Puur natuur

Denkend aan Bali, zie ik smalle rivieren traag door oneindige sawas’s gaan,

rijen ondenkbaar hoge palmbomen als hoge pluimen aan de horizon staan.

Vrij naar Marsman

Bali, het eiland van de goden, is door diezelfde goden goed voorzien. Op natuurlijk gebied heeft het (bijna) alles: sneeuwwitte stranden en zwarte lavastranden, bergen en  vulkanen, zeeën en rivieren, riffen en tropische wouden. Als er één ding is op Bali waarvan ik intens ben gaan houden, dan is het wel de welig tierende natuur. De sawa’s hier zijn groener dan groen, in de bergen groeien de prachtigste bloemen, struiken en bomen, iedere zichzelf respecterende Balinees heeft eigen fruitbomen en als je geen tuin hebt, pluk je het fruit ‘gewoon’ van de bomen langs de kant van de weg. Het leven kan zo eenvoudig zijn.

Ook in de eigen tuin deed ik met regelmaat bijzondere ontdekkingen. Bontgekleurde en veelvormige hibiscussen, tropisch fruit, lotusbloemen, gevaarlijke en ongevaarlijke slangen en zoveel meer. De komodo was het eerste grote dier dat wij aantroffen; er zouden nog vele genode en ongenode gasten volgen. De ontdekking van een atlasvlinder in de tuin was mijn hoogtepunt in de afgelopen jaren. Bij nadere inspectie bleken het er twee te zijn die zich waarschijnlijk aan het voorplanten waren. Ze zaten 24 uur aan elkaar vast en draaiden met de wind mee. Opeens waren ze weg. De vele kleinere vlindersoorten waren een genot voor het oog.

Het binnenvliegen van twee ijsvogels via het terras was tevens een hoogtepunt, al zal het voor de dieren zelf een angstige ervaring zijn geweest, gevangen in een mensenhuis. We zetten alle ramen en deuren open en ze vlogen uiteindelijk via de voordeur weg. Zoals gevederde vriendjes doen. Nu we sawa’s achter ons huis hebben liggen, hoor ik de plaatselijke ijsvogels nog wel roepen maar ik zie ze niet meer zo vaak. We zijn echter blij met het rijstveld; dat hoort boven alles bij Bali. You gain some, you lose some.

Witkopmunia’s, muskaatvinken, staalborsthoningzuigers, iora’s, Javaanse prinia’s, Maleise buulbuuls, blauwborstkwartels en langstaartklavieren waren het gehele jaar door in de tropische tuin te vinden. Daarnaast meldden zich tijdens het regenseizoen migrerende vogelsoorten, zoals stormvogels. Het vogelnestje dat we thans in onze tuin hebben, heeft veel bekijks. Ik kan nog niet zien welke vogelsort het betreft. De ingehuurde tuinmannen die nog steeds met het schoonmaken van het strand bezig zijn (!), gaan regelmatig op excursie. Mijn liefje opperde (typisch haar) dat kleine vogeltjes misschien wel een lekkernij voor Balinezen zijn... Ik houd mijn ogen op de plek.

We snorkelden elk jaar rond het eiland Menjangan en één keer bezochten we het gebied rondom Amed. De onderwaterwereld van Bali is mooi (al is het niet de mooiste die ik in mijn leven zag; dat was Fiji): de diversiteit in tropische vissoorten is er groot. In het regenseizoen is Menjangan een minder prettig gebied vanwege het ronddrijvende afval. Balinezen wijten dat graag aan de Javanen, wij weten beter: de Balinezen zijn zich onvoldoende bewust van het immense afvalprobleem dat hun eiland heeft sinds plastic zijn intrede deed in het dagelijkse leven.

Als officieel wolkenstaarder kwam ik in Bali ruimschoots aan mijn trekken. Cirrus-, stratus-, cumuluswolken en alles wat daar tussenin zit, ik zag ze allemaal aan mijn oog en camerales voorbij trekken. Tijdens het regenseizoen komen de wolken doorgaans uit het noorden aangerold, over de Balizee aan de tuinzijde van ons domein. Dat gaat weleens gepaard met horizontale regenbuien, zoals vorige week. Soms komen de wolken over de heuvels van Buleleng gekruld. We zien ze aankomen aan de poortkant van het huis. Never a dull moment.

