Ra-ta-ta-ta-ta-ta

Ik denk dat ik in de 17 jaar dat ik het nu doen, nog nooit blogde over militaire aangelegenheden. Niet vrijwillig en niet onder de druk van de tijd. Wel blogde ik regelmatig over militairen die -in het licht van de geschiedenis van de democratie- de fout in gingen ergens in de wereld. Maar het is nooit te laat voor verandering.

Binnenkort wordt de NAVO-top gehouden in mijn voormalige woonplaats Den Haag en dat heeft veel voeten in de aarde. Gastland zijn anno 2025 is geen sinecure. Vriendin Bernadette woont aan de rand van het gebied waar de ontmoeting met de 32 leden volgende week dinsdag begint. Ze heeft wel een beetje last maar geen overlast, naar verluidt. Ik zag foto’s van hekken, betonblokken en slagbomen voorbijkomen. Zij ziet het belang van deze top in, net als ik. Haar huis zal volgende week niet achter een scherm van Fort Den Haag verdwijnen maar toch... 

Met de ambitieuze Nederlander Mark Rutte als nieuwe secretaris-generaal van dit bondgenootschap, kon het organiseren van een nieuwe top in eigen land niet uitblijven. Het enige dat ik hoop is dat daar geen geweld of andere ellende ontstaat. De baas van de Nederlandse Strijdkrachten zei laatst op tv dat ze in hun gelederen de voorbereidingen ‘Operation Orange Shield’ noemen.  

Spanje wordt in dit verband weleens het luiste jongetje van de Europese tak van het NAVO-bondgenootschap genoemd. Dit land, mijn tweede Vaderland, zit met zijn defensie-uitgaven nog niet op de 2%-norm. Tien jaar geleden werd afgesproken dat ieder lid 2% van het Bruto Binnenlands Product (BBP) aan defensie zou gaan uitgeven. Dat was lange tijd geen optie voor Spanje en ook niet voor Nederland. Het feit dat niet elke bondgenoot aan zijn budgettaire verplichtingen voldoet, was een doorn in het oog van president Trump. 

Zo was het ook in 1951 voor de Amerikaanse generaal Eisenhower. Hij maakte zijn afkeur duidelijk in een brief aan de Amerikaanse ambassadeur in Nederland: ‘Den Haag vertoont een gebrek aan gevoel van urgentie, een gebrek aan bereidheid om offers te brengen, een gebrek aan vastberadenheid om zijn deel van de gezamenlijke last te dragen’. (Gelezen in de Volkskrant,) Het uitbreken van de Koreaanse oorlog gaf de aarzelende Nederlandse regering het laatste zetje. De defensie-uitgaven werden stapsgewijs verhoogd naar circa 4% van het toenmalige BBP. Dat zou ook de piek van de naoorlogse nationale defensie-inspanningen blijken te zijn.  

Sinds de daad van agressie van Rusland onder leiding van Poetin, namelijk een buurland op weg naar volledige democratie binnenvallen (Oekraïne) en vervolgens platbombarderen tot er bijna geen bestaan meer mogelijk is, is er veel veranderd in de wereld om ons heen. Heel veel. In de wijde wereld maar ook bij mij persoonlijk, in mijn denken over defensie en de strijdkrachten. 

Na Trumps aantreden eerder dit jaar verkondigde hij dat de eerdere 2% niet meer voldoende is; dat moet naar 5%. Voor de goede orde: Washington zelf geeft momenteel 3,4% aan defensie uit en zou ook niet zonder slag of stoot in korte tijd naar 5% kunnen groeien. 

Dat is meer dan een verdubbeling van de huidige afspraak en dat stuitte op bezwaar bij sommige Europese leden van de NAVO. Het altijd slimme oliemannetje Rutte vond een compromis: een stijging van het defensiebudget naar 3,5% en een verdere 1,5% uitgave aan defensiegerelateerde projecten zou ook goed zijn. Dat lijken de (meeste) leden van het bondgenootschap wel te kunnen accepteren. We gaan zien wat de aanstaande top brengt. Uiteindelijk zal men dit niet per se doen omwille van Trump maar om Europa veilig te houden. Een typisch voorbeeld van voortschrijdend inzicht. 

