No hay

Sí, we zijn terug op het Spaanse honk. Afgelopen week waren we echter op pad met onze vrienden Paco y Rolando. Zij hadden iets te vieren, wij ook. Waarom zouden we het dan niet een keertje doen in de vorm van een gezamenlijke reis? In Spanje en Nederland waren er al vele uitjes samen maar nog nooit gingen we samen op vakantie. Wij planden de trip door Andalusië, zij zouden ons in hun nieuwe bolide rondrijden. Zo gezegd, zo gedaan. 

We reden rond 10:00 uur weg; dat was weliswaar afgesproken maar je weet het met hen nooit zeker. Een van hen is altijd stipt op tijd, de ander heeft er minder gevoel voor zal ik maar eufemistisch zeggen. De akela en ik stapten achterin, de mannen nestelden zich voorin. De nieuwe auto is als hun uit de kluiten gewassen baby... Al op de eerste dag werd in de cockpit flink gekibbeld. Over meerijden, te hard rijden, te langzaam rijden, over afremmen in de bocht, gebruik van knoppen of juist niet, het bestaande GPS-systeem, de (on)duidelijkheid van de geografische aanwijzingen, de airco. Als ouders die het oneens zijn over de opvoeding van hun kleine (die echt niet zo klein is). 

Als je groot bent, kun je in de loop van de tijd goed parkeren maar die eenvoudige regel werkt niet als je té groot bent voor de meeste garages en parkeerplaatsen. Dan is het precisiewerk. Beide mannen zijn goede chauffeurs, daaraan valt niet te twijfelen. Wij van de meerijders vonden dat geharrewar doorgaans vermakelijk maar het verbaasde ons ook. Wij dachten dat wij de ongekroonde Prinsessen van het Gekissebis zijn maar wij  vallen in het niet bij wat zij doen. (Dat krijg je met twee eigenwijze types in een relatie.)

Ondanks alles reden ze ons gezwind en veilig rond. In vergelijking met hen rijden wij als natte kranten en stoppen overal om foto´s te maken en van het uitzicht te genieten. Zij stoven op onze bestemmingen af. Wij zijn altijd bereid tot een omweg, zij gaan bij voorkeur recht op hun doel af. Als organiserend team stelden wij meer stops voor, eentje van hen wilde wel de ander niet. Als je samen reist, moet je compromissen sluiten. Wij deden dat.  

De geplande reis zou ons langs drie memorabele steden voeren. Andalusië staat onder andere bekend om zijn vele plaatsen met UNESCO-werelderfgoed. Mijn liefje en ik kenden alle bestemmingen reeds van eerdere bezoeken. De eerste koffiestop maakten we halverwege Úbeda, bestemming nummer 1. Er lag een groot waterreservoir dat tevens als uitkijkpunt diende. Het waterpeil was erg laag; tot dusver regende het veel te weinig, vooral in dat deel van Spanje. Dat gaat zijn tol eisen dit jaar. 

Úbeda zou je gemakkelijk over het hoofd kunnen zien maar het is een verborgen juweeltje. Het stadje dateert uit de Moorse tijd (stadswal uit de zesde eeuw) en heeft bijzonderheden uit de Reconquista, de herovering van christelijk Spanje op de Moren in de 13e eeuw. Een andere belangrijke ontwikkeling vond daar plaats in de 16e eeuw toen het onder invloed raakte van de opkomende Renaissance. Er waaiden nieuwe humanistische ideeën uit Italië over, die een grote invloed zouden hebben op de Spaanse architectuur. 

Een van de hoogtepunten is het ‘Hospital de Santiágo’ (1562). We betraden het statige pand met zijn imposante facade met onze klachtjes en keerden er kiplekker en als herboren uit terug! Daarna bezochten we de ‘Sinagoga del Aqua’, onder leiding van een gids. Deze watersinagoge is een van de oudste joodse gebedshuizen van Spanje. Dit gebouw uit de 14^de eeuw werd bij toeval ontdekt tijdens een vastgoedproject in 2007. We aanschouwden de vrouwengallerij, het rituele bad (mikveh), de gebedsruimte, de gescheiden ruimtes voor de koosjere keuken. Op een plein vind je een standbeeld van de bronzen Franco-generaal Saro Marin die kogelgaten in hoofd en torso opliep tijdens de Spaanse burgeroorlog. 

Op de eerste dag van onze reis kregen we de uitspraak ‘No hay’ al te horen, in het eerste het beste restaurant. Iets van de kaart was niet voorradig. Dat zou zo blijven tot aan het een na laatste restaurant dat we op onze trip bezochten. Niet alleen eenvoudige  restaurants maar ook professionele keukens vertoonden na de Semana Santa gaten in hun voorraad. Ook enkele horecapersoneelsleden waren duidelijk aan een korte vakantie toe. Het viel op maar verstoorde de plezier nergens. 

De stad Córdoba, eveneens een bolwerk van UNESCO-werelderfgoed, was de geplande tweede bestemming. Op die route liggen nog twee plaatsen die de moeite van een tussenstop waard zijn, wat ons betreft: Antequera en El Torcal. Dat stelden we dan ook voor. Antequera is de plek van de bijna 6.000 jaar oude Menga-dolmen, de Spaanse hunnebedden. Wij bezochten die plek een aantal jaren geleden maar in 2020 werd daar iets nieuws gevonden. In de richting van de Peña de los Enamorados, een kalkstenen heuvel waarvan het profiel lijkt op dat van een liggend menselijk gezicht, werd een nieuw grafdolmen gevonden die richting het oosten kijkt. Dat was nieuw. Meer dan 95% van de bijna 2.000 megalithische monumenten op het Iberisch schiereiland zijn op de zon gericht maar dit graf is dat juist niet. En El Torcal staat bekend als de pannenkoekenberg van Spanje. Het is een formatie van bizarre kalksteenvormen. Eentje wilde wel, maar de pannenkoekenbakker van de familie niet. Dus we stopten er deze keer niet. (Wij kennen beide locaties van een eerder bezoek aan deze streek.)

Dat mocht de pret evenmin drukken. We reden linea recta naar hoogtepunt Córdoba, waar we voor 16:00 uur kaartjes hadden geboekt voor een bezoek aan de Mezquita, de wereldberoemde moskee annex katholieke kathedraal die bezoekers 12 eeuwen terug in de tijd voert. Die dag was mijn verjaardag dus ik stelde voor te gaan lunchen bij Pepe de la Juderia, een klein maar bijna 100 jaar oud restaurant in de Joodse wijk van de stad. 

Onze vrienden waren erg onder de indruk van deze kerk-moskee-kathedraal. Een kathedraal kent iedereen wel maar eentje gebouwd op Romeinse fundamenten met Visigotische en ruim 1.200 jaar oude moorse elementen is enig in zijn soort in de wereld. Vooral de bijna 800 marmeren zuilen in moorse stijl veranderen een 21^ste eeuws bezoek in een sprookje. Kom er eens om!

Onze laatste bestemming was Málaga, de een na grootste stad en hipste havenstad van Andalusië. Daar hadden wij voor onze vrienden en onszelf onder andere een bezoek aan ‘Museo Picasso’ gepland. Dat mag niet ontbreken in het jaar waarin op menige plek wordt herdacht dat deze Spaanse kunstenaar 50 jaar geleden overleed. Hij werd geboren in Málaga en overleed op hoge leeftijd in Mougines (Zuid-Frankrijk). Na het parkeren van de truck en het inchecken, wandelden we op ons gemak naar het centrum voor een tapaslunch. Die was geweldig bij Illari Vinos & Tapas (vlakbij de kathedraal) en dat was als thuiskomen. Dat restaurant  wordt gerund door vrouwen. 

Vervolgens liepen we naar het museum van de machoman. Picasso was niet erg aardig voor vrouwen maar dat weerhield hem er niet van prachtige kunst te maken van en over zijn muzes. Geen reden tot cancelen, wat mij betreft. Het schilderij ‘La Siesta’ uit 1932 met zijn vrouwelijke rondingen siert de kop van dit blog. Aan het einde van de expositie konden bezoekers zichzelf digitaal vastleggen in zijn atelier. De zwartwit-foto kon je daarna downloaden van internet. Iedereen voor en na ons kon die verleiding evenmin weerstaan. Het was er een drukte van belang. (Stond zeker op TikTok?!)  ‘s Avonds dineerden we in een restaurant dat we kenden van ons vorige bezoek. Het heet Palo Cortado en bevindt zich aan de voet van de kathedraal. Het was net zo goed als toen maar ook hier was niet alles beschikbaar van het menu. Hier klonk de laatste ‘No hay’. 

Terugblikkend, vonden we hotel ‘Palacio de Úbeda’ de leukste pleisterplaats van deze reis. Cava bij binnenkomst, een stoere ridder die ons welkom heette, een kamer als een balzaal met een bad op pootjes middenin de ruimte, een heerlijk ontbijtje. En niet onbelangrijk: een grote, overdekte parkeerplaats voor de kleine. Het bezoek aan de Mezquita van Cordoba was het culturele hoogtepunt en het diner bij Palo Cortado (Málaga) het culinaire toppunt. 

