Muziek als troost

Tja... hoe pak je de pen weer op na een 'In Memoriam'?
Ik was tot dan toe best actief met het schrijven van stukjes voor mijn blog. Er verscheen met grote regelmaat iets van eigen hand maar de afgelopen week leek die schrijflust helemaal weg. Ik kon er geen energie voor opbrengen, had geen inspiratie, voelde mij van binnen leeg en keek met lede ogen naar het grote verdriet bij mensen die mij zo dierbaar zijn.
Persoonlijk geloof ik in de troostende werking van woorden. Echte troost neemt het verdriet niet weg maar bevestigt het juist. Maar soms voel ik onmacht bij mijn eigen woorden. Ik weet inmiddels ook hoezeer woorden tekort kunnen schieten...

Muziek kan óók een krachtige uiting voor troost zijn. De meeste mensen die ik ken, hebben wel een bepaald muziekstuk waarnaar ze graag luisteren als ze vreugde of juist verdriet ervaren. Zelf heb ik dat ook. Alhoewel mijn muziekvoorkeuren in de loop van de jaren zijn veranderd, kan ik nog steeds diep geraakt worden door liederen van Mahler of pianostukken van Satie maar ook pop uit de jaren '70-'80 (bijvoorbeeld van Marvin Gaye of de Eurythmics) en hedendaagse muziek hebben die werking op mij.

Mijn neef had tijdens de afscheidsdienst van zijn pap gekozen voor het ten gehore brengen van een nummer van singer-songwriter Eddie Vedder, getiteld 'Long Nights' dat hem vanaf de eerste klanken sterk aan zijn vader deed denken en hem telkens bij het beluisteren tot tranen bracht. De muziek is gecomponeerd voor de film 'Into the Wild'. Ook bij mij raakte dat nummer een gevoelige snaar dus uit verbondenheid druk ik hierbij de lyrics af:

Have no fear
For when I'm alone
I'll be better off than I was before

I've got this light
I'll be around to grow
Who I was before
I cannot recall

Long nights allow me to feel...
I'm falling...I am falling
The lights go out
Let me feel
I'm falling
I am falling safely to the ground
Ah...

I'll take this soul that's inside me now
Like a brand new friend
I'll forever know

I've got this light
And the will to show
I will always be better than before

Het gezongen nummer is in mijn muzieklijst opgenomen (met dank aan YouTube).

Afgelopen weekend waren wij nauwelijks in de stemming voor sociale uitjes en gezelligheid maar waar wij beiden wel naar uitkeken, was het bijwonen van het afscheidsconcert van Dame Kiri Te Kanawa in de Dr. Anton Philipszaal in Den Haag. Haar recital was opgebouwd uit aria's van Händel, op gedichten geënte liederen van Richard Strauss, Franz Liszt, Hector Berlioz (gezongen liefdesgedichten van Gautier) en liederen en een aria van Giacomo Puccini. Tijdens gloedvol uitgevoerde cantates van de Argentijnse componisten Carlos Guastavino en Alberto Ginastera wiegde ze zelfs frivool met haar heupen...

En wat was het optreden van deze daadwerkelijk 'Grande Dame van het Concertpodium' troostrijk! Mijn liefje leek in trance te zijn en ook zelf luisterde ik met overgave naar die wonderschone nachtegaal. Alhoewel Kiri Te Kanawa twintig jaar geleden het toppunt van haar roem beleefde, genoten wij met volle teugen van haar (nog steeds) prachtige stem en fabelachtige zangtechniek. Ze verraste iedereen met een gevoelig gezongen 'O mio bambino caro' van Puccini als toegift. Ik kon er weer even tegen. Muziek troost inderdaad.

Kiri

We hebben een persoonlijke relatie met Dame Kiri Te Kanawa, de Nieuw-Zeelandse operazangeres. We kenden haar muziek al wel maar de relatie begon in 2001 nadat wij naar Engeland waren verhuisd en in juni van datzelfde jaar het Henley-on-Thames Music and The Arts-festival meemaakten. De sfeer van het festival was heel Engels en dat vonden wij, als nieuwe immigranten, interessant: overal picknickende mensen in galakostuum, feestelijke gezelschappen op klapstoelen en kampeerkleden, drinkend uit kristallen champagneglazen, genietend van zelfgebakken aarbeientaart met slagroom en koffie uit plastic bekers. Met een zon die mooi over de rivier scheen.

