Rumah Baik (deel 3)

Toen wij in maart 2008 besloten een eigen huis te laten bouwen in het noorden van Bali, besloten wij ons tegelijkertijd te committeren aan een Nederlands-Balinees project genaamd 'Rumah Baik'. Wij een fijn huis, zij er een! In datzelfde jaar schreef ik voor de eerste keer over het goede werk dat door de medewerkers van dat project wordt gedaan. Stichting Rumah Baik heeft als doel rieten hutjes in Noord-Bali -waarin de allerarmsten wonen- te vervangen door stenen huisjes. Het uitgangspunt van de stichting is om via kleinschalige en vooral concrete projecten groepen van voornamelijk vrouwen en kinderen te ondersteunen en hun maatschappelijke positie in het betreffende land te verbeteren. Steun aan vrouwen komt meestal een hele samenleving ten goede.

In december 2008 gingen wij als sponsoren naar de inzegening van huisje 24. Alhoewel dat nummer toeval was, heeft het getal een bijzondere betekenis voor mijn liefje en mij. We zijn beiden op de 12de dag van een maand jarig en we onmoetten elkaar op de 24ste. In de afgelopen twee jaren besloten ook onze vrienden Bernadette, Ger & Monika en Leon & Richard aan deze goededoelenstichting te doneren. Het werd dus wat ons betreft hoog tijd de bewoners van de huisjes weer eens te bezoeken! We gingen op pad met Marijke en Wim. Marijke is als vrijwilligster verbonden aan Rumah Baik en Wim is echtgenoot en die dag onze chauffeur.

Het recente bezoek aan onze eigen rumah baik maakte diepe indruk op mij. Er zat een magere, oude man op het terrasje van nummer 24. Een witte Kintamani-hond blafte aanhoudend toen wij naderbij kwamen. De oude man bleek de 80-jarige vader van een van de huiseigenaren te zijn. Hij zou al 10 jaar blind zijn, volgens Wayan, projectmanager van Rumah Baik en tolk. De voordeur was op slot, het vogelkooitje schommelde in de wind. De man had een stok onder handbereik en bewoog zijn rechterhand naar de rand van het terras, alsof hij zijn veilige territorium aftastte. Ik vroeg Wayan daarom aan de oude man te vertellen wie wij zijn en waarom wij komen. Hij kon ons immers niet zien maar wel onze vreemde klanken horen... Wij kwamen om te zien hoe het hen vergaat en hen een doos met levensmiddelen te overhandigen. Goed Balinees gebruik is dat je nooit een kado opent in aanwezigheid van de gever. Dat wordt als onfatsoenlijk ervaren. De blinde man betastte de doos met ziende handen. Zijn gezichtsuitdrukking zal ik niet gauw vergeten. Alhoewel ik moeite had de foto te maken (ik voelde mij een gluurder), zette ik de man toch op de gevoelige plaat. Hij mag worden gezien.

Eenmaal thuis, bekeek ik de foto's die ik in december 2008 van de plaatselijke inwijdingsceremonie maakte. Ik herkende de witte hond. Ik fotografeerde indertijd wel een grootmoeder. Deze grootvader stond echter op geen enkele foto. Traditionele Balinezen zijn ervan overtuigd dat een lichamelijke of geestelijke handicap het resultaat is van kwalijk mensengedrag in een vorig leven. Daarom worden mensen met een handicap hier vaak slecht behandeld. Ze worden verborgen voor de buitenwereld en soms zelf buitengesloten door de eigen familie die niet kan omgaan met de problematiek. Wellicht dat ook deze opa werd weggehouden van die ceremonie..?

De eigenaren van Ger's huisje 27 waren op het moment van ons bezoek niet thuis. Ook voor hem is dit bij toeval een betekenisvol getal; bovendien zijn we wederom buren! Wayan heeft de doos met levensmiddelen inmiddels bij de familie nabezorgd.
Het bezoek aan de rumah van Bernadette verliep naar wens al ontsnapte mijn liefje aan een wisse dood: een kokosnoot plofte van zeer grote hoogte naast haar neer. Alhamdulillah! Ook in dit huisje wonen kinderen, ouders en grootouders bij elkaar. De ouders waren aan het werk. De ontmoeting met de Balinese oma van Bernadette maakte veel goed: huisje 31 is fraai ingericht en het schoonst van allemaal! Zijzelf bleek een grote lieverd.