We kijken met elkaar terug op een leuke en gezellige ronde van Zuid-Spanje. Het weer zat mee (dagelijks zonnig maar niet te heet), het gezelschap was uitermate goed, de bolide kwam er zonder schrammetje vanaf. Er zitten bij tenminste drie van ons enkele kilootjes teveel aan maar die zullen weldra weer slinken. In de afgelopen week las ik slechts drie bladzijden op mijn reader; dat diepterecord verbeterde reeds. We meenden gisteren last te hebben van een jetlag en dat is niet onlogisch na al dat laagvliegen. De gekwetste voet van mijn liefje krijgt nu weer wat meer rust. Mijn webalbum kwam eveneens kilo´s foto´s aan (waarvan een aantal van de hand van Roland is). Kijk zelf maar.

De verleiding niet weerstaan

Het is net als het eten van een madeleine voor de Franse schrijver Marcel Proust. Als je er een hapje van neemt, word je teruggekatapulteerd naar je jeugd; ga je terug naar fijne herinneren. Zo´n Proustiaanse ervaring ontstaat als ik mijn  schelpenblouse aantrek. Het  doet mij altijd terugdenken aan verre reizen. Alsof je op een knop drukt. Die blouse is gemaakt van zacht katoen (flanel), ruimzittend en met een design dat mij na aan het hart ligt. Perfect voor een lange vliegreis naar tropische oorden. De blouse hangt nu al drie jaar ongebruikt in de kast omdat we sinds januari 2020 niet meer op reis gingen. Tegenwoordig draag ik het kledingstuk af en toe onder een warme trui. Een grotere tegenstelling is er niet. 

Het grappige is dat mijn liefje en ik afgelopen weekend een wandeling maakten langs de mooi gerenoveerde boulevard van Lo Pagán, zij in haar favoriete reisbroek en ik in die blouse. Zonder dat we het met elkaar afspraken. Haar favoriete reiskledingstuk heeft vele zakken; voor de paspoorten, de boarding passes en de telefoon. We moesten om deze toevalligheid lachen. Later dit jaar hopen we weer op reis te gaan. Reisplannen zijn er altijd, bestemmingen komen en gaan. 

We wandelden naar ons favoriete tapasrestaurant De Tonnetjes. Officieel heet het restaurant ‘Venezuela’ maar omdat die geliefde plek deels is uitgerust met houten biertonnen waaraan barkrukken staan, gaven we het een koosnaam. Toen wij bijna zes jaar geleden naar onze huidige woonplaats verhuisden, deed restauranteigenaar José António ons een tonnetje kado. Dat staat sindsdien in weer en wind op ons terras (met eigen krukken eromheen) en houdt zich naar omstandigheden goed. Binnenkort moet het bovenblad weer worden gelakt. 

Ook dit restaurant hadden we al geruime tijd niet bezocht. Groot was de verbazing dan ook dat er geen tonnetje meer te vinden was! De buitenterrassen waren flink uitgebreid, voorzien van mooie buitententen en modern meubilair. De binnenbar was helaas nog steeds niet open. Toen corona hier wild om zich heen sloeg, sloot men het bargedeelte af en haalde alle krukken weg. Er verscheen een hoog spatscherm langs de gehele bar. Dat is geen plek voor fun meer. 

Voorheen namen wij daar al onze vrienden mee naartoe. Iedereen -op een enkeling na- hield van die plek aan de bar. Men viel voor de gemoedelijke sfeer (op hoogtijdagen op het chaotische af) en de boordevol gestapelde schalen met verse schaal- en schelpdieren. In alle kleuren en maten. We leerden alle mannen in de bediening persoonlijk kennen en maakten altijd een praatje met de eigenaar en mensen van de keukenbrigade. We hadden daar de leukste onmoetingen met wildvreemden. Hangend aan de tapasbar, keuvelend met personeel en buren om ons heen, proefden we van alles. Wij probeerden gerechten uit voor de eerste keer, op verzoek van onbekende Spanjaarden. Zo ontdekten we lokale lekkernijen. Sweet memories.

De eigenaar groette ons weer allerhartelijkst, hij oogde grijzer maar dat geldt waarschijnlijk voor velen van ons. De lange sluiting ging hem niet in de koude kleren zitten. Maar te zien aan de vele nieuwe investeringen die men deed, gaat het hem en zijn bedrijf nog steeds voor de wind. Deze keer at ik wat oesters en een schaaltje van de lekkerste garnalen die er bestaan (quisquillas). Na het lezen van een artikel over ongezonde stoffen in garnalenkoppen (onder andere cadmium) nam ik mij voor er nooit meer eentje uit te zuigen maar ik kon de verleiding niet weerstaan. Zo smaakvol! Bovendien hadden veel garnalen viskuit, zwart en fel oranje van kleur. Als kaviaar. Glaasje bubbels erbij, in prettig gezelschap, het feestje was compleet. 

Vandaag gaan de deelnemende zeilboten aan The Ocean Race beginnen aan etappe 2 van hun race om de wereld. Ze starten op een Kaapverdisch eiland en varen in ruim twee weken naar Kaapstad, de zuidpunt van continent Afrika. Het verslag van etappe 1 volgde ik dagelijks op de voet via de app. 

De jachten zeilden onder bizarre weersomstandigheden over de Middellandse Zee en door de verraderlijke Straat van Gibraltar. Verraderlijk omdat het daar erg smal is, het een van de drukst bevaren waterwegen voor vrachtvervoer is (er gaan momenteel veel tankers met strooizout naar Noord-Europa) en er no go-zones zijn gedefinieerd die strafpunten opleveren als je erin terechtkomt. 

Toen zij daar kruisten, stond er ruim 50 knopen wind in die smalle doorgang. Dat komt neer op windsnelheiden van 90km per uur. Op de Beafortschaal is dat zware storm. Er scheurden drie grootzeilen, zeillatten en een paar stormzeilen. Het grootzeil van Team Viva Mexico was niet meer reparabel. Zij keerden naar de haven van Almería terug en hervatte de race na enkele dagen. (Ze kwamen pas  gisteren in Kaapverdië aan.) Bemanningsleden -doorgaans heuse zeebonken- werden zeeziek. Dat overkwam ook Rosalin Kuiper, aan boord van Team Malizia. Zij vertelde in een hevig schuddend filmpje dat ze voor het eerst van haar leven zeeziek was en geen eten binnenhield. Ook hun On Board Reporter kreeg er last van. 

Niemand sliep op dat traject, zelfs eten was moeilijk. De bemanning is bijna uitsluitend aangewezen op gevriesdroogd voedsel uit vacuüm getrokken zakjes (astronautenvoer) dat wordt opgewarmd met kokend water. Om te voorkomen dat handen verbranden tijdens het inschenken, draagt men in slechte weerscondities speciale handschoenen. Gisteren las ik dat skipper Boris Herrmann (Team Malizia) etappe 2 naar Kaapstad aan zich voorbij moet laten gaan. Hij kreeg kokend water op zijn voet tijdens een uit de hand gelopen voedersessie in slecht weer. Die wond moet eerst genezen voordat hij aan etappe 3 kan beginnen. Hij gaat ervan uit dat hij in Kaapstad het roer weer kan overnemen. 

In NRC stond een uitgebreid interview met Rosalin Kuiper, ook lid van Team Malizia. Zij is co-schipper en verantwoordelijk voor alle techniek aan boord. Dat doet ze niet in haar eentje. Aan land wordt ze bijgestaan door een team van 40 technici. Hun kennis is nodig om deze boot te varen. 

Het leven aan boord van een IMOCA 60-boot is loeizwaar. Door de hoge snelheid waarmee de zeilboot over de golven gaat, knallen de bemanningsleden op en neer. Omdat de boot van carbon is voelen ze continu vibratie. Het gefluit van de wind langs de kiel klinkt “alsof er 24 uur per dag naast je een baby ligt te gillen”. 

Hier staat geen mens maar een computer aan het roer. Die stuurt beter maar tegelijkertijd onnatuurlijker dan een mens. Je kunt aan boord niet aanvoelen wat er komt, staat continu op scherp omdat er iets onverwachts kan gebeuren. Daardoor worden heel andere delen van de hersenen gebruikt.

De zeilers zitten 90% van de tijd aan boord in een cockpit met ramen rondom. Buiten zitten is levensgevaarlijk, daarvoor gaat het te hard. “Je gaat ook niet met 60 kilometer per uur op de motorkap van je auto zitten”, aldus Kuiper. Alle promotiefilmpjes waarop bemanningsleden aan dek of zelfs in de mast zitten,  zijn voor de show. Bij manoeuvres, als een zeil moet worden gewisseld of als er iets kapot gaat, wordt de boot benedenwinds gelegd, zodat de zeilers veilig aan dek kunnen. Daarna duiken ze weer de cockpit in en spuit de automatische piloot ze weer vooruit. 

Tja. Waar is de romantiek gebleven? Naar het vaantje staren in de top van de mast om te zien hoe de wind blaast? Zittend aan boord, kop in de wind? 

Er is nauwelijks privacy aan boord, poepen doet ze in een emmer waar de collega´s bij zijn. (Op een van de filmpjes van de race was -per ongeluk?- een blauw emmertje met racestrepen te zien... Er werd snel weggezoomd maar het werd er niet uit geedit.) Ik vroeg mij af hoe vrouwen aan boord omgaan met hun maandelijkse cyclus. Dat vergat ik te vragen aan de ouders van Laura van Veen bij de start van de race in Alicante. (Zij vaart mee aan boord van VO65-jacht van Team Jajo.) Dat had ik op een of andere manier wel ter sprake willen brengen. 

