bubble conch genoemd, zit in mijn Bali-verzameling. Aan het strand van Patas vond ik een klein, tamelijk gaaf exemplaar van deze schelp (zie foto’s naast het portret van Vermeij). Op de vraag waar Vermeij de mooiste onderwaterwereld ‘zag’, zei hij zonder al te veel twijfel: “Palau”.

Sindsdien krijg ik die bestemming niet meer uit mijn hoofd... Als fervent snorkelaar en schelpenverzamelaar kan ik de aanbeveling van zo’n deskundige niet negeren. Reizen is verslavend.

Zo verging het mij ook met een van de reisbestemmingen tijdens onze eerste wereldreis. Enige tijd daarvoor ontdekte ik in Londen ‘FIJI Water’ in een winkel om de hoek van mijn kantoor. Het water zat in een vierkant flesje, met een tekening van vogels, een waterval en tropische bloemen die je door het water heen kon bekijken. Dat flesje smaakte naar meer! Het stond dagelijks op mijn bureau en deed mij dagdromen. In de pauzes, welteverstaan.

In 2006 bezochten we de Fiji-eilanden die in Oceanië liggen. Het werd een indrukwekkend verblijf. Met gemengde gevoelens. Zo wandelden wij in de Yaqara Valley waar FIJI Water vandaankomt en zeilden we naar de Yasawa-eilanden waar ik tot nu toe de mooiste snorkeluren van mijn leven doorbracht. Ik zag daar zacht en hard koraal van ongekende kleuren en veel relatief grote tropische vissen. Maar ik ontdekte ook dat op de hele eilandengroep groot gebrek aan schoon drinkwater is… Mijn oren suisden van die informatie. Hoe kan dat nou?! Het zat zo: de Amerikaanse eigenaren van de FIJI Water Company sloten met corrupte militaire leiders van het land een lease-contract af om het water tegen uitzonderlijk gunstige belastingvoorwaarden voor 99 jaar te exploiteren. Tja.

Moet je dit soort reisoorden dan boycotten? Ik ben een andere mening toegedaan. (Bovendien vraag ik mij stiekem af of er nog wel een reisbestemming overblijft?!) Ook als toerist kan ik niet onverschillig zijn. Buitenlander ≠ buitenstaander. Op Viti Levu sponsorden we een opvanghuis voor vrouwen en hun kinderen, slachtoffers van huiselijk geweld. Onze aardbol is mooi maar de wereld die we erop creëerden blijkt hier en daar nogal lelijk…

Niet gehinderd door de Fiji-ervaring, zocht ik het een en ander uit over Palau. De democratische republiek Palau blijkt een Micronesische eilandengroep te zijn, midden in de Stille Oceaan. Ik onderzocht hoe je er kunt komen vanuit Bali. Koror, de hoofdstad van Palau, ligt op circa 2.700 kilometer afstand van Denpasar. Zo dichtbij dat je het van hieruit bijna kunt aanraken?! De snelste reisroute neemt echter 25 uur in beslag... Adu! Ik kan één ding verklappen: Palau wordt niet de bestemming voor mijn liefje’s aanstaande verjaardagsfeestje. Wordt ooit vervolgd - met dank aan professor Vermeij.

Ons domein

2011-07-01T02:23:00.002+02:00

Het moet er maar eens van komen: schrijven over het feit dat onze villa in Noord-Bali te koop staat. Dat is voor de meeste lezers geen verrassing. Op mijn weblog staat al enige tijd een link met info en foto’s van ons domein.
Waarom iemand uit vrije wil een prachtige strandvilla met gastenhuis, zwembad van semi-Olympische afmetingen en een bloeiende tropische tuin direct aan de Indische Oceaan gaat verlaten? Het antwoord kent een lange en een korte versie. Ik geef hier de korte.

