Vandalen

De Verenigde Staten vieren vandaag hun 250-jarig jubileum. Het land kijkt terug op tweeënhalve eeuw grootsheid. Dit wordt overal groots gevierd, of het nu door America250 (een bipartijdig orgaan dat door Obama werd opgericht en ingesteld door de Senaat) of door de alternatieve organisatie Freedom250 (door Trump geïniteerd) wordt georganiseerd; twee elkaar beconcurrerende instanties. 

Het is weliswaar de verjaardag van de gehele natie maar er bestaat geen consensus over de te vieren geschiedenis en de manier waarop. De duistere bladzijden in de Amerikaanse geschiedenis ontbreken ten enenmale op Trumps feestje. Verwijzingen naar de slavernij, segregatie en klimaatverandering (de VS staat in de Top3 van grootste vervuilers ter wereld) ontbreken. Tja. 

Tweeënhalve eeuw geleden begon men de belofte van 'leven, vrijheid en het nastreven van geluk' uit te dragen. Anno 2026 is dat geluk voor vele Amerikanen ver te zoeken. De ‘Amerikaanse Droom’ is geëvolueerd van een ambitieuze onafhankelijkheidsverklaring naar een bijna inhoudsloze marketingcampagne. Het idee dat iedereen, ongeacht afkomst, sociale klasse of achtergrond, succes en welvaart kan bereiken, blijkt een wassen neus. Het oorspronkelijke idee was gebaseerd op hard werken en de overtuiging dat je met de juiste inzet je eigen lot kon bepalen. 

Dat is al lang niet meer zo. Toen de Founding Fathers de grondwettekst schreven, hadden ze een gematigde president voor ogen die boven de partijen wilde staan. Niet de vandaal die nu in het Witte Huis vertoeft. Sinds zijn eerste regeringstermijn noem ik hem in mijn blogs ‘The Great Deranger’, de grote ontregelaar. Men viert de triomf van de democratie terwijl de democratie afbrokkelt. De huidige president beschikt niet over enig democratisch ethos, wel in ruime mate over autocratische trekken. Hij trekt steeds meer macht naar zich toe en het Hooggerechtshof weigert zijn groeiende macht aan banden te leggen. (Dat bleek afgelopen week opnieuw.)

Het land is trots op zijn militaire, technologische en culturele wereldhegemonie. Zo kijkt de VS terug op een geschiedenis waarin het de wereld redde, het internet bedacht en de consumptiemaatschappij vormgaf. Ironisch genoeg is het ook het land dat nu oorlogen start zonder duidelijk doel of weloverwogen exit-strategie, een land met tech-bedrijven die met hun producten de wereld lelijker en gevaarlijker maken, en het land waar men dagenlang in de rij staat voor een nieuwe gadget, voor de supermarkt, voor gezondheidszorg en voor vluchten. Daardoor ontstond er een zogenaamde ‘Skip the Line’-economie: mensen met meer besteedbaar inkomen kunnen daar gebruikmaken van voorrangswegen nieuwe stijl. 

Het is het land waar Big Tech de wereld ontegenzeggelijk heeft verbonden maar dat bracht tegelijkertijd grote maatschappelijke en psychologische uitdagingen met zich mee. Of socialmedia de wereld per saldo slechter hebben gemaakt, blijft onderwerp van fel debat onder experts.

Deze natie is de ultieme paradox. Enerzijds is er het geloof in eigen exceptionalisme, anderzijds is er de realiteit van verdeeldheid, extreme polarisatie en culturele strijd. De viering in Washington D.C., georganiseerd door DC250, illustreert dit perfect: groots vuurwerk en ‘over de top’-festiviteiten, bijgewoond door bewoners die hevig debatteren over de eigen identiteit en hun gedeelde geschiedenis. Desondanks blijft de kracht van Amerikanen de onverwoestbare hoop dat alles morgen beter wordt.

Een kwart millennium vrijheid, vooruitgang, democratie en zelfvertrouwen. Althans, dat is het officiële verhaal. Volgens president Trump moet het een feest worden dat alle voorgaande feesten overtreft: groter, mooier, glimmender en patriottischer dan ooit tevoren. In een land waar de  ontbijtpannenkoeken al het formaat van een fietswiel hebben, klinkt dat logisch.

Amerika -zeker onder de huidige president- houdt immers van superlatieven. Het grootste leger. De hoogste vlaggenmasten. De beste economie. De luidste verkiezingscampagnes. De beste parades. De grootste hamburgers. De dikste wereldburgers. En nu dus ook het grootste verjaardagsfeest uit de geschiedenis van de republiek.

Je zou bijna vergeten dat de Verenigde Staten ooit begonnen als een verzameling opstandige kolonisten die het gezag van de Britse kroon zat waren en hun ongenoegen uitten door een lading thee in een haven te kieperen (Boston Tea Party, 1773). Een daad die in andere tijden en andere landen wellicht als vandalisme zou worden bestempeld maar die in de Amerikaanse geschiedschrijving de status van heldhaftige vrijheidsdaad kreeg en behield. Dat is overigens een terugkerend thema in de Amerikaanse geschiedenis: wanneer Amerikanen iets vernielen, heet dat vaak patriottisme. Wanneer anderen hetzelfde doen, heet het vandalisme. 

De toenmalige opstandelingen waren de Britse koning zat, vandaag de dag zit het Amerikaanse volk opgescheept met iemand aan het roer die zichzelf koning waant en zijn gezin ziet als de 'Royal Family' van het land. Tijdens de tweede regeringstermijn van Trump begonnen de 'No Kings'-demonstraties. In maart van dit jaar gingen 8 miljoen Amerikanen de straat op in 50 staten om te protesteren.  

De Verenigde Staten presenteren zich graag als de ‘Home of the Brave’, het thuis van de moedigen. Dat klinkt indrukwekkend totdat men zich realiseert dat een aanzienlijk deel van die moed bestaat uit het voortdurend verzamelen van vuurwapens. Geen enkel ontwikkeld land ter wereld heeft zo'n innige liefdesrelatie met geweren, pistolen, revolvers en automatische wapens. Geen enkel ontwikkeld land kent jaarlijks zoveel doden door binnenlands wapengeweld. Wij, Nederlanders, zijn enthousiast over ons nieuwste koffiezetapparaat, Amerikanen zijn superblij met hun nieuwste AR-15 die ze ‘for fun’ aanschaffen en koesteren als een huisdier.

Het is een fascinerende paradox. Het land dat zichzelf beschouwt als baken van beschaving en democratie telt tegelijkertijd honderden miljoenen vuurwapens die in particuliere handen zijn. Soms van de gevaarlijkste gekken. De boodschap lijkt te zijn: wij vertrouwen onze vrijheid volledig totdat we onze voordeur openen. Dan is het tijd voor bewapening. De geschiedenis van de Verenigde Staten is rijk aan heldenverhalen waarin wapens de hoofdrol spelen. Van de Amerikaanse frontier tot het Wilde Westen, van de Burgeroorlog tot hedendaagse conflicten. Een wapen is er bijna even heilig als de ‘Stars and Stripes’ (nationale vlag). Soms lijkt het zelfs alsof de Amerikaanse adelaar zijn vleugels alleen kan uitslaan dankzij een mega-munitievoorraad.

In de aanloop naar dit 250-jarig jubileum wil Washington een toonbeeld zijn van nationale grandeur. Monumenten moeten schitteren. Pleinen moeten blinken. Toeristen moeten onder de indruk raken van het bewijs dat Amerika nog altijd het machtigste land op aarde is, zoals Amerikanen zelf menen.

Dat is een goede overgang naar de inmiddels roemruchte ‘Reflecting Pool’ in Washington D.C., die lange spiegel van water tussen het Lincoln Memorial en het George Washington Monument. Dit nationale pronkstuk moest er natuurlijk piekfijn uitzien voor de feestelijkheden. Het water is echter al lange tijd groen door algengroei. Dus Trump verzon een list. De bodem moest Amerikaans donkerblauw worden geverfd. Enkele dagen na de behandeling (en 14 miljoen dollar armer) ontplofte de alggroei. De restauratie bleek geen toonbeeld van Amerikaanse efficiëntie.

Zoals wel vaker bij prestigieuze projecten ontstonden technische problemen, vertragingen en ongemakkelijke vragen. En toen verscheen de presidentiële verklaring dat ‘vandalen’ verantwoordelijk zouden zijn voor de ellende. Het is een prachtige politieke reflex: als iets niet werkt, moet er een schurk zijn. Het liefst een anonieme schurk, want die kan zichzelf niet verdedigen.

Het beeld is bijna komisch als het niet zo dramatisch zou zijn... Een land dat mensen naar de maan stuurt, miljardenbedrijven voortbrengt op technologisch vlak en geavanceerd militair materieel bouwt, zou worden gedwarsboomd door een paar onverlaten die een meertje saboteren. Alsof de grootste economische macht ter wereld plotseling machteloos staat tegenover iemand met een plakkaat verf in de hand. Trump verklaarde publiekelijk dat de vandalen jarenlang de gevangenis in zullen gaan. (Daarna was het stil...) 

Amerika houdt van duidelijke rollen: helden aan de ene kant, schurken aan de andere. Patriotten tegenover landverraders. Good cops versus bad cops. De werkelijkheid is doorgaans ingewikkelder maar ingewikkeld verkoopt slecht tijdens Trumps jubileumfeest.

En dus zal vandaag het vertrouwde decor verschijnen: vlaggen, vuurwerk, militaire parades, patriottische toespraken, politieke uitspraken en eindeloze verwijzingen naar vrijheid en economische vooruitgang. Men zal spreken over moed, uitzonderlijkheid en nationale grootsheid. Politici zullen verklaren dat nergens ter wereld een volk bestaat dat zo vrij, machtig en creatief is. 

