Rosie in de Med

Het zit erop, de laatste etappe is volbracht, de race is gestreden. The Ocean Race, de zeilrace om de wereld en die van de jonge zeilers in Europese wateren eindigt vandaag. Er is in Genua nog een binnenhavenrace te gaan maar de winnaars zijn bekend. Daaraan verandert niets meer. De winnaar in de IMOCA-klasse is het Amerikaanse team 11th Hour Racing. Dat ging niet vanzelf, de eindstrijd vond niet op het water plaats. De internationale jury moest een uitspraak doen nadat de Amerikanen werden aangevaren door de boot van de collega´s van Team Europe in de haven van Scheveningen. De koploper en de veroorzaker moesten met schade naar de wal terugkeren. De boot van team Europe was niet meer de repareren, de Amerikaanse boot wel. Dat moest ook wel wilden ze kans blijven maken op de overwinning. Dan moet de gehele race worden uitgezeild. 

De schipper van de daderboot bekende direct schuld (hij had de andere boot niet gezien) en stond huilend aan de kade, wachtend op de gehavende Amerikaanse concollega. De Amerikanen, koplopers tot dan toe, stuurden direct een zogenaamd ‘Request for Redress’ in, naar de internationale wedstrijdleiding. Ze vroegen daarmee formeel compensatie aan. Ze waren immers buiten hun schuld van de eerste plaats in het algemeen klassement verstoten. Zo'n Redress is een gebruikelijke procedure in deze tak van sport. Aanvragers worden soms gecompenseerd, zeker  niet altijd. Deze keer leek mij het voor de hand liggend dat er een gebaar richting 11th Hour Racing zou worden gemaakt. De voorrangregels op het water zijn duidelijk en de aanvaarder accepteerde zijn schuld ter plaatse. 

Zoals menigeen wellicht weet, zijn er dit jaar al tientallen gevallen geregistreerd van orka’s die boten aanvallen in de drukbevaren Straat van Gibraltar. Welnu, het overkwam onlangs twee zeilboten van The Ocean Race ook. Het Nederlandse team JaJo kreeg bezoek van drie volwassen orka’s, eentje was agressiever dan de rest maar boot en dier liepen geen schade op. Wel fraaie onderwaterbeelden. 

Op 24 juni jongstleden zouden de boten voor onze kust langs zeilen, weliswaar ver uit de kust. Ik rekende uit op welk moment dat zou kunnen zijn en begaf mij met telelens vroeg naar zee. De zon was op, er waren veel wandelaars, fietsers, hondenuitlaters, joggers op de been terwijl de natuur boven zee eveneens wakker werd. Daar zat ik geruime tijd op een bankje voor mij uit te staren. Mijn zonden overdenkend. Op enig moment meende ik een hoge mast en grote zeilen in de verte te zien... Geen idee of het een van de IMOCA’s was maar ik laat muzelluf in die waan. Ik was erbij toen ze zes maanden geleden in Alicante van start gingen en was erbij toen ze hun laatste etappe zeilden. Hoe leuk is dat?! 

In de VO65-klasse was er een overtuigend winnaar: het Poolse team Wind Whisper -met een zeer ervaren Spaanse schipper aan het roer- won alle etappes die er waren te winnen en veroverde daarmee de eerste plaats in deze klasse. Het Nederlandse team JaJo eindigde als tweede, ook een goede prestatie. We moeten een jaartje of vier wachten op de volgende editie van deze illustere zeilrace om de wereld. Hopelijk doet er dan weer een gesponsord Nederlands team mee. 

Het Amerikaanse team moest de etappe naar Genua wel uitvaren en dat deden ze. De internationale jury van The Ocean Race deed afgelopen donderdagochtend uitspraak. Holcim-PRB, de nieuwe koploper in het algemeen klassement, deed nog een poging om protest aan te tekenen. Dat mocht niet baten. Het Amerikaanse team was nog niet gefinisht toen de jury-uitspraak bekend werd. De zeilers sprongen overboord in de Med toen ze het positieve nieuws hoorden. 