Spanje bleef muisstil na het recente commando uit het Witte Huis en stribbelde daarna, ernaar gevraagd, tegen. De regering heeft echter toegezegd voor het einde van dit jaar wel te voldoen aan de oude afspraak van 2%. De daarmee gepaarde extra investering van ruim €10 miljard voor Defensie en Innovatie zal worden gedaan zonder belastingen te verhogen, “zonder ook maar één cent aan investeringen in de verzorgingsstaat te onttrekken en zonder dat er een groter overheidstekort ontstaat”, aldus premier Sánchez. Dat geloven we dan maar. 

Overigens zou het zo maar kunnen dat er binnenkort nieuwe verkiezingen worden uitgeroepen in Spanje want de secretaris van de PSOE raakte verwikkeld in een onverkwikkelijk corruptieschandaal. De man in kwestie (Santos Cerdán) werd stante pede geroyeerd maar daarmee zijn zeker niet alle problemen beteugeld. 

De Spaanse Minister van Defensie (nog wel), Margarita Robles Fernández (1956; lid PSOE), verklaarde dat het nieuwe budget van 2% genoeg moet zijn om het land veilig te houden en te beschermen. Tegelijkertijd zei ze ook dat zij nieuwe besluiten in Den Haag volgende week niet zal blokkeren. Zij stelt eenheid in het Noord-Atlantische bondgenootschap en eenheid in Europa hoger als prioriteit dan politieke principes van haar partij en coalitiepartner. Inderdaad, het belang van internationale allianties nam exponentieel toe in de afgelopen periode. We moeten zeker ook minder afhankelijk worden van de (minder betrouwbaar geworden) Verenigde Staten van Trump.

Spanje trad in 1982 toe tot de NAVO maar nam aanvankelijk niet deel aan de geïntegreerde militaire structuur. Het land wordt inmiddels beschouwd als een betrouwbare bondgenoot. Het levert aan alle belangrijke missies en operaties en op Spaanse bodem staan enkele NAVO-operatiecentra. Zo is de Combined Air Operations Center (CAOC) bij Madrid verantwoordelijk voor alle planning, leiding en coördinatie van luchtverdedigingsoperaties in Zuid-Europa. Met andere woorden: Spanje is hoofdbeheerder van het gehele luchtruim boven Zuid-Europa. (Spanje is een van de 13 zogenaamde kaderlanden van de NAVO.) In 2022 organiseerde het de NAVO-top om hun 40-jarig lidmaatschap van het bondgenootschap te vieren. 

Wij waren afgelopen weekend aanwezig bij het jubileum van de jaarlijkse vliegshow van San Javier, getiteld ‘Aire 2025’. Deze show bestaat al 25 jaar en de daar gevestigde Adelaarspatrouille (Patrulla Águila) viert dit jaar zijn 40-jarig bestaan. Koning Felipe VI en de Defensieminister waren ook aanwezig. 

Op 14 juni was er gelegenheid de vliegtuigen in stilstand te zien en foto's op de grond te maken. Dat sloegen wij over. Op 15 juni traden de beste acrobatische teams van Europa aan: de Italiaanse Frecce Tricolori, de Britse Red Arrows, Patrouille de France, Patrouille Suisse en de jubilerende  Patrulla Águila. Plus alle militaire vliegtuigen van de Spaanse luchtmacht. 

Het type vliegtuig van de Patrulla Águila  (Airbus C-101), beter bekend als de ‘culopollo’ (kippenkont), gaat na 40 jaar met pensioen als officieel opleidingstoestel van de Academia del Aire. Alle vliegtuigen van deze patrouille werden voor deze gelegenheid uitgerust met het roofvogellogo van de groep op de staart. De P-21 Pilatus turboprop wordt de opvolger. De koning vloog erin als co-piloot tijdens deze vliegshow. Zijn 19-jarige dochter, kroonprinses Leonor, begint na de zomer aan haar opleiding tot vliegenierster. Het is het derde en laatste onderdeel van haar verplichte opleiding als toekomstig staatshoofd. Amalia kan direct een studie naar haar keuze volgen na de middelbare school, Leonor niet. Zo staat dat in de Spaanse Grondwet. 