Ondertussen houdt de ironie hardnekkig aan. De president van het land dat ooit begon met het vernielen van Britse eigendommen klaagt nu over vandalen. Het land dat zichzelf ziet als kampioen van orde en beschaving kent een haast religieuze verering van wapens. Het land dat de geschiedenis viert als een triomf van vrijheid worstelt voortdurend met de vraag hoe die vrijheid voor tegenstanders moet worden begrensd.

Dat lijkt met Trump de kern van het hedendaagse Amerikaanse verhaal. De Verenigde Staten zijn niet perfect. Het is een verzameling tegenstrijdigheden die zichzelf met indrukwekkend enthousiasme blijft presenteren als het grootste succes ter wereld. En het moet worden gezegd: daarin schuilt een zekere kwaliteit. Geen volk ter wereld weet zijn eigen legendes zo overtuigend te verkopen. 

In Huize Barefoot proosten we op de Verenigde Staten, het land dat de Tweede Wereldoorlog beeïndigde en Europa bevrijdde van een megalomane gek. We proosten zeker niet op het land van nu, met een president die overeenkomstige trekken heeft met de gek van weleer. 

Amerika is niet langer het icoon van de vrije wereld, met al zijn antidemocratische, racistische en neofascistische groepen die hunkeren naar een blanke etnostaat. De leden van Patriot Front (hoezo patriotten?!) togen gemaskerd en met honderden vlaggen naar Washington om hun feest te vieren. Sneue mannen, brave girl! Deze foto van Cheney Orr/Reuters zou weleens foto van het jaar 2026 kunnen worden.  

Wanneer later vandaag de laatste vuurpijl boven Washington uiteenspat en de Reflecting Pool opnieuw probeert te weerspiegelen wat er tegenover staat, zal Amerika zichzelf zien zoals het dat het liefst doet: groots, glorieus en onoverwinnelijk. En als er dan toch iets misgaat, zijn er altijd nog de vandalen.

Was Leif maar doortastender geweest

Dit is de eerste longread van 2026, met een leestijd van ruim 9 minuten. Het is vroeg in het nieuwe jaar, dat realiseer ik mij. Maar er gebeurt ook zóveel in de wijde wereld! Deze keer verblijven we in Scandinavische en Arctische sferen... 

De hele Groenland-rel die Trump recent veroorzaakte, is de schuld van de Noren. Omdat zij hem, vredesduif bij uitstek, de Nobelprijs voor de Vrede niet toekenden vorig jaar. Extra interessant in deze context! 

Er is inderdaad veel te doen om Groenland, dat een volgend slachtoffer lijkt te worden van pestkop Trump. De vrouw van de Amerikaanse Homeland Security Advisor Stephen Miller, een van de engste mannen van MAGA en bedenker van veel naars, postte enige tijd geleden een  bericht op X dat de hele wereld over ging en vooral in Europa veel aandacht kreeg. Ik weet niet wat die twee hadden gedronken op Oudejaarsavond of tijdens de Nieuwjaarsreceptie maar het moet giftig zijn geweest. SOON... Groenland zal binnenkort deel uitmaken van de Verenigde Staten. Stephen Miller zelf zei eerder deze maand in een interview met CNN dat Groenland bij de VS hoort, als 51^ste staat van het land. Zodra ze het bezitten, wordt Groenland omgedoopt tot ‘Red, White, and Blueland’. De dreigementen van Trump & Co sloegen in Denemarken en Groenland in als een bom.

Groenlands landmassa is groter dan Nederland, Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Spanje, Italië, Oostenrijk en Zwitserland samen. Het grootste eiland ter wereld. Groenland (‘Grønland’ in het Deens en ‘Kalaallit Nunaat’ in Kalaallisut, de taal van de Inuit) betekent ‘het land van de mensen’ en is een van de onbekendste en minst begrepen plekken op aarde. Vandaag de dag staat het echter centraal in de geopolitieke strijd om het Noordpoolgebied. 

Het is geen onafhankelijke staat, het behoort tot het Deense Koninkrijk. Het is dus geen autonome natie maar heeft wel zelfbestuur en een concept-grondwet is in de maak. Het is een democratisch land met een gekozen regering. Het heeft een eigen premier, eigen parlement en twee afgevaardigden in het Deense parlement. De eigen economie is beperkt van omvang: het geld wordt verdiend met visserij en een groeiend toerisme. Groenlanders zijn duidelijk: ze willen geen onderdeel zijn van de VS. (Wat ze wel willen, is minder duidelijk...) 

Groenland ligt precies tussen de VS en het land van hun aloude rivaal (Rusland). Het is dus niet verwonderlijk dat de regering-Trump openlijk speculeert over het opnemen van het eiland als 51^ste staat van Amerika. Dat Trump dat dreigt te doen via een vijandelijke overname van een land van een bondgenoot verwondert wel. Hij vindt dat Denemarken onvoldoende doet aan beveiliging en surveillance van het arctisch gebied. Het liefst doet hij dat zelf, als nieuwe eigenaar. Eind vorig jaar benoemde Trump een speciale Groenland-gezant. Die zei vervolgens dat hij het een eer vind ‘om Groenland onderdeel te maken van de VS’. Er zijn nog steeds mensen die denken dat Trump niet echt van plan is dit land in te nemen. Het is echter duidelijk dat er sprake is van een toenemende pressiepolitiek van Amerikaanse zijde. Trump wil vooral lucratieve mijnbouwdeals sluiten! 

In de wekelijkse Boekenbijlage van NRC trof ik een heel positieve recensie aan van het boek ‘So you want to own Greenland? Lessons from the Vikings to Trump’ van de Australische auteur en een expert op het gebied van poolgeopolitiek dr Elizabeth Buchanan (1972). Dat nodigde uit tot lezen. Ze geeft een chronologisch overzicht van de rijke geschiedenis van het grootste eiland ter wereld en gaat vooral dieper in op de complexe relatie VS – Denemarken (Groenland) door de jaren heen. Dat doet ze met goed gevoel voor humor en understatements. 

Trump schreef onlangs op zijn eigen sociale media dat hij niet begrijpt dat Denemarken ‘eigenaar’ is van Groenland. Daarbij stelde hij dat er geen documenten zijn. ‘Het is alleen dat daar honderden jaren geleden een boot is aangemeerd, maar wij hebben daar ook boten laten aanmeren.’ Eén ding is duidelijk: hij heeft Buchanans boek niet gelezen. 

Daarin is namelijk te lezen dat het Groenlandse verhaal begint 982 jaar voor onze jaartelling met Erik de Rode, een Noorse viking, een soort Roodbaard. (Het is inderdaad de schuld van de Noren!) Zijn vader werd met zijn gezin naar IJsland verbannen omdat hij een buurman doodde. De appel viel niet ver van de boom. Erik pleegde als volwassene een moord en werd voor drie jaar uit IJsland verbannen. Hij vertrok westwaarts en ontdekte zo het buureiland. Alhoewel het eiland wit was -het zat verstopt onder een ijskap- noemde hij het Groenland om mede-vikingen naar die locatie te lokken. Er kwamen circa 500 personen op af die in drie koloniën in het zuiden leefden. 

Erik de Rode droeg Groenland op aan zijn vaderland Noorwegen. Het verhaal gaat dat Erik’s zoon Leif Erikson in het jaar 1000 naar Noord-Amerika zeilde, lang voordat Christoffel Columbus dat deed. Als hij dat land aan zijn vaderland had opgedragen, had de wereldgeschiedenis heel anders uitgepakt... 

 

Erik en zijn nazaten leefden van het land, woonden in vaste kolonies op één plek, hielden koeien, schapen en geiten en aten die ook. Eeuwenlang verhandelden de vikingen walrusivoor en bont met buurlanden. De oorspronkelijke bewoners van Groenland, de Inuit (eskimo-volkeren), leefden een nomadisch bestaan en volgden de plekken waar de beste visoogst zich bevond. Zij voelden een diepe verbondenheid met de wateren rondom.

In de 14^de eeuw sloten Noorwegen en Denemarken een verbond. Het Noorse Groenland kwam daarmee onder hetzelfde Noors-Deense koningshuis. Op enig moment leefden op Groenland 2.000 vikingen. In de 15^de eeuw verdwenen ze echter als sneeuw voor de zon. Een mysterieuze verdwijning. Niemand heeft hiervoor tot dusver een sluitende verklaring. De zwarte dood (pest) brak destijds uit maar er zijn geen bewijzen dat dit de oorzaak van hun verdwijning was, er werd nergens een massagraf gevonden. Ontstond er strijd tussen Vikingen en Inuit? Door de latere ontdekking van Afrikaans ivoor konden de vikingen op Groenland zich economisch niet meer staande houden. Stierven ze ‘gewoon’ uit? Het is waarschijnlijker dat klimaatverandering (aanhoudende droogte) de oorzaak van hun verdwijning was. Men vertrok waarschijnlijk naar aanleiding van een kleine ijstijd die het eiland onbewoonbaarder maakte.  

Pas in 1721 kwam er weer een buitenlandse missie naar Groenland. De Noorse missionaris Hans Egede vroeg de Noors-Deense koning (van Denemarken) om toestemming om het Lutheraanse geloof onder de Inuit te gaan verspreiden. Egede leerde de lokale taal, vertaalde christelijke teksten in die taal en bleef 15 jaar lang op het eiland. Het beste hotel van Groenland is naar hem vernoemd. Zijn komst was het begin van het (uiteindelijk) Deense kolonialisme op Groenland. Meer dan 90% van de bevolking is nu nog lid van de Lutherse Kerk. 