Kiri Te Kanawa was dat jaar de belangrijkste artieste van het festival en wij zaten in onze avondkleding op de eerste rij. Het podium waarop zij optrad was een 'floating stage' in de river de Theems. Het was veel werk geweest de juiste kaartjes te bemachtigen. Ik herinner mij nu de muziek niet meer maar wel de beelden. En zeker de korte ontmoeting met de 'diva herself': wij dronken na afloop van het concert nog een glaasje in de champagnebar toen ik een aantal body guards in de verte zag aankomen. Net daarvoor had ik een nieuw fotorolletje in mijn camera gezet. Ik zag dat 'Dame Kiri' in aantocht was en vertelde dat aan mijn liefje, een grote fan van haar. We draaiden ons naar het naderende gezelschap toe en ik zei de Dame dat wij erg hadden genoten van haar optreden. Ik vroeg haar vervolgens of ik een foto mocht maken van haar met mijn liefje. “Yes, you can... but hurry up...”.
Dan weet je pas hoe snel je kunt zijn! Het was mooi om te zien: de body guards weken van haar zijde om ruimte voor de foto te maken, mijn liefje ging naast haar staan en de foto werd gemaakt. Click-clack. De foto staat te pronken in onze familiefotogalerij. Maar dat is niet het einde van ons verhaal met Kiri.

Drie jaar geleden gingen wij op reis naar Australië en Nieuw-Zeeland. Wij kwamen na een rondreis van 18.000 kilometer door Australië met de campervan in Sydney aan. Wij zagen overal posters van Kiri Te Kanawa in de stad en zij bleek een 'Valentijnsconcert' te geven in het Operahouse! Wij hebben geïnformeerd bij de kassa van het concertgebouw, hebben de ticketline gebeld, de zwarte markt gezocht (die niet bleek te bestaan) maar het concert was echt he-le-maal uitverkocht; er was geen kaartje meer te krijgen. Wij hebben nog wel serieus overwogen kaartjes van een zwakogende bezoeker af te troggelen maar we hebben de impuls bedwongen. Dat doe je niet op Valentijnsdag! Stikjaloers waren we op die concertgangers.

De week erna vlogen we naar Nieuw-Zeeland om het Noorder- en het Zuidereiland te bezoeken. In Invercargill, in het uiterste zuiden van het Zuidereiland bleek Dame Kiri Te Kanawa wederom een concert te geven. Dat leek een droom: naar Kiri luisteren in haar moederland! Na veel navraag bleek het een optreden te zijn voor lokale VIPs, sponsors en andere genodigden die het verbouwde concertgebouw kwamen inwijden. Ondanks de teleurstelling hebben we toch een nachtje in de stad doorgebracht. In ons hotel (het enige van het stadje) hoorden wij 's middags een prachtige vrouwenstem toonladders studeren. “Zou het Haar zijn?” We hebben rondgelopen, gewacht, geïnformeerd maar het antwoord konden wij niet aan de receptionist ontfutselen dus het zal altijd een raadsel blijven...
Op het Noordereiland hebben wij Kiri's geboortestadje Gisborne bezocht. In een plaatselijke museumwinkel vonden wij een CD met traditionele Maori-liederen door haar en een koor gezongen (zij is zelf half-Maori). Ontroerend mooie muziek die wij vaak beluisteren.

Maar het is weer zover: de operazangeres is in Nederland voor een optreden op het 'Festival Classique' in Den Haag. Het optreden is onderdeel van haar wereldwijde afscheidstoernee. De sopraan krijgt donderdag ook de Edison Klassiek-oeuvreprijs overhandigd dat op Nederland 2 om 20:55 uur rechtstreeks wordt uitgezonden.
Nelly en Diederik hebben ons blij verrast met mooie kaartjes dus wij gaan Dame Kiri Te Kanawa dit weekend nog eenmaal live zien en beluisteren. En wie weet: wellicht ook met een glaasje champagne nog één keer samen op de foto?