Ik dook in de materie en vond een informatief filmpje op YouTube van jonge vrouwen die al jarenlang op een zeilboot rond de wereld varen. Zij legden uit hoe een menstruatiecup werkt en wat IUD is (Intra-Uteriene Devices). Zelf denk ik dat de meeste vrouwen die aan The Ocean Race meedoen, zo´n IUD gebruiken. Niet als anticonceptiemiddel (er is geen privacy aan boord, weet je wel) maar om een paar maanden van menstruatiegedoe af te zijn. 

Aan boord aan- en uitkleden doen de zeilers alleen als de weersomstandigheden dat toelaten, anders slapen ze in hun thermokleren. Slapen doen de zeilers sowieso vastgesnoerd in een bunk zodat ze niet tegen de kajuitwand worden gekatapulteerd. Ze slapen bovendien met noise cancelling oordopjes in. Met een beetje geluk doen ze dat drie uur per dag. De crew wisselt elkaar af in tweetallen, in diensten van vier uur. Langer is simpelweg onverantwoord. En als je overboord valt, is er een kans van 90% dat je het niet overleeft

Ter voorbereiding op al die beproevingen stonden Kuiper en haar collega´s maandenlang in de gym, vijf dagen per week. Hun trainingsschema bestond uit oefeningen voor rompstabiliteit -om hun rug aan te sterken- en om hun nek steviger te maken; alles om de klappen van de boot goed te kunnen opvangen. Ze trainden tevens op kracht want ze moeten regelmatig sjouwen met zeilen. Aan boord zijn acht verschillende soorten zeilen, variërend in gewicht van 40 tot 90 kilo. In totaal is er voor ongeveer 800 kilo zeil aan boord. Telkens als de koers wordt gewijzigd, moeten die zeilen worden verplaatst. Vaart het team over bakboord dan moeten de ongebruikte zeilen naar stuurboord worden geplaatste en andersom. 

Ik las dit artikel met stijgende verbazing. Op enig moment zegt Kuiper “ik denk dat je zo’n 80% van de tijd wenst dat je niet aan boord bent”. Waarom doet iemand dan mee aan zoiets? Omdat het een lang gekoesterde droom is en zij, Rosalin, aan zichzelf wil bewijzen dat ze dit kan. Dat lijkt mij een goede blogafsluiter. 

Als couch potato ga ik haar verrichtingen en die van collega´s weer nauwgezet volgen op het volgende traject van hun spannende reis rond de wereld. Toch een beetje zelf op pad!

Varia culinaria

We gingen onlangs boodschappen doen bij een grote internationale supermarkt maar moesten eerst iets kleins eten. Shoppen op een bijna lege maag is niet aanbevolen. We kwamen terug van een afspraak met onze gestor in onze voormalige woonplaats. In de buurt zit al jarenlang een Belgische lunchroom die we tot dan toe nooit bezochten. Nu besloten we daar snel iets te nuttigen en dan onze route te vervolgen. Een Belgische jongeman bracht  ons de lunchkaart. Mijn oog viel op een gerecht dat ik niet eerder aantrof in Spanje. Je kunt het geen guilty pleasure noemen want ik had het al minstens 50 jaar niet gegeten. Ik houd niet van witbrood en niet van afvalvlees maar toch bestelde ik een broodje frikandel speciaal! De snack is een Hollandse uitvinding en daar al 70 jaar verkrijgbaar. Er zijn veel broodjes aap over de frikandel. Dat het zou bestaan uit koeienogen of -uiers en ander derderangsvlees. Het is geen geheim dat de frikandel (of frikadel) merendeels uit separatorvlees bestaat, de laatste restjes vlees aan een karkas. 

Ik keek mijn ogen uit toen het broodje voor mijn neus werd gezet. Mijn eerste gedachte was dat het leek op de Sarko van Exit International... maar hopelijk minder dodelijk. Zo vervreemdend als het eruitzag met die paarse bovenlaag, zo lekker smaakte het. Ik denk dat ik wel een paar seconden met mijn ogen dicht heb zitten kauwen van genot. Mijn liefje bestelde iets anders en vroeg of ik iets van haar wilde proeven. Nee, zeker niet. Ik was veel te bang dat zij dan een hapje van mijn freak wilde nemen. Delen is leuk maar nu even niet. Deze was helemaal van mij. Zelfs het laatste kloddertje saus likte ik gretig van het bord. Schoon op! Daarvoor kom ik nog wel een keer terug, vrees ik. 

Laatst gingen we lunchen met vriend Frans, die je als regelmatige lezer ook kent als Paco. We stelden voor naar Beach Club Kinita te rijden in de provincie Murcia. Hij kende de plek nog niet en wij vinden het een prettige horecalocatie met een leuke kaart. Het had de avond en nacht daarvoor flink geregend dus er stonden diepe plassen in de weg ernaartoe. Deze club is gelegen aan de Mar Menor, naast een camping en tegenover het militaire vliegveld. De toegang is deels ongeplaveid dus we hobbelden en laveerden naar onze bestemming. Eenmaal op het terras bleek er geen plek voor ons te zijn: alle tafels waren gereserveerd. Het was nog maar 13:00 uur en daarover maakte ik een opmerking tegen de Spaanse gerant. Was dat niet wat vroeg om dan te stellen dat er geen plek voor ons is? Zouden we dan klaar zijn met de lunch om drie uur? Vroeg hij. Wij dachten wel. We mochten plaats nemen. Dat een mondje Spaans spreken iets oplevert, concludeerden we toen de Hollanders na ons werden weggestuurd. 

Mijn liefje is een grote croquetas-fan, of het nu de Nederlandse of de Spaanse variant betreft. Die van Kinita zijn gemaakt van rabo de torro (ossenstaart) en zijn van zeer degelijk formaat. Daarmee wilden we beginnen: twee voor Paco en wij ieder eentje. We gingen immers nog een tweede gerecht kiezen. 

De jongedame die ons bediende, kwam even later met een bord met vier ballen uit de keuken gestoven. Pigs in Space, daar kwamen ze aangevlogen! Ze wilde ze met een zwierig gebaar op tafel zetten toen er eentje losschoot van de truffelmayonaise -die eronder en er bovenop zit- en landde in het glas rode wijn van mijn liefje. Hole in One! De ene associatie was nog gekker dan de andere. De serveerster sloeg de handen voor haar gezicht... De wijn was over de rand van het glas geklotst en vernielde het damasten tafelkleed. Wij barstten in lachen uit en dat haalde de kou uit de lucht. Het voorval leidde ook tot nogal wat hilariteit bij andere gasten op het terras. Ik ken mensen die kwaad zouden zijn opgestaan en er nooit meer waren teruggekeerd maar gelukkig zitten wij anders in elkaar. We zagen de humor ervan in. Ik moest vooral gniffelen om het precisiewerk bij de lancering van deze vleesbom. Het bordje met de allenige bitterballen ging terug naar de keuken. Er kwam een nieuwe serveerronde en een schoon wijnglas, geen nieuw tafelkleed.

Voor Paco kookte ik een nieuw hoofdgerecht op zijn bonte avond. Dat is ritueel bij ons op de avond voor vertrek. Wat inmiddels ook ritueel is, is dat hij knoeit op ons tafelkleed (welke er dan ook ligt). Een vlek noemen we tegenwoordig plagend 'een Fransje'. 

Het gerecht werd bedacht door de Britse chef Colin McGurran, een bekende tv-kok en restauranteigenaar in Lincolnshire. Hij heeft daar tevens een grote moestuin en een boerderij voor eigen productie. Het gerecht dat ik namaakte is knapperig varkensvlees (buikspek of varkenspoot) met geroosterde verse ananas, ananassalsa met verse koriander en satésaus met heel veel specerijen en kokosmelk. Zelf voegde ik nog wat gegrillde prei toe aan de dish. Er-rug lekker, al zeg ik het zelf. Er zijn vrienden die niet van varkensvlees houden maar wij eten het van snuit tot staart (zij het in kleine porties). Ik ga onze gezellige vrienden missen. Om zakelijke redenen keren zij voorlopig niet terug naar hun vakantiehuis in Spanje. 

We vorderen goed in deze jaargang van Masterchef Australia. Ik zit dagelijks aan de buis gekluisterd als er niets tussenkomt (een etentje of zo). Als er niet rechtstreeks kan worden gekeken, kijk ik de volgende middag terug. Je bent fan van het programma of niet! Van de 24 kandidaten die aan seizoen 2022 begonnen, vielen er inmiddels tien af: zes fans (amateurkoks) en vier favorieten (eerdere kandidaten in de Masterchef-keuken). 

Mijn favoriete Fan is Harry Tomlinson, een barista uit Victoria die een ster is in het bereiden van groentegerechten. Ze heeft creativiteit en is een meid met (bitter)ballen. Haar oorspronkelijke naam was Caitlin. Als jong meisje werd ze vaak gepest op school omdat ze groot van postuur is. Dat maakte haar onzeker over wie ze was. Nadat ze haar meisjesnaam veranderde in Harry vielen dingen steeds vaker op hun plaats. Op haar 19de verhuisde ze naar Londen maar inmiddels woont ze weer in Melbourne. Een van haar culinaire dromen is om in de voetsporen te treden van culinair recensent Melissa Leong (Mel), een van de juryleden van dit jaar.

