Hup d’r in!

Ik had nog niet geblogd over het feit dat mijn liefje niet was opgeroepen voor de vaccinatie maar dat het vóór 20 juni zou gebeuren, of ze ontving Het Bericht op haar telefoon. Daarin stond dat ze de volgende ochtend om 10:00 uur werd verwacht bij het plaatselijke gezondheidscentrum waar ze zou worden geprikt met Pfizer. Al wekenlang keek ze dagelijks meer keren op de telefoon. Ze was onafscheidelijk met haar mobieltje. Had ze een nieuwe vlam ontmoet? Zelf ben ik overtuigd genoeg van mijn eigen rol in deze relatie om daarover niet onzeker te worden. Dat bleek terecht. Zij wachtte ongeduldig op ‘De Prik’! In de afgelopen weken werd ‘wo ist die Spritze?’ een gevleugelde uitdrukking in Huize Barefoot. Nah, do ist sie!

Bij nader inzien bedacht ik mij dat die einddatum van eind juni die door de Spaanse overheid was gemeld, klopte: als ze per omgaande werd gevaccineerd en ze vervolgens uiterlijk zes weken moest wachten op de tweede prik zou dat rond de 20ste van juni zijn. Mooi toch?! Dan klopt er tenminste iets en in dit geval is het geen zwerende vinger of een ander lichaamsdeel. 

Het bericht verscheen op haar telefoon toen we zaten te lunchen bij een nieuw Chinees restaurant (Asia Kitchen) dat alleen al om die reden in ons horeca-programma mag blijven. Met een binnenruimte met goed gescheiden nissen, heel leuke plekken in de buitenlucht (groene tentjes van bamboe) en een moderne  serre met open deuren aan weerszijde. Goed geventileerd, leuk aangekleed, met modern bestek in een afgesloten tasje, kunstzinnige schalen en bakjes en tafels op ruim voldoende afstand van elkaar. We kozen beiden iets uit het dagmenu van €10: voor-, hoofd- en nagerecht, inclusief een drankje en koffie. Kom er eens om?! Het eten was smakelijk en de porties waren ruim voldoende. Dat kwam goed uit want we raakten uitgekeken op een aantal oude-vertrouwde Chinese restaurants in de directe omgeving. De smaken waren in de afgelopen anderhalf jaar drastisch teruggelopen; in sommige gevallen gold dat eveneens voor de porties. 

Als veelreizigers bevragen we elkaar regelmatig op deze manier: “weet je nog waar je was in periode 1 van het jaar X, of Y of Z?”. Het moment waarop zij mij het bovenstaande bericht voorlas, zal mij lang bijblijven. Ook omdat het mij emotioneerde… de tranen van blijdschap biggelden over mijn wangen. Het tweede dat ik bedacht, was dat ik voortaan met minder last op mijn schouders boodschappen ga doen. Ik was tot dusver zeer beducht voor het aan haar overdragen van het coronavirus als ik uit winkelen ging. Zelf houd ik altijd minstens twee meter afstand van anderen als ik boodschappen doe maar je weet maar nooit hoe je een besmetting kunt oplopen. Je bent toch niet alleen voorzichtig voor juzelluf maar toch ook voor elkaar?! 

Desalniettemin lag ik de nacht na het bericht te draaien en te woelen omdat ik mij herinnerde dat mensen met allergieën alert moeten zijn nadat zij met Pfizer zijn ingeënt; bij sommige mensen zou een heftige allergische reactie kunnen optreden. Zij is al sinds het begin van onze relatie extreem gevoelig voor (sporen van) schaal- en schelpdieren. Tijdens ons eerste zelfbereide etentje werd ze extreem ziek van het eten van kreeftensoep. Dat was tevens mijn eerste optreden als zuster Clivia. Samen zaten we op het toilet, zij lag amechtig in mijn armen. Het bleef niet bij die ene keer in de afgelopen 32 jaar. Een van mijn problemen is dat ik teveel nadenk en vaak kan piekeren. Van mijn schouders viel dan ook extra gewicht toen mijn liefje 15 minuten na de injectie vrolijk zwaaiend naar buiten kwam. Ongeschonden, met alleen een miniscuul gaatje in een bovenarm. Joehoe!