Na afloop van de Napoleontische oorlogen -waarin Denemarken bondgenoot werd van Frankrijk- werd het Verdrag van Kiel gesloten (1814) tussen overwinnaar Zweden en Denemarken. Daarin werd bepaald dat Denemarken Noorwegen moest overdragen aan de Zweedse koning. Alleen de voormalige Noorse koloniën IJsland, Groenland en de Faroër bleven Deens. Noorwegen legde zich nooit bij dit verdrag neer en bleef tot begin 20^ste eeuw protest aantekenen. Toen ontstond een dispuut tussen Noorwegen en Denemarken over Groenland. Van wie was het eiland precies? Daarover moesten derden uiteindelijk beslissen. In 1933 werd officieel bepaald (internationale rechtspraak) dat het tot het Deense Koninkrijk behoort. 

Net als vele kolonisators gingen de Denen niet goed om met de oorspronkelijke Inuit-bevolking van hun kolonie. Denemarken, betalend voor gezondheidszorg en onderwijs van de Groenlanders, was van mening dat de Inuit te veel kinderen kregen, hun onderhoud werd te duur. De Deense overheid startte in het geniep een project om Inuit-vrouwen onvruchtbaar te maken; dat duurde tientallen jaren voort. Denemarken haalde tevens Inuit-kinderen weg bij hun ouders, bracht ze naar het vasteland om ze tot kleine Denen’ om te vormen. Dat heette daarom het ‘Little Danes’-project. Een deel keerde naar Groenland terug, een ander deel werd door Denen geadopteerd. Veel kinderen die dit lot ondergingen, werden niet oud of kampten met grote psychische problemen. In 2020 bood de Deense overheid zijn excuses aan voor deze schandelijke praktijken. 

Ten tijde van de Tweede Wereldoorlog werd Denemarken bezet door de Nazi’s. De toenmalige Deense ambassadeur in de VS (Henrik Kauffmann van Duitse origine) sloot op eigen houtje een verdrag met de Amerikanen, de ‘Greenland Treaty’ (1941), om ervoor te zorgen dat Groenland niet door de Duitsers zou worden bezet. Dat kwam de Geallieerden later goed van pas, alhoewel dit verdrag na de oorlog werd betwist door de Deense Kroon. Kauffmann zou niet het wettelijke recht hebben gehad om namens hen over het lot van Groenland te beslissen. De achilleshiel van dit verdrag was jarenlang het beruchte artikel 10, dat de Verenigde Staten het recht gaf om alle toekomstige wijzigingen in het verdrag te vetoën. 

De Amerikanen gebruikten Groenland tijdens de Tweede Wereldoorlog ook om cryoliet te delven (voor het maken van aluminium). De mijn en de 100 à 200 mijnwerkers werden destijds door 500 Amerikanen beschermd tegen de Duitsers. Dat product werd met scheepsladingen tegelijk naar Philadelphia (Pennsylvania) verscheept. 

Het Defensieverdrag over Groenland van 1951 (tussen de VS en het Koninkrijk van Denemarken) stond het de Amerikanen toe hun belangrijkste militaire bases na de Tweede Wereldoorlog te behouden en eventuele nieuwe bases op te richten, mocht de NAVO dat nodig achten. Deze overeenkomst werd in 2004 geupdate en ondertekend door buitenlandminister Colin Powell, een vertegenwoordiger van de Deense regering en iemand van de Groenlandse regering.

Tijdens de Koude Oorlog met Rusland diende Groenland voornamelijk militaire doeleinden. De Amerikanen bouwden er destijds zelfs -illegaal- een stelsel van 21 ondergrondse tunnels, een lanceerinstallatie voor kernraketten en een ondergrondse opslagplaats voor nucleaire wapens. Er verbleven ooit 200 Amerikanen. Dat actieplan heette ‘Project IJsworm’ en werd in 1965 opgegeven toen het door Deense wetenschappers bij toeval werd ontdekt. Het kamp werd in 1967 ontmanteld. Denemarken/Groenland gaf er nooit toestemming voor en wist niets van deze Amerikaanse activiteiten op hun grondgebied. Sinds 1951 hebben de Denen en Amerikanen wel een verdrag dat de VS het recht geeft Amerikaanse bases op Groenland te vestigen.

In 1953 veranderde de status van Groenland van kolonie in district van Denemarken en werd het eiland officieel geïntegreerd in het Deense Koninkrijk. Dat was het startsein voor een lang streven naar meer autonomie onder de Groenlanders. Denemarken deed de belofte dat het eiland op termijn onafhankelijk kon worden. (Over de manier waarop die onafhankelijkheid wordt verkregen, zijn de Groenlandse meningen nu verdeeld.) Het eiland heeft verregaand zelfbestuur sinds 2009 maar beslissingen over defensie en buitenlands beleid, veiligheid en monetaire kwesties worden door Denemarken genomen. Groenland ontvangt jaarlijks ruim €700 miljoen aan financiële steun van Denemarken.

Het recentere verhaal van Greenland is eveens bijzonder. Het eiland evolueerde in slechts 25 jaar van een Deense kolonie naar een land met een eigen parlement. De meeste andere landen doen er decennia, zo niet eeuwen, over om dat te bereiken. De toekomst van Groenland behoort toe aan de 57.000 Groenlanders en aan niemand anders. In een poll van 2025 gaf 85% van de Groenlanders aan geen deel van de VS te willen worden. Dat standpunt werd recent bevestigd voor de wereld. Groenlanders willen zich zeker losmaken van Denemarken maar de manier waarop en het tijdstip willen zij zelf bepalen. 

Om zelfstandig te worden (los van ‘de Deense tiet’), moet het land zich economisch zelf kunnen bedruipen maar dat is zo eenvoudig nog niet. Er zijn veel bodemrijkdommen (goud, zink, uranium, grafiet, cryoliet en andere zeldzame aardmetalen) maar er wordt nauwelijks gemijnd vanwege de fysieke omstandigheden. Groenland is immers een enorme rots, bedekt met een twee à drie kilometer dikke ijslaag. Dat maakt het onaantrekkelijk voor investeerders. Bovendien hebben ze geen industrie, onvoldoende personeel en geen eigen monetair systeem. De Groenlandse ijskap is echter wel rap aan het slinken. Het eiland verliest jaarlijks het equivalent van 100 miljoen Olympische zwembaden aan water. 

Door klimaatverandering is er buitengewoon veel interesse ontstaan in arctische vaarroutes. Door het smeltende poolijs wordt het poolgebied beter toegankelijk en zullen nieuwe noordelijke scheepsroutes ontstaan. Groenland kan die strategische zeedoorgang goed controleren vanwege de ligging. Rusland en China (dat zich een sub-Arctische macht noemt), azen erop. Rusland heropende zijn arctische bases uit de Koude Oorlog en in oktober 2024 was er voor het eerst een Chinees kustwachtschip aanwezig in Arctische wateren. Die twee landen hebben momenteel echter geen noemenswaardigeheid invloed in Groenland, in tegenstelling tot wat Trump beweert (nepnieuws). 

Trump was niet de eerste Amerikaan die zei Groenland te willen kopen (en volgens Buchanan zal hij ook niet de laatste zijn). President George Washington was de eerste die bij de Denen aanbelde met het aanbod om Groenland te kopen (1867). Daarna deed president Truman een poging in 1946. Maar de VS hoeven het helemaal niet te kopen. De Verenigde Staten hebben nu al nagenoeg ongelimiteerde militaire toegang tot Groenland. Daarvoor hoeven ze het eiland niet te annexeren of ‘bezitten’. Maar Trump is uiterst hebzuchtig. ‘We’ve got to have it!’ De Belgische premier noemde hem recent ‘rupsje-nooit-genoeg.

In een later hoofdstuk van haar boek duidt Buchanan de modus operandi van Trump, ex-vastgoedontwikkelaar. Dat doet zij aan de hand van diens boek ‘The Art of the Deal’ (1987). En wat blijkt? Hij hanteert nog precies dezelfde aanpak! Geen fout toegeven, de zwakte van de tegenstander maximaal gebruiken, een leugentje om bestwil hier en daar, weglopen als er niks te halen valt, mensen afdanken, geen tegenspraak dulden, een gebrek aan diplomatieke vaardigheden, slechte omgangsvormen. We kennen dat inmiddels al te goed van hem, helaas. Je kunt het boek nu beter ‘The Art of the Steal’ noemen... Tja. 

In het laatste hoofdstuk (9) beschrijft de auteur vier scenarios voor de inname van Groenland. Het hoofdstuk begint met een puur fictief scenario, ‘Operation Frostbite’ (scenario 0). Een Amerikaanse militaire eenheid neemt het eiland in, in het laatste jaar van Trumps tweede regeringstermijn. Maar nu de serieuze opties, volgens Buchanan. 

Scenario I: een versnelde Groenlandse onafhankelijkheid van Denemarken. Er komt een bilateraal plan tussen Groenland en Denemarken waarna een economisiche transitie ontstaat. Daarna gaat het land verschillende partnerships aan (voor mineralen, scheepsbouw, havens, supply chain services tussen Azië en Europa, etc.).

Scenario II: minder afhankelijkheid. Met een verlies van Groenland wordt Denemarkens voetafdruk teveel gereduceerd en dat is een no-no voor de Denen. Groenland mag een stuk losser van maar niet uit het Deense Koninkrijk. Buchanan noemt dit ‘hyperautonomie’.