Eind 2007 besloten we tot aankoop van grond in Bali. Na inspectie van de locatie, overleg met een ontwerper van tropische villa's, een Balinese architect en een Nederlands-Indische makelaar annex bouwer werd het project gestart. De constructie ving in de loop van 2008 aan.
In dat jaar voelde mijn liefje zich kerngezond maar in 2009 bleek zij ziek: op de dag dat wij naar Bali zouden vliegen voor de geplande oplevering en overdracht van de villa, lag zij op een Spaanse operatiekamer om van een kwaadaardige borsttumor te worden verlost. Deze ervaring veranderde veel in onszelf, in ons (samen)leven en in onze manier van denken en doen... De regelmatige lezer weet dat zij voorspoedig herstelde. Ze voelt zich thans senang en is zeer energiek.

Sindsdien willen wij beiden geen gedoe meer.
Dat je gedoe krijgt als (Westerse) huiseigenaar in een Aziatisch land, zal niemand verbazen. Als vakantieganger ervaar je dat geenszins. Bali is een van de welvarendste provincies van de Indonesische archipel maar het eiland van de goden is tegelijkertijd een ontwikkelingsland... Wij bereidden ons gedegen voor op grote culturele en economische verschillen, waren politiek aardig op de hoogte en toch waren we niet voorbereid op de dingen die gebeurden. De meeste mensen die wij hier kennen, nemen het gedoe op de koop toe. Wij niet, of beter gezegd: niet meer. Dat is ieders keuze. Diegene die hierover meer wil lezen, moet maar terugbladeren naar de blogs die ik in de loop van de jaren schreeft over wonen op Bali.

Daarbij kwam ik tot een, voor mij persoonlijk verrassende conclusie: ik voel mij nog tè reislustig om langdurig op één adres te wonen! In een ballorige bui zeg ik dat ik te jong ben om “achter de geraniums te zitten”. Als eigenaar van een tropische villa en als 'baas' van personeelsleden voel ik mij minder vrij dan wenselijk...
In Spanje trek ik de deur achter mij dicht en ga ik. Hier niet. Onroerend goed en personeel in de tropen vragen namelijk regelmatig veel onderhoud. Mijn liefje en ik besteden daaraan veel tijd maar dat gaat ten koste van mijn (en onze) diep gekoesterde behoefte aan vrijheid.

Mijn belangrijkste doel nu is gelukkig blijven en heel oud worden met mijn liefje. De definitie van persoonlijk geluk is voor mij tamelijk simpel: het leven leiden dat het best bij je past. Dat is in ons geval zonder (al te) veel zorgen.

Om deze redenen staat ons fraaie domein aan de Balizee te koop. Na de verkoop zullen wij permanent naar Spanje terugkeren; naar ons tweede Vaderland, met Europese verworvenheden en eersteklas gezondheidszorg om de hoek. Tot die tijd genieten we volop van onze tropische woonomgeving.

We namen nóg een beslissing: tot aan het moment van verkoop zal onze villa beschikbaar zijn voor verhuur. Niet persé voor korte maar vooral voor langere perioden (minimaal een maand); specifiek voor mensen die een sabbatical nemen en enige tijd in luxe en comfort op Bali wensen te verblijven. Het noorden van het eiland is rustig en groen, net als onze woonomgeving. Die is uitermate geschikt voor mensen die willen schrijven, schilderen, mediteren, de complete (huis)bibliotheek willen lezen of eenvoudigweg de koude wintermaanden willen overbruggen. Mensen met reuma- en artroseklachten zullen zich hier in alle seizoenen goed voelen.
Huren voor langere tijd is ook goed voor mensen die zich nader willen oriënteren op Azië en een nieuwe leefomgeving willen onderzoeken in de tropen. Bali is namelijk niet alleen hot als vakantieland maar ook als oord om van het pensioen te gaan genieten.

Medio october gaan wij de eerste Nederlandse overwinteraars verwelkomen in onze villa. Zij zullen hier tot eind februari 2012 verblijven. Vanaf maart volgend jaar zal het huis dus weer beschikbaar zijn voor verhuur door derden. Ik lees het graag als je zelf interesse hebt maar vertel het vooral ook door aan vrienden en bekenden. We hanteren alleszins redelijke verhuurprijzen. Mijn emailadres is barefootonthebeachbotb@gmail.com. Sampai jumpa!