Onder de Favorieten vielen Minoli de Silva en Sashi Chelia intussen af, tot mijn spijt. Ik las dat zij onlangs een restaurant met moderne Sri Lankaanse gerechten opende in Darwin. Dat adres gaat op mijn reiswensenlijstje! Sashi, winnaar van 2018, vertelde dat hij zich intussen meer zakenman dan kok voelde maar dat veranderde de deelname aan deze jaargang. Zijn restaurant Gaja by Sashi is gevestigd in Adelaide en later dit jaar opent hij een restaurant in Chennai, Zuid-India. Zijn keuken wordt beïnvloed door Singaporese, Maleise en Indiase smaken. Binnenkort verschijnt ook zijn eerste kookboek, getiteld 'Kampong Boy'. Hun vertrek nam een flinke hap uit de Aziatische gerechten die in het programma worden gekookt. 

Mijn favoriet in de groep Favorieten is Billie. Eigenlijk is zij de favoriet van mijn liefje want zij sprak als eerste uit dat ze denkt dat Billie gaat winnen dit jaar. Ze is de stille kracht van de groep, met een bescheiden uitstraling. Mooi mens. De grote favoriet van meekijkende vriendin Bernadette in Nederland -net zo'n fan van het programma als ik- is de innemende Tommy Pham met Vietnamese roots alhoewel ook zij fan is van Billie. Who doesn’t love Billie? (Het is dan ook 'onze' Billie!)

Billie McKay was de winnares van 2015. Destijds kreeg zij na de finale de uitnodiging van de Britse chefkok Heston Blumental om te komen werken in zijn (3) Michelinsterrenrestaurant 'The Fat Duck'. Dat krijg je niet zomaar voor elkaar, dan heb je heel wat in je mars. Toen wij jaren daarvoor in Engeland woonden, gingen we er een aantal keren dineren. Ik heb geen idee wat Billie daarna deed. Zij komt uit New South Wales waar haar familie een melkveeboerderij heeft, zo las ik in een Australische voorpresentatie. Sinds haar terugkeer uit Engeland legt zij zich vooral toe op het maken van kazen. 

Bijna elke keer dat er iemand afvalt, leidt dat tot een tranendal in Huize Barefoot. Dan zitten we met een doos papieren zakdoeken tussen ons in op de bank te snotteren. Het mooie van deze jaargang is dat iedereen een concurrent van elkaar is maar dat er geen enkele onderlinge animositeit lijkt te bestaan. Dat is uniek. 

Wat ik erg leuk vind aan deze jaargang zijn de creatieve uitdagingen die het productieteam weer wist te bedenken. Never a dull moment! Als je denkt dat je alles al eens heb gezien, sta je weer verbaasd. Een Mystery Box waarin een zwevende wolk zat (kandidaten moesten daarna hun beste rainy day-gerecht maken), of eentje waaruit een Airfryer tevoorschijn kwam. Geen kandidaat wist hoe je dat apparaat moest gebruiken. Het leverde verrassende gerechten op. Of een smaaktest op basis van een wal met uitsluitend groene groenten en kruiden waarmee daarna mocht worden gekookt door de personen die goed raadden. Zo konden ze een gooi doen naar immuniteit. Sommige van hen gingen alsnog in de fout omdat ze een groente kozen die wel groen was maar niet in de wal verstopt zat. En heel veel andere noviteiten en verrassingen. Dit programma is een aanrader voor amateurkoks en de Australia lovers, al is het geen kijkcijferkanon (meer). I don't care. 

 

Gerechten uit de wereldkeuken

Illustratie: Thomas Nondh Jansen

Het is alweer lang geleden dat ik voor het laatst blogde over koken. Dat neemt niet weg dat het (bijna) elke dag gebeurde in Huize Barefoot. We bereidden gerechten voor uit bestaande en nieuwe kookboeken, uit het hoofd en de losse pols. We varieerden op bestaande thema´s, onder andere met seizoensproducten als de Spaanse witte asperges uit Navarra. Naast de traditionele versie met ham en eieren maakte ik een versie met gepofte knoflook (geprakt in de botersaus) en knapperig spek. Ook kochten we onlangs een grote zak Panko; dit is Japans broodkruim waarmee je gerechten knapperig maakt. Je kunt het toepassen op groenten, vlees & vis. Eerst bestuif je een ingrediënt met bloem, dan met geklopt ei en tenslotte dep je het in de panko. Het voegt meer toe dan gewoon broodkruim. 

In de afgelopen periode deden gulle gevers ons twee kookboeken kado. Ze hopen er een graantje van mee te pikken en daarin geef ik ze geen ongelijk. Er is weinig leuker dan koken voor vrienden die, net als wij, houden van culinaire uitstapjes op het bord. 

Het ene boek heet ‘Verrukkelijk Rome’ en staat bol van de authentieke hedendaagse Italiaanse gerechten, het andere is getiteld ‘OTK’, Ottolenghi's Test Kitchen. Dat zijn veel keukens in één keuken! Het Italiaanse receptenboek is van de in Rome geboren en getogen culinair recensente en food blogger Eleonora Galasso. Na jarenlang te hebben gewerkt als journaliste opende zij in 2010 de deuren van een ondergronds restaurant in het kloppend hart van de hoofdstad. Dat herhaalde ze daarna in Londen en Parijs. Uit dit smeuïge boek bereidde ik inmiddels de rustieke hartige taart met (verse) artisjok, erwten en ham, citroen (uit eigen tuin!) gevuld met tonijncrème, krokante lamskoteletjes met bloemkool en een hartige aardappel-sinaasappeltaart, gegratineerde penne uit Campolattaro, kip op Romeinse wijze met paprika, gestoofde artisjokken op Romeinse manier. Galasso inspireerde mij weer bruschetta´s te maken als voorgerecht bij een Italiaanse maaltijd. Als eerstvolgende gerecht staat witte visfilet (zeeduivel of anders) op het menu; met citroen, venkel en snijbonen, in een dressing van walnoot en mango. De vis moet nog worden gekocht, de rest ligt te wachten in koelkast en voorraadkast.

De Israëlische chef en kookboekenschrijver Yotam Ottolenghi stelde met zijn team het OTK-boek samen, voor vernieuwende gerechten uit de voorraadkast. Dat is een trend die ik reeds bij anderen bespeurde, onder andere bij zijn Nederlandse collega Yvette van Boven. Ook haar leuke boek ‘Van Bovens Leftovers’ draait hierom. Ottolenghi's gerechten zijn bewerkelijker dan die van Van Boven maar het resultaat mag er zijn als je van de gerechten uit het Midden-Oosten met een twist houdt. Zijn super-de-luxe aardappelsalade bereidde ik als eerste. Dit is een variant op de klassieke Iraanse aardappelsalade, zo las ik in het boek. In dit geval gaat het om aardappelpuree vermengd met geraspte gekookte eieren, en mayonaise-joghurt-citroensap. Daar bovenop strooi je fijngehakte augurken, bieslook, dragon, korianderzaad, sesamzaad, chilivlokken, zout en peper. In het oorspronkelijke gerecht zitten ook erwten. Deze peulvrucht is wereldwijd aan een opmars bezig. Mijn liefje, potato head bij uitstek, vond het heerlijk maar die kun je 's nachts wakker maken voor elke aardappelsalade. Het zijn twee inspirerende kookboeken voor de kookliefhebber.   

Vorige week kwam de van origine Asturische chef-kok José Andrés weer in de publiciteit. Deze geboren Spanjaard woont en werkt in de Verenigde Staten. Vorig jaar blogde ik voor het eerst over hem. José Ramón Andrés Puerta (1969) zoals zijn volledige neem is, ging als jongeling naar een kookschool in Barcelona en werd daarna leerling in restaurant elBulli. De wereldberoemde chef van dat sterrenrestaurant, Ferran Adrià, was destijds zijn mentor. Als 18-jarige emigreerde Andrés naar de VS met 50 Amerikaanse dollars op zak. Hij is inmiddels genaturaliseerd Amerikaan, bezit 30 restaurants en doet wereldwijd aan goede doelen. Zo is hij oprichter van World Central Kitchen, een non-profitorganisatie die zich inzet voor de bestrijding van honger bij wereldwijde natuurrampen. (Hij krijgt het steeds drukker!) Deze chef veranderde recent de naam van Russische salade op de menukaarten van al zijn restaurants. Die salade kennen we hier als ensaladilla rusa (in Nederland als huzarensalade). Voortaan heet die bij hem Salade Kiev of Oekraïnse salade. 

Wij maakten daarna een ommetje in de eigen woonwijk en streken neer bij Claudia voor een tapa en een drankje. Haar grootmoeder, moeder en zij beheren al jarenlang het familierestaurant Mediterráneo. Toen ik een ensaladilla ukraína bestelde, keek ze mij met grote ogen aan. Die had ze niet op de kaart staan... “Jawel”, zei ik met een knipoog, “die tapa noemden we vroeger ensaladilla rusa!” Ze kon erom lachen. Die oude-vertrouwde variant heeft ze wèl op de kaart. En hoe! Haar grootmoeder maakt deze salade al haar hele leven en dat proef je. Mijn liefje bestelt er doorgaans eentje zonder ansjovis, ikzelf wil er graag eentje mèt. In de wandelgang worden die hier ‘bicicleta’ en ‘marinera’ genoemd. 