Men kende het aangevaren team namelijk 4 extra punten toe ter compensatie (het gemiddelde aantal punten van hun afgelopen etappes), waarmee zij alsnog de koppositie veroverden. Daarmee wonnen de Amerikanen voor het eerst in de 50-jarige geschiedenis van deze regatta. Francesca Clapcich werd de eerste Italiaanse zeezeilster aan boord van een winnende boot. 11th Hour Racing won overigens ook de laatste binnenhavenrace. Het is hen van harte gegund.

Mijn favoriete team, het Duitse Malizia, eindigde als derde in het algemeen klassement. Een knappe prestatie voor het jongste en minst ervaren team van de hele wedstrijd. De Nederlandse Rosalin Kuiper werd hiermee de eerste vrouw die meezeilde in alle etappes rond de wereld. We gaan in de toekomst nog veel beleven met deze goede en bijzondere zeezeilster. Ze verschafte mij en de andere fans zes maanden lang veel plezier. 

In een interessant artikel in de Nederlandse krant Trouw las ik afgelopen week dat The Ocean Race uitwees dat het slecht gaat met onze oceanen en zeeën. Het zijn de eerste resultaten van metingen die de boten deden tijdens hun reis om de wereld. Weliswaar is het wetenschappelijk gezien nog te vroeg om conclusies te trekken maar de schipper van Team Malizia, Boris Hermann (hij en zijn team wonnen de laatste etappe naar Genua), heeft sterk de indruk dat er op de wereldzeeën veranderingen gaande zijn. Temperatuurstijgingen zijn niet waar te nemen met het blote oog maar het team heeft de opwarming onderweg wel gemeten. 

The Ocean Race is niet alleen een imposante race van ruim 60.000 kilometer, het is ook een wetenschappelijke operatie van grote omvang. Elke deelnemende boot werd uitgerust met speciale meetapparatuur om klimaatverandering wereldwijd in kaart te brengen. Team Malizia had een zogenaamd OceanPack aan boord, een apparaat dat boven en onder water metingen deed. Het functioneerde als een volledig geautomatiseerd laboratorium dat de data uit zee haalde en die automatisch naar wetenschappers aan de wal stuurde. Het mat onder andere koolstofdioxide, temperatuur, zuurstof- en zoutgehalte van het water. Die gegevens zeggen tevens iets over de gezondheid van onze planeet.

De boten van The Ocean Race bevoeren afgelegen gebieden waar alleen de allermoedigste en beste zeelui varen. De gegevens die ze op dat soort plekken verzamelden, zijn zeer waardevol. Zoals team Malizia onderzoek deed naar de eigenschappen van de oceanen en zeeën, zo deden Team Europe (uitgevallen) en Team Holcim-PRB (tweede in de IMOCA-klasse) onderzoek naar de mate van vervuiling in zee. 

Het slechte nieuws is dat ze in alle monsters die ze in de afgelopen maanden namen, microplastic aantroffen. Zelfs bij Point Nemo, de meest afgelegen plek op aarde; dat punt is 2.688km verwijderd van de wal. Per kubieke meter water werden daar 320 microplastic deeltjes aangetroffen, bijna een vertienvoudiging ten opzichte van de laatste keer dat daar boten zeilden (2017-2018). De hoogste concentraties plastic werden echter gemeten aan kusten en bij stedelijke gebieden. Over het algemeen kan worden gesteld dat het percentage microplastic in de oceanen in de afgelopen vijf jaar met 20% toenam. De onderzoekers plaatsen daarbij wel een kanttekening: de gebruikte meetapparatuur is thans veel gevoeliger dan voorheen. De meestgevonden plasticsoort is polyethyleen, materiaal voor verpakkingen, plastic zakken en flessen.

Na zes maanden de race om de wereld op de voet te hebben gevolgd -je bent fan van de sport en de race of niet!- val ik in een diep, blauw gat. Gelukkig heb ik geen watervrees.

Waarom zou je varen als je ook kunt vliegen?

Ze moeten vanmorgen een prachtige zonsopgang hebben gezien, de deelnemers aan The Ocean Race. De lucht kleurde hier roze-oranje-rood terwijl de eerste blauwe stukken verschenen. Er blaast inmiddels een westenwind die voor golven van een meter of vier à vijf hoog gaan zorgen. Geen gemakkelijke omstandigheden maar dit zijn stuk voor stuk zeebonken. Op het moment van typen was men net Almeria voorbij. 