Mijn woonplaats bouwde in de afgelopen periode een nieuw gezondheidscentrum en het oude werd omgetoverd en ingericht tot priklocatie. We kwamen een kwartier voor de afgesproken tijd aan en op dat moment stonden er negen à tien personen voor de deur te wachten. Niet alleen Spanjaarden, ik hoorde ook Scandinavisch en Engels. Dat vroege verschijnen bleek een goed idee want daarna zwol de wachtrij aan tot epische proporties. Die ochtend zouden daar 300 personen worden gevaccineerd. Aanvankelijk vroeg ik mij af waarom er drie Spaanse jongenmannen (waarvan er tenminste een goed Engels sprak) van de Protección Civil voor de deur stonden maar weldra ontdekte ik het nut ervan.

Gepensioneerde Spaanse oudjes proberen namelijk altijd onder wachten uit te komen en voor te kruipen. Ik overdrijf niet, dat heb ik zelf al zó vaak meegemaakt in winkels en op andere locaties! Ik begrijp best dat een mens af en toe een beetje brutaal moet zijn om iets voor elkaar te krijgen maar dit is niet het moment, wat mij betreft. 

Eéntje maakte het op dat moment wel heel bont. Ze kwam ontspannen aangewandeld toen de wachtrij zich al tweemaal op de opgang van het centrum had geslingerd. Ze zag een bekende vrouw die bijna vooraan stond en liep recht op haar af om te gaan keuvelen. Dat bleef ze doen. Een van de jongemannen van de Ordedienst stapte resoluut op haar af en meldde dat ze zich, net als iedereen, achter in de rij moest aansluiten. Als blikken konden doden, was hij niet meer wakker geworden… Tja. Dat is een naar trekje van Spaanse oudjes, die net als wij zeeën van tijd hebben. Zelf zal ik er nooit iets van zeggen maar het optreden tegen dit egoïstische gedrag kan op mijn volledige steun rekenen. De rij breidde zich gestadig uit. Wat al die personen met elkaar gemeen hadden, was hun leeftijd. Mijn liefje, nog niet grijs, oogde als een van de jongsten. 

De eerste tien wachtenden werden om 10:15 uur het centrum binnengeloodst. Bali kent de rekbare tijd (jam karet) maar Spanje kan er ook wat van. Mijn liefje bleek nummer 11 te zijn dus zij werd gestopt door de aardige manager van de Ordedienst. Hij verontschuldigde zich ervoor maar ik zei hem met een grote glimlach op het gezicht dat dit haar geluksgetal van de dag was! Mijn opmerking kon op een gulle lach van hem rekenen. 

Zelf bleef ik op gepaste afstand buiten staan wachten dus de procedure binnen werd mij later toegelicht. Zij moest haar SIP-kaart tonen aan de administrateur en daarna werd ze op naam opgeroepen om naar een van de twee verpleegsters te gaan voor de prik. Er ging geen vragenlijst aan vooraf (zoals wel in Nederland). Het was zitten en prikken. Allez hop! Ze voelde de injectie niet, naar verluidt. Daarna moest ze 15 minuten geduldig op een stoel zitten om te zien of er een reactie kwam, tot ze werd vrijgelaten. Na de strengste lockdown was dit een fluitje van een cent. Regelmatig kwam iemand langs om in de poppetjes van haar ogen te kijken en te vragen hoe ze voelde. Opperbest! Ze mocht gaan; overigens zonder vaccinatiebewijs. Ieder land doet dat anders. Onze vrienden in het Vaderland ontvingen na de eerste vaccinatie al een document met daarin gegevens over datum, type vaccin en serienummer van het ampul waaruit het gouden goedje kwam. 

