Denkend aan Bali

Bali was in de afgelopen periode regelmatig in mijn gedachten. Dat kwam onder andere doordat wij recent onze vliegreis naar het eiland van de goden boekten. In november zullen we teruggaan om Elsa en de jongetjes, onze Balinese familie, daar te bezoeken (waarna we naar Australië doorreizen voor de Zonnebloemreis). We kijken ernaar uit.

Eenmaal per maand skypen we met hen hetgeen de zon in ons hart brengt. We voelen ons dan happy als oma’s-op-afstand. Elsa schafte een goedkope smartphone aan van Chinese makelij. Ze skypen nu met die telefoon, vanuit hun eigen huis en niet meer vanuit een rumoerig internetcafé. Dat is veel leuker omdat zij en de kids op deze manier zijn omringd door hun eigen spullen en wij heuse optredens van de mannetjes te zien krijgen. Yuda zingt en speelt gitaar voor ons terwijl Damai met zijn pluchen vriendjes en een glimlach van oor tot oor voor de camera staat. Kita senang!

Daarnaast hebben we wekelijks mailcontact, eveneens met Ketut die nog steeds aan boord van een Amerikaans cruiseschip werkt. Wij volgen zijn vaarschema getrouw en zagen dat de boot volgende maand enkele Spaanse havens zal aandoen. Wij gaan hem deze keer opzoeken in de historische stad Valencia, circa 250 kilometer ten noorden van onze eigen woonplaats. Hij stelde voor dat we hem wederom aan boord bezoeken (zoals in Cartagena, vorig jaar) maar gezien het beperkt aantal uren dat hij vrij is, besluiten we hem aan de kade op te wachten en mee te nemen naar de binnenstad, voor een drankje, een hapje en veel bijpraten. De week daarop zal hij vanuit Barcelona naar Bali terugvliegen. In Bali worden de dagen afgeteld. Hij gaat later dit jaar echter weer varen.

Indonesië kwam onlangs negatief in de publiciteit, wat mij betreft. PDI-P, Golkar en de Democratische Partij, respectievelijk de grootste, de één na grootste en de vierde partij van het land steunen het voorstel dat twee islamitische partijen, PPP en PKS, in 2012 indienden. Eerlijk gezegd verwachtte ik voor zijn verkiezing dat president Jokowi een liberalere koers zou varen alhoewel zijn partij in een coalitieregering zit met een principiële islamitische partij. Maar toch. In 2013 schreef ik er voor het eerst over, zie Bintangberichten. Toen dacht ik nog dat het wel zou loslopen. Vandaag ligt dat wetsvoorstel dus ter behandeling voor. 

Tegenstanders bestempelden het als “creeping Shariah”... Het voorstel houdt in dat de verkoop, productie, distributie en consumptie van drank met een alcoholpercentage van meer dan 1% wordt verboden. Als het wet wordt, hangt een betrapte consument van alcohol drie maanden tot twee jaar celstraf boven het hoofd, plus een geldboete van tien à 50 miljoen Rpi; dat komt neer op minimaal €700 en maximaal €3.500. Geen kattepis. Als dat voorstel wordt aangenomen, is lokale bierbrouwer Bintang het eerste slachtoffer, waarna velen zullen volgen.

Eerder werd een voorstel bekend dat bepaalt dat alcohol in de gehele archipel alleen nog mag worden gekocht bij super- en hypermarkten en niet meer bij minimarktjes, stalletjes, straat- en strandverkopers. Dat was een klap in het gezicht van wong cilik (little people) ofwel Indonesië’s kleine luiden. Als wij een feestelijke lunch of een partijtje organiseerden, vroegen we ons personeel naar de plaatselijke toko of minimarkt -Indomaret- te gaan voor een kratje bier. Voor rosé gingen we wekelijks naar minimarkt TipTop in Lovina. Na vandaag mogen zij die producten hoogstwaarschijnlijk niet meer verkopen. We brachten menige zonsondergang in contemplatie door in de bale bengong met een biertje en een glaasje wijn.

De Indonesische minister van Handel (Rachmat Gobel) zei eerder deze week dat hij geen uitzondering kan maken voor vakantiebestemming Bali. Voor de goede orde: Bali is de enige Hindoeïstische provincie in het land met de grootste moslimpopulatie ter wereld. Wèl wil hij de kleine alcoholverkopers van Bali ontzien. Geen idee of deze coulantere houding ook van toepassing zal zijn op lokale en buitenlandse consumenten op het eiland van de goden...

De wetsvoorstellen beogen de Indonesische jeugd tegen verval te beschermen en de burgers in staat stellen te blijven meedraaien in de wereldwijde economie, aldus de officiële verklaring. Net als in menig ander land is alcohol een probleem onder jongeren dus dat je als overheid maatregelen wilt nemen, lijkt mij terecht. Maar zulke draconische?! Dat alles wordt extra opmerkelijk als je bedenkt dat rijstwijn die in menig Indonesisch huis wordt gebrouwen en gedronken, alcoholpercentages van 40 à 60% bevat. Arak is een gefermenteerde drank die uit kokospalmsap of uit kleefrijst wordt gemaakt. In Bali wordt heel veel arak gedronken, een liter kost 50.000 Rpi (€3.50). Dat drankje speelt een grote historische, religieuze (!) en culturele rol in het Balinese maatschappelijke leven. Traditionele genezers schrijven het zelfs voor als medicijn. Het is nooit zonder risico: met einige regelmaat overlijden Balinezen en buitenlandse toeristen aan zelfgebrouwen arak.

Herinnering aan Bali

Denkend aan Bali

zie ik dolende mensen,

traag door oneindige

sawa’s gaan,

en talloze flesjes

Bintang

als groene verleider

aan den einder staan.