Assepoetser

2011-06-28T02:50:00.005+02:00

Over 10 dagen keert Ketut huiswaarts. Zijn tijd als medewerker aan boord van het 5-sterrencruiseschip Regent Seven Seas Navigator zit er dan op. Het waren voor hem en zijn echtgenote acht lange, moeilijke maanden. Hij zal vanuit Canada via de kortste route (Taiwan) in circa 24 uur naar huis vliegen. Dat zal de eerste vliegreis van zijn leven worden. Doordat hij slechts één contract uitdient, moet hij dat vliegticket zelf betalen van zijn Amerikaanse werkgever. Ik begrijp het maar keur het toch af: daar gaat weer een zuurverdiend maandsalaris!

Het hoge werkeloosheidspercentage op Bali speelt een belangrijke rol bij de beslissing om te gaan varen. Balinezen spreekt 'het grote geld' aan dat werken aan boord van een toeristenboot met zich meebrengt; dat is niet verwonderlijk. Maar Ketut had een baan en bovendien een vrouw en 2 kinderen. Toch ging hij, met name omdat zijn oudste broer die baan een goed idee vond. Die broer heeft de diepste zakken van de familie...

Ketut verdiende aan boord circa $800 per maand en dat is naar verhouding een grote som geld. Hij zou dus wat aan dit avontuur moeten kunnen overhouden... Op Bali wordt veel gegokt, al is dat illegaal. Ik ken lokalen die gokverslaafd zijn en hun familie veel leed bezorgen. Geen landcertificaat of brommerbewijs is veilig in hun handen: zo’n eigendomspapier is een stevig onderpand voor de bank. Het geld dat ze in ruil krijgen, wordt vervolgens ingezet bij het gokken. Als ze verliezen, heeft dat vaak rampzalige gevolgen: landverlies, uithuiszetting, zware afbetalingsbelasting van onschuldige familieleden. Ketut zelf gokte tot nu toe niet, in tegenstelling tot enkele van zijn familieleden. Ook hij zag de ellende van zeer dichtbij. Hij is een gewaarschuwd man. Ik hoorde zelfs verhalen van personeelsleden die hun complete maandsalaris aan boord van een cruiseschip onder elkaar vergokten en weer net zo blut thuiskwamen als toen ze aan boord gingen.

Elsa loopt sinds enkele weken weer glimlachend rond en ook Yudha spreekt regelmatig over zijn vader die volgende maand thuiskomt. Peuters begrijpen nog niet veel van tijdsduur maar mijn zelfvervaardigde aftelschema deed zijn werk: de dagen van drie maanden werden afgekruist (door Elsa) en Yudha plakte stickers op zijn dagen in het kinderspeelparadijs aan de Balizee.
De kleine jongen miste zijn vader weliswaar maar vergat hem niet. Daarvoor zorgde ook de lijst die ik vulde met een foto van zijn zwaaiende vader, waarmee hij soms in slaap viel... Zoonlief stak hele verhalen tegen zijn ingelijste vader af. We soppen de foto wekelijks af want hem aanraken en kussen doet hij ook. Vanaf morgen gaan we samen een mooi welkomsknip- en plakwerkje voor bapak fröbelen.

We gaan Ketut met ons allen in een grote bus van vliegveld Denpasar ophalen. Persoonlijk ben ik oprecht blij dat Ketut @ Sea zijn zeebenen inruilt voor werken aan de wal. Tuinman Nummer 4, tevens Ketut geheten, is en blijft Hoofd Tuinbeheer. Beide heren zijn goede chauffeurs en die taak gaan ze delen. De verloren zoon (alias kleine Ketut) gaat zich met onderhoudsprojecten bezighouden. Er is immers constant veel te doen in en rondom een tropische villa.

Onlangs ontdekten we hier een coating voor natuursteen. In het huis en op de terrassen ligt een crèmekleurige natuursteen die hier 'paras putih' wordt genoemd. Het is een fraaie maar -bij nader inzien- enigszins poreuze steensoort van Balinese origine die extra bescherming tegen regen goed kan gebruiken. We schaften een pot aan en behandelden enkele buitentegels met het transparante goedje. Niet met het gewenste resultaat; de witte tegel verkleurde teveel naar mijn zin. Die coating blijkt beter geschikt voor 'paras hitam' (zwart natuursteen) die op enkele andere plaatsen in ons huis ligt. We zochten verder en vonden een andere transparante coating die ik uitprobeerde. Die bleek een schot in de roos.