De plek op haar arm was die avond een beetje gevoelig maar verder was aan haar niets te merken van deze eerste stap in de vaccinatie. Over enkele weken mag ze een tweede bericht tegemoet zien en herhaalt de procedure zich. Dan ontvangt zij hier tevens het digitale bewijs dat ze tegen covid-19 bestand is. Op naam, met vermelding van de fabrikant en de gegevens van de eerste en tweede dosis van de 'vacunación'. En vandaag krijgt Elsa in Bali die van haar, van Chinese makelij. 

Life is good, de wereld wordt langzaamaan weer een ietsje betere plek. Kan ik weer rustiger slapen.

Apestaart

Op de ochtend van mijn verjaardag hield mijn kleine HP-laptop, het non-humane  reismaatje dat ik de laatste 7 jaren overal mee naartoe nam, niet op met computeren maar weigerde wel verbinding te maken met het web. Bloggen ging dus niet op B-day. Sta je vroeg op om iets, waaraan ik lang schaafde, te plaatsen en dan loopt het mis. Balen. Het leverde mij die ochtend een pestbui op en mijn zus Lidy die mij als eerste belde, moest het bezuren. Niet dat ik onaardig tegen haar was maar ik voelde mij minder jarig dan zij hoopte. Dat reismaatje van weleer weigert nog steeds om met internet te communiceren dus ik denk dat de netwerk adapter er definitief de brui aan gaf. 

Inmiddels staat er een nieuwe laptop op mijn bureau. Ik ging vreemd. Mijn nieuwe maatje is dun en strak, van een ander merk en een jongere generatie. De nieuwe aanwinst heeft een groter scherm en een breder toetsenbord. De winkels die ik bezocht, hadden niet veel voorraad. Momenteel is er wereldwijd een groot tekort aan chips voor laptops en dat zag ik als consument met eigen ogen. Met dit apparaat was er niet direct sprake van hevige liefde. Ik was een aanraakscherm gewend en op dit scherm gebeurt er niets als ik mijn vinger er overheen beweeg. We schaften deze keer een laptop aan met een Spaans toetsenbord en een Spaans besturingssysteem. Na al die jaren taalles dacht ik dat wel aan te kunnen. 

De grootste hobbel ontstond toen ik het @-teken niet kon reproduceren op het gloednieuwe Spaanse toetsenbord. Dat heb je toch echt nodig als je een oude Windows/Office account op een nieuwe machine wilt activeren. Op de iPad zocht ik naar de juiste toetsencombinatie maar het ding verscheen maar niet op het scherm, hoe vaak ik het -op vele manieren- probeerde. Ik trok de haren uit mijn hoofd en bijna die van mijn liefje. (Kasian.) Stress om zo´n pielemuis?! Waar was die vrouw die vroeger alles zelf oploste?! Tja. 

Zonder dat tekentje kon ik niet verder met de installatie. Geduld om haar, de geduldigste van de familie, achter het toetsenbord te laten plaatsnemen, had ik evenmin. Liever keerde ik stante pede naar de winkel terug. Met rode konen omdat ik openlijk moest toegeven dat ik een Spaans toetsenbord niet in de vingers heb. De verkoper trok zijn wenkbrauwen op toen ik hem wederom met de doos tegemoettrad. 

“Ik liep vast omdat ik de apestaart niet zag zitten”. Historische woorden voor iemand die zich bepaald geen digibeet noemt maar het tijdelijk wel bleek te zijn. Ik moest hoognodig te rade gaan bij de domheidspecialist. Er zat namelijk wel degelijk een speciale toest op dit grote toetsenbord. De aardige jongeman zei mij dat dit heel veel klanten overkomt. Dat maakte het voorval nóg genanter, wat mij betreft. De Delete-knop die iedereen kent, bestaat ook niet als zodanig op dit toetsenbord; die heet ‘Supr’. Wat ik nu wel onder handbereik heb, zijn de Ñ, ñ, ¿, ç en een handjevol klinkers met Spaanse accenten. Elk nadeel hep se voordeel. 

Ter compensatie ontving ik een jaar lang gratis gebruik van Office365 en drie jaar gratis virusdetectie, plus een roze Bluetooth-muis. Aan de hand van een kraskaart kon ik de betreffende programmatuur downloaden en installeren. Na de instructie liep de ingebruikneming van de nieuwe laptop thuis gesmeerd. Zonder gevloek; dat is een voorwaarde voor vrede in huize Barefoot.

