¡Machas!

September is een van de mooiste maanden van het jaar in dit deel van Spanje. Met prachtig weer, bijna lege stranden, zeewater van 26 graden Celcius, teruggekeerde rust in de woonwijk en relatief veel geboorte- en verjaardagen in vrienden- en kennissenkring. Die van mijn liefje, Bente, Aernout, Mári, Emmy, Piet, Joan, Nelly, James Julius en Bernadette. Volgens onderzoekers van de universiteiten van Toronto en Florida en de Northwestern universiteit van Illinois hebben mensen die in september zijn geboren de meeste kans op succes in hun leven. Wat wellicht meespeelt, is dat septemberkinderen altijd tot de oudsten van de klas behoren en doorgaans zowel geestelijk en lichamelijk verder zijn dan hun leeftijdsgenoten. Ze hebben de minste kans om in de gevangenis te belanden, zijn zelfverzekerder en gemiddeld vaker aanwezig in de collegebanken. Of dat representatief is voor de wereldbevolking waag ik echter te betwijfelen... Anyway. 

Nadat de storm ging liggen en de maan afnam, togen het septemberkind en ik weer naar zee. Er waren nog wel golven maar die waren niet meer ontzagwekkend. Het strand was echter gedecimeerd: het wassende water had meters zand weggevoerd. De branding stond hier en daar tot aan de belendende huizen. Aanvankelijk gingen mijn liefje en ik samen te water, hand in hand. De zee trok namelijk heel hard aan de onderbenen, er was sprake van sterke stroming*. Bovendien was de zeebodem ongelijk en slecht zichtbaar. Mijn liefje vindt het dan prettig met mij als rollatrice. We liepen verder en lieten elkaar los. We stonden ongeveer tot onze heupen in het water toen een weerbarstige golf tegen het lichaam van mijn liefje smakte en haar benen onder haar vandaan veegde. Ze viel, stond met moeite op, op tijd om de volgende golf over zich heen te voelen gaan. Zij vond het welletjes en liep naar het strand terug. We zwaaiden en ik zwom naar het de einder.

Op een diepte waar je niet meer kunt staan, kun je de omstandigheden gemakkelijker aan. Je kunt je laten meevoeren en dobberen op de golven. Terwijl ik heen en weer zwom, werd zij meermalen door collega-badgasten  aangesproken. Ik zag van een afstand dat er door alle partijen druk met de handen werd gesproken; dat moesten Spanjaarden zijn. Ik vond het aardig om te zien hoe mijn liefje geanimeerd meedeed. Ruim een jaar geleden kwam de doorbraak in haar Spaanse taalbeheersing, de angst om te praten verdween als strand door de storm.

Uit het water herrijzen als een Venus was wel een uitdaging... Daar waren die lastige brekers weer die van alle kanten op mij af rolden, in combinatie met de ongelijke zeebodem. Eenmaal verloor ik mijn evenwicht en ging kopje onder in ongeveer 30 centimeter water; zo´n voorval noem ik al jarenlang ‘in de wasmachine’. Ik kwam er dan ook vaak in terecht, op vele plekken ter wereld. Het is zoals Robbert Dijkgraaf onlangs schreef in zijn NRC-column: “het alledaagse leven is niet ongevaarlijk.” De kans op een onnatuurlijke dood is ongeveer 1 micromort per dag. (Een micromort is de wetenschappelijke eenheid om risico te meten en staat voor een kans van 1 op een miljoen.)

Ik voelde de blik van tenminste één kijker op mij en verrees lachend uit de schuimende watermassa. Een oudere Spaanse badgast stak zijn duim omhoog. Verderop in de branding knikten twee Spaanse oudjes mij bemoedigend toe. Tja. Vroeg of laat staan we allemaal tot aan onze nek in het zoute sop... De dames meldden dat ze mij het zwemmen niet nadeden maar ja, zij waren dan ook oud. Ik zei dat de zee die dag inderdaad krachtig was en dat het daarom beter was te blijven pootjebaden zoals zij deden. “Dan kan er ook niets breken” (zei de vrouw met de heupprothese). 

Eenmaal aan de kant vroeg ik mijn liefje waarover haar gesprekken gingen. Over mij in een uitdagende zee. Komt het zien, komt het horen: circusattractie Barefoot @ Sea is geboren! Ook bekend als de amfibievrouw die op handen en voeten naar land kruipt… “Ze weet wat ze doet” was het antwoord van mijn liefje. Dat klopt. Ik overschat mijzelf niet, weet dat ik als landrot altijd aan het kortste strootje zal trekken als het om de strijd met het water gaat. Bovendien heb ik jarenlange ervaring in zwemmen in open water. Het is zelfs een van mijn grootste passies.