Onlangs werd de Top50 van beste restaurants ter wereld geopenbaard. Drie ervan zijn gevestigd in Colombia. Ook de beste vrouwelijke kok ter wereld komt daar vandaan. Ze heet Leonor Espinosa (1963), werd geboren in de stad Cartagena de Indias (op de lijst van UNESCO-Werelderfgoed), studeerde Economie en zat op de Kunstacademie. Espinosa is niet opgeleid tot kok, leerde zichzelf koken, vond haar creativiteit tussen de potten en pannen en opende haar eerste restaurant in 2007 in hoofdstad Bogotá. 

Het concept van Espinosa's restaurant ‘LEO’, een verantwoorde, circulaire en duurzame keuken die ze zelf ‘cycle biome’ noemt, begon daar 15 jaar geleden. Ze besloot naar alle uithoeken van haar land te reizen om de geheimen van de lokale gastronomie te ontdekken. Zo vond ze inspiratie, voorouderlijke technieken en inheemse ingrediënten. Die komen uit het Amazonegebied, het Andes-gebergte,  de oceaan en zee. In 2017 werd Espinosa verkozen tot beste kok van Latijns-Amerika en nu stapt zij dus het wereldtoneel op.

Met haar dochter Laura Hernández Espinosa richtte ze tevens een non-profitorganisatie op, genaamd  ‘FUNLEO’, waarmee ze inheemse gemeenschappen ondersteunen. Ze verzorgden meer dan 120 creatieve gastronomie workshops/laboratoria gericht op culinaire innovatie, ontwikkeling van culinaire producten en verbetering van voeding in kwetsbare gemeenschappen, voornamelijk landelijke, inheemse en Afro-afstammelingen. Ze organiseerden 26 workshops gericht op duurzame landbouwpraktijken, voornamelijk voor jongeren en kinderen en vormden meer dan 90 commerciële allianties tussen kleine producenten en restaurants in Bogotá. Door deze allianties steeg het gemiddelde inkomen van de betrokken gezinnen sinds 2008 met 30-50%. In 2017 ontving Espinosa de Baskische Culinaire Wereldprijs voor haar innovatieve werk met deze fundatie. We sloegen adres van het restaurant op (in de wijk Chapinero van de Colombiaanse hoofdstad).

Het is extra interessant omdat we achter de schermen bezig zijn met voorbereidingen voor een eventuele overwintering in Colombia. De pandemie onderbrak deze jaarlijkse reisgewoonte maar we pakken die draad aan het einde van dit jaar graag weer op. We zouden een tijdje willen verblijven in Bogotá en daarna aan een langzame rondreis door het land willen beginnen. Naar het zuiden en naar Medellín met openbaar vervoer. Dan vliegend naar Cartagena de Indias in het hoge noorden om vervolgens nog even aan Colombia´s Caribische kust te blijven hangen. Het plan is pril en kan nog door van alles afketsen. (Een nieuwe coronavariant niet in de laatste plaats...) Er zijn momenteel presidentiële verkiezingen in het land en die maken de spanningen voelbaar. Bovendien was er onlangs nog een gewapende actie in een deel van het land door een beruchte drugsbende. We zien wel. We zullen ook aan een Plan B werken. Maar als we er gaan overwinteren, gaan we zeker vroegtijdig reserveren in de Sala de Leo!

Komen en gaan (aflevering 1)

Een nieuwe storm trok onlangs over het land. Deze heet Evelyn en ontwikkelde superkracht boven de Atlantische oceaan. Het stabiele weer en de lekkere temperaturen van afgelopen weekend veranderden in de loop van deze week. Evelyn voerde een daling van de temperatuur en ovevloedige regen met zich mee. Paasprocessies in Torrevieja, Murcia en elders in het land werden opgeschort. Een van de belangrijkste processies in Sevilla werd definitief afgeblazen, met huilende burgers tot gevolg... Na twee coronajaren hoopte men weer te kunnen. Dit jaar was het de schuld van Evelyn. Men voelt zich daar door de kat èn de hond gebeten! Door deze storm ontstonden ook weer metershoge golven en een zekere mate van Saharastof zal terugkeren al wordt eraan getwijfeld of het hele land weer oranje zal kleuren. En alsof dat niet genoeg is, ervoer ik vanmorgen, net voor het opstaan, ook nog een korte trilling van de aardkloot. Het bleek te gaan om een zeebeving van 2.1 op 30 km diepte in de Straat van Gibraltar. Ver weg maar ik voelde het! Dit weekend wordt het naar verwachting ouderwets mooi. 

We liepen laatst over de wandelboulevard langs het strand toen mijn oog viel op bedrijvigheid bij ‘El Varadero’, de vermaledijde horeca aan het strand van Las Higuericas. Ik noem het zo omdat er weinig tot niets deugt aan die locatie. Er stonden twee politie-agenten en andere personen. Het leek alsof de horecagedeelte en de sportvelden werden ontmanteld. De verkleedhokken langs de sportvelden waren al weg; het geheel zag er nogal desolaat uit. Snuf & Snuitje bleven staan en namen foto´s. We herkenden de eigen burgemeester, José María Pérez Sánchez. 

Niet veel later las mijn liefje een relevant artikel in de Spaanse online versie van dagblad ‘Información’. Daaruit bleek dat de gemeenteraad goedkeuring kreeg van de rechtbank om de concessie in te trekken. Het bedrijf dat de gemeentegrond en de faciliteiten exploiteerde (Pinatar Arena) had niet voldaan aan de doelstelling van recreatieve sportactiviteiten die in het bestek was vastgelegd. 

In 2019 werden in onze woonplaats gemeentelijke verkiezingen gehouden. De destijds zittende burgemeester Ignacio Ramos (PSOE) moest het veld ruimen en werd opgevolgd door Pérez Sánchez (PP). Ik ontmoette Ramos tweemaal in persoon; deze ex-politieman leek mij een correcte en aimabele man. De concessie voor de bouw, exploitatie en beheer van recreatieve sportfaciliteit El Varadero werd in mei 2018 toegekend aan Pinatar Arena Voetbalcentrum S.L. voor een periode van 40 jaar, tegen een vergoeding van €26.955,24 per jaar. 40 jaar?! Over die periode zou de concessiehouder ook nog ruim 1 miljoen euro ontvangen?! Toen zwaaide Ramos nog de scepter. Hij of iemand van zijn bestuur zal zeker nauw zijn betrokken bij deze deal. Pinatar Arena beheert en exploiteert  al jarenlang sportactiviteiten net over de provinciegrens, aan Murciaanse zijde. De eigenaar is een gewezen sport- en zakenman uit Madrid. 

Na de opening van El Varadero (sportvelden en horeca) in 2019 blogde ik er voor de eerste keer over. Mijn liefje en ik waren aanvankelijk niet erg enthousiast toen er een pand werd opgetrokken pal langs ‘onze’ duinrand. Waarom juist daar? Op minder dan 100 meter van de zee? Een fraaie, rustige plek, broedgebied voor vogels en andere dieren. Destijds gaven we zakenman Sánchez van Pinatar Arena het voordeel van de twijfel. Als er door het publiek dan maar flink zou worden gesport en er mooie zomerse hapjes en drankjes zouden worden geserveerd in het restaurant. Daarmee zou het bedrijf zijn publieke waarde binnen onze stadsgrens kunnen betuigen. 

Het pakte anders uit. In de eerste weken na opening was er af en toe nog een binnen- of buitenlandse sportploeg op locatie te vinden maar die sportvelden raakten snel door gras en onkruid overwoekerd. Sinds de pandemie dienden ze als parkeerplaats voor gasten die hun auto nergens anders kwijt kunnen, vanwege het ontmoedigingsbeleid van het gemeentelijke bestuur. De horecalocatie liep evenmin goed als je de online recensies mocht geloven: veel te duur, niet lekker, abominabele bediening, arrogant personeel met nauwelijks relevante werkervaring en zero aandacht voor klanten.

In augustus 2020 kwam El Varadero negatief in het nieuws. Een grote groep mensen vierde daar -tegen de coronaregels in- een feestje en tijdens dat bacchanaal raakte tenminste 21 personen met het virus besmet. Alle gasten kwamen uit de provincie Murcia. Daar was kort ervoor, vanwege het toenemend aantal besmettingen, afgekondigd dat er binnens- en buitenshuis geen gezelschappen van meer dan zes personen meer mochten samenkomen. Mogen ze het niet meer in hun eigen provincie doen, stappen ze de grens over en deden het bij ons. Ik was laaiend! 

Dat verhaal kreeg nog een flinke staart. In diezelfde maand zette het restaurant een communiqué op de eigen Facebook-pagina. Ze hadden de deuren direct vrijwillig gesloten na constatering van de besmetting. Al hun medewerkers werden negatief getest dus de haard moest ergens anders liggen. Niet lang daarna kwamen de eerste verontwaardigde reacties uit het Spaanse publiek. Iemand stelde dat al aan het begin van die maand een serveerster van dit restaurant (de bar) positief testte op covid. Tóen had het management de deuren per omgaande moeten sluiten. Bovendien werd door verschillende lokalo´s gesteld dat de regels in deze horecagelegenheid absoluut niet werden nageleefd. Destijds wenste ik de eigenaar van El Varadero weinig goeds toe. Zelf dacht ik aan een geldboete van €60.000 (de toen geldende boete) en de definitieve sluiting van het lokaal. Welnu, daar moest ik ietsje langer op wachten...