Fietsend naar Lo Pagán zagen we parachutisten op grote hoogte met de Spaanse vlag afdalen. Mijn liefje en ik vonden een tafeltje met twee stoelen op een bediend terras, onder een degelijke overkapping. De betreffende strandtent had een bord buiten staan waarop was te lezen dat je maximaal 30 minuten met een drankje mocht blijven zitten. Daarna was het tijd om te verkassen. Daar had werkelijk iedereen op dat terras maling aan! Dat is ook Spaans.   

Het optreden van de Bombardier brandblusser was het eerste dat we er live zagen, bij het nuttigen van een kopje koffie met worteltaart. Dit toestel kan in 10 seconden 6.000 liter water opslurpen om het elders op de vlammen uit te spuwen. 

Dit werd gevolgd door verrichtingen van een Chinook-helicopter. Dat loodzware toestel (ruim 22.000kg) liet zien dat het ook achteruit omhoog kan vliegen en dat het zich als een gewone helicopter langzaam kan voortbewegen. Wow. Als puber droeg ik een gebroken geweertje op een rever van mijn jas maar tegenwoordig kan ik dit soort verrichtingen waarderen. Over verandering gesproken... 

Een optreden van de Northrop F-5 straaljager (eveneens opleidingsvlieguig) werd afgewisseld met een duo-optreden van een T¡6 FIO (Noord-Amerikaans toestel uit Texas) en een Mentor Beechcraft T-34. Die twee oude kisten vlogen kont-aan-kop. Dat ziet er eenvoudig uit maar is in werkelijkheid razend knap. De F-18 Hornet was voorbij voordat ik er erg in had. Zijn maximale snelheid is 1.915km/uur (ofwel Mach 1,8). De piloot vloog op zijn kop en dat vond ik al indrukwekkend maar toen hij zijn vermaarde ‘vuelo lento’ (langzame vlucht) vertoonde, viel mijn mond open. Dit razendsnelle vliegtuig kan ook bijna verticaal vliegend vooruit op zeer lage snelheid (ongeveer 200km/uur). Wow-wow. Toen zaten we inmiddels aan de Sierra Cazorla agua mineral.

Wat eveneens nieuw was tijdens deze vliegshow is dat er rechtstreeks contact was met de piloot in de cockpit. Dat vond ik eveneens bijzonder. Moet je halsbrekende, soms zelfs dodelijke capriolen uithalen en ook nog een beetje zitten chatten met het publiek onder je. Tja. 

De Eurofighter Typhoon (opvolger van de F-18) was van de buitencategorie qua geluidsoverlast en snelheid, wat mij betreft. Toen dat monster overkwam, voelde je de grond onder je voeten langdurig beven. Het schoot als een reuzenhaai door het water. Zo enorm wendbaar als dat gevaarte is. Triple wow! De muziek uit de huizenhoge geluidsboxen was erop aangepast: keihard geschreeuw van head bangers. Zelfs de speaker deed zijn best met zijn gera-ta-ta als imitatie van een mitrailleur. Het leek wel oorlog! Dat vliegtuig kan in 5 seconden naar 800km/uur acceleren. Het heeft een maximale snelheid van 2.450km/uur (Mach 2.0). De motoren samen leveren ongeveer 150.000pk. Een Eurofighter slurpt 4.500 liter brandstof per uur. Even vloog de piloot door de geluidsbarrière. Toen zaten wij aan een bordje inktvisringen en een tinto de verano. Ons kregen ze niet weg! 

De omroeper wist mij nóg meer interessants te vertellen over dit vliegtuig. Het is een Airbus-toestel dat in Getafe (bij Madrid) wordt geassembleerd, getest en daarna geleverd aan de Spaanse luchtmacht. Spanje heeft er momenteel 90 in bezit. Dat getal liet ik op mij inwerken... ne-gen-tig?! Ze kosten circa €160 miljoen per stuk. In december 2024 bestelde de Spaanse Luchtmacht er nog eens 25 bij. Hoeveel procent van het BBP is dat?! Deze vliegtuigen hebben een basis blij Sevilla en op de Canarische Eilanden. Ik ben blij dat ik daar niet woon. 

