Love Story

Het was mij de week wel: de bordesscene, regeringsverklaring, kamerdebatten over twee dagen verspreid, een dealtje in het geniep over de AOW-leeftijd (bedacht door de gluiperige SGP), een motie van wantrouwen (jaarlijkse traditie van Wilders), het onsmakelijke social media-filmpje over Vijlbrief en Letschert (van het eigen D66-mediateam).

Voor de kersverse premier Jetten was dit zijn vuurdoop. Hij hield zich behoorlijk staande, al zag ik hem in de loop van de dag wel nederiger worden. Heeft de panda nu al kopzorgen? Een politiek commentator meende dat het nieuwe kabinet zich nog onvoldoende realiseert dat het een minderheidsregering is aan hun gedrag af te lezen... Tja.

Onze jeune premier is meer dan de primus inter pares van ministerieel Nederland. Hij is ook gewoon ‘Rob’, voor zijn familie, vrienden en kennissen. En ‘cariño’ voor zijn partner. 

Deze zomer hoopt Jetten te trouwen met zijn Argentijnse geliefde Nicolás. Als lid van de LGBTIQ-gemeenschap vind ik het leuk dat we een premier hebben die van de herenliefde is. Hij is tot over zijn oren verliefd. Die kant -toch werkelijk niet zijn ‘verkeerde kant’?!- mag ook weleens worden belicht (zij het eenmalig). Gisteren las ik dat hij elke week aangifte doet bij de politie van homohaat en bedreiging op sociale media. ¡Una vergüenza! 

Afgelopen woensdag stond onderstaand artikel op de voorpagina van Spaanse krant El País, de krant die dit jaar 50 jaar bestaat. Dat verbaasde mij. Zijn premierschap was voorpaginanieuws in Europa maar is zijn liefdesleven ook materiaal voor het voorblad van een serieuze krant? Dat past meer bij Story of Privé. Meer bij Spanje’s ‘prensa rosa’ (roddelpers): bij ¡Hola!, ‘Semana’ of ‘Diez Minutos’. Miste ik iets? Vandaag maak ik voor één keer een ‘Priveetje’ van mijn blog. De vertaling is van Google en van mij. De tekst is bijna integraal overgenomen. 

♫ Where do I begin? To tell the story of how great a love can be... 

Rob Jetten (Veghel, 38) is de nieuwe sociaal-liberale premier van Nederland en de eerste openlijk homoseksuele premier van het land. Hij is vanaf het begin van zijn carrière open geweest over zijn seksuele geaardheid. Sinds 2024 is hij verloofd met Nicolás Keenan (Buenos Aires, 28), een Argentijnse hockeyspeler die hij vier jaar geleden in een supermarkt in Den Haag ontmoette. Het was een toevallige ontmoeting maar Jetten legde uit dat “er oogcontact was”.

♫ With his first “Hello” he gave new meaning to this empty world of mine…

Kort daarna nam Keenan contact met hem op via Instagram en zo ontstond er een relatie. De jongeman speelt sinds 2017 voor hockeyclub Klein Zwitserland in dezelfde stad en wist wie de politicus was die in zijn buurt boodschappen deed. Hij had hem gezien in een aantal humoristische video's op TikTok, waarin Jetten werd gepresenteerd als de ideale partner voor Jesse Klaver, de leider van de Nederlandse Sociaal-Democratische Partij GL-PvdA. (Klaver is getrouwd en heeft kinderen.) 

Jetten, die zich sinds 2008 aan de politiek wijdt, trad in 2017 toe tot het Nederlandse parlement als afgevaardigde voor zijn partij D66. Drie jaar later beroerde hij het geweten met video's waarin hij de homofobe opmerkingen voorlas die hij op sociale media ontving –tegenwoordig heeft hij bijna 380.000 volgers op Instagram. Zijn relatie met Keenan begon later, maar zijn bezorgdheid over dit soort aanvallen lag ten grondslag aan de aanvankelijke terughoudendheid van de voormalig atleet om hun romantische relatie publiekelijk te bevestigen. 

Keenan speelt al hockey sinds zijn kindertijd, een sport die zijn hele familie verbindt. Zijn vader, Patricio, was coach van de Egara-club in Terrassa (Barcelona), waar zijn zoon als jongetje naartoe verhuisde. Aan moederskant, wier achternaam Capurro is, nam zijn oom Santiago deel aan de Olympische Spelen van 1996 en 2000. Hij was coach van het Argentijnse nationale vrouwenteam, Las Leonas. Hij speelde tot zijn achttiende voor Egara en kwam vervolgens in 2016 uit voor het Argentijnse jeugdteam op het wereldkampioenschap voor die leeftijdsgroep. Op 22-jarige leeftijd debuteerde hij in het seniorenteam en nam hij deel aan de Olympische Spelen van 2021 in Tokio en 2024 in Parijs.