In september 2021 startte de gemeenteraad een procedure om de gemeentelijke concessie te ontbinden vanwege het niet voldoen aan de uitvoering van het basisproject en aan de uitvoering van de concessie binnen het bestek en de, in het bestek gestelde termijn. De Juridische Adviesraad van de Valenciaanse regio deed die uitspraak. De rechtbank in Orihuela (stad) dagvaardde vorig jaar ex-burgemeester Ignacio Ramos en drie gemeente-ambtenaren om te onderzoeken of de deal in 2018 überhaupt in goede orde was verlopen. En wat was er precies tussen partijen vastgelegd? Over nadere beschuldigingen aan Ramos heb ik nooit meer iets gelezen. Voor hem liep dat kennelijk met een sisser af. Dat kon niet worden gezegd over de concessiehouder, die deed geenszins wat was afgesproken. 

De gemeenteraad stemde op 1 maart van dit jaar in met het beëindigen van die openbare concessie en eiste de kosteloze teruggave van gemeentegrond en opstallen aan de gemeente. Bovendien stelde men dat de vergoeding als gevolg van de vroegtijdige beëindiging van het contract wegens verwijtbare schending niet langer passend was aan Pinatar Arena. De ontruiming kon doorgaan. De concessiehouder ging nog in beroep tegen dat besluit maar dat werd op 29 maart jongstleden afgewezen. De personen die we zagen staan, waren hoogstwaarschijnlijk de vertegenwoordiger van de concessiehouder (een kleine, gedrongen man), de burgemeester en de secretaris-generaal van de gemeenteraad. Opgeruimd staat netjes!

De volgende gemeentelijke verkiezingen zullen in 2023 plaatsvinden. Geen idee of dit sportterrein dan nog bestaat.

Over de kook

Vanwege aanhoudende hitte hielden we het dit zomerseizoen relatief simpel in de keuken van Huize Barefoot. Saté en groentenspiezen van de grill, lamsburgers met bietensla, aardappelsalade van Ferràn Adría, gebakken aardappelen met een visje (ja, we eten toch weer vis), salmorejo, salade van Raftomaten, quiches, bonenschotel, empanadas (met kaas, kip of tonijn), vitello tonato, steak tartare, rösti, champignonragout. En heel veel salades met seizoensfruit. Zomers fris en gemakkelijk.

We vervielen niet voortdurend in herhaling, er werd ook volop geëxperimenteerd. Vooral gerechten uit de Volkskeuken bleken een bron van inspiratie: kip met verse pruimensaus, cepavcici met ajvar (kruidige worstjes met paprika- en auberginepuree), wraps met avocado, salade van meloen met geschaafde venkel en blauwe kaas, eitje-preitje op andere wijze, gratin van courgette, pastasalade met groene groenten en ansjovisdressing en meer, veel meer. Vaak van chef en kookboekenschrijver Yvette van Boven. Stuk voor stuk eenvoudig te maken en heerlijk! 

Ook buitenshuis bezochten we oude favorieten. In goed gezelschap aten we paëlla met zeevruchten bij ‘Chiringuito Ramón’, met de voetjes in het zand. Het is onze favoriete lokale Spaanse strandtent, die van Playa de las Higuericas verhuisde naar een strand iets verderop gelegen (tegenover de haven van Torre). Dat vonden we jammer want voorheen zegen we daar bijna dagelijks neer voor een drankje en een tapa, na het zwemmen. Nu nemen we de fiets om er te komen. Het is nog steeds de onderneming waard. De goedgevulde paëlla smaakte als vanouds; dezelfde dames als voorheen staan er in de keuken.

‘The Fish Bowl’ (Dehesa de Campoamor), een andere favoriet, onderging een dramatische wijziging. Het restaurant van eigenaar-chef Peter Fisher kwam in andere handen. Peter keert terug naar Ierland, waar zijn vrouw en dochtertje Olivia reeds verblijven. Door corona en de geboorte van zijn kind besloot hij zijn carrière en zijn verblijf in Spanje te beeïndigen en terug te keren naar zijn roots, op zoek naar ander werk. Hij zei klaar te zijn met het hectische restaurantleven. De laatste keer dat we deze vissenkom bezochten, was de teruggang in smaken en presentatie al goed te merken. Wij schrokken van de snelheid van de verandering (die was te voorzien) en zijn sindsdien niet geweest. We gaan het waarschijnlijk nog wel een keer uitproberen maar ik houd mijn hart vast…

We ontdekten nieuwe plekken voor lunch of diner. Nieuw voor ons zijn onder andere ‘Beachclub Kinita’, ‘Restaurante La Tartana’ en ‘Massies’. Ze hebben allemaal hun eigen sfeer en kwaliteit. Restaurant Kinita ligt aan de Mar Menor (Los Alcázares, provincie Murcia). De locatie is interessant: aan de voorzijde zee, aan de zijkant de camping van Mar Menor en aan de achterkant de militaire luchthaven. Het is er trendy qua aankleding en je zit er goed. Met een boeiende kaart, prachtige wijnen en aardig personeel. Men serveert er fusion food: typische Spaanse gerechten, vermengd met andere invloeden. Op het menu staan gerechten met tonijn, octopus en garnalen maar ook vleesgerechten. Mijn liefje at er likkebaardend lekkere bitterballen van ossenstaart (rabo de torro) en een kleurrijke, verrassende salade!

La Tartana is een stemmig Spaans restaurant in het hart van Cartagena-stad (eveneens Murcia). We kwamen er terecht na een bezoek aan museum ARQVA. We kennen de horeca in het stadscentrum maar een aantal favoriete restaurants overleefde de coronacrisis niet. Toen we hier voor de lunch neerzegen was het nog tamelijk stil maar de ruimte vulde zich snel. Een goede plek voor smulpapen! Typisch Spaanse voorgerechten als huisgemaakte kroketjes en marinera gourmet de la casa waren voortreffelijk. Mijn liefje bestelde daarna een gedurfd hoofdgerecht: steak tartare. Van dit rauwe vleesgerecht maakte zij tot nu toe de lekkerste aller tijden. Tartana´s variant was goed maar minder smakelijk dan de hare. Mooie wijnkaart, professionele bediening. We komen er graag terug, met of zonder vrienden.

En what about Massies? Dit is een eenvoudig restaurant in onze woonwijk. We gaan er te voet heen. Geen bijzonder uitzicht, al waait doorgaans een frisse oostenwind langs het buitenterras. We eten daar tijdens deze zomerweken wekelijks -op vrijdag- de lekkerste fish & chips van de omgeving. Dat is sowieso een grote favoriet van mijn liefje maar ook ik kan hun versie waarderen. Eigenaar Simon rijdt elke vrijdagochtend voor het ochtendgloren naar de visafslag van Alicante om er zijn hoofdgerecht van de dag te halen. Hij is een vriendelijke gastheer die zijn klanten in alles tegemoet wenst te komen. Zijn capabele vrouw staat in de keuken. De vis (kabeljauw) is übervers, met een dun maar zeer smakelijk korstje. Simon vertelde mij dat verse vis krult als je het zo bereidt. Nou, dat doet´ie! Hij leerde het vak van zijn opa die een fishshop had aan de zuidkust van Engeland en van zijn pa die er een had in West End. Hij en zijn echtgenote schaafden verder aan het recept tot wat het nu is: heerlijk.

Aanvankelijk serveerden ze geen wijn die ons kon bekoren; we vertelden waar wij van houden. Simon gaf ruiterlijk toe dat hij minder verstand heeft van wijn dan van bier. Wij zeiden dat te betreuren. Een visje moet immers zwemmen… Tot er de volgende keer een droge, fruitige, jonge Spaanse rosé op tafel verscheen; om te proberen. Schot in de roos! Het is extra reden om voor de F&C te blijven komen. 

Ik ben opgewonden want morgenavond begint op Net5 (19:30 uur) van maandag t/m donderdag de 13de jaargang van Masterchef Australia. Joehoe! Aan dit seizoen doen weer 24 onbekende kandidaten mee. Mijn favoriete kookprogramma op tv keert daarmee terug naar het oude concept van een talentenjacht. Jock Zonfrillo, Melissa Leong en oud-winnaar Andy Allen gaan net als in het vorige seizoen weer aan de slag als jury. Voor hen is dit de tweede keer. 

In de loop van het 12de seizoen kreeg het programma te maken met de beperkingen door corona hetgeen niet altijd positief uitpakte voor het concept. Alhoewel bijna alles om koken draait, zijn ook de onderlinge verhoudingen en het optreden van beroemde chefkoks een belangrijk onderdeel. Voor dit nieuwe seizoen koos men daarom een andere aanpak. Dat heeft onder andere als consequentie dat een groot deel van de gastjuryleden voortaan niet meer in persoon naar de Masterchef-keuken komt maar via een scherm acte de présence geeft. Jammer maar helaas... Als het bij deze beperking blijft, kijk ik de komende maanden weer graag. Wordt zeker vervolgd.

Hup d’r in!

Ik had nog niet geblogd over het feit dat mijn liefje niet was opgeroepen voor de vaccinatie maar dat het vóór 20 juni zou gebeuren, of ze ontving Het Bericht op haar telefoon. Daarin stond dat ze de volgende ochtend om 10:00 uur werd verwacht bij het plaatselijke gezondheidscentrum waar ze zou worden geprikt met Pfizer. Al wekenlang keek ze dagelijks meer keren op de telefoon. Ze was onafscheidelijk met haar mobieltje. Had ze een nieuwe vlam ontmoet? Zelf ben ik overtuigd genoeg van mijn eigen rol in deze relatie om daarover niet onzeker te worden. Dat bleek terecht. Zij wachtte ongeduldig op ‘De Prik’! In de afgelopen weken werd ‘wo ist die Spritze?’ een gevleugelde uitdrukking in Huize Barefoot. Nah, do ist sie!