Rumah Baik Bali is een werkelijk goed doel dus hierbij publiceer ik de gegevens nogmaals. Giften zijn welkom op:

ABN AMRO Rekeningnummer 19.83.44.929
ten name van Stichting Rumah Baik.
Stichting Rumah Baik is ingeschreven bij de Kamer van Koophandel in Rotterdam, onder nummer 50687549. Voor informatie kan contact worden opgenomen met mevrouw A. Mallegrom, secretaris van de Stichting (telefoon: 06-31054266).

Rumah Baik (deel 2)

Op Bali is het onmogelijk iets belangrijks te doen voordat daarvoor een gunstige dag is gekozen maar nu was het dan zover: 'onze' rumah baik (goede huis) zou op zondag worden overgedragen aan de Balinese familie!
Wij kregen het bericht ons in Bukti te vervoegen bij Hans & Anneke. Wij hadden hen nog niet eerder ontmoet. Tenminste, dat dachten wij. Want wat bleek? Zij waren de mensen die enkele weken geleden net als wij bij Damai zaten te lunchen op zondagmiddag! We hadden elkaar kort gegroet en een smakelijke lunch gewenst.
Mij viel op dat zij goed Bahasa Indonesia spraken. Zo blijkt maar weer: toeval bestaat niet.
Hans & Anneke wonen al zes jaar in Bali, afgewisseld met perioden in Rotterdam.
Zij zijn de mede-oprichters van het project 'Rumah Baik'. In mijn vorige blog (van zaterdag 17 december 1008) heb ik achtergrondinformatie verstrekt en gepleit voor sponsoring van dit prima initiatief. Anneke is al jarenlang bestuurslid van Mama Mzungu, de paraplu-organisatie waaronder project Rumah Baik in Bali sinds 2007 opereert.

Wij waren door Wayan op zijn brommer naar Bukti geloodst. Wayan is Balinees en aannemer van de bouwactiviteiten van Rumah Baik. Wayan is een serieuze jongeman die een verantwoordelijke maar lastige baan heeft: hij moet ervoor zorgen dat de juiste mensen projectsteun ontvangen. Steun gaat niet naar het familielid-van-iemand-die-iemand-kent-in-het-project maar naar de allerbehoeftigsten van Noord-Bali. Hij zorgt ervoor dat de 'kepala adat' (religieuze leider) en de 'kepala desa' (soort burgemeester) hun huiswerk doen en dat uiteindelijk aan alle voorwaarden wordt voldaan voordat een familie wordt verkozen. Als alles meewerkt, kan een stenen huisje in een maand worden gebouwd.
Anneke en Hans verhaalden over het ontstaan van het project, de 'beginnersfouten' die zij met hun Europese achtergrond hadden gemaakt (“kunnen wij de huisjes niet beter aan een straat bouwen?”) en het mooie resultaat dat tot nu toe was geboekt: de door ons gesponsorde rumah is immers het twintigste stenen huisje!

Gezamenlijk reden we naar de plek waar de overdracht zou plaatsvinden. We gingen een heuvel op, sloegen een smalle weg in en Wayan stopte: hier was het. Ik vroeg nog (heel naïef) of ik de auto wel midden op de weg kon parkeren... We bleken te zijn gestopt naast de hut van de familie die ons verwachtte: vader, moeder en vijf kinderen. Eén dochter was getrouwd en al 'uit huis'. Zij is werkzaam in een van de Hollandse villa's.

Een van de projectvoorwaarden is dat de uitgekozen familie eigenaar is van een stukje land waarop het stenen huisje dan wordt gebouwd. Dit wordt gehanteerd omdat zo de kans dat er in de toekomst woonproblemen ontstaan niet of nauwelijks aan de orde is. Grondbezit is van oudsher de enige vorm van rijkdom die de Balinezen echt erkennen en zodra je er beslag op hebt gelegd, moet je er nooit meer afstand van doen. Deze familie was echter niet in bezit van land maar de kepala desa had hen echter een stukje land toegewezen dat net groot genoeg was om daarop een huisje te bouwen. Onze nieuwe adoptiefamilie voorziet in het eigen levensonderhoud doordat elk familielid iedere dag takken in het bos sprokkelt en die verkoopt...