Scenario III: Groenland integreren als 51^ste staat van Amerika, zonder het gebruik van geweld. Misschien komt er over een paar jaar een voorstel dat de mensen van Groenland accepteren. Amerika kan daarna vooral vijand China eindelijk gaan verslaan in de race om zeldzame aardmetalen.

Scenario IV: alles gaat voort zoals nu (op weg naar onafhankelijkheid, met instemming van Denemarken) maar de invloed van de VS op Groenland neemt langzaamaan toe. ‘Cooperation, collaboration and partnership might rule’. Een soort Associatieverdrag. 

Nuuk, de hoofdstad van Groenland, ligt overigens dichter bij New York dan bij Kopenhagen. Dat is een feit... Toen John Lennon ooit werd gevraagd na een bezoek ‘How did you find America?’, zei hij ‘linksaf bij Groenland’. Vandaag spreekt Trump het World Economic Forum in Davos toe. Bijna alle Europese regeringsleiders zijn daarbij aanwezig, klaar om hem tegen te spreken. Paaien en stroop smeren werkt niet meer. Het is tijd voor ferme taal. Ik ben benieuwd hoe dit afloopt.

Ik vond Buchanans boek inzichtelijk (leerzaam), gemakkelijk leesbaar (vlotte schrijfstijl) en af en toe zelfs vermakelijk. Aanrader! Mijn Deense buurman en ik hebben voorlopig voldoende gespreksstof.

  

Paniek!

In november 2025 raakte mijn liefje bevangen door het Sinterklaasjournaal. Dat was geen probleem, wat mij betrof. Ik keek (bijna) dagelijks met haar mee naar de uitzending. Gisteren werd bekend dat het programma de Machiavelliprijs van 2025 won. Die wordt jaarlijks uitgereikt aan een organisatie die een opmerkelijke prestatie leverde op het gebied van publieke communicatie. 

Haar grote favoriet was Pietje Paniek, vertolkt door de 48-jarige, uiterst grappige komiek Jochem Myjer. Hij maakte na vele jaren een glorieuze comeback. Ook daarin ging ik mee. Ze nam zijn uitroep ‘Paniek-paniek!’ over en bezigde die te pas en te onpas. In het begin vond ik dat nog grappig... 

Toen we hier afgelopen Kerst te maken kregen met een Schotse logée (Ellie) van onze Engelse vrienden Pat & Sue haalde mijn liefje haar uitdrukking weer uit de kast. Ze had immers een nieuw publiek en kreeg zo nieuwe lachers op de hand. Als toelichting op haar tijdelijke verslaving werden opnamen van Pietje Paniek gedeeld via YouTube. Zelf was ik er dan als de kippen bij om te verkondigen dat ze haar gimmick niet meer kon bezigen na 31 december van dat jaar. Ik vond het welletjes. We begonnen het nieuwe jaar toch met hoop?! Ellie vond het dermate grappig dat ze zich voornam de uitroep over te nemen vanaf 1 januari van het nieuwe jaar. (Op 6 januari zou zij terugkeren naar Schotland dus dat was te overzien.) 

Vorige week keken mijn liefje en ik naar een uitzending van praatprogramma Pauw en De Wit. Die ging bijna geheel over de inval en ontvoering van de president van Venezuela, Nicolás Maduro. Een expert op het gebied van militaire strategie en tactiek zat aan tafel en praatte mee. Hij legde uit dat er zeer intensief moet worden geoefend voordat een dergelijke geheime actie kan plaatsvinden. Het is dan gebruikelijk dat de woning waarin een gezochte dictator onderduikt, precies wordt geanalyseerd en nagebouwd.

Ik zat geconcentreerd te luisteren naar de spreker want ik vond het best interessant. Mijn liefje, naast mij op de bank, vroeg op enig moment terloops ‘hoe noemde hij die ruimte nog maar eens?’ In mijn naïviteit herhaalde ik het woord ‘panick room’ en keek haar aan. Toen pas zag ik de grijns en de glinstering in haar ogen. Zij had mij zojuist het verboden woord van 2026 zelf doen uitspreken. Ik (zei de gek) moest hard lachen om de slimme val waarin ik was gelopen. Even toonde zij zich een volleerd discipel van Machiavelli: het doel heiligde alle middelen! Tot zover de pret.

Een paniekkamer is een verstevigde, beveiligde ruimte waarin een gezochte persoon zich veilig waant; ook wel ‘safe room’ genoemd. Maduro werd gezocht door de Amerikaanse overheid maar bleek niet veilig in zijn eigen huis. De Delta Force, een elitecorps van Amerikaanse mariniers, wist hem te arresteren en mee te nemen. Met een oude fleecetrui aan en op badslippers met witte sokken werd hij uren later geblindeerd en geboeid gefilmd, lopend over de blauwe loper van de DEA (Drug Enforcement Administration), geflankeerd door zijn gevangennemers. Medio 2025 had deze man Trump nog met een staaltje bluf uitgedaagd om hem te komen halen in Miraflores, het presidentiële paleis in Caracas. Hij noemde Trump bij die gelegenheid ‘lafaard’. Dat bleek een grote inschattingsfout. 

Dat dictator Maduro moest worden afgezet, was voor mij en velen met mij een uitgemaakte zaak. Hij onderdrukte het volk jarenlang, revolutionaire knokploegen die bekendstaan als ‘colectivos’ -onder leiding van de levensgevaarlijke minister van Binnenlandse Zaken Diosdado Cabello- pakten burgers op die zich kritisch uitlieten over het regime. Ze werden gemarteld en soms zelfs gedood. In Venezuela bestaat geen enkele vorm van vrijheid en burgerrechten worden met voeten getreden. Meer dan 70% van de bevolking leeft in grote armoede en de angst regeert. In het verleden waren er demonstraties en burgerprotesten, georganiseerd door de politieke oppositie onder María Corina Machado, maar die werden bloedig neergeslagen. Dus ja, Maduro moest gaan. In de afgelopen twee decennia ontvluchtten acht miljoen Venezolaanse burgers, bijna een kwart van de inwoners, de armoede en staatsterreur. 

Desondanks vind ik de wijze waarop Maduro werd afgezet, verwerpelijk. Bij die actie zouden 100 mensen zijn omgekozen, waarvan tenminste 32 Cubaanse lijfwachten (!). De gekozen aanpak van de regering-Trump II is illegaal, tegen de regels van het internationaal recht in. Je kunt niet zomaar een president van een soevereine staat ontvoeren en zeggen dat je diens land vervolgens zelf gaat besturen. 

Trump & Co. verschuilen zich nu achter het argument dat het een drugsoperatie was tegen een criminele narcobaas en geen aanzet tot regimewisseling. Trump sprak die motivatie direct tegen in zijn eerste toespraak na de inval. Hij sprak over ‘our oil’, meldde dat de VS het land gaan besturen en dat Amerikaanse bedrijven Venezolaanse olie gaan oppompen. Geen woord werd besteed aan het herstellen van de democratie in Venezuela en vrijheid voor burgers. Tja. 

Wat recent als een konijn uit de hoge hoed kwam en mij verbijsterde, is dat wordt aangenomen dat Venezuela’s partner Iran het land onder Maduro onder druk zette om door de ayatollah’s gesteunde groeperingen als Hezbollah en Hamas een veilige haven op Venezolaans grondgebied te bieden. Schokkend. Als de Amerikanen dat wilden stoppen, hadden ze dat onomwonden moeten verklaren. Dan is het onvoldoende om alleen Maduro uit zijn functie zetten. Dan is regimewisseling een daadwerkelijk belangrijk doel (dat jaren zal vergen). 

Amerika heeft naar mijn weten geen cocaïnecrisis, wel een fentanylcrisis. Die drug wordt echter in China geproduceerd, niet in Venezuela. Buurland Colombia produceert circa 90% van de cocaïne. Venezuela is wel een doorvoerknooppunt van cocaïne maar de meerderheid van de cocaïne die vanuit Venezuela wordt verscheept, is bestemd voor de Europese markt. Venezuela speelt dus een zeer beperkte rol in de doorvoer van cocaïne naar de VS. 

Maduro zou geen drugsbaas zijn zoals Manuel Noriega (voormalig militair leider van Panama) en El Chapo (Mexicaanse drugsbaron) dat wel waren. Hij staat niet aan het hoofd van het ‘Cartel de los Soles’, volgens kenners. Zijn familie, het leger, ministers en andere politieke functionarissen van zijn regime profiteerden wel jarenlang van de samenwerking met drugssmokkelaars. Hij stond eigen functionarissen toe geld te verdienen aan narco-activiteiten en hield die corruptie bewust in stand. Hij kocht hun loyaliteit en promoveerde ze naar de hoogste functies zodat ze veel hadden te verliezen bij de val van het regime-Maduro. Hij hoopte daarmee dat ze het hardst zouden vechten om de status quo in het land te laten voortbestaan. 

De Venezolaanse oppositieleider Machado, die in 2025 de Nobelprijs voor de Vrede ontving, stond klaar om de nieuwe president van Venezuela te worden. Tot mijn en veler verbazing werd zij door Trump gepasseerd. Zij won in 2023 de Venezolaanse verkiezingen met ruime voorsprong en is daarmee de rechtmatige president van het land. Naar verluidt, ontbeert zij de steun van het (corrupte) Venezolaanse leger, de chavistische parlementsleden en burgemeesters in het land. Maduro mag dan weg zijn, die kliek zit nog stevig in het zadel. Trump gaf de voorkeur aan vicepresident Delcy Rodríguez. Wat daarbij zeker een rol speelde, is dat Rodríguez Minister van Olie was onder Maduro. Het kromme is dat Trump dit tot dusvoor de ‘illegitieme regering van Venezuela’ noemde... 