Daarna moesten de applicaties waaraan ik ben gehecht, opnieuw op deze machine worden ingesteld. Het bibliotheekprogramma Calibre voor het beheer van mijn digitale boeken, een (oude) versie van Picasa voor het beheer van digitale foto´s. Daarna volgden mijn favoriete browser om te bloggen en googelen (geen Microsoft browser) en de meeste van mijn favoriete websites: buitenlandse kranten en boekensites en meer.

Alles dat ik downloadde, verscheen automatisch in de Spaanse taal en dat wilde ik naar Engels omzetten. Daamee was ik wel even bezig. Het omzetten van de taal van het besturingssysteem laat op zich wachten maar misschien houd ik het bij de Spaanse versie; het is goed voor mijn taalbeheersing. Ik leer het digitale vocabulaire terwijl ik typ. Bovendien interpreteert het Spaanstalige systeem Engelse commando´s op juiste wijze. Indrukwekkend! Gelukkig kan ik sommige functies met mijn ogen dicht vinden. De verbinding met de printer was ook in drie seconden gemaakt. 

De eerste Windows 10 updates heb ik reeds achter de kiezen op dit apparaat maar de grootste van afgelopen najaar/dit voorjaar (versie 20H2) staat popelend voor mijn poort. Op mijn vorige laptop vreesde ik deze uitvoering omdat er op menig (oudere) computer zoveel fout bleek te gaan na installatie. Een deel van die problematiek ervoer ik reeds: plotseling geen printerverbinding meer, de inhoud van digitale foto´s niet meer kunnen zien, files kunnen niet meer worden hernoemd en dergelijke. Al lange tijd slingert Microsoft nieuwe versies de ether in die vol met bugs zitten. Volgende updates moeten die dan weer herstellen maar er komen altijd nieuwe fouten bij waarvan de oplossing dan weer op zich laat wachten. Een ongelofelijk slechte klantenservice van een Amerikaans bedrijf. Een merk als Apple, met een soort zwarte doos-aanpak, kent dit soort problematiek niet of nauwelijks. Maar met zo´n computer is bloggen problematischer; Google en zij zijn namelijk concurrenten. En zo is er altijd iets. Met de nieuwe machine onder mijn neus zie ik de aanstaande Windows 10 update met wat meer vertrouwen tegemoet.

Tot zover het computergedoe. Er viel ook veel ander goeds te melden in de afgelopen dagen. Een flink aantal van onze vrienden in Nederland kreeg de eerste of enige coronavaccinatie toegediend. Allen zijn leeftijdsgenoten. Eén persoon vertelde ons zich euforisch te voelen toen de injectie in de bovenarm ging. Iemand anders zei mij dat het voelde alsof het leven weer een aanvang nam. Weer iemand anders liet ons weten te zijn gebeld door de huisarts; die had vaccins over na veel afzeggingen (landelijk 4 van de 10) vanwege de recente ophef over bijwerkingen. Wij staken een kaarsje aan, zelf legde die persoon een bidkleedje naar het oosten. Het werkte… Joehoe! 

De ophef over de zeer zeldzame trombose die recent optrad bij vrouwen onder 60 jaar heeft hoogstwaarschijnlijk te maken met het gebruik van de anticonceptiepil. Deze pil geeft op zich al een vergrote kans op trombose. Door de vaccins van AstraZeneca en Janssen, die veel gemeen hebben (beiden gebruiken een adenovirus; afkomstig van een chimpansee en een mens), wordt daar wellicht een schepje bovenop gedaan. Statistisch is het aantal getroffenen ten opzichte van de geïnjecteerden te veronachtzamen en is de kans om met corona besmet te raken voor mensen ouder dan 60 jaar groter en gevaarlijker. Voorzichtigheid is dus geboden en meer onderzoek is nodig. In mijn arm zou elk van die vaccins zeer welkom zijn. Apestaart of niet! 

