Mies voor Luís

Dit is bloesemtocht - deel 3. Onze Deense buren reden enkele weken geleden naar Murcia om de bloeiende amandelbomen te zien. Ze keerden vroeg naar huis terug: naar verluidt, was er nog niets te zien. Zij vermoedden dat we ongeveer anderhalve week zouden moeten wachten om de bloesem te kunnen zien. Dat was waar maar het was slechts een deel van de waarheid. 

Mijn liefje en ik reden onlangs naar die regio om de bloemenpracht hopelijk nu wel te kunnen aanschouwen. De eerste blikken in de verte beloofden weinig goeds... De kleuren (roze en wit) spatten niet van de velden. Waren wij ook nog te vroeg? Op een bepaald punt waar ik altijd tenminste één foto maak (hierboven), was nog weinig kleur te bekennen. De heuvel die als achtergrond dient, was als vanouds.

Toen we verder reden, leken de bomen in de gaarden dood?! Net als in voorgaande jaren in het binnenland van Alicante, was de besmetting hier nu ook een feit. We zagen futloze amandelboomgaard na -boomgaard. Donkere stammen, soms als gekapt, zonder een bloemetje aan de takken. Hier en daar bloeide nog een veldje welig maar de meeste bomen waren kaal. ¡Madre Mia! In de aanloop naar dit uitje hadden wij in geen enkele landelijke of regionale krant iets gelezen over een ophanden zijnde natuurramp in Murcia. Wel was ik ettelijke keren op de viering van bloesemfeesten gestuit. Mula en Flor en omgeving. Daar moet het beeld net zo triest zijn... 

Ik vroeg mijn liefje of wij, mensen, de aarde teveel hebben uitgeput? Of was het met name te wijten aan klimaatverandering? Boer Luís gaf ons het antwoord. We sloegen een zijweg in en daar kwam hij ons op zijn tractor voorbij. We groetten hem hartelijk terwijl we langsreden en zagen dat hij stopte. Dat was voor ons reden genoeg om de auto aan de kant te zetten en met hem te gaan praten. 

Hij bleek een erg aardige, open man. In een blauwe overall met een wollen muts op zijn karakteristieke kop. Ik vroeg hem met mijn armen in de lucht wat er in hemelsnaam was gebeurd met zijn amandelbomen. Vorig jaar bloeide bijna alles hier nog?! Dat beaamde hij. Deze  winter was echter veel te droog geweest. 

Daar komt bij dat als de winterse temperaturen aanhouden, de amandelwesp sterft. Het is dit insect dat zorgt voor een amandelplaag. Als het hard genoeg regent, spoelen de eitjes van deze wespensoort weg en komt er geen nieuwe generatie uit. Dat gebeurde afgelopen winter helaas niet en boer Luís, die ecologische amandelen verbouwt, zag het nakende leed met lede ogen aan. 

Deze wespensoort bestond daar een aantal jaren geleden nog niet. Eerst kwam er een plaag in de provincie Alicante, nu was die dus overgewaaid naar Murcia. Omdat Luís ecologische boer is, gebruikt hij geen bestrijdingsmiddelen dus hij heeft weinig alternatief. De zieke bomen moeten met de hand uit de grond worden getrokken en jonge aanplant teruggezet na een rustperiode. We zagen later dat al veel van de buren dat hadden gedaan. 

Hij vertelde ons dat zijn schoonvader de tegenoverliggende velden bezit en bewerkt. Daarop stonden eveneens amandelbomen met hetzelfde probleem (een deel was abrikozenboom). Hun amandeloogst is dit jaar naar de knoppen. De prijzen van deze heerlijke noot zullen omhoog schieten. Ik vond het niet per se jammer voor ons maar wel erg triest voor hem. Hij bleef er echter relatief monter onder. 

Het bestuur van de regio heeft nieuwe maatregelen getroffen om de plaag effectief te bestrijden. De aangetaste amandelen vallen zonder ingreep niet van de boom ten tijde van de oogst. Ze blijven hangen en zijn gemakkelijk te herkennen aan hun kleur (grijs) en grootte (klein). Dat betekent dat de larven dan in de amandelen blijven en een nieuwe generatie wespen kan voortbrengen; met alle gevolgen vandien. Men heeft de boeren dus een deadline gegeven om de zieke amandelen handmatig te verwijderen en te vernietigen. De Murciaanse regering heeft tevens een programma in het leven geroepen voor de uitroeiing of bestrijding van het ongedierte dat deze plaag veroorzaakt. 