Bij nader inzien bedacht ik mij dat die einddatum van eind juni die door de Spaanse overheid was gemeld, klopte: als ze per omgaande werd gevaccineerd en ze vervolgens uiterlijk zes weken moest wachten op de tweede prik zou dat rond de 20ste van juni zijn. Mooi toch?! Dan klopt er tenminste iets en in dit geval is het geen zwerende vinger of een ander lichaamsdeel. 

Het bericht verscheen op haar telefoon toen we zaten te lunchen bij een nieuw Chinees restaurant (Asia Kitchen) dat alleen al om die reden in ons horeca-programma mag blijven. Met een binnenruimte met goed gescheiden nissen, heel leuke plekken in de buitenlucht (groene tentjes van bamboe) en een moderne  serre met open deuren aan weerszijde. Goed geventileerd, leuk aangekleed, met modern bestek in een afgesloten tasje, kunstzinnige schalen en bakjes en tafels op ruim voldoende afstand van elkaar. We kozen beiden iets uit het dagmenu van €10: voor-, hoofd- en nagerecht, inclusief een drankje en koffie. Kom er eens om?! Het eten was smakelijk en de porties waren ruim voldoende. Dat kwam goed uit want we raakten uitgekeken op een aantal oude-vertrouwde Chinese restaurants in de directe omgeving. De smaken waren in de afgelopen anderhalf jaar drastisch teruggelopen; in sommige gevallen gold dat eveneens voor de porties. 

Als veelreizigers bevragen we elkaar regelmatig op deze manier: “weet je nog waar je was in periode 1 van het jaar X, of Y of Z?”. Het moment waarop zij mij het bovenstaande bericht voorlas, zal mij lang bijblijven. Ook omdat het mij emotioneerde… de tranen van blijdschap biggelden over mijn wangen. Het tweede dat ik bedacht, was dat ik voortaan met minder last op mijn schouders boodschappen ga doen. Ik was tot dusver zeer beducht voor het aan haar overdragen van het coronavirus als ik uit winkelen ging. Zelf houd ik altijd minstens twee meter afstand van anderen als ik boodschappen doe maar je weet maar nooit hoe je een besmetting kunt oplopen. Je bent toch niet alleen voorzichtig voor juzelluf maar toch ook voor elkaar?! 

Desalniettemin lag ik de nacht na het bericht te draaien en te woelen omdat ik mij herinnerde dat mensen met allergieën alert moeten zijn nadat zij met Pfizer zijn ingeënt; bij sommige mensen zou een heftige allergische reactie kunnen optreden. Zij is al sinds het begin van onze relatie extreem gevoelig voor (sporen van) schaal- en schelpdieren. Tijdens ons eerste zelfbereide etentje werd ze extreem ziek van het eten van kreeftensoep. Dat was tevens mijn eerste optreden als zuster Clivia. Samen zaten we op het toilet, zij lag amechtig in mijn armen. Het bleef niet bij die ene keer in de afgelopen 32 jaar. Een van mijn problemen is dat ik teveel nadenk en vaak kan piekeren. Van mijn schouders viel dan ook extra gewicht toen mijn liefje 15 minuten na de injectie vrolijk zwaaiend naar buiten kwam. Ongeschonden, met alleen een miniscuul gaatje in een bovenarm. Joehoe!

Mijn woonplaats bouwde in de afgelopen periode een nieuw gezondheidscentrum en het oude werd omgetoverd en ingericht tot priklocatie. We kwamen een kwartier voor de afgesproken tijd aan en op dat moment stonden er negen à tien personen voor de deur te wachten. Niet alleen Spanjaarden, ik hoorde ook Scandinavisch en Engels. Dat vroege verschijnen bleek een goed idee want daarna zwol de wachtrij aan tot epische proporties. Die ochtend zouden daar 300 personen worden gevaccineerd. Aanvankelijk vroeg ik mij af waarom er drie Spaanse jongenmannen (waarvan er tenminste een goed Engels sprak) van de Protección Civil voor de deur stonden maar weldra ontdekte ik het nut ervan.

Gepensioneerde Spaanse oudjes proberen namelijk altijd onder wachten uit te komen en voor te kruipen. Ik overdrijf niet, dat heb ik zelf al zó vaak meegemaakt in winkels en op andere locaties! Ik begrijp best dat een mens af en toe een beetje brutaal moet zijn om iets voor elkaar te krijgen maar dit is niet het moment, wat mij betreft. 

Eéntje maakte het op dat moment wel heel bont. Ze kwam ontspannen aangewandeld toen de wachtrij zich al tweemaal op de opgang van het centrum had geslingerd. Ze zag een bekende vrouw die bijna vooraan stond en liep recht op haar af om te gaan keuvelen. Dat bleef ze doen. Een van de jongemannen van de Ordedienst stapte resoluut op haar af en meldde dat ze zich, net als iedereen, achter in de rij moest aansluiten. Als blikken konden doden, was hij niet meer wakker geworden… Tja. Dat is een naar trekje van Spaanse oudjes, die net als wij zeeën van tijd hebben. Zelf zal ik er nooit iets van zeggen maar het optreden tegen dit egoïstische gedrag kan op mijn volledige steun rekenen. De rij breidde zich gestadig uit. Wat al die personen met elkaar gemeen hadden, was hun leeftijd. Mijn liefje, nog niet grijs, oogde als een van de jongsten. 

De eerste tien wachtenden werden om 10:15 uur het centrum binnengeloodst. Bali kent de rekbare tijd (jam karet) maar Spanje kan er ook wat van. Mijn liefje bleek nummer 11 te zijn dus zij werd gestopt door de aardige manager van de Ordedienst. Hij verontschuldigde zich ervoor maar ik zei hem met een grote glimlach op het gezicht dat dit haar geluksgetal van de dag was! Mijn opmerking kon op een gulle lach van hem rekenen. 

Zelf bleef ik op gepaste afstand buiten staan wachten dus de procedure binnen werd mij later toegelicht. Zij moest haar SIP-kaart tonen aan de administrateur en daarna werd ze op naam opgeroepen om naar een van de twee verpleegsters te gaan voor de prik. Er ging geen vragenlijst aan vooraf (zoals wel in Nederland). Het was zitten en prikken. Allez hop! Ze voelde de injectie niet, naar verluidt. Daarna moest ze 15 minuten geduldig op een stoel zitten om te zien of er een reactie kwam, tot ze werd vrijgelaten. Na de strengste lockdown was dit een fluitje van een cent. Regelmatig kwam iemand langs om in de poppetjes van haar ogen te kijken en te vragen hoe ze voelde. Opperbest! Ze mocht gaan; overigens zonder vaccinatiebewijs. Ieder land doet dat anders. Onze vrienden in het Vaderland ontvingen na de eerste vaccinatie al een document met daarin gegevens over datum, type vaccin en serienummer van het ampul waaruit het gouden goedje kwam. 

De plek op haar arm was die avond een beetje gevoelig maar verder was aan haar niets te merken van deze eerste stap in de vaccinatie. Over enkele weken mag ze een tweede bericht tegemoet zien en herhaalt de procedure zich. Dan ontvangt zij hier tevens het digitale bewijs dat ze tegen covid-19 bestand is. Op naam, met vermelding van de fabrikant en de gegevens van de eerste en tweede dosis van de 'vacunación'. En vandaag krijgt Elsa in Bali die van haar, van Chinese makelij. 

Life is good, de wereld wordt langzaamaan weer een ietsje betere plek. Kan ik weer rustiger slapen.

Koud om het hart

Foto: Juan Medina (voor REUTERS)

Nondeju wat was het koud hier! In Spanje bereikte de barometer dagenlang kouderecord op kouderecord. Dat blijkt voort te komen uit een Sudden Stratospheric Warming (SSW), een bijzonder verschijnsel in de meteorologie. De temperatuur in de stratosfeer (de luchtlaag tot op 50 kilometer hoogte) neemt plotseling toe waardoor op de grond ijzige temperaturen kunnen ontstaan. Dat koufront kreeg hier zelfs een vrouwennaam: Filomena. En zij zei geen sorry!

De sneeuwgrens daalde in rap tempo naar 600 meter hoogte en in het hoge noorden, rondom Madrid en op de zuidelijke hoogvlakten viel veel sneeuw. Heel veel. Meer dan er op die plekken in de laatste 50 jaar viel. De bijgevoegde foto is van de Plaza Mayor in de hoofdstad. Ik zag flimpjes van bekende en onbekenden Spanjaarden, met wegglijdende busjes en enthousiaste kinderen die sneeuwballen gooiden. Het leverde schitterende plaatjes op maar ik ben blij die dans te ontspringen.