Er volgde veel meer, teveel om op te noemen. Maar de massa kwam voor het optreden van de eigen 6-koppige patrouille, Patrulla Águila. Een van hun spectaculairste capriolen is dat ze met hun zessen tegelijkertijd landen. Ik zag het ze niet doen maar er werd voldoende vertoond om onder de indruk te zijn van hun vakmanschap.

De Ambulancedienst SAMU rukte die dag 83 keer uit. Bij sommigen liep de spanning te hoog op, anderen raakten oververhit. Een piloot zou op 14 juni gewond zijn geraakt en door de militaire medische dienst zijn behandeld nadat hij met zijn toestel in aanvaring kwam met een meeuw. (Met een snelheid van Mach 0,9.) Daarbij raakte ook de cockpit beschadigd. De vlucht werd direct afgebroken. Het zou gaan om de piloot van een Eurofighter Typhoon. Ik trof een indrukwekkende foto van de botsing op het web aan. Iemand had dat moment gefotografeerd. Hoe het dier het maakt, bleef onvermeld (maar dat laat zich raden). 

Ons kregen ze evenmin klein. De foto’s van deze dag vind je in mijn webalbum.

High in the sky

Terwijl ik op de dag van Dodenherdenking vooral in mijn eigen gedachten leefde, leek het hier buitenshuis wel oorlog. Nou ja, min of meer. Er werd geoefend in de lucht voor de vliegshow die de dag erna zou plaatsvinden in de gemeente San Javier. 

Het San Javier Air Festival is een evenement dat onregelmatig plaatsvindt maar dat zijn oorsprong vindt in het feit dat die plaats aan de Mar Menor het opleidingsinstituut huisvest van de Spaanse luchtmacht. Koning Felipe VI volgde er zijn opleiding, zijn dochter en kroonprinses Leonor gaat dat op termijn ook doen als onderdeel van haar 3-jarige opleiding. Voor als ze staatshoofd wordt. Ik heb wel een beetje medelijden met haar... De Nederlandse kroonprinses Amalia is -ondanks al het gedoe om haar heen- vrijer in haar vervolgkeuze(s)! 

Op zaterdag was het een komen en gaan van individuele vliegtuigen en teams in de lucht. We liepen telkens even naar buiten of keken omhoog om te zien om wat voor formatie(s) het ging. Iedereen leek zijn oefenrondje te doen. Als amateurfotografe besloot ik mijn kruit droog te houden. De plaatjes zouden de volgende dag wel komen. In Spanje zou het zondag ook Moederdag zijn dus er werden nogal wat kijkers verwacht. Hier was het prachtig weer. Een dikke laag zonnebrandcrème was voor die dag vereist. 

Over iets wat op een vliegshow leek in Santiago de la Ribera (onderdeel van San Javier), blogde ik in 2010 voor het eerst. Toen streken we neer op het strand van la Ribera, tegenover de kazerne van de piloten. Het was destijds zeer spectaculair qua internationale teams en soorten toestellen. Daar zag ik onder andere F1 Mirages met een bloedgang ondersteboven vliegen. Door het voortdurende, oorverdovende lawaai (geluidsinstallatie en motorengebrul) was een goed gesprek onmogelijk.  

Dit jaar besloten we te gaan kijken vanaf het strand van Lo Pagan, dichter bij huis maar wel op afzienbare afstand van het verwachte epicentrum van de capriolen. We bonden twee klapstoelen achterop de fietsen en reden naar een van de Chiringuitos langs de Mar Menor. Daar maken ze likkebaardend lekkere kleine gefrituurde inkvisjes, 'chipirones' genoemd. Bij aankomst bleek de favoriet niet open te zijn; dat was een tegenvaller. We hadden geen etenswaar bij ons maar waren wel van plan tot het einde te blijven (15:00 uur). Dus we reden subiet naar de naastgelegen wandelboulevard om daar een goede zit- en kijkplek te kiezen waar ook een hapje en een drankje werd geserveerd. We hadden mazzel. Er was nog een tafeltje vrij bij een Spaans restaurant, first line en met twee parasols boven onze hoofden. 