In een analyse in de Volkskrant las ik dat de olie van Venezuela zware olie is, dikke zwavelrijke olie die lijkt op stroop en daarmee moeilijk bewerkbaar is. De winning van deze olie zou commercieel niet interessant zijn. (Het land zit op een voorraad van 300 miljard ton olie.) Om die olie grootschalig te kunnen winnen, zijn enorme investeringen nodig. De infrastructuur van Venezuela is verouderd nadat eerdere regeringen Westerse olieconcerns hadden genationaliseerd. Om de productie weer op peil te krijgen, worden investeringen verwacht van USD50 à 60 miljard dollar. Om deze olie daarna via pijpleidingen te kunnen transporteren, moet het eerst worden verwarmd of worden aangelengd met lichte olie (die van elders moet worden aangevoerd). Verder moet de olie worden ontzwaveld voordat het tot bruikbare producten (diesel en kerosine) kan worden geraffineerd. Ook dat proces vreet energie en leidt tot een relatief hoge CO2-uitstoot. Venezolaanse olie is dus letterlijk ‘taaie materie’. Amerikaanse olieconcerns hebben aantrekkelijker alternatieven, zowel in eigen land als daarbuiten. Overigens ging de Venezolaanse olie onder Maduro naar Rusland, China en Iran dus ik vind het goed dat ook daaraan een einde komt.

Tijdens zijn verkiezingscampagne verklaarde Trump nog dat hij vrede wilde brengen in de wereld en dat zijn tweede ambtstermijn het einde zou inluiden van ‘een tijdperk van eindeloze, zinloze oorlogen’. In plaats daarvan voert hij nu oorlog tegen politieke tegenstanders, in binnen- en buitenland. 

De vredesduif in het Witte Huis, eerste ontvanger van de nikserige FIFA Peace Prize, toont zijn ware gezicht. Als het niet gaat zoals hij wil, grijpt hij militair in, zelfs over de landsgrenzen heen. Rechtmatig of niet. En wie niet meegaat in zijn denkwijze, is een verrader. Internationaal recht zit op de achterbank van Trumps presidentiële limousine, machtspolitiek zit aan het stuur. Het ministerie van Defensie werd vorig jaar omgedoopt tot Ministerie van Oorlog en ook dat is nu duidelijk. Bij Trump staat buitenlandbeleid gelijk aan het verkrijgen van de beste deals; op welke wijze dan ook.

De geest lijkt uit de fles. Colombia, Cuba, Mexico, Honduras, El Salvador, Nicaragua… who is next? Trump zei dat het de taak is van de Verenigde Staten om levensvatbare en succesvolle landen om zich heen te hebben, ‘waar de olie vrijelijk kan worden gewonnen’. [..] ‘De Amerikaanse dominantie op het westelijk halfrond zal nooit meer ter discussie staan’. Trumps boodschap is duidelijk: het is hún achtertuin en de rest moet opdonderen of zijn mond houden. (Dat refereert aan de Monroe-doctrine.)

En dan te bedenken dat we nog drie jaar hebben te gaan. Aï-aï-aï... paniek!

 

Beschavingsverlies

“Rare jongens, die Romeinen!” 

Weet je nog wie dit zei? Als brugpieper kwam ik in de klas van Gérard Hamers terecht. Hij was leraar Frans. Met hem begon mijn grote liefde voor de Franse taal en cultuur. Hij was mijn leraar Frans tot en met de eindexamenklas. Hij was erudiet, charmant, had de wind eronder maar gaf goed en leuk les. Zo stimuleerde hij ons onder andere tot het lezen van de stripboeken van René Goscinny en Albert Uderzo in het Frans: de Asterix en Obelix-reeks. Saillante  details zijn dat de tekenaar werd geboren met twaalf vingers (daaraan werd hij geopereerd) en dat hij kleurenblind was. Er zijn wereldwijd bijna 400 miljoen albums verkocht dus ik was bepaald niet de enige fan. De woordspelingen en dubbelzinnigheden zijn vaak goed verstopt maar naarmate ik verder kwam in Franse taalbeheersing ontdekte ik er steeds meer. Het bleef jarenlang een bron van groot leesplezier. 

Neem de kleine held van het verhaal: Asterix. De Franse vertaling van asterisk (*) is kleine ster. Hij was meer dan een voetnoot van de wereldgeschiedenis! Obelix, zo groot en in de vorm van een obelisk. Idéfix, de kleine witte hond van Obelix - van idée fixe, zijn obsessie op vier pootjes. Alcoholix, de plaatselijke wijnverkoper. De bard die zich als zeer getalenteerde zanger beschouwde, Assurancetourix - van assurance tout risque (allrisk-verzekering); met zijn gezang beschermde hij zijn volk tegen de Noormannen. Unhygienix is de naam van de dubieuze visverkoper (zijn vrouw heet Bacteria). De Romeinse spion heet Dubbleosix. Een van de Romeinse kampen in Gallië heet ‘Babaorum’. Als je de tekening ziet, begrijp je de grap: het dorp is getekend als taartje (baba au rhum). De strips zitten er vol mee! 

De boeken zitten ook vol met parodieën op geschiedkundige gebeurtenissen en historische figuren, zoals Churchill, De Gaulle en Columbus. De makers gebruikten tevens beroemde kunstwerken in hun eigen verhalen, zoals bijvoorbeeld werk van Pieter Bruegel. Deze boeken zijn misschien nog wel leuker voor volwassenen dan voor kinderen. 

“I'm Asterix, the heroe of this adventure. Those crazy Romans thought they’d have another go at our little Gaulish village.” Zo begon Goscinny’s 29^ste stripboek in de lange reeks, getiteld ‘Asterix versus Caesar’. (Ik haal hier bewust de Engelstalige versie aan, niet de Franse.) 

De kern van het verhaal van de strijd van Asterix en Obelix tegen de Romeinen is het relaas van een klein dorp met kleine helden (de Galliërs) die met veerkracht, slimheid, vriendschap en een magisch drankje de overmacht van het grote, corrupte Romeinse Rijk weerstaan. Dat verhaal speelt zich af in het jaar 50 voor onze jaartelling. Hun strijd is er niet op gericht om Rome te veroveren maar gaat om het behoud van hun eigen vrijheid en de onafhankelijkheid van hun eigen dorp tegen Romeinse onderdrukking en Romanisering.  

Aan Asterix en zijn entourage moest ik denken toen ik recent de Nationale Veiligheidsstrategie (National Security Strategy, NSS) van Trump & Co. las. Dit document deed veel stof opwaaien, vooral in Europa. Het zette hier en daar zelfs kwaad bloed. Waar bemoeien die klojo’s zich mee? Asterix had het kunnen zeggen... Voor mij personificeert Asterix Europa en staat de regering-Trump II voor de verderfelijke Romeinen. Trump zelf is de hedendaagse Caesar. In het verhaal Asterix versus Caesar heet een van de Romeinen Dubius Status en een ander Marcus Ginantonicus. Ook leuk! 

Ik las het document niet in zijn geheel (30 pagina’s) maar wel de passage over Europa. Die paragraaf draagt de titel ‘het bevorderen van Europese grootsheid’. Typisch Trumpiaans taalgebruik. Na bijna een jaar Trump II staat hiermee zwart op wit dat de Europese Unie niet langer een bondgenoot is maar een tegenstander van de Verenigde Staten. Een vijand in politiek, economisch maar vooral ideologisch opzicht. 

Vóór het tijdperk Trump werd er in de Amerikaanse veiligheidsstrategie vooral gewezen op de onbetwistbare voordelen van allianties, op de deugden van globalisering en de rol van dat land als organiserende macht. 

De veiligheidsstrategie anno 2025 kun je lezen als één grote belediging aan het adres van de Europese Unie en diens leiders. Het staat bol van de extreemrechtse uitspraken en vijandigheden. Ik had niet anders verwacht van schimmige types als JD Vance (vice-president), Stephen Miller (stafchef) en Russel Vought (architect van het oerconservatie Project 2025) maar toch shockeerde het mij.

Hun prioriteit lijkt te liggen bij het exporteren van de cultuuroorlog naar onze contreien. Ik vind het ook ronduit schaamteloos dat er openlijk wordt gezinspeeld op normalisatie van de betrekkingen met Rusland.

Maar we moeten niet wanhopen, dat deden die kleine Galliërs ook niet. Nu staat het als volgt verwoord in de strategie. Ik haalde de krenten voor je uit de pap. 

‘Europa doet onvoldoende militaire uitgaven en op dit continent is sprake van economische stagnatie. De werkelijke problemen van Europa zijn echter veel dieper geworteld. Continentaal Europa heeft een steeds kleiner aandeel in het wereldwijde BBP -van 25% in 1990 naar 14% nu- en dat is deels het gevolg van nationale en transnationale regelgeving die creativiteit en bedrijvigheid ondermijnt.’ 

Dit is duidelijke kritiek op de Europese Unie. Het huidige BBP-percentage van de EU ligt op 15,2% volgens Europese cijfers. Wat ook niet wordt vermeld, is dat we de derde plek in de wereld innemen, na China (circa 19%) en de VS (15,5%). Als we Europa als groter geheel bezien (dus meer landen dan de lidstaten van de EU), ligt dat percentage ruim boven 20%. Dan torent Europa zelfs boven koploper China uit. 

‘Deze economische achteruitgang wordt overschaduwd door het reële en veel grimmiger vooruitzicht van beschavingsverlies. De grotere problemen waarmee Europa wordt geconfronteerd, omvatten activiteiten van de Europese Unie en andere transnationale instanties die de politieke vrijheid en soevereiniteit ondermijnen, migratiebeleid dat het continent transformeert en conflicten veroorzaakt, censuur van de vrije meningsuiting en onderdrukking van politieke oppositie, kelderende geboortecijfers en verlies van nationale identiteit en zelfvertrouwen.’