Naar verluidt, waren deze spontane ontmoetingen leuk. Ze smaakten naar meer. De daaropvolgende dagen spraken we weer met de twee Spaanse oudjes. Zij stappen dagelijks hand in hand het water in. Ze blijken uit Ciudad Real en Madrid te komen. Een van hen werd geboren in onze huidige woonplaats en keerde er parmanent naar terug, de andere vrouw woont nog steeds in Madrid maar was deze hele zomer bij haar vriendin op vakantie. Want tja, die pandemie… Ze had zoveel moeite met dat verplichte binnenzitten. Maar wat genieten ze (we) thans met elkaar van dit mooie naseizoen en het strandleven. Degene uit Ciudad Real heeft twee kleindochters die technisch ingenieurs zijn en goede banen hebben in Duitsland. Eentje in Berlijn, de andere in München. Ze noemde haar ondernemende meisjes ‘machas’ en daar moest ik hard om lachen. Opa is bang om te vliegen, zij niet dus zij trok er regelmatig op uit. Toen viel bij ons het kwartje: deze Spanjaarden zijn niet bang voor maar juist nieuwsgierig naar buitenlanders!

De foto van deze zeehond is van de Amerikaanse fotografe Celia Kujala (1984), geschoten bij de Galapagos-eilanden. Ze werd dit jaar genomineerd voor de beste natuurfoto van 2021 en dat was niet voor de eerste keer. Ze won niet maar kreeg wel een eervolle vermelding in de categorie onderwaterfotografie. De eerste keer dat ze de oceaan zag, was als 1-jarige op Coney Island Beach, New York. Ze raakte gepassioneerd door zeehonden. Jaren later (2016) was ze voor een marathon in Californië toen vrienden haar attendeerden op een lokale kolonie noordelijke zeeolifanten. Ze ging op zoek en legde ze vast met haar iPhone maar die dierenfoto´s schoten in haar ogen tekort. Ook bij haar viel destijds het kwartje: ze wilde onderwaterfotografe worden. Ze leerde duiken en spaarde voor een DSLR camera (Nikon) met onderwaterbehuizing. Ze was nerveus toen ze voor het eerst dook… vanwege de dure electronica!

Daarna vormde zich een project in haar hoofd dat ze Seal Peace noemde. Ze begon enthousiast aan dit wereldomspannende project: op zeven continenten, met 34 soorten. Ze wil namelijk alle nog bestaande soorten ‘pinnipeds’ (verzamelnaam voor de familie van zeehonden, -leeuwen en -olifanten) die zeldzaam zijn of met uitsterven worden bedreigd, op de gevoelige plaat leggen. Dat doet ze vooral om aandacht te vragen voor de schadelijkheid van de jacht op jonge dieren van deze soort en voor de vervuiling in de oceanen waarvan deze nieuwsgierige dieren vaak slachtoffer zijn. De Mediterrane monniksrob is onderdeel van dit project. Dit dier is misschien wel het meest bedreigde zeeroofdier ter wereld (op de Rode Lijst van de IUCN). Inmiddels is Kujala halverwege haar project.

Zelf had ik in 2015 een very close encounter met een zeehond in een baai van de Galapagos-eilanden. De hond dook pal voor mij op, uit het grote niets. Hij of zij had kennelijk zin om te spelen en toonde mij zijn jaloersmakende capriolen onder water. Het zijn nieuwsgierige, grappige dieren. Aan land vergaapten we ons destijds ook aan mooie exemplaren, vooral moeders met puppies; zogend en al. Daar hebben ze weinig te vrezen van de mens of vervuiling. Je vindt er de Galapagos fur seal en de Galapagos sea lion. Die zijn goed van elkaar te onderscheiden: zeeleeuwen zijn groter en bruiner, hebben grotere voorflippers waarop ze lopen en oorschelpen die uitsteken. In mijn geval werden het geen perfecte plaatjes maar ze staan voor bijzondere herinneringen. 