De show zou om 10:30 uur beginnen maar de klok tikte voort zonder dat er iets aan het firmament was te bespeuren. Nou ja, op veel Andouin-meeuwen na. Wij zijn die vertragingen inmiddels gewend, onze Deense buurman -nog?- niet. Hij zat elders aan de boulevard en appte ons dat hij in afwachting was van het spektakel. Misschien wendt dat voor sommige Noord-Europeanen nooit. Heel veel Spanjaarden deden zich tegoed aan churros met chocoladesaus, een klassieke nationale ochtendsnack. Wij drinken als Nederlanders een kopje koffie met een koekje, zij doen dit.

Ruim na 11:00 uur zag ik parachutes met rookpluimen in de Spaanse kleuren aan de hemel verschijnen. Het waren mannen van Team Papea, de acrobatische parachutetak van de Spaanse luchtmacht. Ze cirkelden om elkaar heen, hielden een grote Spaanse vlag in hun midden vast en daalden vervolgens ieder afzonderlijk af aan een vliegend dekbed in de nationale kleuren. De kop was eraf! 

Het vliegevenement kwam erg langzaam op gang, dat moet worden gezegd. We hoorden van diverse buren dat zij voor 12:00 uur alweer thuis waren. Het was inderdaad saai na de aftrap maar wij wisten dat dit zou veranderen. 

De gele ambulancehelicopter van Murcia (een Bell 412) deed reddingsoperaties met kikvorsmannen in het water maar wij konden niet zien wat zich daar afspeelde. Er waren tevens helicopters van de lokale politie en de Civiele Garde aanwezig. Deze toestellen worden gebruikt voor maritieme patrouilles, zoek- en reddingsacties op open water en voor grenscontrole. Als wij het geluid van een helicopter in de verte horen, vermoeden we dat er weer een boot(je) met vluchtelingen over de Middellandse Zee in aantocht kan zijn. De helicopterpiloten lieten zien hoe laag over het water en hoe snel de toestellen kunnen vliegen, hoe ze vertikaal en horizontaal kunnen stijgen en dalen (met de cockpit naar beneden hangend) en achteruit en zijwaarts kunnen vliegen. Niet spektaculair maar wel goed. De autogyros die later in het programma optraden, zijn opvolgers van de eerste ontwerpen van de Spaanse civiel ingenieur Juan de la Cierva uit 1923. 

Op dit soort uitjes komen twee soorten bezoekers af: vliegtuigspotters en dagjesmensen. Er kwamen Cessna’s over van de Koninklijke Aeroclub van Sevilla en de Antonio Quintana Stichting; vernoemd naar een Spaanse luchtmachtpionier. Deze stichting zet zich in voor het behoud van de Spaanse luchtvaartgeschiedenis en -cultuur. Er vlogen toestellen van de Air Foundation van de Valenciaanse Gemeenschap (een club die zich inzet voor behoud en promotie van luchtvaarterfgoed). Voor de spotters was er onder andere de Super Saeta, een van de eerste jets die in de jaren ’50 van de vorige eeuw werden gebruikt in het opleidingsinstituut van San Javier. Een Spanjaard in het publiek meende dat roofvogels gemakkelijker waren te fotograferen! Ik moest erom grinniken. 

Bij het optreden van het Zwitserse team, ‘PC-7’ genoemd, begon het er op te lijken, wat mij betreft. Dit 9-koppige team, een topattractie in de internationale vliegenierswereld, is een toonbeeld van Zwitserse precisie. Zoals zij in formatie kunnen bewegen! Het is het enige pilotenteam ter wereld dat dit soort optredens erbij doet. Alle piloten vliegen normaliter als militairs in F18s.

Zij vliegen voor deze 'hobby' in een bepaald type turboprop (Pilatus), dat weleens het toekomstige toestel van Spanje’s Adelaarspatrouille zou kunnen worden. Deze foto vond ik wel een van de leukere foto’s van de dag (al zeg ik het zelluf). Van links het beeld binnenvliegend, met het zonnetje op de cockpits. Ik kon de piloten goed onderscheiden. Meer foto's van deze dag zijn te zien in mijn webalbum. 

Het 6-koppige Britse ‘Team RAAF’ (niet vernoemd naar de vogel!) liet zien hoe je een patrouillevlucht uitvoert. Het lijkt zo simpel om in formatie te vliegen maar ze gaan snel en er past geen stoel in de onderlinge ruimte tussen de vleugelpunten. Je moet stalen zenuwen hebben en vooral heel veel oefenen.   