Bij Toutatis! Beschavingsverlies? (‘Civilisation erasure’ genoemd in dit document.) Hoor wie dit zegt... 

De Amerikanen doelen hiermee waarschijnlijk op het feit dat we op dit continent minder wit en minder christelijk zijn geworden. Migratie is inderdaad een hoofdbreker, een probleem dat we echter zelf en met elkaar moeten oplossen. Daar hebben we geen Amerikaanse inmenging bij nodig. Zeker niet in Amerikaanse stijl. Het Europese Migratiepact dat in juni 2026 van start gaat, doet een goede poging om meer grip te krijgen op het probleem. Kelderende geboortecijfers? Waar bemoeien ze zich mee?! Het is wel waar: het aantal geboorten in de EU neemt gestadig af, met een grote dip in 2023. Het continent vergrijst dus de productiviteit moet flink omhoog; dat is een economisch gegeven. Sinds wanneer is dat een bedreiging voor de Amerikaanse veiligheid? 

‘Als de huidige trends zich voortzetten, zal het continent over 20 jaar of minder onherkenbaar zijn. Het is dan ook verre van vanzelfsprekend of bepaalde Europese landen economieën en legers zullen hebben die sterk genoeg zijn om betrouwbare bondgenoten te blijven. Veel van deze landen zetten momenteel hun huidige koers voort. Wij willen dat Europa Europees blijft, zijn beschavingszelfvertrouwen herwint en afstapt van de mislukte focus op verstikkende regelgeving.’ 

De meeste Europeanen willen ook dat Europa Europees blijft maar wat betekent dat precies? Tijden veranderen, mensen veranderen, landen veranderen. De meeste veranderingen kunnen we niet tegenhouden. Niet elke verandering is een verbetering, dat is waar. Met het lidmaatschap van de EU kwam er een grote hoeveelheid Europese regels mee. Sommige zijn compleet onzinnig, dat beaam ik. (Neem bijvoorbeeld het recente verbod op vleesgerelateerde benamingen van vleesvervangers. Muggenzifterij.) We moeten echter niet vergeten dat de regeringsleiders van de 27 lidstaten zelf over de belangrijkste zaken beslissen. Niet het Europarlement, niet de Europese commissie. Veelal zijn het dus keuzen die Europese premiers met elkaar maakten. Daar gaan wijzelf over en zo hoort het ook. Dat keuzen en verbeteringen sneller mogen gebeuren, is een no brainer.

‘Dit gebrek aan zelfvertrouwen is het meest evident in de relatie van Europa met Rusland. Europese bondgenoten hebben een aanzienlijk militair overwicht ten opzichte van Rusland op bijna alle vlakken, met uitzondering van kernwapens. Als gevolg van de Russische oorlog in Oekraïne zijn de Europese betrekkingen met Rusland nu sterk verzwakt en beschouwen veel Europeanen Rusland als een existentiële bedreiging. Het beheren van de Europese betrekkingen met Rusland vereist aanzienlijke diplomatieke inspanningen van de VS, zowel om de strategische stabiliteit op het Euraziatische vasteland te herstellen als om het risico op een conflict tussen Rusland en Europese staten te beperken.’

Klop-klop... Is daar iemand?! Rusland is toch het schorriemorrie?! Voor de meeste Europeanen is dit land -in de persoon van Poetin- de vijand. Rusland ís de existentiële bedreiging voor het vrije Europa. Met zo’n land willen en kunnen we geen diplomatieke betrekkingen (meer) onderhouden. Het respecteert de soeverniteit en de grenzen van buurlanden niet. Het land viel Oekraïne binnen,  een land op weg naar volledige democratie, als toekomstig lid van de Europese Unie. Tja. 

Europa heeft Trump niet gevraagd om vriendschappelijke betrekkingen met Rusland aan te gaan. Het is Trump zelf die koketteert met zijn relatie met strongman Poetin. (Wat zit daar achter?!) Imperialist Poetin zal niet stoppen bij Oekraïne. Hij wil de oude glorie en de grenzen van de Sovjet Unie in ere herstellen. Rusland als grootmacht. Om dat te voorkomen, moeten wij als grootmacht Europa in rap tempo sterker worden qua defensie en onafhankelijk van de steun van de Verenigde Staten.

‘Het is een kernbelang van de Verenigde Staten om te onderhandelen over een spoedige beëindiging van de vijandelijkheden in Oekraïne, om de Europese economieën te stabiliseren, onbedoelde escalatie of uitbreiding van de oorlog te voorkomen en de strategische stabiliteit met Rusland te herstellen, en om de wederopbouw van Oekraïne na de vijandelijkheden mogelijk te maken, zodat het land als een levensvatbare staat kan blijven bestaan. [..] De regering-Trump staat lijnrecht tegenover Europese functionarissen die onrealistische verwachtingen koesteren ten aanzien van de oorlog, gesteund door instabiele minderheidsregeringen, waarvan vele de basisprincipes van de democratie vertrappen om oppositie te onderdrukken.’ 

Hoe onrealistisch is het om te verwachten dat het ‘slachtoffer’ van deze gewelddadige invasie geen land hoeft af te staan aan de agressor om een vredesakkoord te bewerkstelligen? Er ligt niet alleen een grote oceaan tussen de Verenigde Staten en Europa, er zit een gapend gat tussen hun en ons rechtvaardigheidsgevoel. Het is Rusland dat een groot deel van Oekraïne aan flarden bombardeerde. Het is Rusland dat moet opdraaien voor de financiering van de wederopbouw van dit kapotgeschoten land, niet de Europese belastingbetaler!  

‘Amerika moedigt zijn politieke bondgenoten in Europa aan om de heropleving van de geest te bevorderen, en de groeiende invloed van patriottische Europese partijen geeft inderdaad reden tot groot optimisme. Ons doel moet zijn Europa te helpen zijn huidige koers te corrigeren. [..]. We willen samenwerken met gelijkgestemde landen die hun vroegere grootsheid willen herstellen.’ 

Amerika’s steun voor extreemrechts lijkt nu officieel regeringsbeleid te zijn en dat is schokkend. Met ‘patriottische Europese partijen’ worden partijen als in Frankrijk (Rassemblement National van Marine le Pen), België (Vlaams Belang van Tom van Grieken), Duitsland (Alternative für Deutschland van Alice Weidel), Hongarije (Fidesz van Victor Orbán), Tsjechië (ANO van Andrej Babiš) en Slowakije (SMER van Robert Fico) bedoeld. Op Vaderlandse bodem hebben we de PVV van Geert Wilders die helemaal in dit rijtje past. 

De door hen nagestreefde vroegere grootsheid, hun ideaal, is het Europa van 50 jaar geleden. Deze ‘patriotten voor Europa’ (PfE) bestaat uit politieke partijen die de Europese Unie van binnenuit kapot willen maken, als een vijfde colonne. Zij zijn de vijanden van de vrijheden op ons continent. Zij helpen niet om Europa op koers te houden, zij helpen Trump om onze koers te veranderen. Dit alles is onterechte Amerikaanse inmenging in Europese kwesties. 

Quid nunc? De vraag is nu: wie zal de grote druïde van ons continent worden? Wie durft het aan? Wie ontpopt zich als de Panoramix van Europa? De wijze, vaderlijke figuur die als zodanig door eenieder wordt erkend. De maker en bewaarder van de toverdrank die de Galliërs bovenmenselijke kracht geeft? Wij, Europeanen, hebben veel te verliezen. Wij moeten ons eigen pad kiezen. Amerika is geen voorbeeld om te volgen.  

Ik sluit af met uitspraken van twee van mijn favoriete Volkskrant-columnisten. De eerste is van Sheila Sitalsing: ‘een samenleving die niet weet wat er te verliezen valt, kan zich niet verdedigen tegen ondermijnende krachten van buiten.’ Deze is van Sander Schimmelpennink: ‘als de dappere Oekraïeners het tweede leger ter wereld kunnen stoppen, moeten wij op z’n minst de strijd met de Amerikanen aandurven.’ En zo is het. 

Poesjespies

Op 10 december aanstaande wordt de Nobelprijs voor de Vrede uitgereikt aan de winnaar van dit jaar: de Venezolaanse oppositieleider María Corina Machado (1967). Het Zweedse comité lichtte de keuze voor haar toe. “When authoritarians seize power, it is crucial to recognise courageous defenders of freedom who rise and resist”. De dappere Machado, prominente politica en verdediger van de democratie, stond op tegen de president die dictator werd, Nicolas Maduro. Alfred Nobel kan tevreden zijn. Trump was de loser.

Op 5 december, een dag van grappen en grollen omwille van een nooit genomineerde maar vredelievende man die jong & oud al jarenlang verenigt, wordt de FIFA Peace Prize uitgereikt. Dat gebeurt in Washington, tijdens de loting voor het WK Voetbal 2026. Dat wereldkampioenschap zal vorig jaar worden gehouden in de VS, Mexico en Canada. Nederland en Curaçao kwalificeerden zich reeds voor dit toernooi, waaraan meer landen dan ooit meedoen (48). Het gaat mij deze keer niet om het spel. Het gaat om de knikker(s). 

Wie komt er voor de Piesprijs van de FIFA in aanmerking? In publicaties las ik dat het moet gaan om “individuals who have taken exceptional and extraordinary actions for peace.” Dat klinkt mij nogal rekbaar in de oren... Iemand beschreef de nominaties als “people pushing peace”. Wie vindt men de meest gekwalificeerde kandidaat bij de wereldvoetbalbond? Bepaalt voorzitter Infantino dat wellicht in zijn eentje (zoals hij graag en vaak doet)? 