Lovina, de meest bezochte toeristische trekpleister van Noord-Bali, op steenworp afstand van onze villa, is beroemd om haar wilde dolfijnen. We gingen in de loop van de jaren een aantal keren met een lokaal vissersbootje het water op om ze te zien. Toen mijn liefje 60 jaar werd, deden we dat nogmaals in een comfortabele boot, met medepassagiers Elsa, Ketut en Yudha. Grote en kleine dolfijnen zwommen voor onze boot uit, sprongen uit het water en vertoonden alle denkbare capriolen. Moeder en zoon waren voor het eerst op het water en werden zeeziek. 

Het zijn onvergetelijke momenten die ik zal koesteren.

Dol fijn?

De recente verjaardag van mijn liefje begon met een pontificale banner in de tuin, op goede afstand om -zelfs voor een prille 60-jarige- zonder bril te kunnen worden aanschouwd. 'Happy Birthday, sweet six(0)teen', inclusief foto van het feestvarken en haar grote kleine vriend Yudha. De banner was om 4 uur 's nachts door Ketut neergezet, in samenwerking met nachtwaker Made.
Zelf publiceerde ik aan het begin van de dag een jaardagdicht op Blogger. Ook dat viel in goede aarde, op de zin van de zakkende onderkin na... In een uiterste poging mijzelf te verontschuldigen, zei ik nog “alles zakt toch met de jaren?!” Alles, behalve het tandvlees welteverstaan maar ik wilde het niet erger maken dan het al was. De opmerking over de onderkin bleef de gehele dag onderwerp van gesprek.

Het andere kado voor mijn liefje bestond uit een boottocht op de Balizee. Elsa vond een degelijke boot met schipper Agus in Lovina die ons wilde meenemen op een plaatselijke dolfijnen- en snorkeltrip. Niet massaal zoals dat bijna dagelijks in alle vroegte plaatsvindt maar individueel en op een later tijdstip. Die aanpak past meer bij ons, lijkt minder op een jachtpartij. Yudha ging mee als extra verrassing met zijn vader, was mijn idee. Al snel bleek dat Elsa ook wel zin had in het uitstapje en zo kwam het dat we op maandagochtend om 8 uur met 5 personen aan boord stapten. De boot was met een tweede banner versierd. De zee was spiegelglad, de zon scheen dus wat wilden wij nog meer?!

Eenmaal varend, werd Yudha in zijn Plouff-pak gehesen waarmee hij blijft drijven. Het gezicht van het mannetje betrok direct... Hij zei dat hij bang was en niet wilde zwemmen. “Natuurlijk hoef je niet te zwemmen. We gaan lumba-lumba zoeken!” spraken wij in koor. Leg een kind van 4 die zijn eerste bootreis maakt op een eindeloze zee maar eens uit wat een voorzorgsmaatregel is. Hij deed het pak aan maar wilde persé in de veilige armen van zijn vader blijven. Langzaam maar zeker nam de angst af en wilde hij ook bij anderen op schoot.

Het water was heel helder en lange golven rolden rustig onder de boot door. De spiegel was zo glad niet maar de hoeveelheid boegwater was beperkt. Die golving was overigens niet te zien vanaf het strand. Het was niet alleen Yudha’s eerste boottocht, ook Elsa had nog nooit voet aan boord gezet. Zij zat er tamelijk ontspannen bij. Nog wel.
Na een half uur varen in de richting van de eigen villa, begon de schipper om zich heen te kijken. In de verte zagen we twee andere boten met een handjevol toeristen. In de directe omgeving bevond zich ook een locale visser die vanaf zijn prahu een vlieger in de lucht hield. Even dacht ik dat hij de dolfijnenspotter van Lovina was…
Enkele dagen ervoor had ik namelijk gelezen over de eerste stappen op het terrein van commercieel walvissen kijken op de Malediven. Het echtpaar dat het bedrijfje vele jaren geleden opzette, maakte toentertijd gebruik van een eenpersoonsvliegtuig van waaruit de piloot toiletrollen liet vallen op de plekken waar de dieren vanuit de lucht waren te zien.