Voorts aanschouwden we de doldwaze verrichtingen van individuele acrobatiekpiloten uit Frankrijk en Spanje. Een van hen spande de kroon, wat mij betreft. (Later meer over hem.) Recht omhoog, om de as draaiend, tollend, ondersteboven vliegend. Regelmatig in nevelen gehuld. Maar de capriolen waren goed te volgen met mijn telelens. 

En toen moest het klapstuk nog komen: de ‘Patrulla Águila’, de Adelaarspatrouille! Dat 7-koppige team, opgericht in 1985, is de plaatselijke favoriet. De commandant van deze groep is een 40-jarige vrouw die Rocio Torres heet. 

Het team deed de ‘cobra’, een riskante slangenbeweging in de lucht, de schroevendraaier (spiralerend omhoog en quasi-vallend naar beneden), ondersteboven vliegend, in ruitformatie, als team van drie recht op elkaar invliegend en op het laatste moment uiteen. De afsluiter was een vlucht waarbij ieder toestel rook uitstootte en zo de kleuren van de Spaanse vlag vormden. Volgend jaar viert deze patrouille zijn 40-jarig bestaan. Dat zal wel tot een feestje in deze contreien leiden. Het bestuur van San Javier wil van deze vliegshow een jaarlijks evenement maken. (Daarover heb ik wel gemengde gevoelens, ondanks ons enthousiasme.) 

De piloten vlogen regelmatig over onze hoofden in Lo Pagan, niet alleen over Santiago de la Ribera. Een aantal van hen woont er, ze vliegen dus voor eigen publiek en daarvoor kregen ze regelmatig applaus. Ik zie hen ook wel een beetje als 'onze jongens'... Wij keerden tevreden huiswaarts van een onderhoudend dagje aerobatiek. 

De volgende ochtend stond in de Murciaanse krant ‘La Verdad’ dat er 180.000 bezoekers op deze show waren afgekomen. Mijn liefje maakte mij er tevens op attent dat een van de aanwezige vliegeniers met zijn toestel was neergestort, later op de dag. Hij overleefde dat niet. Het gaat om de Spaans-Franse acrobatiekpiloot Olivier Masurel. Het ongeval vond plaats tijdens zijn terugreis later op zondag naar vliegveld Matilla de los Caños (Valladolid), zijn trainingsbasis. Een gier vloog de cabine van zijn vliegtuigje binnen. De vogel overleed ter plekke. Masurels toestel stortte neer nabij Alcázar de San Juan (Ciudad Real) waar het op de grond in brand vloog. Wat triest... Masurel werd 42 jaar oud. 

Ik bekeek mijn foto’s van de vorige dag nog eens goed en kwam tot de conclusie dat ik de meeste foto’s maakte van hem en zijn toestel. Hij was een van de eerste deelnemers die je met zijn capriolen op het puntje van je stoel bracht als toeschouwer. Recht omhoog, dood punt bereiken, loodrecht naar beneden, loopings, veel rook. 

Zijn glanzend oranje toestel (‘burned orange’ heet die kleur volgens mij; pun not intended) stak die dag goed af tegen de intens blauwe lucht. (De verschillen in kleur op de foto worden verklaard door de camerastand ten opzichte van het licht.) Masurel had een passie voor acrobatiek in de lucht vanaf jonge leeftijd en bereikte de top van de internationale aerobatiekwereld. 

Het vliegtuig dat hij bestuurde, was een zeer toepasselijk model voor zijn gedurfde stijl; zo las ik in de krant. Lichtgewicht, extra krachtige motor, uiterst wendbaar. Naast deelname aan dit soort vliegshows was hij ook een graag geziene gast bij anderssoortige internationale evenementen vanwege zijn vaardigheid en moed, aldus de Spaanse luchtvaartvereniging. Hij bleek sinds vorig jaar wereldkampioen te zijn in een bepaalde categorie luchtacrobatiek. De organisatie van het evenement van San Javier verklaarde zich ‘verwoest’ te voelen door het nieuws over dit noodlottige ongeval. Men sloot de mededeling af met ‘Vlieg hoog, lieve Olivier’. Mooi gezegd. 