Hoezeer ik mijn vrienden dat vaccin ook gun vanuit het diepst van mijn hart, een beetje jaloers ben ik wel. Niet dat ik meteen een verre reis zou boeken. Het riekt namelijk naar schijnveiligheid als je bedenkt dat armere delen van de wereld nog nauwelijks kunnen vaccineren. De kans op deze nare ziekte neemt echter aanzienlijk af na de prik; zelfs al na een eerste injectie. 

Handen omlaag of ik schiet!
(Spaanse politici vallen oudjes aan die in de wachtrij voor vaccinatie zitten)

Momenteel is ruim 16% van de Spanjaarden ingeent, als ik lokale kranten mag geloven. Dat is inclusief een aantal lokale politici en hun familie die ruim voor hun beurt vroegen om een vaccin. 

Onze regio Valencia heeft op dit moment ruim 90% van de ontvangen vaccins toegediend; dat kan dus ietsje beter. Mijn liefje (bijna 70) en ik hebben hier nog geen zicht op een vaccin. De grote prikcampagne van 5 miljoen Janssen-vaccins zou hier deze week beginnen voor personen tussen 70 en 79 jaar. Europa distribueert momenteel niets dus er gaat tijdelijk een streep door deze rekening. Mijn liefje is in het bezit van een SIP-kaart en geregistreerd in het publieke gezondheidssysteem. Zij krijgt een keer een telefoontje om te komen naar een priklocatie in de buurt. Dat is zeker maar we weten niet wanneer. Volgens de algemene info van het ministerie van Gezondheidszorg zou zij voor 20 juni aan de beurt zijn. 

Mijn situatie is anders. In Spanje leef ik onder de gezondheidsradar. Vanwege mijn leeftijd (61) ontvang ik nog geen AOW uit Nederland en heb dus ook geen SIP-kaart, maak geen gebruik van een huisarts of lokaal gezondheidscentrum. De enige mogelijkheid die ik heb om een coronavaccin te ontvangen, is door er in mijn ziekenhuis voor te betalen. Dat is geen enkel probleem, ware het niet dat ze daar nog geen vaccins hebben ontvangen voor commercieel gebruik. Dat verbijsterde de ervaren arts die we daar kennen maar mij niet. Deze regering is immers van de PSOE: die staat voor de gewone mens en niet voor de zogenaamde elite met een privéverzekering. Niemand kan mij vertellen wanneer deze situatie verandert. Als het zo doorgaat met de problematiek rond vaccins, gaat dat ook voorlopig niet gebeuren. Geduld is een schone zaak maar o-zo lastig om te hebben!

Het grote prikken

Afgelopen week vroeg een vriend ons uit nieuwsgierigheid welke bronnen wij bij voorkeur raadplegen om op de hoogte te blijven van de laatste covid-19-ontwikkelingen. Hij voegde zijn eigen informatiestromen bij: europa.eu, saludpublica, iatatravelcentre.com, informationisbeautiful.net. Stuk voor stuk interessante, objectieve bronnen. Ik gaf hem eerlijk antwoord. Mijn liefje en ik zijn coronamoe aan het worden en houden de cijfers over besmettingen, ziekenhuisopnames en doden niet meer dagelijks bij. Wel houden we de vinger aan de pols voor wat betreft de situatie in onze eigen regio (Valencia), die van de buren (Murcia) en van Nederland. Onze aandacht gaat momenteel meer uit naar vaccins.

Terwijl ik dit typ, moet ik denken aan het woord ‘respair’… het nieuwe woord dat prinses Mabel vorige week de wereld in slingerde via social media. Het betekent de terugkeer van hoop na een periode van wanhoop. Het werd gebruikt in de 15de eeuw maar verdween daarna in de vergetelheid. Hoog tijd om het begrip weer op te poetsen! 

Een vriendin stuurde mij deze week een artikel over vacineren in Europa. Duitsland en Spanje zijn verder dan Nederland en beginnen, naar verluidt, in januari 2021 met hun grootscheepse vaccinatieprogramma. Spaanse premier Pedro Sánchez maakte afgelopen zondag bekend dat aan het einde van het eerste kwartaal van volgend jaar “een substantieel deel van de bevolking” zal zijn ingeënt.