Hun (oude) huis staat direct aan de weg en is inderdaad niet meer dan een piepklein rieten hutje; met separate kookplaats en mandiplaats (wasruimte), gemaakt van matten. Balinezen zijn niet gewend die twee 'onreine' ruimten in hun huis te hebben. Het eerste huisontwerp van Rumah Baik bevatte die ruimten nog wel maar je leert hier snel.
De offermandjes stonden al klaar. Het valt mij telkens weer op dat Balinezen die nauwelijks zelf te eten hebben, zoveel aan hun goden offeren. De volle manden gingen op het hoofd van de moeder en vader liep -met kapmes- achter haar aan de heuvel op. Wat op de foto in mijn vorige blog een tamelijk klein huis leek, bleek in het echt een fraai stenen huisje met betonnen fundament, houten deur en houten luiken en drie kamers te zijn!
De offerandes werden in huis uitgestald, vader en moeder deden hun gebeden, er werd vers kippenbloed op de deurposten gesmeerd tegen kwade geesten, de ruimten werden met water besprenkeld en tenslotte werden ook wij gezegend! Het zijn mooie rituelen die iedere Balinees weet uit te voeren. Daar was geen priester bij nodig. Zo doen ze het al honderden jaren vol overgave en zo zullen ze het nog wel honderden jaren blijven doen, hoop ik.


Daarna volgden nog de gezamenlijke fotosessie, een beetje dollen met de kids in mijn gebrekkige bahasa indonesia en de ondertekening van het contract. Daarin beloven de gloednieuwe eigenaren dat zij goed voor hun rumah baik zullen zorgen. De hele familie ging diezelfde avond voor het eerst in hun nu gezegende huis slapen (weliswaar op de grond). Wij werden door de familie en hun buren vriendelijk uitgezwaaid. En zo werd het een mooie dag waarop mijn liefje en ik met grote voldoening terugzien. Een werkelijk goed doel om aan te doneren dus hierbij nog maar eens de gegevens:

ABN AMRO Rekeningnummer 42.21.07.794
t.n.v. Stichting Mama Mzungu, Veghel
onder vermelding van: Rumah Baik Bali
Geregistreerd bij de KvK te 's Hertogenbosch onder nummer 541 086 309

In het online album zijn nieuwe foto's opgenomen.

Rumah Baik, een goed huis

Toen wij in maart 2008 besloten een eigen huis te laten bouwen in het noorden van Bali, besloten wij ons tegelijkertijd, geheel uit vrije wil, te committeren aan een project met de naam 'Rumah Baik'. Rumah Baik in Bali is een project van 'Stichting Mama Mzungu'. Het uitgangspunt van Mama Mzungu is om via kleinschalige en vooral concrete projecten, groepen van voornamelijk vrouwen en kinderen te ondersteunen en hun maatschappelijke positie in het betreffende land te verbeteren. Steun aan vrouwen komt immers meestal een hele samenleving ten goede.

Het project heeft als doel rieten hutjes in Noord-Bali -waarin de allerarmsten wonen- te vervangen door (eenvoudige) stenen huisjes. In samenspraak met de vertegenwoordiger van de stichting, bepalen het dorpshoofd en het hoofd van de religieuze gemeenschap wie ervoor in aanmerking komen. Een stenen huis bouwen betekent niet alleen dat de mensen droger en beter wonen maar het houdt ook werkgelegenheid in voor de lokale bevolking. Het project is in Bali in 2007 van start gegaan en inmiddels zijn er bijna 20 woningen gebouwd. De Balinese bewoners zelf hebben geen middelen om dit te betalen; dit project wordt volledig gesponsord vanuit Nederland en Bali.
Stichting Mama Mzungu is op 9 december 1996 van start gegaan en de stichting is sinds 1 januari 1997 officieel erkend als charitatieve organisatie. Dit betekent dat alle giften aan de stichting fiscaal aftrekbaar zijn!

Vóór ons vertrek naar Bali hadden wij de brochure van Rumah Baik aan onze vrienden overhandigd met het verzoek dit initiatief bovenop hun stapeltje goede doelen te leggen voor wanneer de bijdragen aan charitatieve instellingen worden overgeboekt. Het ingezamelde geld voor Rumah Baik komt gegarandeerd terecht bij mensen die het hier het hardst nodig hebben. Hier blijft niets aan de zo gevreesde strijkstok hangen en ook dat maakt het wat mij betreft een goed project. Mogen wij jullie dus nogmaals vriendelijk eraan herinneren dit goede doel financieel te ondersteunen?
Voor meer informatie kun je surfen naar de website van Stichting Mama Mzungu

Op deze site worden de aanpak en de projecten in het kort omschreven. Men kan eenmalig doneren of Vriend van de Stichting worden. Een kleine bijdrage is al zeer welkom. Als jullie specifiek voor Bali willen doneren, zou ik dat zeker expliciet vermelden. Jullie giften kunnen worden overgemaakt op:

ABN AMRO Rekeningnummer 42.21.07.794
t.n.v. Stichting Mama Mzungu, Veghel
onder vermelding van: Rumah Baik Bali
Geregistreerd bij de KvK te 's Hertogenbosch onder nummer 541 086 309

Wij gaan onze zelfgesponsorde rumah baik volgende week ceremonieel inwijden met de Balinese bewoners en de hindoeïstische priester. Ik voeg voor nu een foto van 'ons' stenen huisje bij. Mooi, he?! Wordt vervolgd.