Als boeren de enigen zijn die de aangetaste amandelbomen moeten verwijderen en niets wordt gedaan aan reeds verlaten gewassen of amandelbomen langs openbare wegen en paden, is er geen manier om het probleem definitief uit te roeien. 

Inmiddels is er wel financiële compensatie voor de boeren in de extreemdroge gebieden in deze regio. Zij ontvangen met elkaar € 4,5 miljoen van de Europese, Spaanse en regionale overheden. Deze compensatie moet de kosten dekken voor het rooien en vervangen van amandelbomen die door de droogte zijn afgestorven. Het tarief bedraagt ​​€12 per boom, met een maximum van €24.000 per bedrijf. Men schat in dat het gaat om 375.000 bomen in dit gebied.

Ik wenste hem veel sterkte. We reden in mineure stemming verder. De bloemenpracht van voorgaande jaren bestond daar niet meer al zijn de foto’s die ik maakte, heel kleurrijk. Maar het zijn wel foto’s met een grijs randje. Bloemen van de amandelboom zijn hermafrodieten en eenhuizig, dat wil zeggen dat ze zowel meeldraden als een stamper bezitten. Op sommige foto’s staat een hommel of bij die op de nectar en de geurende bloesem afkomt. Die bevinden zich aan de goede kant van deze geschiedenis. Zij zijn de bestuivers, zij zijn de toekomst. 

Bloesemtocht - deel 2

Onlangs gingen we wederom op zoek naar de amandelbloesem. Het vorige uitje voerde ons naar het binnenland van Alicante, nu gingen we op verkenning in de provincie Murcia. Het was weer een zonnige dag al warmde het langzamer op. Het gebied dat we deze keer bereisden, is op zich anders: de hoogvlakte is ruiger en naakter. De bodemkleur is anders, net als het licht. En heuvels zijn hier heuse bergen. We gingen tijdig; naar verluidt, gaat de sneeuwgrens weer dalen. Enkele weken geleden lag daar nog een pak sneeuw.

Via Balsica reden we richting Murcia. Mijn liefje zei “we nemen jouw favoriete weg”. Voor mij was het te vroeg voor ironie. Op die route kreeg ik namelijk al eens een fikse bekeuring. Het zoeft zo lekker op die doorgaans lege weg dat je ongemerkt de maximaal toegestane snelheid overschrijdt. Hermano Mayor te está mirando… Big Brother is watching you. Die weg brengt voor de Spaanse staat het meeste geld in het laatje. Deze keer zette ik de cruise control aan. 

Voor we Murcia-stad bereikten, sloegen we af richting Almería, Mula en Caravaca de la Cruz. De stad Mula lieten we achter ons, de weg voerde verder naar Calasparra (afslag 33). Deze stad bezochten we voor het eerst in mei 2007. Daar komt namelijk de beste rijst voor paëlla vandaan dus we gingen destijds naar de Spaanse rijstvelden. Deze keer dronken we er slechts een kopje koffie maar wel in een heel trendy pastelería.

Op dat moment hadden we de eerste amandelbomen in bloei reeds gezien. Vanwege de open vlakten en ons relatief -voor de tijd van het jaar- vroege uitje, was de bloesem hier en daar nog pril en teer. Dat verfijnde stond in schril contrast met de woestheid van de omgeving. De vaak grillige bomen met hun witte en roze bloemen, omringd door rode aarde leverden mooie plaatjes op. Hier en daar vloog een buizerd op. Ik was in mijn element. De bloesem van de perzikbomen, die daar eveneens in groten getale staan, laat op de hoger gelegen terreinen nog op zich wachten. Elke vroege fotostop was guur; mijn wollen vest deed goede dienst. Bloemblaadjes waaiden om mijn hoofd en benen. Toch sneeuw! Mijn liefje waagde zich aanvankelijk niet buiten de auto.