In datzelfde artikel stond te lezen dat 13.000 plekken in dit land worden voorbereid om vaccinaties te gaan verzorgen. Dat is hetzelfde logistieke netwerk van 3.000 gezondheidscentra en 10.000 consultatiebureaus dat jaarlijks wordt gebruikt voor het geven van de griepprik. (Dit jaar kregen 14 miljoen mensen hier in een tijdsbestek van acht weken de griepprik.)

Spanje ontvangt 10% van de 1.2 miljard doses vaccin die de Europese Unie eerder bij verschillende fabrikanten bestelde. In Spanje zullen eerst zorgverleners en ouderen tegen het coronavirus worden ingeënt. Chronisch zieken en personen met een verhoogd risico krijgen eveneens voorrang. In fase 1 verwacht men dan 2.5 miljoen inwoners te kunnen vaccineren. In fase 2 (maart-mei) verwacht men een geleidelijke toename van het aantal beschibare vaccins en meer doelgroepen. Vanaf juni volgt stapsgewijs de rest van de bevolking.

Haar vraag was of wij ons laten vaccineren tegen dit virus? Een steekproef onder de Nederlandse bevolking toonde onlangs aan dat nog maar 52% zich zeker of waarschijnlijk laat vaccineren. Dat is veel minder dan enkele maanden geleden. En wij, Hollanders in Spanje, wat antwoordden wij? 100%! Je wilt deze rotziekte toch niet krijgen?! Als je het al overleeft, daarna maandenlang lamlendig op de bank liggen, hopend op volledig herstel? 

Zeker, niemand weet of en welke gevolgen een coronavaccin op lange termijn zal hebben. We zullen met die onzekerheid moeten leren leven. Wat nu al wel bekend is, is dat vaccins gelden als de veiligste, succesvolste en goedkoopste manier om ziekte te voorkomen. Er zijn inderdaad incidenten. Als er één ding is dat deze pandemie verduidelijkte wat mij betreft, is dat het leven minder maakbaar is dan sommigen van ons ooit dachten. Bill Gates die ons wil injecteren met zijn nanochips en ons zo voortaan overal kan volgen? George Soros die covid-19 moedwillig de wereld in stuurde om onze vrijheid af te nemen? Die ideeën zijn pas echt gevaarlijk…

Bovendien willen we terug naar ons oude leven en op niet al te lange termijn graag weer op pad gaan; niet alleen binnen de landsgrenzen maar ook (ver) daarbuiten. In de toekomst zal ik met een grote boog -en vol overtuiging- om verklaarde antivaxxers heen lopen. Ik vind het trouwens een goede zet dat Qantas als eerste luchtvaartmaatschappij een inentingsverklaring zal eisen van iedere toekomstige passagier. KLM houdt de kiezen daarover tot nu toe stijf op elkaar. Tja.

Mijn liefje en ik laten ons echter niet als makke schapen naar het plaatselijke gezondheidscentrum of ziekenhuis voeren. Voor onszelf zoeken we eerst uit wat het beste pad voorwaarts kan zijn. De Spaanse oncoloog van mijn liefje gaf tijdens het laatste jaarlijkse consult aan dat zij, als ex-patiënte, op zijn prioriteitenlijst wordt geplaatst. Daarom vermoeden we dat zij in januari 2021 een telefoontje kan verwachten waarin ze wordt uitgenodigd in fase 1 aan het nationale vaccinatieprogramma deel te nemen. (Als partner zal ik hoogstwaarschijnlijk meegaan in dat programma.)