Spanje Vandaag (vorige week en volgende week)

De zomervakantie is hier voorbij, later deze week openen de scholen hun deuren weer. Joehoe! Ik slaakte een zucht van verlichting. Het gaat maar om ongeveer één maand per jaar maar toch telde ik de dagen af. Het was nogal rumoerig dit jaar. Vanwege het vertrek van sommige honden en enkele baasjes hing ik de vlag uit. Wel vind ik het jammer dat ook de kanariepiet vertrok en zijn vrolijke deuntjes meenam.

Zelf zomeren we lekker voort. September is altijd een prachtige maand. Met het mooie licht, nog steeds veel zonneuren en de bijbehorende warmte. Heerlijk. Alle vrienden met een vakantiehuis in deze contreien, vliegen binnenkort weer binnen. Het is in ons geval ook de maand van veel verjaardagen en feestjes. Leuk, hoor. 
We zwemmen elke dag in een zee die nog een temperatuur van 28 à 29 graden Celsius heeft. We zijn bruiner dan in voorgaande jaren. Niet omdat we de ‘bifes’ uithangen (een laatdunkende Iberische aanduiding voor extreme zonaanbidders); integendeel. Het komt door onze dagelijkse zwempartij. We verlegden het schema van de middag naar de ochtend. De zee is dan kalmer en zo kunnen we gezamenlijk langere tocht naar de boei maken.

De eerste keer dat ik in zee stapte na het dodelijke ongeluk van commandant Francisco (Paco) Marín Nuñez, was ik mij dat ten zeerste bewust. Deze ervaren vliegenier en instructeur van de ‘Patrulla Águila’ stortte precies een week geleden, even verderop in de Middellandse Zee. Hij kon het niet navertellen. Het gebeurde om 9:38 uur, niet lang na opstijgen. Mijn liefje hoorde ze vertrekken. Deze patrouille werd in 1985 opgericht en is het acrobatische demonstratie-onderdeel van de Spaanse luchtmacht. Als er ergens een luchtvaartshow is, zijn zij van de partij. De dappere mannen en vrouwen van dit team maken deel uit van het leven in onze woonwijk. Ze trainen niet elke dag maar het gaat nooit ongezien en ongehoord voorbij. Ik hoor je zeggen: is dat dan geen herrie? Nou wel een beetje, maar ze doen gewoon hun werk! Bovendien wonen we er niet recht onder. De vliegbasis en -academie liggen in het naburige Santiago de la Ribera. Het is een prachtige plek die we tijdens onze huizenzoektocht niet oversloegen maar vanwegde de basis niet verkozen. Doorgaans wordt er geoefend boven Mar Menor, met uitstapjes naar ons gedeelte van de Middellandse Zee. Vanaf het water kijk ik vaak met open mond naar hun verrichtingen. 

Marín Nuñez (41) was een zeer ervaren piloot. Hij had 3.300 vlieguren op zijn conto met andere toestellen en 1.500 uur in de C-101 waarmee hij verongelukte. Vaak was hij de solo-vlieger van het team. In een  Murciaanse krant stond de dag erna een kop met het werkwoord ‘estrellarse’ (estrella betekent ster). Hij was ‘uit de lucht gevallen’… Ik vond het een mooie uitdrukking voor zoiets lelijks dat hem overkwam. Hij was bezig aan een zogenaamde hakmanoeuvre (‘manioba de picado’) en zou de neus van het toestel op circa vijf meter boven het water hebben moeten optrekken maar dat liep anders. Naar verluidt, gebruikte hij zijn schietstoel maar de parachute ontvouwde niet of onvolledig. Badgasten op het strand hoorden het toestel als een bom op het water ploffen en zagen het uiteenspatten. Een Spanjaard filmde het neerstorten in de verte.

Wekelijks oefenen de leden van deze Arendpatrouille hun halsbrekende toeren in de lucht. De laatste keer dat ik snorkelde op Cabo de Palos vlogen het eskader laag over. Ik las dat Paco de eerste vliegenier van het team was die een binnenstebuiten looping wist uit te voeren. Je vliegt dan in een cirkel, tegen de klok in, ondersteboven. Kom er eens om! 