Zwoegend op mijn blote knieën en in lompen gehuld, waande ik mij net Assepoester. Inclusief boze stiefmoeder! Die keek namelijk vanuit de hoogte op mijn werk toe, gezeten in een comfortabele stoel met een Bintang in de hand... Ik, Assepoetser-Parassepoetser, hield mijn flipflops stevig aan mijn voeten. Je weet tenslotte maar nooit wie het verdwaalde muiltje komt terugbrengen?! Ketut is degene die het vele poetswerk zal afmaken. Het wachten is op hem en hem alleen.

Vrouw van Atlantis

2011-06-24T03:02:00.009+02:00

Gisteren snorkelden we in Menjangan. Het was bijzonder rustig qua bezoekers terwijl de zomervakantieperiode in andere delen van de wereld toch al ruimschoots is aangebroken?! Toen ik de schipper ernaar vroeg, zei hij dat het door de golven op zee kwam... Ik zag wel dat de Indonesië-vlaggen op de vissersboten die naar de overkant varen, strak in de wind stonden. Maar tegelijkertijd zag ik kleine schuimkoppen op het water. Dat ligt hoogstwaarschijnlijk aan mij: ik verbleek niet gauw bij hoge golven!

Eenmaal te water was er veel te zien. Zolang je horizontaal ligt, is er niets aan de hand. Zodra je verticaal gaat, klotsen golven met enige regelmaat in gezicht en snorkelpijp. Zelf vind ik dat geen probleem maar mijn liefje kreeg er snel genoeg van. Zij zwom terug naar het -witte- strand waar ze (dode) schelpen raapte. Ze vond jonge, fossiele Nautilusschelpen waarop je de logaritmische spiraal goed kunt zien. En het betrof een grote fossiele doopvontschelp die ze van de gids mocht meenemen. Die gaat dienstdoen als zeepbakje in de logeerbadkamer.

Met haar veilig aan wal, snorkelde ik nog even verder. Ik voel mij als een vis in het water en geniet met volle teugen van zo’n uitje. Op dat soort momenten overkomt mij een intens gevoel van geluk. Ik nam veel vissen waar, constateerde een grote variëteit en zag bovendien veel grote exemplaren. Ik zag vele kleuren koraal, veel levende doopvontschelpen en levende conussen. Ook zag ik een paar verschijningsvormen en soorten vis die nieuw voor mij waren: een donkerpaarse papagaaivis met een knalrode bek met daaromheen een signaalblauwe rand, een kleine rood-oranje-gele vis met een mathematisch rechthoekige rugvin, een azuurblauwe middelgrote vis met lichtbruine stippen en strepen, een echte snuit en een waaierstaart. In eerste instantie dacht ik bij die laatstgenoemde vis dat het een soort lion fish was (koraalduivel). Oppassen geblazen, dus. Het dier verschool zich onder een koraalplateau maar door een kijkgat zag ik het goed, als in het vizier van een camera. Mooi was het.

Ik denk dat het onderwaterzicht tenminste 30 meter was. Er was bovendien geen plastic zak te bekennen. Joehoe! Wel waren er overal duikers die uit de diepte opdoemden. Op enig moment, terwijl ik boven een koraalplateau hing, omringden grote zuurstofbellen mij. Het voelde als een full-body massage en ik wentelde mij erin. Er zwom kennelijk een groepje duikers in een grot onder mij?! Een enerverende ervaring waar geen spa tegenop kan.

We lunchten bij Mimpi Resort dat aan een baai van het Bali Barat National Park ligt, op circa 10 minuten rijden van de aanlegsteigers van Menjangan. Het is een boutique hotel met een mooi gelegen, goed restaurant. We dronken er een vakantiedrankje als aperitief en ik smulde van dooie inktvis met klassieke, versbereide tartaarsaus. Calamarisringen zodanig bereiden dat ze supermals en heet op tafel komen, is geen sinecure. Hier lukte het. (Veel Spaanse restaurants of tapasbars kunnen dat ook!)