De speler is de eerste in de Nederlandse Eredivisie die openlijk voor zijn seksuele geaardheid uitkomt maar aan het begin van zijn relatie met Jetten vermeed hij deze openbaar te maken. Hij was er niet zeker van of hij wel zou worden geaccepteerd in een topsportomgeving, waar discipline en zelfvertrouwen van het grootste belang zijn. 

In een interview met de Nederlandse krant Trouw (april 2024) gaf hij toe dat hij “al lange tijd worstelde” en dat hockey zijn “uitlaat” was. Hij ging van het verbergen van zijn seksualiteit naar er trots op zijn, en in hetzelfde interview merkte hij op: “Ik wil niet sentimenteel klinken, maar ik had nog nooit zo'n connectie gevoeld als met Rob. Dat gaf me het vertrouwen dat dit de juiste weg is; dat ik niet langer hoef te verbergen wie ik ben.” 

Velen hebben zijn verhaal vergeleken met de plot van ‘More Than Rivals’, de populaire serie waarin twee ijshockeyers hun relatie geheimhouden omdat ze denken dat ze niet zullen worden geaccepteerd, dat ze terechtkomen in een omgeving waarin ze worden afgewezen. Of neem bijvoorbeeld de romance in de serie ‘Red, White and Blue Blood’ (2023), waarin de zoon van een Amerikaanse president verliefd wordt op een Britse prins. 

♫ He fills my heart with very special things, with angels' songs, with wild imaginings… 

Voor de nieuwe premier is zijn relatie ook een reis van zelfontdekking geweest. “Ik wist niet eens dat het mogelijk was om zo verliefd te zijn”, gaf hij toe aan het mode- en celebritymagazine Beau Monde. “We houden elkaar goed in de gaten en hij helpt me dingen in perspectief te plaatsen”, zei hij over hun relatie. Hij onthulde ook enkele details over het aanzoek. Toen ze hun verloving op Instagram aankondigden, schreven ze bij drie foto's van zichzelf dat ze binnenkort “meneer en mevrouw” zouden zijn. Een beetje zelfspot doet altijd goed. 

Volgens Jetten had hij altijd gezegd dat hij niet zou trouwen. “Iedereen die ik kende was verrast dat ik degene was die Nicolás ten huwelijk vroeg”. In een televisieprogramma gaf hij meer details over hun trouwplannen. Hij zei dat het “ergens in Spanje” zal zijn en grapte vervolgens over de verschillende culturele tradities: “Ik vroeg een Argentijn ten huwelijk, en dan bel je je schoonmoeder om haar het nieuws te vertellen. Vanaf dat moment heb je geen controle meer over je eigen bruiloft.” 

Voordat hun relatie openbaar werd, merkten Keenans huisgenoten dat hij steeds vaker 's avonds uitging. Hij kwam erg laat thuis en gaf geen uitleg, alleen maar ontwijkende antwoorden. Toen, een jaar na zijn eerste ontmoeting met Jetten, stelde hij hem voor aan zijn vrienden. Nadat ze hun stilte hadden verbroken, verschijnt het stel vaak gelukkig en zelfverzekerd op Instagram en andere sociale media. En elk weekend –tenminste, tot nu toe– als zijn partner voor Klein Zwitserland speelt, is hij erbij om Nicolás vanaf de tribune aan te moedigen. Weer of geen weer. 

“We staan ​​allebei onder aanzienlijke druk en we helpen en motiveren elkaar”, erkende Keenan, die belangrijk advies kreeg van Koningin Máxima van Nederland. De vrouw van koning Willem-Alexander, die ook in Argentinië is geboren, vertelde hem: “Je moet goed Nederlands spreken, want zodra ze zien dat je een buitenlander bent, schakelen Nederlanders over op Engels.” Jetten kreeg dezelfde opdracht voor Spaans. “Nicolás corrigeert me altijd als ik het spreek”, gaf hij maandag toe tijdens de receptie. Na zijn inauguratie als premier. 