Onze vriendinnen in Zürich konden deze week op één dag rekenen op een pak sneeuw tot wel 50 centimeter. In Nederland valt vandaag hier en daar een beetje sneeuw en komt gladheid voor. Positivo’s hopen op een Elfstedentocht in Friesland. Aan de Costa Blanca kregen wij kortstondig te maken met wind van stormkracht en flink wat neerslag. Het regende twee volle dagen achtereen; een unicum. De grote regenmeter in de tuin kon de hoeveelheid water nèt aan. Vanwege de kilte haalden we onze wollen truien uit de mottenballen. Mijn liefje kreeg een dag later last van allergische verschijnselen. Ze had waterige ogen en ook haar neus liep voortdurend over. Zodra ze het wollen kledingstuk uitdeed, verdwenen de klachten als sneeuw voor de zon. Net als buiten. Sindsdien schijnt de zon en pakken we de draad van zitten in de zon weer op. Gisteren wees de thermometer in de auto 19 graden Celsius aan. 

Onlangs moest ik naar het ziekenhuis voor een medische controle. De weg ernaartoe was uitgestorven. We konden met een mondkapje voor de ogen de vele rotondes op de route nemen zonder schade op te lopen of te veroorzaken. We verklaarden die stilte aan de hand van recentste maatregelen in buurprovincie Murcia. Daar scherpte het regiobestuur de coronamaatregelen recent aan. In sommige steden in die provincie zijn alle restaurants en bars inmiddels gesloten. Thuisbezoek mag nergens meer. De besmettingscijfers liepen fors op door sociale omgang op de nationale feestdag van Driekoningen. Deze stijging was dus te verwachten.

In de autonome regio van Valencia lopen de besmettings- en overlijdenscijfers eveneens op maar men kondigde nog geen nieuwe verscherping aan. De restaurants zijn hier 's avonds gesloten maar zijn wel open voor de lunch. De deuren van de horeca gaan om 17:00 uur dicht. We hebben al geruime tijd te maken met een avondklok; die van ons staat momenteel op 22:00 uur (tot 6:00 uur 's ochtends). Ik begrijp de ophef in Nederland niet over een dergelijk besluit... Daar houd je je toch aan?! Zo moeilijk is dat niet. 

Wij besloten onszelf recent te trakteren op een lekkere lunch bij een van onze favoriete restaurants: The Fish Bowl. Toen wij daar spontaan binnenstapten, wachtte ons een teleurstelling. Het restaurant was volgeboekt, we konden er niet meer bij; dat geldt overigens voor de komende weekenden. Ik ben blij voor eigenaar en chef Peter maar vond het jammer voor onszelf.

We weken uit naar een restaurant in de hoofdstraat van onze eigen woonplaats. Restaurant Los Caracoles (De slakken) is eigendom van een Belgisch-Spaanse familie. We waren er al lange tijd niet geweest en -spoiler alert- komen er voorlopig niet terug; al begon het bezoek aardig. We zaten in een rustig hoekje van het restaurant. Een dagmenu dat knikkers kost, lekker glaasje wijn erbij, mooi etiket op de fles, voldoende aandacht van het personeel. Wat wil een mens nog meer?! Dat ga ik nu vertellen...

Ten tijde van ons hoofdgerecht kwam er echter dermate veel volk binnen dat het onprettig werd. Personen aan de tafel achter ons, hijgden in mijn nek. Zo voelde dat tenminste. Daarom stelde ik aan mijn liefje voor ons toetje en kopje koffie te laten schieten en op te stappen. Zo geschiedde. De dochter van de eigenaresse bood wel haar excuses aan voor de situatie maar dat verminderde het ongemak niet. Horeca mag hier binnen maar 30% van de oorspronkelijke bezetting gebruiken maar daar hield dit restaurant zich bepaald niet aan. Dat is weliswaar begrijpelijk als het water je als ondernemer aan de lippen staat maar in het tweede jaar van de coronapandemie, met de derde golf in Spanje, valt dat niet goed te praten, wat mij betreft. Ons zien ze daar niet meer. Misschien wel nooit meer. (De gerechten waren nogal eenvoudig en niet erg goed.)

Een heel andere ervaring viel ons recent te beurt bij restaurante El Pony, in dezelfde plaats als waar The Fish Bowl is gevestigd, Dehesa de Campoamor. Ik ga nog eens vragen waar die naam vandaan komt. Dit 100% Spaanse restaurant, met tenminste twee generaties in de bediening, is ons al lange tijd bekend maar wij hadden er een beeld bij dat minder aantrok. We besloten er deze keer binnen te stappen. We hadden namelijk iets te vieren.

Ik parkeerde de auto in de straat, vóór een oude, klassieke Mercedes. Toen ik uit de voorruit keek, zag ik een Spaansogende man opstaan en met veel belangstelling mijn actie volgen. Hij bleek de eigenaar van het Duitse goggomobil te zijn. Toen ik uitstapte, stak ik mijn duim naar hem omhoog. Hij stak zijn eigen duim naar mij omhoog toen ik even later het terras opliep. Ik vroeg hem allervriendelijkst maar met een glimmerdje in mijn ogen wat hij dan had verwacht?! ¡Hombre! Ik kan toch inparkeren! Dat was een leugentje om bestwil... Het loopt weleens niet zo gesmeerd als deze keer. Deze kwieke oude man zei dat zijn auto onlangs door iemand met minder stuurkunst was geschampt, hij liep daarbij schade aan zijn geliefde voertuig op. Tja. Mannen en hun auto’s… 

Dit Spaanse restaurant, dat voorheen was uitgerust met ouderwetse, zware houten meubels, bleek inmiddels te zijn gerenoveerd. Het had nu een moderne, lichte uitstraling, de kaart was uitgebreid en alleraardigst. Met zelfs enkele gerechten of ingrediënten die ik niet eerder uitprobeerde. Leuk! De tafels stonden op prettige afstand van elkaar, de zon scheen mooi over ons damasten tafelkleed. Met leuk publiek, mooie kunst(vormen) aan de muren en onder andere onze eigen huisrosé op de kaart. Het was daar goed toeven. De Spanjaard van de Mercedes zette zich met echtgenote even later achter ons aan een tafel in het restaurant. Op gepaste afstand. Zij blijken overigens dagelijkse klanten te zijn. Wij komen er ook graag terug, zodra we weer iets hebben te vieren. Met of zonder vrienden.

Zo rustig en leeg als de route naar het ziekenhuis was, zo overvol was het er binnen. Nondeju again! We hebben in onze directe woonomgeving twee relatief grote ziekenhuizen; eentje daarvan is een privéziekenhuis. Het andere ziekenhuis moest onlangs alle reguliere onderzoeken, ziekenhuisopnames en operaties voor onbepaalde tijd uitstellen vanwege het grote aantal covidpatiënten. Ons ziekenhuis QuirónSalud ging daarom functioneren als overloop.

Het parkeerterrein stond vol auto’s, de ontvangsthal zat boordevol mensen. Stoelen staan daar op anderhalve meter afstand van elkaar maar ze waren allemaal bezet. Je moet een nummertje trekken voordat je je, met een afspraak, bij de behandelend arts kunt melden. Terwijl ik op mijn beurt wachtte, zag ik op een groot tv-scherm twee berichten langskomen die mijn interesse hadden. De eerste is dat je in dit ziekenhuis een PCR-test kunt laten afnemen tegen een kortingsprijs; je betaalt er nu geen €125 maar €98 voor en krijgt binnen 24 uur uitsluitsel. Bovendien kun je je daar kennelijk op eigen initiatief laten vaccineren (zij het dat het op voorschrift van een arts moet). Dat verraste mij. Binnenkort wijd ik er een telefoontje aan. 

In een vleugel op de begane grond is nu een balie geopend voor zogenaamde ‘Outpatients’, personen die uit een ander ziekenhuis naar hier zijn doorverwezen. De rij voor die balie begon in de gang waar mijn dokter consult houdt en liep door tot ver in de volle ontvangsthal. Nog nooit zag ik het daar zó druk! Nu vind ik het al niet prettig om in coronatijd naar een ziekenhuis te gaan maar als het dan ook nog zo druk is, is het helemaal geen pretje.

Er zat niets anders op. Net als veel andere personen met serieuze klachten stelde ik dit artsenbezoek te lang uit. Nu was het ook nog eens zo dat de arts die ik recent bezocht, mijn dokter niet was tot dan toe. De mijne (b)leek te zijn vertrokken zonder bericht. De man die ik aantrof, is ouder en nogal gezet, spreekt zeer rap Spaans en draagt een baard onder zijn mondkapje. Hij was niet onaardig maar het was even wennen.

Hij trok en duwde aan mijn pijnlijke been totdat ik bijna tegen het plafond zat. Kortom: hij wist de vinger op de zere plek te leggen. Vervolgens stelde hij twee acties voor. Ik zou een röntgenfoto en echografie moeten ondergaan. Zo kan zowel bot als weefsel van dichtbij worden bekeken waarna een betere diagnose kan worden gesteld. Al die handelingen konden volgende week op één dag worden verricht, gevolgd door een nieuw consult.

Hij rekende echter niet met drukte van zijn werkgever. Volgende week kan ik er namelijk niet terecht. Te druk. Ik wacht wederom rustig mijn beurt af, liggend op de bank. De kou is hier weer uit de lucht. De dagen beginnen merkbaar te lengen, de zon klimt dagelijks hoger aan het firmament, de lucht warmt langzaam maar zeker op. Als ik binnenkort weer op de been ben, gaan we een mooie, vroege lente tegemoet. De beroemde Britse kunstenaar David Hockney (1937) ziet het goed en zegt het mooi: “Do remember they can’t cancel spring”. De wereld zit weliswaar op slot maar dit jaargetij hou je niet tegen!