Midden 70'er jaren was er op de Nederlandse TV een serie die 'De man van Atlantis' heette. Patrick Duffy speelde in die serie de hoofdrol, als overlevende van het Koninkrijk Atlantis. Zijn lichaam spoelde na een zware storm aan de kust van Californië aan en werd gevonden door een oceaanwetenschapper. Hij bezat kieuwen in plaats van longen en tussen zijn tenen en vingers zaten vliezen. Hij kon heel hard zwemmen en extreem lang onder water blijven. In de serie was hij een vechter tegen het kwaad dat oceanen bedreigt. Ik volgde de serie gebiologeerd. In die tijd was ik al in bezit van alle mogelijke zwemdiploma’s, deed aan wedstrijdzwemmen en schoonspringen, gaf zwemles aan kinderen en was al jaren geen practiserend katholiek meer. Die laatste opmerking slaat ogenschijnlijk nergens op gezien de context, maar toch schrijf ik dit bewust. Ik 'bad' namelijk op eigen wijze voor natuurlijke zwemvliezen, net als Patrick... Niet tot God maar tot de godin van de zee. Het mocht niet baten.

Het verloren continent Atlantis heeft mij altijd geïntrigeerd. Het zou zijn bevolkt door een geavanceerde beschaving en volgens sommige wetenschappers zou deze beschaving de voorloper zijn van onze huidige beschaving. Jaren geleden kocht ik het boek 'The Atlantis Blueprint – Unlocking the mystery of a long-lost civilisation' door Rand Flem-Ath en Colin Wilson. Deze week las ik het uit. Ik vond het uitermate boeiende lectuur met zeer interessante hypothesen. Het komt in het kort op het volgende neer: 100.000 jaren geleden bestond er een wereldwijde maritieme beschaving. Deze mensen van Atlantis zijn verantwoordelijk voor de bouw van religieuze gebouwen over de gehele wereld, als Giza, Machu Pichu, Jerusalem, Lhasa, Carthago, Luxor, Angkor, Quito, Rosslyn en ga zo maar door. Die liggen allen langs strict geometrische lijnen op de wereldkaart en dienden als bakens voor deze intelligente oceaanvaarders. Atlantis is vergaan door een immense natuurramp die ze voorzagen. Ik vond de zoektocht van de heren degelijk en overtuigend. Ze menen dat Atlantis onder de westelijke ijskap van Antarctica ligt. Mijn zwemvliezen bevriezen accuut bij de gedachte aan die plek!

Van de razende reporter

2011-06-22T14:28:00.007+02:00

Altijd schrijf ik mijn eigen blogs maar deze keer maak ik een uitzondering. Ik trof namelijk een interview aan over Coba Baca, de openbare bibliotheek van Lovina. Coba Baca is Indonesisch voor 'proberen te lezen' maar Coba is ook de naam van de oprichtster. De vaste lezer weet dat mijn liefje en ik daar op zondag vrijwilliger zijn. Het interview werd in het Nederlands afgenomen maar het zal worden uitgezonden in het Indonesisch. De uiteindelijke vertaling is -dus- van eigen hand, met hulp van Google Vertaal. Op voorhand bied ik excuses aan voor het eventueel foutief vertalen. Het is op moment van vertalen nog niet duidelijk wanneer Radio Nederland Wereldomroep Indonesië het interview zal uitzenden dus houd het in de gaten! Hierbij alvast de tekst.

‘Wil je boeken lenen in het Indonesisch, Nederlands of Engels? Of wil je een cursus dansen volgen? Alles is mogelijk bij de openbare bibliotheek Coba Baca in Lovina (Noord Bali). De oprichtster van de stichting met dezelfde voornaam is Coba Maas-Kewilaa, een vrouw van Molukse afkomst die in Nederland werd geboren.