Beiden hebben we behoefte om uit te zoeken wat het beste vaccin voor ons zou zijn. Naast vele verschillen, vooral in karakter, zit er tussen ons een verschil in leeftijd en gezondheidssituatie. Heeft zij om die reden een ander vaccin nodig dan ik? Spanje krijgt vanaf januari en daarna de beschikking over circa 140 miljoen doses vaccin van verschillende fabrikanten: Johnson & Johnson/Janssen, AstraZenica/universiteit van Oxford, BioNTech/Pfizer, Moderna, Sanofi/GSK, Merck, Sharp & Dohme/Thermis, Novavax, Curvac en anderen. Het vaccineren wordt hier niet verplicht, in tegenstelling tot wat ik eerder las. Het vaccin zal gratis zijn.

Ondanks onze verschillen zijn we qua aapak eensgezind. Zeer eensgezind zelfs! Als we een telefoontje van de arts krijgen, vragen we eerst een consult aan om al onze vragen met hem te bespreken en zijn advies aan te horen. Pas daarna gaat de naald daadwerkelijk in de bovenarm.

Illustratie: James Melaugh (voor The Guardian)

We begonnen deze week aan een schriftje met relevante vaccingegevens. We noemen dit in Huize Barefoot ‘Proyecto Cuaderno Azul’. Gewoon, omdat de notities in een blauw boekje gaan.  De gegevens voor dit blog zijn afkomstig van artikelen in Trouw, NRC, De Volkskrant, Inspanje.nl, The Guardian en enkele andere buitenlandse publicaties. Veel van hen en een beetje van muzelluf; ik deel het graag. Doe er je voordeel mee. Er zijn momenteel honderden vaccins in de maak maar wijzelf volgen er vier met meer dan gemiddelde interesse. Dat zijn:

• Johnson & Johnson/Janssen Pharmaceuticals
• AstraZeneca/Universiteit van Oxford
• Moderna
• BioNTech/Fosun Pharma/Pfizer

Janssen Pharmaceuticals is een farmaceutisch bedrijf in België, dat in 1953 werd opgericht door de Belgische arts Paul Janssen. Het bedrijf werd in 1961 overgenomen door de Amerikaanse farmagigant Johnson & Johnson. De effectiviteit van het Johnson & Johnson/Janssen-vaccin is nog niet gepubliceerd omdat men het momenteel test in een grotere groep proefpersonen. Het gaat hier om één injectie.

AstraZeneca is een Brits-Zweeds farmaceutisch bedrijf dat in 1999 werd opgericht en is gevestigd in Cambridge, Engeland. De effectiviteit van het AstraZeneca/Oxford-vaccin wordt gesteld op 60 en 90%. Dit vaccin zou uit twee injecties bestaan. Dit nieuws hield menig wetenschapper onlangs bezig. Een regime van twee volledige doses achtereen zou een effectiviteit van (slechts) 62% hebben. Een regime van eerst een halve dosis, vier weken later gevolgd door een hele dosis zou de effectiviteit tot 90% verhogen. Gisteren konden we in de krant echter lezen dat de groep proefpersonen die men testte bestond uit personen tot 55 jaar. Hoe werkt dit vaccin dan bij mensen die ouder zijn? Bovendien bleek het percentage van 90% bijeengeharkt uit verschillende doseringen, verschillende placebomiddelen en verschillende leeftijdsgroepen. Wetenschappers vragen zich nu af of dit percentage wel statistisch significant is. (De beurskoers van het farmaceutisch bedrijf zakte daarna met een paar procentpunten.) Er wordt nu reikhalzend uitgekeken naar harde data over de leeftijdssubgroepen. Ook door ons.

Moderna is een Amerikaans biotechnologisch bedrijf in Cambridge, Massachusetts dat in 2010 werd opgericht door een groep investeerders en een Franse zakenman. (De RNA in de bedrijfsnaam duidt op hun kerntaak.) De effectiveit van het Moderna-vaccin wordt gesteld op 95%. Er zouden wel mogelijke bijwerkingen zijn als spierpijn, gewrichtspijn, hoofdpijn, koorts en vermoeidheid. Die klinken als normale griepprikbijwerkingen, als zijn ze vervelend. Op zich betekenen ze wel dat het vaccin werkt want het immuunsysteem reageert erop. Overigens zouden die bijwerkingen van korte duur zijn.