In april 2008 blogde ik voor de eerste keer over de toenmalige president van de FIFA, Sepp Blatter (1936). Mijn liefje en ik reden door Europa op weg naar huis en maakten een stop bij het hoofdkantoor in Zürich, Zwitserland. Niet om naar de man aan de top te zwaaien, die ik toen al corrupt noemde, maar voor de architectuur van het hoofdkantoor dat deels bovengronds is gebouwd. Het werd ontworpen door de Zwitserse architecte Tilla Theus en het lichtontwerp voor buiten was van James Turrell; een Amerikaanse kunstenaar van wie wij een kunstwerk hadden staan in de duinen tegenover ons huis in Kijkduin. Vooral 's avonds is het gebouw, dat A-la-Christo werd ingepakt in een soort (aluminium) doelnet, een bezichtiging waard. 

In mei 2015 blogde ik kritisch over Blatter. Dit schreef ik: ‘Al jarenlang ben ik van mening dat de bezem door die organisatie moet en dat Sepp Blatter moet opstappen. Onder hem werd corruptie geïnstitutionaliseerd. Blatter wenst aanstaande vrijdag te worden herkozen als FIFA-baas. Ik denk dat het hoog tijd is voor een nieuwe start, met een nieuwe persoon aan het roer.’

Blatter werd die vrijdag herkozen als president en kon in principe aan een vijfde termijn beginnen maar trad kort daarop alsnog af onder grote publieke druk vanwege een corruptieschandaal in eigen gelederen. Tien FIFA-directeuren werden gearresteerd. Dat jaar zou Blatter zich zelf schuldig hebben gemaakt aan vervalsing in geschrifte en fraude, bij een deal met UEFA-baas Platini. In 2022 werden beide mannen echter vrijgesproken. De Zwitserse federale strafrechtbank sprak ze vrij omdat werd erkend dat zij een ‘gentlemen's agreement’ hadden gesloten. Het OM legde zich niet bij de uitspraak neer en ging in hoger beroep. Die zaak kwam in maart van dit jaar voor. Blatter en Platini werden wederom vrijgesproken.

Wie alles dacht te hebben gehoord en gezien, liet zich verrassen door Infantino die het wereldpodium betrad. Hij werd in 2016 gekozen, na het gedwongen aftreden van Blatter. Destijds deed hij als nieuwe baas de belofte de voetbalbond eerlijk en transparant te maken. Dat schoon schip maken lukte niet. Zijn basissalaris van twee miljoen euro per jaar deed deze man ooit af als ‘beledigend’. Dat salaris bedraagt inmiddels vier miljoen per jaar. Hij reist de wereld rond in een privéjet en komt voor in de Panama Papers. Hij regeert als de koning van het voetbal, de FIFA zou “monarchistisch” zijn geworden. De Raad en het Congres zouden machteloos zijn gemaakt door de president. Zijn modus operandi zou zijn geworteld “in een systeem van patronage dat ethisch gedrag ontmoedigt” (in recent FairSquare-rapport). 

Er zijn tientallen serieuze boeken geschreven over de duistere zaken van de bond en diens leider(s). De organisatie zou vandaag de dag nog steeds draaien om dubieuze connecties, geheimhouding en het kopen van loyaliteit. FIFA wordt vaak vergeleken met de georganiseerde misdaad. (Ook Trump voelt zich daar uitermate prettig bij...) Zelf verhuisde Infantino naar Doha, wellicht omdat het hem te heet onder de voeten werd op Zwitsers grondgebied. Het fraaie hoofdkantoor is dus al geruime tijd baasloos. 

De FIFA Peace Prize is de kroon op het credo van de organisatie Football Unites the World. De prijs wordt uitgereikt namens de vijf miljard voetballiefhebbers wereldwijd. Dus ook namens mij en dat voelt niet goed. Voetbal moet geen politieke ambities hebben, wat mij betreft. Ik denk dat deze prijs een wereldwijd lachertje wordt. 

De prijs is Infantino’s doekje voor het bloeden voor Donald Trump, die dit jaar dus naast de Nobelprijs voor de Vrede greep. FIFA weet zelf al heel lang hoe dat voelt. In 1956 droeg de voetbalbond voorzitter Jules Rimet voor als kandidaat. Hij overleed voordat de prijs werd uitgereikt. In 1989 deed de bond een tweede poging. De Braziliaanse Belg en voorzitter João Havelange werd voorgedragen als kandidaat. Deze man stond bekend als degene die de corruptie in het voetbal zo ongeveer had uitgevonden. Hij werd niet verkozen. In 2015 kwam de voordracht van Vladimir Poetin. Ter gelegenheid van het WK voetbal in Rusland droeg hij Sepp Blatter voor als kandidaat. Driemaal was geen scheepsrecht. Voor de goede orde: bij de Nobelprijs voor de Vrede moet de nominatie afkomstig zijn van een gerespecteerde persoon die aan veel criteria moet voldoen. Daar ging het al fout, denk ik. 

Infantino moet op enig moment hebben gedacht dat de kans om de Nobelprijs voor de Vrede ooit zelf te krijgen, nihil is. Dus hij draaide de boel om door een eigen vredesprijs in het leven te roepen. Et voilà: de Poesjespiesprijs! 

Illustratie: David Squires

In een column van sportjournalist en auteur Bert Wagendorp in de Volkskrant las ik over de ‘megalomanie in het hoofd van Infantino’. Die grootheidswaanzin moet ongeveer een maand geleden zijn losgebarsten toen de FIFA-baas onverwachts opdook tijdens de Gaza-top in Sharm-El-Sheik. Infantino deed daar de belofte aan Gazanen dat de organisatie alle voetbalvelden opnieuw gaat aanleggen, in elke hoek van het platgebombardeerde land. Wellicht kreeg hij zo de gedachte dat hij en Donald samen vrede brachten in het Midden-Oosten? 

‘Hij moet hebben gedacht: FIFA heeft 211 leden, de Verenigde Naties 193. Dus wie heeft er nu praatjes? Tegen die tijd heeft hij zichzelf vermoedelijk uitgeroepen tot Messias en is hij klaar om de mensheid te redden.’ Aldus Wagendorp. 

Als er iemand is die zich kwalificeert voor de Poesjespies Prijs, is het wel Donald Trump! Met vrouwen ‘by the pussy’ grijpen, toonde hij zijn geschiktheid al. 

Hij is, naar eigen zeggen, de enige in de wereld die acht oorlogen beëindigde in het eerste jaar van zijn (tweede) regeringstermijn. De oorlog tussen Armenië en Azerbeidzjan, de Democratische Republiek Congo en Rwanda, Israël en Iran, India en Pakistan, Thailand en Cambodja, Egypte en Ethiopië, Servië en Kosovo, Israël en Gaza. Zo’n man gun je toch een vredesprijs? Het vredesplan voor Oekraïne telde hij nog even niet mee, bescheiden als hij is... 

Eindelijk-eindelijk is hij dé ultieme kandidaat! Of toch niet? Van al deze ‘oorlogen’ die hij zegt te hebben beëindigd, lijkt er alleen in het jarenlange conflict tussen Armenië en Azerbeidzjan nu sprake te zijn van een doorbraak. Er moet overigens nog wel blijken of het om duurzame vrede gaat. Tja. 

Ik ben, eerlijk gezegd, benieuwder naar de ceremonie en de vormgeving van de prijs.

Wervelwind

Illustratie: Javier Munoz

De strijd zou oorspronkelijk gaan tussen twee mannen op leeftijd. De oudste van hen presteerde slecht in het eerste televisiedebat. Zijn campagneteam en partijprominenten zetten hem ertoe aan van zijn herverkiezing af te zien. De rest is geschiedenis. De 81-jarige Joe Biden trok zich terug. Zijn tegenstander is 78 jaar. Hij is nu de oude man! 

President Joe Biden nam de enig juiste beslissing: hij maakte plaats voor een jongere kandidate (60) met meer kans om te winnen. Kamala Harris is niet de eerste vrouw die zich in een presidentiële verkiezingsstrijd mengt; dat was Hillary Clinton. Maar Harris is tot nu toe de grootste kanshebster die door het glazen plafond kan stoten. Ze straalt veel energie uit, wordt waarderend ‘Whirlwind Kamala’ genoemd, zet zich haar hele leven al in voor de publieke zaak. Ze is een belofte, een boegbeeld voor jonge en oudere vrouwen in het algemeen, voor zwarte en gekleurde vrouwen en voor vrouwen met een (deels) Aziatische achtergrond en voor leden van de LGBTIQ-gemeenschap. Verder spreekt zij Amerikanen aan die uitkijken naar een gelijkwaardiger en optimistischer toekomstperspectief.

Volgens Trump zou het land op de rand van de afgrond staan, is Amerika een pas verwijderd van hel & verdoemenis; zelfs een burgeroorlog wordt niet uitgesloten. Hij voedt die negatieve gevoelens maar al te graag. Hij zou zich als nieuwe president (de 47^ste) het liefst ontplooien tot dictator en alle macht naar zich toe trekken, daarmee een einde makend aan de democratie. Stemmen hoeft dan niet meer. Zijn ja-knikkende entourage vindt dat allemaal best. Ze zijn te schijterig om deze machtwellusteling in hun midden een halt toe te roepen. Een gevaarlijke situatie, voor het land en voor de wereld.