♫ How long does it last?
Can love be measured by the hours in a day?
I have no answers now, but this much I can say
I know I'll need him 'til the stars all burn away
And he'll be there…

De melodieuze intermezzo’s waren mijn eigen idee. Die teksten zijn van de song ‘Love Story’ (1970) uit de gelijknamige film. De Amerikaanse zanger -zeg maar gerust: crooner- Andy Williams maakte het beroemd.

Op het bordes

Wat voor weer is het nu in Den Haag?*

Zijn de bomen nog kaal op het Voorhout

Wat voor weer is het daar nou vandaag

Is het miezerig, mistig en koud?

Zijn de wolken weer laag

Valt de regen gestaag

Is lijn negen er nog zo benauwd

Het is een vrij overbodige vraag

Wat voor weer is het nu in Den Haag?

Vandaag gaan de bewindslieden van kabinet-Jetten I op de foto. Met elkaar vormen ze de nieuwe regering van Nederland (D66, VVD en CDA) voor de komende vier jaar. Op het bordes van Paleis Huis ten Bosch is de stemming wisselvallig, net als het weer. 

De eerste rel ontstond reeds. Vorige week trok de beoogd D66-staatssecretaris van Financiën zich terug: ze sjoemelde met haar cv. Jokken is een zonde in politiek Den Haag. Dat schaadt het vertrouwen in de mens en het systeem. Van Berkel zag vervolgens ook af van haar kamerlidmaatschap. 

Rob Jetten, de jongste premier van Nederland ooit, heeft als progressieve democraat een ambitieuze droom: bouwen aan een beter (eerlijker) Nederland. Het coalitieakkoord kreeg de titel ‘Aan de slag’. Veel Nederlanders zijn blij dat er eindelijk iets lijkt te gaan gebeuren, dat er actie wordt ondernomen om de vele crises in het land te beteugelen. Na het desastreus verlopen kabinet-Schoof snakt het land naar constructieve politiek. Het oplossen van de woningnood is broodnodig, de energietransitie opstoten in de vaart der volkeren, is een goede zaak. En iedereen is gebaat bij een streng maar rechtvaardig asielbeleid. 

Dit akkoord is er een van moeilijke keuzes; niet allemaal even nobel, wat mij betreft. Kiezen is ook altijd verliezen. Veel burgers begrijpen dat huidige systemen niet houdbaar zijn en dat we dus (enig) verlies moeten nemen. De meeste mensen zijn daartoe bereid, mit die verliezen eerlijk worden verdeeld. Toon hen dat niet alles op de schop hoeft en dat de toekomst ook nog mooi kan zijn. Een beetje minder hoeft niet veel slechter te zijn... 

Het kabinet van sociale rechtvaardigheid (een ‘voormalige’ vrijzinnig-democratische droom) lijkt Jetten I echter niet te worden, op basis van dit akkoord. Men wil het eigen risico in de zorg verhogen, net als de AOW-leeftijd. Men gaat €19 miljard extra investeren -bovenop de standaard €26 miljard- voor ’s lands defensie maar ten koste van wat? De voorgenomen vrijheidsbijdrage (ideetje van CDA) wordt door insiders een ‘niet transparante truc’ genoemd. Die lastenverzwaring is onevenwichtig verdeeld. De rekening voor de extra weerbaarheid tegen de Russische agressor ligt bij de minst weerbaren. Die bijdrage valt hoger uit voor de vuilnisman dan voor de bankier, tweemaal zo hoog voor burgers dan voor het bedrijfsleven. De hoogste inkomens en vermogende Nederlanders blijven in dit akkoord sowieso buiten schot. Jetten verdedigde ooit de miljonairsbelasting maar die komt er niet. D66 won de verkiezingscampagne met de positieve boodschap 'Het kan wél' maar mijn liefje en ik zijn van mening dat dit beleid juist niet kan. 

Het accent in dit coalitieakkoord ligt op de individuele zelfredzaamheid van de burger en het aanjagen van de economie. Typisch liberale (VVD) principes. Jetten  en ook Bontenbal zetten sterk in op gemeenschapszin als voorwaarde voor een gezonde democratie. Maar die geest ademt dit akkoord zeker niet. Wij zijn zeer teleurgesteld. 

Er is één aspect dat evenmin over het hoofd mag worden gezien: dit kabinet heeft geen meerderheid; niet in de Eerste, noch in de Tweede Kamer. Samen heeft de coalitie slechts 66 zetels (van de 150). Voor elk plan of voorstel moeten ze met de pet rond. Voor het eerst in de politieke geschiedenis. Er traden eerder minderheidskabinetten aan maar die hadden bijna altijd vooraf toegezegde of zelfs vastgelegde gedoogsteun. 