Coba en haar Nederlandse echtgenoot (Peer) wonen inmiddels zes jaar in Bali. Van huis uit zijn zij erg begaan met het lot van de medemens. Toen zij een nieuw leven in Indonesië gingen leiden, raakten zij in eerste instantie betrokken bij de activiteiten van een weeshuis in Singaraja. Daar ontdekten zij de liefde voor kinderen en werden zij zich vooral bewust van de behoeften van Balinese kinderen.

Coba ontdekte dat Balinese kinderen dol zijn op lezen maar ze hebben het geld niet om boeken te kopen of te lenen. Zo ontstond het idee voor de oprichting van een bibliotheek. Dromen komen uit! De stichting Coba Baca startte twee jaar geleden met haar activiteiten en inmiddels zijn een bibliotheek en een studiecentrum opgezet die cursussen verzorgen.

De huidige bibliotheek beschikt over een collectie van meer dan 5.000 boeken. De meerderheid van de boeken is in de Indonesische taal maar er zijn ook talloze boeken in het Engels en Nederlands. Lokale mensen die zich de contributie niet kunnen veroorloven, kunnen te allen tijde boeken lenen omdat de bibliotheek gebruik maakt van sponsors. Die komen meestal uit het buitenland en zijn van mening dat dit project belangrijk genoeg is om te steunen.
Omdat de bibliotheekabonnementen niet duur zijn, wordt echter weinig gebruik gemaakt van sponsoring: kinderen tot de leeftijd van 18 jaar betalen maximal Rpi 15.000 per jaar (€1.20). Iedereen kan twee boeken per week lenen. Volwassenen (vanaf 18 jaar) betalen Rpi 30.000 per jaar. De bibliotheek heeft bijna 1.000 leden. De Balinezen zijn erg enthousiast over Coba’s projecten.

Veel mensen reageerden oorspronkelijk niet positief op het idee om een openbare bibliotheek op te zetten. Er bestond niet bepaald een traditie om boeken terug te brengen... “Maar ja, de functie van een bibliotheek is nu eenmaal om boeken (uit) te lenen.” Aldus Coba. De praktijk bleek niet zo slecht als gedacht. De meeste boeken worden netjes teruggebracht.

In het Noorden van Bali wonen en komen veel buitenlanders. Ook zij kunnen zonder meer lid worden van de bibliotheek. Zij moeten echter een hogere contributie betalen dan lokale mensen (te weten €8 per jaar). Hun geld wordt gebruikt voor bijlessen Engels die gratis aan lokale kinderen en volwassenen worden gegeven. Een deel van die contributie wordt tevens gebruikt om extra bibliotheekdoeleinden te financieren. Naast cursussen Engels biedt Coba Baca ook taalcursussen in het Nederlands, Indonesisch en Japans.

“We willen de bibliotheek verder ontwikkelen, met name waar het cursussen betreft. Beneven de functie van bibliotheek wil de stichting Coba Baca ook een studie- en cultureel centrum zijn. ” Aldus Coba. Zij wil ook graag het gebouw uitbreiden. Tot nu toe worden alle activiteiten (zoals kindertheater, streetdance, Balinese traditionele dansen) uitgevoerd in het bibliotheekgebouw.

Teamontwikkeling is ook een belangrijke doelstelling van de stichting. Neem bijvoorbeeld Mulianing, de voorzitter van de stichting. Zij geeft Engelse les aan de leerlingen van de basisschool maar ze verzorgt ook de lessen streetdance en kindertheater. Naast haar is Phoebe actief. Zij is penningmeester van de stichting. Zij verzorgt de computerlessen, geeft freubel- en gitaarles en zorgt daarnaast voor tal van andere stichtingsactiviteiten. Zo’n klein team is in staat tot grote dingen.’

Tot zover het interview. Ik ken de twee genoemde jongedames persoonlijk en ben zeer onder de indruk van hun deskundigheid, creativiteit en toewijding. Op de foto is Phoebe te zien die de knutselklas leidt. Het is elke zondag een feestje om in de bieb met hen aan de slag te gaan. Coba Baca vervult een heel belangrijke lokale functie. Daarom is het goed dit project financieel te steunen. Er zijn hier immers nog zovele dromen te verwezenlijken.