Deense cameraproducent Paralenz vervaardigt handzame onderwatercamera´s waarmee je kwaliteitfoto´s en -films kunt schieten. Dat doet men al een jaar of vijf. Je zou kunnen zeggen dat Paralenz met zijn modellen een stap verder gaat dan de GoPro actiecamera. De Paralenz Vaquita beschikt namelijk over automatische kleurcorrectie (kleuren verschieten naarmate men dieper duikt), een uitermate lichtgevoelige lens en het ding heeft een eigen app om opnamen en data vast te leggen voor wetenschappelijke doeleinden. Gegevens als diepte (tot 250m), tijd, locatie, watertemperatuur en -verbinding worden automatisch opgeslagen. Je kunt deze camera langs de conventionele kanalen kopen maar de Denen begonnen ook met de verhuur ervan, als onderdeel van burgerwetenschapprojecten. Tot dusver bestaan er alleen pilots in Italië en Florida (VS).

Als duiker of snorkelaar hoef je zelf nauwelijks iets te doen. Alleen maar vooruit zwemmen en deze camera -als een schijnwerper- paraat hebben. Alle beelden worden automatisch geupload naar een app die alles vastlegt. Ik las dat er over de hele wereld al 2.500 verhuurplekken zouden zijn maar dat werd niet bevestigd op de kaart van de website. Wel zijn er momenteel 24 verhuurplekken in Italië en 26 in Florida. 

Daar kun je de Paralenz-camera huren voor €25 per keer. De batterij van deze camera gaat ongeveer drie uur mee dus dat is ruim genoeg voor een duik. Bij elk verhuurpunt wordt jou gevraagd of je de opnames wilt doneren aan het goede doel. Er is namelijk nog heel veel onderwaterkennis te vergaren. We weten tot op heden meer van verre planeten dan van de diepzeeën van Moeder Aarde. Het bedrijf heeft een interessante missie: het wil de Google Maps van de ondewaterwereld worden! Door hun innovatieve verhuurmodel kan iedereen mooie onderwateropnamen maken die op hun beurt bijdragen aan de formele datacollectie van organisaties die zich wereldwijde inzetten voor het beheer van zeeën en oceanen. 

De Paralenz Vaquita is te koop voor €749 maar nog nergens te huur in Spanje. Het zou een interesante vervanger kunnen zijn van mijn huidige Olympus Tough Stylus, wanneer die ermee ophoudt of niet meer waterproof blijkt te zijn. De zesde generatie camera van dit merk (TG-6) -met verwisselbare lenzen- werd wederom uitgeroepen tot de beste onderwatercamera in zijn soort en klasse. Bovendien is die honderden euros goedkoper. Dat blijft dus ook een optie. Er valt steeds meer te kiezen voor een Macha del Mar.

*Een week later las ik in een lokale krant dat hier twee mensen verdronken: een Scandinavische vrouw en een Russische man. 

  

Ik wil ook wel, hoor!

Sinds ik niet meer werk probeer ik stressvolle situaties zo veel mogelijk te vermijden. De regelmatige lezer weet dat er momenteel persoonlijke omstandigheden zijn die somber stemmen, zoals mijn hoogbejaarde moeder in Nederland die dementerend is en in een verzorgingstehuis belandde en de artroseheup die de eigen mobiliteit beperkt. Het is niet het einde van de wereld, ik ga er niet dood aan.

Mensen die mij goed kennen, weten dat ik mij veel aantrek. Teveel. Vroeger al en nu nog. Tijdens een zomerkamp op de lagere school sprong ik als jonkie in de bres voor een ouder meisje met een lapje voor een brillenglas dat erg werd gepest. Ik stoor mij tot op de dag van vandaag aan onverschilligheid in mensen, aan personen die zich van niets of niemand iets aantrekken en niets om Moedertje Aarde en de natuur geven. Adviezen van dierbaren om de schouders vaker op te halen en mij minder te storen aan het asociale gedrag van anderen volg ik zo goed mogelijk op maar ik leef ze niet voortdurend na. Ik wil wel maar kan niet altijd. De ene week is echter de andere niet.

Het Vaticaan liet zich deze week uiterst vredelievend uit door te verklaren dat het homohuwelijk 'een nederlaag voor de mensheid' is. Ik ben de eerste om te onderschrijven dat religieuze fanatici de wereld niet verbeteren; of het nu radicale moslims, fundamentele christenen of orthodoxe joden betreft. 

Ik ben er trots op dat Nederland in 2001 het eerste land ter wereld was dat het homohuwelijk mogelijk maakte. Het katholieke Spanje stemde in 2005 daarmee in; in zo’n land kan een mens in liefde leven.