Iedereen realiseert zich inmiddels dat je, zodra je zo’n minderheidskabinet vertegenwoordigt, over veel overtuigingskracht en wendbaarheid maar weinig ego moet beschikken. Jetten zelf heeft geen ego dat hem in de weg zal zitten maar desondanks worden er in de komende tijd heel veel kopjes koffie gedronken! Deze Nederlandse traditie wordt in de komende regeringsperiode tot officiële staatsaangelegenheid verheven. Met genoeg koffie is alles mogelijk, ofwel de boon of de politieke dood!  

Naar wat voor suite gaan we de komende tijd luisteren op het Binnenhof? Zal Jetten zich ontwikkelen tot kundig dirigent? Zijn bewindslieden zullen unisono moeten klinken en de kunst van eenstemmigheid (compromis) snel in de vingers moeten krijgen, wil het geen kakafonie van valse noten worden. Wie is de leeuw, wie de merel en wie de schildpad? 

Jetten, minister-president en minister van Algemene Zaken (D66, 38 jaar). De panda, vanwege de donkere kringen die om zijn ogen verschijnen als de werkdruk toeneemt (volgens de man zelf). Als klimaatminister (2020-2022) kreeg hij de bijnaam ‘klimaatdrammer’. Ik vond dat een geuzennaam, hij ook. Van dat drammerige lijkt weinig over. D66 kreeg de premierspost maar de VVD slaat de trom qua beleid. 

Een van Jettens grootste uitdagingen? Dilan Yeşilgöz in toom houden. Ik hoorde een politiek commentator zeggen dat zij op het ministerie van Defensie ‘niet veel kwaad kan’. We gaan het zien. 

Dilan Yeşilgöz, vice-premier en minister van Defensie (VVD, 48 jaar). De leeuw (die brult en scherpe klauwen heeft). Yeşilgöz betoonde zich tijdens de coalitie-onderhandelingen een gewiekste onderhandelaar. De vriendelijk uitgestoken hand van Jetten werd tot bloedens toe geschud. Ze verklaarde zichzelf kampioen van ‘de handwerkende Nederlander’ maar de voorgestelde lastenverzwaring komt vooral bij de middeninkomens terecht. Landsbelang of Dilansbelang? De 200 billboards die haar partij direct na het akkoord langs de snelwegen liet plaatsen, geven het antwoord. De Britse premier Starmer noemde ‘the collapse of ecosystems’ recent een ernstige bedreiging voor de nationale veiligheid maar die mening zal Yeşilgöz niet delen. Haar grootste uitdaging: hoe houdt zij ‘de mensen thuis’ veilig terwijl haar collega’s sloten koffie drinken? 

Eelco Heinen, minister van Financiën (VVD, 44 jaar). De havik, vanwege zijn stricte financiële discipline. Heinen is de man die de Nederlandse schatkist moet bewaken. Hij is groot voorstander van zuinig uitgavebeleid van de overheid, van snijden in overheidsuitgaven en in het ambtenarenapaparaat. Tijdens de coalitieonderhandelingen was hij er volledig van overtuigd dat kabinet-Jetten één groot risico met zich meedraagt: (te)veel geld uitgeven nog voordat de oppositie een ‘graai in de portemonnee’ doet (uitspraak van Rutte uit 2021). Blijft de hypotheekrenteaftrek overeind? Het stemde de VDD en menig kiezer vrolijk maar het plan doet economen fronsen. 

Hans Vijlbrief, minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (D66, 62 jaar). De bever, de betrouwbare bouwer (en hersteller) van burchten. Deze gemoedelijke rot-in-het-vak werd als voormalig staatssecretaris van Mijnbouw (in Rutte IV) de grote hersteller van Gronings vertrouwen in de Nederlandse overheid. Zijn nieuwe missie is wellicht nóg zwaarder. Hij moet ervoor zorgen dat iedereen (!) hardwerkende Nederlander wordt. Daarom wordt ook de WW-duur korter en de WIA-uitkering soberder. Hij moet verdedigen dat de AOW-leeftijd stijgt om ’s lands welvaart op peil te houden. Die voornemens staan in het coalitie-akkoord maar kan hij ze door de Kamers loodsen? De tegenwind zal terecht stevig zijn. 