Ineens zaten we middenin een grote groep wilde dolfijnen. Ik wist niet waar ik kijken moest: links, rechts, voor, achter. Grote en kleine. Overal doken ze op en onder. En ze bleven! Ik kon ze horen uitademen, soms zelfs bijna aanraken. Verderop werden enkele salto’s en dubbele Rietbergers in de lucht gemaakt. En... mijn nieuwe Sony camcorder weigerde dienst. Niet fijn! Gelukkig had mijn liefje de ouwe-trouwe Olympus µ Tough in haar zak gestoken. Een aantal van die foto’s staat bij dit blog; andere zijn te zien in de lopende diashow. Veel, heel veel van die ochtendcapriolen kwamen echter op mijn netvlies terecht.

Iedereen aan boord genoot met volle teugen van het spektakel. Zelfs Yudha. Hij wees enthousiast naar alle dieren terwijl ik op de voorplecht lag om de 'bow riders' goed te zien. Het waren er zóveel. En in het heldere water waren ze heel goed te zien. Ik ben zelfs van mening dat er communicatie was tussen hen en ons. Nou ja, in ieder geval tussen hen en mij. Sowieso oogcontact maar ik voel tevens verwantschap. Ze zijn mijn vrienden, mijn familie…

Na enige tijd begon het kleine mannetje stil en pips te worden. Conclusie van de schipper: zeeziek. Kasian Yudha! Het zit in de genen: vader Ketut had op de Regent Seven Sea last van zeeziekte en ook moeder Elsa wordt snel misselijk. Een ding is duidelijk: hij zal later geen kapitein op een cruiseschip worden.
De snorkeltrip naar het plaatselijke rif lieten we om die reden schieten. Eenmaal thuisgekomen, ging Yudha liggen waarna hij langzaam bijkwam. 's Middags aten we taart (met flatteus aantal kaarsjes) met het personeel en hun familie en de dag sloten we samen af met de voetjes in het zand bij restaurant StarLight.


P.S. Vanaf volgende week maandag zal Sail Lovina 2011 toch plaatsvinden. Een aantal grote zeiljachten en catamarans uit Canada, Australië en Frankrijk ligt reeds afgemeerd voor het strand van Lovina. Eerdere berichten meldden dat het goedbezochte evenement dit jaar geen doorgang kon vinden vanwege geldgebrek. Gelukkig onterecht, naar nu blijkt.

Maanziek

Deze week maakte een groot deel van de aardbewoners een complete maansverduistering mee maar die ging geheel langs mij heen. Een unicum. Doorgaans ben ik van dit soort bijzondere natuurverschijnselen op de hoogte. Jammer, want de eclips was goed zichtbaar in Zuid-Oost Azië. Balinezen geloven dat je blind wordt als je ernaar kijkt. Ik had het heel graag willen zien!

Hier geen rode gloed maar beelden in zwart, wit en grijs. Het is opmerkelijk dat ik op diezelfde avond voor het eerst in tijden weer eens foto’s van de maan maakte omdat het zo’n mooi gezicht was?! Noem het intuïtie. Als ik langer buiten was gebleven, had ik de maan zonder twijfel zien verduisteren. Het was immers een heldere, sterrenrijke avond. Al was ik geen getuige van het fenomeen, toch plaats ik enkele maanfoto’s bij dit blog. Kun je zien hoe mooi die hier door de bomen scheen.