Vandaag werd bekendgemaakt dat de FBI tien FIFA-officials en enkele directeuren van grote bedrijven in Zwitserland arresteerde, op verdenking van corruptie. Er zouden tevens aanwijzingen zijn dat zich bij de toekenning van de  wereldkampioenschappen in 2018 en 2022 onrechtmatigheden hebben voorgedaan. Al jarenlang ben ik van mening dat de bezem door die organisatie moet en dat Sepp Blatter moet opstappen. Onder hem werd corruptie geïnstitutionaliseerd. Blatter wenst aanstaande vrijdag te worden herkozen als FIFA-baas. Ik denk dat het hoog tijd is voor een nieuwe start, met een nieuwe persoon aan het roer.

Het rommelt momenteel erg in de aardkloot. Op het Galapagoseiland Isabela barstte afgelopen maandag de lang inactieve vulkaan Wolf uit. Dat is het hoogste punt van de Galapagoseilanden (1.700 meter). Wij bezochten het eiland en voeren tijdens onze recente cruise langs de vulkaan. Op de noordoostflank leven bijzondere roze leguanen die nergens anders op de wereld voorkomen. In eerste instantie werd vermeld dat ze geen gevaar liepen aangezien de lava zuidwaarts stroomde. Wel zou het leven in zee erdoor worden aangetast. Dat is op zich al erg genoeg. Inmiddels verklaarde de autoriteiten dat deze 'pink iguanas' die pas in 2009 werden ontdekt als nieuwe diersoort, alsnog gevaar lopen.

Maar je hoeft je om mij geen zorgen te maken. Er gebeuren gelukkig ook veel leuke dingen die blij stemmen. Het was afgelopen week een komen en gaan van vrienden. Hugo & Emmy vertrokken, Ger & Monica kwamen aan en vertrekken later deze week, in het weekend zullen Frans & Roland arriveren. Het zijn dan ook weken vol met gezellige etentjes, zowel binnen- als buitenshuis. Vanavond bereidt mijn liefje haar zeer gewaardeerde steak tartare voor zes personen. Niet iedereen in onze vriendenkring is liefhebber van rauw vlees maar dit gezelschap zit nu al met het water in de mond. Net als ik.

Met Masterchef Holland zijn we in week 11 van het programma aanbeland, de een na laatste week van dit seizoen. De kandidaten van mijn persoonlijke Top3 (Gary, Stan en Inge) zijn nog allemaal in de race. Deze week brachten de amateurkoks en de juryleden een bezoek aan restaurant The Jane in Antwerpen. Ik hoop er in de toekomst zelf te gaan eten. Het sterrenrestaurant is gevestigd in een voormalige kerk. De glas-in-loodramen tonen 21ste eeuwse taferelen, de keuken staat in een glazen kooi op de plaats van het altaar. Food is my religion!

Hogepriester Sergio Hermans, een van de eigenaren, was in de uitzending aanwezig als jurylid. Hij spreekt met een dusdanig sterk Zeeuws accent dat zijn teksten werden ondertiteld. Favoriet Gary bereidde die dag het beste gerecht. Daarmee verdiende hij en teamgenoot Jacqueline een gesigneerd kookboek van meesterkok Hermans. Jacqueline vroeg of ze hem mocht zoenen. Zachtjes zei Gary (die van de mannenliefde is) dat hij dat ook wel wilde... Ik moest lachen maar macho Sergio vertrok geen spier. Hij ging niet op het verzoek in.

In Darwins dierentuin

Het moge duidelijk zijn: midden op de Stille Oceaan is er geen wifi. We gingen regelmatig aan land maar dat was op plekken waar alleen dieren of bijzondere lava-eilanden, actieve en inactieve vulkanen waren. Het Galapagos-avontuur is alweer voorbij. We zijn terug op het Ecuadoriaanse vasteland. Ons eerste uitje in de hoofdstad Quito maakten we reeds maar daarover later meer.

Eerst maar eens iets over las Islas Galapagos. Met het bezoek aan deze bijzondere eilandengroep kwam voor mij persoonlijk een langgekoesterde droom uit. Ik weet niet zo goed hoe ik erover moet bloggen maar ik weet wèl dat ik deze reis niet zal vergeten. Ik heb besloten een apart album met dierenfoto’s te maken maar dat laat wellicht even op zich wachten want internet is hier niet goed. De fotocollages bij dit blog zijn niet compleet, het was moeilijk kiezen. Bovendien heb ik nog niet alle foto’s van de camera’s overgezet.