We verlieten Calasparra in noordelijke richting via de C-3314 en gingen op weg naar Jumilla, bekend van de wijnbouw maar daarvoor is het ècht te vroeg. Onze bestemming was de stad Cieza, die we via de B-19 aanreden. Die stad en omgeving staan al ruim een jaar op mijn lijstje van te bezoeken oorden in Spanje. In de omliggende Sierra de Ascoy en de Cañón de Almadenes bevinden zich namelijk neolithische rotstekeningen (vermoedelijke datum: 6.000-5.000 voor onze jaartelling). Die sites zijn UNESCO-werelderfgoed. Individuen die de grotten willen bezoeken, moeten een afspraak voor bezichtiging maken en dat kan alleen in de zomermaanden.

In de zaterdagkrant van La Verdad van 27 januari jongstleden stond een uitgebreid artikel over de primitieve rotstkunst van de ‘Arco Mediterráneo’, de zogenaamde Middellandse Boog die regio Murcia, Andalusië, Castilla-La Mancha, Catalonië en Aragón omspant. 20 jaar geleden werden alle tot dan toe gevonden rotstekeningen langs die boog tot werelderfgoed verklaard. Destijds ging het om 856 vindplaatsen, hedentendage heeft men er 2.000 geïnventariseerd. 120 daarvan liggen in de regio Murcia, in het gebied dat we op deze dag doorkruisten. De belangrijkste vindplaatsen zijn: Yecla, Jumilla, Cieza, Calasparra, Moratalla, Cehegin, Mula, Totana en Lorca. Het artikel stopte ik in mijn Murcia-gids, voor later raadpleging.

Cieza heeft echter ook een fraai museum. Museo Siyâse verhaalt niet alleen over de rotstekeningen en andere paleolithische vondsten uit die streek. In de vorige eeuw werden in dit gebied de resten van een moslim-nederzetting uit de 11de eeuw ontdekt. Twee van de 19 huizen die men uitgroef (van de bestaande 700 woningen) bouwde men in het museum na. Het is een lichte, moderne ruimte in een pand uit 1912 waarin voorheen het casino was gevestigd. Het museum is op maandag gesloten, de toegang is gratis. Vanaf de bovenverdieping heb je mooi uitzicht over de omringende lappendekens van amandel- en fruitbomen. Ik viel met mijn neus in de boter want het museum heeft tot midden maart tevens een foto-expositie van plaatselijke fotograaf Fernando Galindo Tormo. Hij fotografeert de bloesem van Cieza al jarenlang. Hij legde deze ‘Floración’ van zeer dichtbij en vanuit de lucht vast. Hij zag die bloesem in al zijn pracht, op elk moment van de dag en in alle stadia van bloei. Fantastische foto’s, niets is nep.

We lunchten in gastrobar ‘Pinxame’ (Prik mij) en dat werd gelukkig geen pijnlijke aangelegenheid. We bestelden onder andere konijn met aardappel en er werd tongstrelende Jumilla-wijn geserveerd. Vanwege de vele landbouwactiviteiten wonen hier veel Zuid-Amerikanen. Langs de bloesemroute zagen we mannen op trappen aan bomen rukken. Ik denk dat ze bloesem stripten om meer ruimte voor de latere vrucht te maken. Ik weet dat echter niet zeker, heb er spijt van dat ik niet uitstapte om het te vragen. En om hun vriendelijke koppen van dichtbij te fotograferen! 

Het overkomt mij vaak… Doorrijden en dan simmen over de gemiste kans. In plaats van zelf tot actie over te gaan, verzocht ik mijn liefje om vanaf haar positie in de auto de situatie te fotograferen. Dat bleek tegen de zon en van teveel afstand; een misser. De mannen bedankten ons voor de aandacht - zelfs in het Engels. Die Zuid-Amerikaanse invloed vond ik ook terug op de lunchplek: er kwam Sol-bier uit de tap en er stond pittige Mexicaanse kaas op het menu. Ik proef het rode pepertje nog, als ik mijn ogen sluit.

Na de lunch was het tijd voor deel 2 van deze toeristische route (van Piet). We reden vanuit Cieza over de A-30 naar de plaats Abarán dat in het dal van de rivier Segura ligt. De smalle weg volgt de meanderende rivier. Doorgaans valt de bloesemperiode samen met een gezwollen rivier. We passeerden een waterkrachtcentrale in werking. De waterstand was hoog dus er was ook bird life te spotten; de vogelvriend in mij was eveneens content. We sloten deze leuke dag af met een mooi glas wijn uit Jumilla. De foto’s van dit uitje zitten alweer in mijn publieke album.