Hij kwam helaas om bij een van zijn capriolen. RIP.  Hij laat een vrouw en jonge zoon achter. In 2016 deed hij een bijzonder aanzoek aan zijn toenmalige verloofde. Zijn collega-piloten tekenden met hun toestellen een hart in de lucht en hij vloog er in zijn toestel pijlsnel doorheen. Eenmaal geland, zeeg hij op een knie en vroeg zijn liefje ten huwelijk.

Ze zijn nog steeds bezig met het zoeken en onderzoeken van zijn stoffelijke resten. Op de ochtend van de crash spoelde al materiaal van het toestel op het strand van de plaats des onheils aan. (Die playa is nog steeds afgezet.) De cockpit en het landingsgestel liggen nog op de bodem van de zee, op 15 meter diepte. Het is rustig weer dus het bergen verloopt gestadig. Pas nadat de hele Paco is geïdentificeerd, zal hij een militaire staatsbegrafenis krijgen. Pas nadat het complete toestel uit het water is gehaald en onderzocht, zullen we weten wat de oorzaak van de crash was: een menselijke of een mechanische fout. Dat is ook van belang voor ons als wijkbewoners. Het zal toch maar haperen boven je eigen woning?! De patrouille bleef slechts één dag aan de grond. Daarna zagen we ze weer oefenen in de lucht.

Ook het programma ‘Zomergasten’ op de Nederlandse tv is voorbij. Ik vond de reeks interviews van dit jaar  best aardig, die met Maxim Februari en Wanda de Kanter het interessantst. Op 8 september begint een nieuwe zesdelige serie van Stef Biemans (1978). Het programma heet ‘Brieven aan Andalusië’ en is elke zondagavond te zien op NPO2 om 20:15 uur. Biemans maakte vorig jaar een documentaire voor de VPRO, getiteld ‘Over de rug van de Andes’. Daarin liet hij de kijker zien aan welke veranderingen Midden- en Zuid-Amerika onderhevig waren. Dat vond ik heel interessante kost.

Biemans woonde tot voor kort met zijn Nicaraguaanse vrouw en kinderen met veel genoegen in een rustige wijk van het gemoedelijke dorp Masaya (Nicaragua). Zijn straat veranderde in een oorlogsgebied toen het land in een diepe crisis belandde en president Daniel Ortega burgerprotesten met harde hand de kop indrukte. Het leven werd dermate ontregeld en zelfs gevaarlijk (de kogels suisden over de huizen) dat het onverantwoord was er te blijven. Ze zochten naar een veilig onderkomen elders.

In eerste instantie gingen ze naar Nederland. Hij belde met de IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst) om te weten wat de mogelijkheden waren. Echtgenote Audrey zou het land mogen betreden maar er was een waslijst aan dingen die ze moest doen om langer dan drie maanden te kunnen blijven. Hij trof ook onaardige mensen aan de telefoon. “Ja, ik weet dat het onrustig is in Nicaragua, maar daar kunnen we geen uitzondering voor maken. Regels zijn regels.” Aldus Biemans in een interview op de VPRO-website. Hij legde zich bij de situatie neer en begrijpt het. Maar hij blijft het raar vinden dat het land waarvan hij nog altijd burger is dan niet de beste optie is. Ik begrijp zijn reactie. Zo kijk ik ook tegen mijn Vaderland aan...

Een serie over Andalusië stond al gepland, voor het programma zou hij regelmatig vanuit Nicaragua naar de Spaanse provincie afreizen. Zo ontstond het idee om daar voor zijn gezin -èn zijn schoonouders!- een veilig toevluchtsoord te zoeken. Om zijn weg te vinden in het nieuwe vaderland en dit deel van Spanje beter te leren kennen, schrijft hij brieven aan de inwoners. De afleveringen zijn getiteld ‘Nieuwkomers’ (over neerstrijken in een nieuw land), ‘Familia’ (familie laat je nooit in de steek), ‘De tentakels van Franco’ (hoe gaan Andalusiërs met deze donkere periode in de geschiedenis om?), ‘San Valentin’ (in de liefde gaat niet alles over rozen; deze regio kent de meeste scheidingen van Spanje) en ‘Semana Santa’ (Pasen vieren met passie). Er zit iets bij voor elke Spanjeliefhebber, denk ik. Ik kijk naar de serie uit, ben benieuwd hoe Biemans zijn nieuwe thuishaven beziet.