BioNTech is een Duits biotechbedrijf dat in 2008 door twee Turks-Duitse wetenschappers en een Oostenrijkse oncoloog werd opgericht. Het is gevestigd in Mainz (Duitsland). Fosun Pharma is een Chinees farmaceutisch bedrijf in Shanghai (China) en het Amerikaanse Pfizer is een van de grootste farmabedrijven wereldwijd. De effectiviteit van het virus van dit samenwerkingsverband is eveneens gesteld op 95%. Ook hier zouden dezelfde bijwerkingen als bij het Moderna-vaccin aan de orde zijn alleen in mindere mate.

Johnson & Johnson/Janssen Pharmaceuticals en AstraZeneca/Universiteit van Oxford maken gebruik van een zogenaamd adenovirus. Moderna en BioNTech  /Pfizer passen de techniek van mRNA toe.

Een adenovirus is een griepvirus met een aanpassing, in dit geval de genetische code van SARS-CoV-2. Een vaccin van dit type brengt een corona-eiwit in het lichaam in dat een reactie van het immuunsysteem opwekt om tegen het virus te gaan strijden. Een adenovirus is dus een transportvirus (een drager) die mensen niet ziek kan maken. Het adenovirus van AstraZeneca/Oxford gebruikt een griepvirus van chimpansees, Johnson en Janssen maken voor hun vaccin gebruik van een gemodificeerd menselijk griepvirus. 

De andere twee bedrijven ontwikkelen zogenaamde mRNA-vaccins. RNA staat voor ‘ribonucleic acid’ ofwel ribonucleïnezuur; dit is een biologisch molecuul dat essentieel is voor de regeling van cellulaire processen in alle levensvormen. (Het lijkt daarin op DNA.) Toepassingen van mRNA in vaccins zijn gebaseerd op een gloednieuwe techniek; vandaar dat ze ook wel ‘next generation vaccines’ worden genoemd. mRNA-vaccins laten het lichaam zélf een corona-eiwit aanmaken. Ze bestaan uit een genetische instructie voor het maken van zogenaamde spike-eiwitten, de karakteristieke uitsteeksels van het coronavirus waarmee het onze cellen binnendringt.

Het mRNA in de vaccins van Moderna en BioNTech/Pfizer vermeerderen zichzelf niet en veranderen niets aan het DNA van een geïnjecteerde persoon. Genetische manipulatie is dus niet aan de orde. (Het wordt zelfs snel afgebroken in de cel.) Dit type vaccin imiteert de natuurlijke manier waarop het SARS-CoV-2-virus, dat zelf ook bestaat uit RNA, mensen besmet. Ze hebben geen onschuldig virus als drager nodig, zoals bij de hierboven beschreven vaccins. Een nadeel van mRNA-vaccins is dat er een hoge dosis nodig is om voldoende eiwit in het lichaam aan te maken. Gevaarlijke bijwerkingen traden tot nu toe niet op in studies en proefperiodes. 

Iemand in onze vriendenkring is bevriend met een persoon die professor is en hoofd van een covid-afdeling in een Nederlands academisch ziekenhuis. Die sprak een voorkeur uit voor een vaccin op basis van mRNA. Het menselijk lichaam zou daarop beter reageren. Ik zette het in mijn blauwe boekje. 

De komende maand(en) verwacht ik veel meer over vaccins te kunnen lezen. Op het web las ik dat wetenschappers van CEPI, Coalition for Epidemic Preparedness Innovations, een Noorse non-profit organisatie die in 2016 werd opgericht in Davos (Zwitserland) met hoofdkantoor in Oslo (Noorwegen), weldra zullen beginnen met het vergelijken van covid-19-vaccins die momenteel worden ontwikkeld. Voor nieuwsgierige burgers als wij. We kijken er met veel belangstelling naar uit al realiseer ik mij dat het risico van appels en peren op de loer ligt. Vergelijken is lastig als niet alle of indien uitsluitend moeilijk vergelijkbare gegevens voorhanden zijn. Het zou ons echter een boel werk schelen. Wordt -echt wel een keertje- vervolgd. In ieder geval vóór het grote prikken begint!