Met Trump wordt een grumpy old man uit de mottenballen gehaald die niet het welzijn voor het land of zijn bewoners als prioriteit stelt maar  eigenbelang en het welvaren van zijn rijke vrienden. 

Hij is de man die eerder dit jaar een product op de markt bracht onder de naam ‘Victory47’. Het is een parfum met een frisse geur van citrus die overgaat in cederhart, ondersteund door een rijke basis van leer en amber, waardoor een indrukwekkende aanwezigheid ontstaat. Victory is meer dan een geur: het is een parfum voor de movers, de shakers en de geschiedenisschrijvers. Don’t get me wrong: ik kocht het geurtje niet. Deze omschrijving trof ik aan op de website van Trumps merchandising. Dat zegt alles over de man en zijn volgelingen. 

Wie ook alles zei over deze man was de Amerikaanse cabaretier Seth Meyers enige tijd geleden toen hij weer begon aan een nieuw seizoen van zijn Daily Show. Daarin somde hij het volledige strafblad van Donald Trump op alsof hij voorlas uit eigen werk. Hij kwam adem tekort... Een veroordeelde crimineel in het Witte Huis? Niet als het aan de voormalig Officier van Justitie van Californië ligt! 

Voor Harris zijn de veroordelingen van Donald Trump in civiele- en strafzaken een schot voor open doel. In elke toespraak refereert ze aan haar vroegere werk als aanklager. “Ik pakte allerlei soorten boeven aan. Roofdieren die vrouwen misbruikten, fraudeurs die consumenten oplichtten, valsspelers die de regels overtraden voor hun eigen gewin. Dus luister goed naar me als ik zeg: Ik ken Donald Trumps type.”

Ik geloof graag dat het destijds lastig voor haar was om sociale progressiviteit te allen tijde te combineren met de eisen die worden gesteld aan een officier van Justitie. Haar job zal lang niet altijd gemakkelijk zijn geweest. Niet alles dat ze deed, was even suksesvol. Maar ze deed iets voor de goede zaak. Ze is geen Supervrouw maar wel een super vrouw, wat mij betreft. Kamala is gewend om met duistere types als Trump om te gaan. 

Ze zal dan ook niet verblikken of verblozen als hij het zoveelste scheldwoord op haar persoonlijk afschiet. Hij blijft het proberen, inmiddels wanhopig. ‘Kamala who?’ Hij verhaspelde haar naam, noemde haar expres Kamála in plaats van Kámala maar dat kwam hem op aantijgingen van racisme te staan. ‘Lachende Kamala’ werkte evenmin want die gulle schaterlach is zeer herkenbaar en eerder een voordeel dan een nadeel. Hij noemde haar een gek (lunatic), de meest linkse van de hele club, een communiste, een fasciste en een antisemiet. Trump wist kennelijk niet dat Kamala als sinds 2014 is getrouwd met Doug Emhoff, een Joodse man. 

Waarin een (fysiek) grote kerel piepklein kan zijn. Tja. 

Sinds Kamala de beoogde kandidaat van de tegenpartij is, is Trump de weg kwijt. Zijn campagneteam probeert hem bij de les te houden maar tot dusver vangt men bot. Hij gaat op pad met voorbereide scripts maar eenmaal voor een enthousiast publiek van Trumpers en MAGA-adepten doet hij waar hij zelf zin in heeft. Hij praat liever uit de losse pols en dan begint de onzin pas echt. Je hoeft overigens nooit lang te wachten op de eerste leugen.

In een Amerikaanse krant las ik een verslag van een recent optreden voor publiek. Toen hij dacht dat de microfoon uitstond, hoorde eenieder hem mompelen ‘Waar is Joe nou gebleven?’ Op een een ander moment tijdens diezelfde ralley zei hij tegen het publiek dat hij verwachtte dat Joe terugkeert om zijn positie op te eisen. Hoe pathetisch. Hij is nu niet alleen zelf de oude man, hij lijkt verdwaasd! Joe Biden dacht hij te kunnen verslaan (daarop leek het inderdaad) maar sinds Kamala’s nominatie loopt hij achterop in de peilingen. Zij staat in de laatste polls enkele procentpunten op hem voor, zelfs in swing states die tot voor kort tot Republikeins gebied werden gerekend. Ik hoop dat ze dit kan vasthouden. 

Er zijn ook prominente Republikeinen die het voor Harris opnemen. Waaronder ex-MAGA personen, die hebben aangegeven niet op Trump en zijn maat te gaan stemmen. Zij zetten hun kaarten op de frissere en hoopvollere Kamala Harris c.s. Een aantal van hen was zelfs spreker op de Democratische Conventie van afgelopen week. De eerste persvoorlichter van Trump deed dat bijvoorbeeld. Zij vertelde dat Trump zijn kiezers achter de schermen ‘basement dwellers’ noemt. Ze was de eerste van het Trump-team die ontslag nam. De week hieraan voorafgaand organiseerde de groep ‘Republicans for Harris’ een bijeenkomst die werd gevolgd door 70.000 personen. Het zijn vooral gematigde Republikeinen die niets ophebben met hun huidige partij, die de Trump Cult Club werd.  

De keuze voor Kamala’s running mate, Tim Walz (60), verbaasde menig vriend en vijand. Hij is een man uit een dorpje in Minnesota, ging op zijn 17^de bij de National Guards, werd daarna leraar en voetbalcoach. Hij is inmiddels tweemaal gekozen als gouverneur voor zijn staat. Een progressieve, aardige en down to earth man die zich inzet voor uiteenlopende gemeenschappen. Een man die glashelder praat, zijn speech was uiterst effectief. Een man die opbiechtte dat zijn vrouw en hij te maken kregen met onvruchtbaarheid toen ze een gezin wilden stichten. Toen zij na jaren alsnog zwanger werd, noemden ze hun kind Hope. Hij komt over als vaderfiguur, een vriendelijke en behulpzame buurman. Toen Walz Trump en zijn running mate J.D. Vance als een ‘weird’ stel neerzette om hun uitspraken en ideeën, bleek dat een schot in de roos. Dat woord beklijfde. 

Net als Kamala Harris heeft Tim Walz een erfenis uit de tijd van de beruchte moord op de zwarte George Floyd door politieagenten in Minnesota. Hij zou na de rellen die uitbraken te lang hebben gewacht met het inzetten van de Nationale Garde, een onderdeel van het leger. Een probleem voor Trump is echter dat hij destijds als president vol lof was over Walz zijn aanpak. Daar is zelfs een opname van.

Walz ondertekende als gouverneur een wet die scholen verplicht maandverband en tampons beschikbaar te stellen in toiletten. Alle toiletten in die staat. Dus ook in wc’s voor jongens, om transgenders niet uit te sluiten. ‘Tampon Tim’ werd door Trump en zijn team uitgeprobeerd als bijnaam tijdens ralleys. Echt aanslaan deed het niet. Het bestrijden van menstruatie-armoede vinden de meeste Amerikanen namelijk een goed idee. Net als het recht op abortus, het zelfbeschikkingsrecht van de vrouw. Dat wordt een heel belangrijk verkiezingsthema.   

Met natte ogen luisterde ik naar de speeches van Michelle en Barack Obama tijdens de afgelopen DNC. Ze werden met overdonderend enthousiasme begroet door het publiek in Chicago (ook hun thuishaven). Twee begenadigde sprekers, met het hart op de juiste plek. En zonder praatpapier! Michelle’s rode draad was het leven van vrouwen in de VS. Ze begon met haar recent overleden moeder en eindigde bij Kamala en haar moeder. Een Indiase die als 19-jarige in haar eentje de oceaan overstak om een droom te gaan verwezenlijken: vrouwen genezen van borstkanker. Haar speech raakte mij. 

Barack eerde Joe Biden als broer en president, prees hem voor zijn onbaatzuchtigheid. Biden wijdde zijn hele leven aan de publieke zaak en diende zijn land. Als president deed hij goede dingen tijdens zijn ambtstermijn: het land door de coronacrisis loodsen, 15 miljoen banen creeëren, een recordaantal klimaatacties nemen qua hernieuwbare energiebronnen en klimaatslimme boerderijen bouwen, zorgkosten substantieel verlaten, het beschikbaar stellen van anticonceptiepillen via drogisterijen, infrastructuur renoveren. Uiteindelijk gaat het vooral om de inhoud. 

De speech van Bill Clinton (net 78 geworden) tijdens deze Conventie focuste vooral daarop. Hij zei bijvoorbeeld dat er sinds 1989 in de VS 51 miljoen banen waren gecreeërd: 50 miljoen onder een Democratische president, 1 miljoen onder een Republikein. Die cijfers spreken voor zich. Hij maakte overigens de meeste grappen over Trump. Zoals deze: Trump is als een tenor die warmdraait voor de opera: me, me, me. Met Kamala als president wordt het you, you, you.  

Kamala Harris is sinds vandaag dus officieel de Democratische kandidaat. Als ‘Happy Warrior’ gaat zij met Waltz ten strijde trekken; tegen nepnieuws en doom & gloom, voor democratie en de zogenaamde ‘opportunity economy’. Haar bij vlagen emotionele speech moet je beluisteren op YouTube. Die was top. En niet één verspreking. Kamala Harris for the People! 

De recentste daad van de sneue Trump was een nepcollage met AI van Taylor Swift, de zangeres die 550 miljoen volgers heeft op social media. Zij zou zich daarin uitspreken voor hem als kandidaat. In his dreams! Gen Z lijkt sowieso hard te gaan werken voor Kamala. Hij lijkt echt ten einde raad... Zo wordt hij een lachwekkende ouwe zeur. Er resten hem nog slechts 75 dagen om beledigende bijnamen te verzinnen.