De eerste nacht aan boord van de Galapagos Odessey vond ik verschrikkelijk… de motoren maakten enorme herrie, ik lag in mijn bed te schommelen vanwege de hoge golven. Daar was niets Pacifisch aan. Ik besloot mijn comfortabele bed in de ruime hut te verruilen voor een bank in de open lucht op het bovendek. Daar zat en lag ik de nacht uit. Mijn liefje kwam mij regelmatig moed inspreken. Ik nam mij voor de volgende nachten in ieder geval oordoppen te dragen. Dat hielp. En nóg belangrijker: ondanks alles had ik geen moment last van zeeziekte!

Op de dag van aankomst brachten we een bezoek aan het Charles Darwin Research Center waar onderzoek wordt gedaan en waar bepaalde diersoorten beschermd in stand worden gehouden, onder andere landschildpadden. Eenmaal aan boord, deden we elke dag excursies onder deskundige begeleiding van gids James die op de eilanden werd geboren en wiens opa en vader ook natuurgidsen waren. Hij vertelde ons vele wetenswaardigheden. Onze boot deed de eilanden Santa Cruz, Isabela, Fernandina, Santiago en San Cristóbal aan. Tweemaal passeerden we de evenaar. De rondreis bestond uit bezoeken aan land en onderwateruitstapjes. Het dierenrijk op en rond die eilanden is overweldigend. Overal waar je keek of liep was wel iets bijzonders te zien. Op weg naar het schip zag ik aan de kant van de weg de eerste grote landschildpadden lopen.

Het werd mij op dag twee even teveel. Dat had deels te maken met de slechte eerste nacht maar het waren vooral tranen van blijdschap (van een watje van middelbare leeftijd). Dat ik ronddobberde op de Galapagos… Fantastisch! Zoiets moet je ervaren op een schip. Sommige toeristen reizen naar een eiland, betrekken daar een hotel en maken dan een dagtour. Wij gaven de voorkeur aan een cruise. 

Tijdens deze reis zagen we soorten land- en zeeleguanen van verschillende leeftijd en kleur, verschillende soorten land- en zeeschildpadden, twee soorten fregatvogels, krabben in alle kleuren en maten, baby- en volwassen zeeleeuwen en zeehonden op het land en in het water, twee haaiensoorten (Galapagoshaai en wittiprifhaai) en verschillende soorten roggen (sting rays, eagle rays), pelikanen, Galapagos-haviken, flamingo’s, soorten reigers en waadvogels, de beroemde vinkensoorten die Darwin uitgebreid in kaart bracht, grote en kleine tropische vissen, heel grote scholen vis, pinguïns en nog veel meer.

Op land waren onder andere de blauwvoetgenten favoriet. Een aantal van deze diersoorten was aan het nesten of begon aan het veroveringsspel. Bij de genten leidde dat tot koddige vertoningen: de mannetjes dansten op hun best voor de vrouwtjes, een voor een gingen hun blauwe voetjes van de vloer. 

Er was een grote variatie aan gevleugelde vriendjes te bekijken. Aan land zagen we tevens zeehonden die hun jongen zoogden en haviken die een luchtaanval deden op leguanen op het strand. Al die dieren zagen we niet van een afstand maar zo dichtbij dat je ze zou kunnen aanraken als je zou willen.

We snorkelden in diep water en vanaf het strand. Onder water maakte ik veel memorabele momenten mee. Niet alleen dreef ik in alle rust op een stroming mee met heel grote zeeschildpadden, ook zal ik het moment dat ik een inham in snorkelde en oog in oog kwam met een zeehond niet snel vergeten. De foto was te laat. 
Een van de Amerikaanse medepassagiers speelde een kwartier met een zeehondenfamilie. Mijn liefje vergezelde mij voor het eerst bij het haaien kijken. Ze kon er geen genoeg van krijgen. Het oceaanwater was 22 à 24 graden Celsius maar toch droeg ik een wetsuit. Na een half uur snorkelen daalt je lichaamstemperatuur al enkele graden en ik was vaak de laatste die aan boord van de rubberboot stapte. 

's Middags en 's avonds werd er goed en gevarieerd gekookt door de keukenbrigade van het schip. Vanaf de eerste avond deelden wij een tafel met Luce Maria en Eugenio uit Santiago de Chile. Hij sprak een beetje Engels, zij nauwelijks. Het bleken ontzettend leuke mensen te zijn! We spraken over van alles en nog wat, er werd veel gelachen. We bleken gemeenschappelijke interesses te hebben. De eerste what’s apps zijn uitgewisseld. Mijn liefje en ik moesten beloven in de toekomst naar Chili terug te keren en hen met een bezoek te verblijden.

En nu zijn we dus weer aan land. Dit is onze laatste week in Zuid-Amerika, zondag vliegen we terug naar Spanje.