Jalan-Jalan*

Vandaag hadden wij ons eerste damesuitje op Bali.
We waren uitgenodigd om mee te wandelen met Hollandse dames die hier permanent wonen. Niet iedereen die meewandelt, woont hier persé permanent maar voor de zes vrouwen waarmee wij er vandaag op uittrokken, was dat wel het geval. Degene met de meeste Bali-jaren woont hier al tien jaar. En wij, semi-permanenten voor dit moment, verblijven hier inmiddels drie weken. De rest zit er tussenin.
Er wordt wekelijks tenmiste één gezamenlijke wandeling gemaakt. Verzamelpunt is elke week een andere en van daaruit is het rechtsaf, linksaf, rechtdoor totdat wij middenin het Balinese leven staan. Daar vind je het echte, landelijke Bali. Ieder van ons is de mening toegedaan dat je dit niet meer vindt in het zuiden van het eiland.

Vandaag ging de route over landweggetjes, over dijkjes langs rijstvelden en door de kampong. We kwamen langs rijstvelden waar hard werd geploegd met karbouwen. Onze aanmoediging van hun zware werk werd met een stoere glimlach begroet. Om de vijf minuten werd er wel iemand 'selamat pagi' (goedemorgen) toegewenst of werd 'halo' geroepen door kinderen op weg naar school. Meestal met een lieflijke glimlach.
Dat is Bali op zijn best!

Ik genoot van de verhalen van de wandelende vrouwen: hoe ze hier terecht waren gekomen, wat zij hadden achtergelaten en wat ze hier zoal deden om hun dagen door te komen. Co, een van de vrouwen, vertelde mij vol passie dat zij hier als vrijwilliger werkt in een kindertehuis dat door Nederlanders is opgezet en wordt beheerd. Zij is druk met lesgeven aan de Balinese kinderen: Engelse les en zwemles. Zij vertelde mij met een grote grijns op haar gezicht dat zij nog maar net zelf zwemmen had geleerd.
Haar recentste initatief is het opzetten van een bibliotheek in Singaraja. De gemiddelde Balinees is niet opgegroeid met het lezen van boeken maar met passie, doorzettingsvermogen en een beetje hulp van vrienden en welwillenden gaat dat in de komende jaren zeker veranderen. Aan haar zal het niet liggen!

Of het verhaal van Sandra en Marijke die een project steunen dat goede huizen bouwt voor de meest armlastige Balinezen. Het project heet 'rumah baik' (een goed huis). Wat zou het mooi zijn als elke toekomstige villabewoner aan de Bali Zee een donatie doet voor het bouwen van een stenen huis voor een Balinese familie! Eerder dit jaar hadden wij vrienden in Nederland gevraagd dit project bovenop hun stapeltje jaarlijks te steunen initiatieven te leggen. (En niet alleen omdat het aftrekbaar is van de belasting.) Ook wij hebben onze steun daaraan gegeven. Het wachten is nu op de uitnodiging voor de ceremonie waarmee het nieuwe huis voor de betreffende Balinese familie wordt ingezegend. Dat zal aan het einde van deze maand plaatsvinden dus dit verhaal wordt vervolgd.
Wij hebben overigens bedacht dat, als onze vele boeken naar de huisbibliotheek in Bali zijn verhuisd, we een klein uitleenbedrag (Rp 10.000) gaan heffen voor elk boek dat door Nederlandse of Engelse buren wordt geleend. Om zo in de toekomst de kas van een nieuw rumah baik te spekken!

Het was de bedoeling dat wij het laatste deel van de wandelroute over het strand zouden wandelen maar vanwege een zeewal die eindig bleek, moest het laatste deel langs de weg worden gewandeld. Ook dat is Bali: honderden brommers en scooters, tientallen SUVs en een enkele bemo.
De wandeling werd afgesloten op het terras van Suzan, de vrouw die de route voor vandaag had gepland. Met een heerlijk kopje koffie, gevulde speculaas en een chocolademuis die de Sint hier had achtergelaten. We wonen immers niet in een uithoek van de wereld: dit is een stukje paradijs op aarde... Iedere wandelaar was dat vandaag volledig met mij eens. Wat ons betreft, is de wekelijkse wandeling voor herhaling vatbaar. Zéker als het zere teentje meewerkt!
(* betekent een wandeling maken.)