Ik surfte de ochtend erna naar goede foto’s van het verschijnsel op het web. Als amateur-fotograaf kan ik genieten van een mooi shot. Van het een kwam het ander. Op een Indiase portal over astrologie trof ik informatie over de effecten van deze maansverduistering op de sterrenbeelden. Bij mijn sterrenbeeld trof ik de volgende (on)wijsheden aan:

'It’s safe to give up control to your partner for a short while this month. Take time to listen. Your independence will suffer very little. This eclipse can bring secret problems for the people of this sign. As a result, it can bring a boost in expenditure.'

Mijn partner de volledige controle over muzelluf geven? Dankjedekroepoek - zelfs niet voor twee weken! Ik houd zielsveel van haar maar er zijn grenzen. Voornoemde secret problems zouden tot een toename in mijn uitgavepatroon leiden. Dat klinkt al veel aannemelijker. Het geheime reisplan voor mijn liefje’s aanstaande verjaardag was namelijk een rib uit mijn lijf (maar het mag wat kosten).
De maansverduistering zou voor haar sterrenbeeld niets dan goeds inhouden:

'It would be favorable for the achievement. With the effect of the eclipse all good works will be accomplished.'

Astrowriter leek het bij het rechte eind te hebben. De volgende ochtend riep zij mij heel vroeg uit bed. Zij staat doorgaans eerder op dan ik. Met opwinding in haar stem meldde ze dat ze dolfijnen uit de Bali Laut zag opspringen. Ik schoot overeind, verrekte daarbij een spier in mijn linkerbovenarm maar hield de verwensing binnensmonds. Er waren immers dolfijnen voor ons huis te zien; dat zou een prachtig begin van de dag zijn!

Ze stond op de zwembadrand, met de verrekijker voor haar ogen. “Het zijn kleintjes en ze springen uit het water omhoog.” Dat zou goed kunnen want buurstadje Lovina is wereldberoemd voor dolphin watching bij zonsopgang. Bijna elke ochtend zien we grote groepen toeristen in traditionele vissersboten op zee. In deze wateren stikt het namelijk van de garnalen en die trekken al jarenlang een vaste groep wilde dolfijnen aan. Zelf ben ik geen voorstander van het massaal achtervolgen en opjagen van deze dieren. Ik bekijk ze graag, maar liever op gepaste afstand.

Ik keek over het water uit en zag een visserboot met geplons aan de boeg. Ik wachtte netjes mijn kijkbeurt af. Toen ik de verrekijker eindelijk ter hand mocht nemen, zag ik inderdaad water rondom de punt van een grote jukung opspatten. Ik tuurde maar zag geen grijs lichaam boven water komen. Op geen enkel moment. Wel opspattend boegwater, telkens als de rechter drijver van de boot het water raakte. Voor de zekerheid drukte ik mijn SLR-camera met telelens enkele keren af. Mijn liefje drentelde heen en weer. “Ik kan ze zelfs met het blote oog zien!” Het werd met de minuut gekker: zij is namelijk bijziend, draagt een bril voor veraf…

We besloten naar de zeewal te lopen om beter te kunnen zien. Ik gaf de verrekijker terug en liep solidair mee de tuin in. “Het is de eerste keer dat ik ze met eigen ogen zie dus ik heb een wens gedaan.” Met mijn blote oog zag ik geen dolfijn(en). Ik was ervan overtuigd dat de drijver van de vissersboot het water deed opspatten. Ik zei niets, wilde haar plezier niet vergallen. Ik liep terug naar het terras, checkte mijn opnamen en wist het zeker: geen zeezoogdier te zien maar de legger van een Balinese prauw.
Na een kwartiertje kwam mijn liefje geheel ontnuchterd het huis binnengelopen. “Het waren geen dolfijnen. Het was de boot.” Kasian. Zij was er zelfs een beetje mies van…

Als pleister op de wonde neem ik hier een foto op van een eerdere ontmoeting van mijn liefje met een wilde dolfijn. Eentje die ze bijna kon aanraken. We waren aan de westkust van Australië, bij de plaats Monkey Mia. Ook daar kwam op de meeste ochtenden een groep wilde dolfijnen naar de kustlijn om zich van dichtbij te laten bewonderen. Zij deden het op hun voorwaarden. Wij voelden ons verkozen.