Barefoot on the Beach (2015)

(heel vrij naar Het Gedicht Van De 20ste Eeuw van H. Marsman)

Als de House of Representatives van Indonesië, vergelijkbaar met onze Tweede Kamer, vandaag voor de betreffende voorstellen stemt, zal het leven in Bali voor velen die wij daar kennen niet leuker worden. Kasian.

Bintangberichten - deel 1

Wij wonen tijdelijk in de Biersteeg in Noord-Bali en dus leek mij een titel als Bintangbericht wel toepasselijk voor de komende blogs. Toen ik het overdacht, kon ik niet bedenken hoe relevant de eerste zou worden!

Vorige week las ik namelijk in de papieren Jakarta Post, die we hier dagelijks lezen, een voorstel van ene Ahmad Kurdi Moekri. Zijn drijfveer was “to safeguard the nation’s morals”. Het zou om karaktervorming gaan en dus geen voorstel uit religieuze overwegingen zijn. Jaja. Moekri is 71 jaar en lid van de PPP (United Development Party), een islamitische partij in Indonesië. 

Een goede, praktiserende moslim rookt en drinkt niet, heeft geen seks voor het huwelijk en zo zijn er nog wat ge- en verboden. Nicotine doodt 500.000 Indonesiërs per jaar. Vooraanstaande Indonesische politici worden regelmatig  betrapt op het hebben van een minnares.
Ik weet niet precies wat de koran zegt over zelfverrijking. Hoe het ook zij, een van de directeuren van het Ministerie van Religieuze Zaken wordt ervan verdacht honderdduizenden dollars in eigen zak te hebben gestopt bij de grootschalige inkoop van het heilige boek. Hij is nu onderwerp van onderzoek door de Anticorruptie Commissie. 

Het wetsvoorstel dat Moekri volgend jaar wil indienen, heeft als inzet dat het nuttigen van alcoholische dranken vanaf 2015 strafbaar wordt in de gehele archipel, dus inclusief de provincie Bali waar niet de islam maar Hindoeïsme de boventoon voert. Als het voorstel wordt aangenomen en geïmplementeerd, kan de consument die wordt betrapt op het drinken van alcohol rekenen op een boete van $20.000 en twee jaar gevangenisstraf. Iemand die alcohol distribueert, kan een gevangenisstraf van vijf jaar tegemoetzien. Mensen die alcoholische dranken vervaardigen, kunnen tien jaar celstraf krijgen met een boete van 10.000.000.000 Rpi (circa $1 miljoen).

Er brak een storm van kritiek los in het gehele land en daarbuiten. De enige die zich van een reactie onthield, was de Indonesische brouwer van Bintangbier. De woordvoerster van het bekende biermerk verklaarde dat het om “zeer gevoelige materie” gaat.

Indonesië haalde zich met deze aankondiging felle kritiek op de hals. Ik trof geen reacties van voorstanders van het voorstel in de krant aan. Die houden zich voorlopig gedeisd, het zaadje is geplant. Wel las ik talloze ingezonden stukken van mensen met een Indonesische naam, van personen met Westerse namen die in Indonesië blijken te wonen en van buitenlanders (vooral Australiërs) die Bali hun favoriete vakantiebestemming noemen.

Die reacties hadden stuk voor stuk de strekking dat het een belachelijk idee is dat hoogstwaarschijnlijk nooit door het parlement zal worden aangenomen. Indonesië zal in 2014 nieuwe presidentsverkiezingen houden. Nu kan ik nog niet voorzien, welke partij het nieuwe regeringshoofd zal voortbrengen.

Het hoofd van het Balinese Toeristenbureau, een Hindoe, vond het voorstel van Moekri in ieder geval te bespottelijk voor woorden. Hij verkondigde per omgaande dat zijn organisatie zich nooit aan zo’n wet zal houden. Ook ik ben van mening dat 'resorteiland Bali' de deuren wel kan sluiten als het voorstel wordt aangenomen.

De brief van een Australiër die in Oost-Java woont en werkt maar regelmatig vakantie houdt op Bali, stak er wat mij betreft met kop en schouders bovenuit vanwege de ironische ondertoon. Nu Indonesië de corruptie heeft beeïndigd en de armoede heeft bestreden, is het hoog tijd voor de volgende hervorming: het alcoholverbod. Tja.

De briefschrijver was tevens goed in woordspelingen; ook deze is van hem: from bar life to life behind bars. Hij stelde onder andere voor dat alle huidige horecamedewerkers van Bali zich dan maar moeten omscholen en aanmelden bij het nieuw op te richten overheidsorgaan dat de wet moet gaan handhaven. Daar zijn ze hier immers goed in.
Je zou er bijna cynisch van worden...

In het zuiden van Bali, waar wij kort verbleven voordat wij naar het noorden reisden, dronk ik een cocktail op een trendy locatie aan de Strandweg. Al loungend, zei ik tegen mijn liefje dat ik het jammer vind dat we zo’n locatie en sfeer niet in de buurt van Lovina hebben. Niet lang na aankomst vertelde een kennis van hier mij dat de Spice Beach Club dit weekend, bij volle maan, zijn deuren opent. Op een kier welteverstaan want het betreft een soft opening. We gaan er naartoe. Officieel zal de club op Valentijnsdag van start gaan maar dan zitten wij weer hoog en hopelijk droog in Spanje.

De moraal van dit verhaal: houd er de moed maar in. Mijn liefje en ik verwachten dat de nieuwe club Lovina zal meesleuren in de vaart der volkeren en we toosten op de afgang van het voorstel van Moekri. Proost!