Rianne Letschert, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (D66, 49 jaar). De dolfijn, iedereen houdt van haar en ze bezit sterke communicatieve vaardigheden. Letschert was de jongste vrouw ooit die rector magnificus werd van een Nederlandse universiteit. Ze wordt door vriend en vijand geprezen om haar warme stijl van besturen. Er komt weer geld bij op Onderwijs. Ze belooft wetenschappelijk onderzoek terug in de schijnwerpers te plaatsen en de NPO van een 50 miljoen euro bezuiniging te ontlasten. Ik heb vertrouwen in haar. 

Jaimi van Essen, minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (D66, 34 jaar). De otter, vanwege zijn waterafstotende vacht. Hij is de jongste bewindspersoon van dit kabinet. Aan hem de schone (ha-ha) taak om Nederland van het vervuilende en schadelijke stikstofslot te halen. Deze capabele jongeman draagt al een bijnaam met zich mee, ruim vóór de bordesscene: ‘het teflonmannetje’. Van Essen is afkomstig uit de gemeentelijke politiek. Daar leerde hij het klappen van de zweep (de veeprikker) kennen op het boerenerf. Gaat hem dat helpen?

Tom Berendsen, minister van Buitenlandse Zaken (CDA, 42 jaar). De nachtegaal, bekend om zijn krachtige, complexe en melodieuze zang. Deze vogels gebruiken  hun vocaal aanpassingsvermogen ook om rivalen duidelijk te maken: wat jij ook zingt, ik kan het beter! Deze man gaat ervoor zorgen dat de rest van de wereld weet dat Nederland internationaal weer een deun gaat meefluiten. Volwaardig. Niet om kortingen te bedingen, met de vuist op tafel te slaan of opt outs te eisen. Berendsen is misschien wel de opmerkelijkste keuze in dit kabinet. Hij is een nieuweling in de Haagse politiek. In Brussel leerde hij hoe je buitenlandse missies leidt met een goed verhaal en stroopwafels, ons beste exportproduct ter wereld. 

Berendsen gaat samenwerken met zijn nieuwe collega, minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking Sjoerd Sjoerdsma (D66, 44 jaar). Sjoerdsma staat op een sanctielijst van de Chinezen dus ik weet niet hoe effectief en verstandig deze benoeming is... Samen hebben ze de taak om Nederland weer op het wereldtoneel te positioneren als  capabele verdediger van internationaal recht en gerechtigheid. 

Sophie Hermans, minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VVD, 44 jaar). De werkbij, een harde werker, loyaal aan de partijlijn. En ze steekt niet. Wat zal ik verder over haar zeggen? Ik was geen fan toen ze minister van Klimaat en Groene Groei was en dat zal ik ook nu niet worden, vrees ik. Haar nieuwe taak lijkt nóg ingewikkelder. Hoe houdt zij iedereen in het land gezond en de zorgkosten beheersbaar? Dat het eigen risico volgens het coalitieakkoord omhooggaat, zal op stevige weerstand stuiten. 

Dit zijn zeker niet alle ministers (er zijn er 18) maar mijn diervergelijkingen waren op! 

De grootste hete aardappel voor dit kabinet is dat er voor elk voorstel of plan steun moet worden gevraagd aan oppositie en sociale partners. Keer op keer, telkens weer. Een oppositie (op links of rechts) die erop is gebrand ook de eigen achterban tevreden te stellen. Ja, het land moet vooruit. Ja, we moeten weer flink aan de slag. (Liefst iedere Nederlander.) De grootste oppositiepartij, GroenLinks-PvdA, stak de hand aanvankelijk uit, het wil constructieve oppositie voeren. Maar ze weten inmiddels hoe werd omgegaan met de uitgestoken hand van Jetten... De kamerleden van deze fractie willen wel een handje meehelpen, maar alleen als het kabinet echt luistert. JA21 en andere rechtse fracties willen ook wel steun verlenen, in ruil voor een koekje bij de koffie.

De grote vraag is: blijft dit kabinet overeind tot het einde van de voorgenomen vier jaar? Mijn liefje en ik geven Jettens team het voordeel van de twijfel. Is kabinet-Jetten, met zijn mix van idealen, ambities, pragmatiek en dosis humor, wat Nederland nu nodig heeft? Een kabinet dat de komende politieke stormen doorstaat en werkelijk rechtvaardig aan de slag gaat, klinkt mij als muziek in de oren.

* Vrij naar Annie M.G. Schmidt