Alle boten in de VO65-klasse, op een na,  zijn inmiddels ingehaald door de vliegende jachten van de IMOCA 60-klasse. Ambersail 2 ligt ruim op kop en vaart een ietwat ruimere koers dan de rest met een gemiddelde snelheid van 11 knopen; dat komt neer op circa 20km per uur. Niet gering! In de andere klasse gaat het Zwitserse team Holcim PRB ruim aan kop met ongeveer dezelfde snelheid. De finish in Kaapverdië van IMOCA wordt aanstaande vrijdag verwacht, die van VO65 vrijdag of zaterdag. 

Afgelopen zondag vond de start plaats in havenstad Alicante, bij strakblauwe lucht en een matige wind. (Dat klink gematigd maar dat is het niet.) Wij stonden vroeg op om op tijd aanwezig te zijn. Gekleed in laagjes, reden we van huis weg met 9 graden Celsius. We zijn niet meer van de wekker maar voor dit soort evenementen ben ik altijd voor de wekker wakker. Klaar om te gaan! We kozen een parkeergarage in het stadscentrum op iets meer afstand van de binnenhaven, om later oponthoud en gedoe te voorkomen. Dat betekende wel dat we verder moesten lopen maar de voet van mijn liefje -met een breuk in een middenvoetbeentje- begon de dag goed. De garage hadden we toen nog voor onszelf. Uren later kon er pas weer een auto uit de lange wachtrij naar binnen als er eentje vertrok. 

Er was een security check bij de ingang van het terrein maar die was vriendelijk en hield de doorstroom niet op. Net na de ingang stond een bootje in de vorm van een Hollandse klomp in goudgele kleuren die reclame maakte voor stad Den Haag, een van de laatste havens die de jachten tijdens deze editie van de race zullen aandoen. Daar zal een aantal van onze vrienden de schepen en hun bemanning opwachten. Ook waren er een duikpop en een haai te vinden bij de ingang die zo uit een verhaal van Kuifje leken te zijn ontsnapt. Een leuke entree!

Het was niet erg druk op het terrein, het bezoekersaantal voor dit weekend werd achteraf geschat op 140.000; circa 60.000 op zaterdag en 80.000 op zondag. Die aantallen konden de zeilers waarschijnlijk niet boeien. Zij hadden nog genoeg te doen voor vertrek. Wij konden op dat moment bijna overal eersterangsfoto´s maken van de jachten en hun zeilers. Op enig moment stond ik voor het Nederlandse jacht JAJO dat alleen meedoet aan de race in Europese wateren. Een duiker was bezig de kiel en romp van de boot te reinigen. Die kiel steekt vijf meter onder het wateroppervlakte dus als daar iets aanhangt dat er niet hoort, zal dat de snelheid zeker verminderen. In Nederland kan een zeilboot met gemak enkele dagen zonder problemen in het water liggen, in dit soort wateren moet er elke dag worden schoongemaakt. Onderweg voert een van de zeilers die klus uit; er gaat duikapparatuur mee aan boord. 

Ik zag Maja Micińska binnenwandelen met slechts een Helly Hansen-tas aan de arm. Zij is de jongste aan boord van team JAJO. Ze zullen het met zeer weinig spullen en comfort moeten doen de komende tijd maar daarop trainen ze al jarenlang. Bij toeval bleek ik naast de ouders van Laura van Veen te staan. Zij vaart ook mee aan boord van JAJO. Dat vond ik uit toen ik na een algemeen praatje over de zeilsport vroeg of zij waren gelieerd aan iemand aan boord. Ja, dus. Hun dochter doet al vijf jaar aan zeezeilen op hoog niveau. Ik vroeg hen hoe het toch mogelijk is dat een land als (bijvoorbeeld) Litouwen wel een jacht heeft dat meedoet in de race om de wereld en Nederland niet. Er kwam een kort maar duidelijk antwoord “Geld!”. Het jacht waarmee men zeilt, is niet nieuw. Het is een exemplaar uit een vorige Volvo Ocean Race. Om te kwalificeren voor de volledige race om de wereld, zouden de mast, de kiel en andere elementaire onderdelen moeten worden vervangen en daarvoor was geen geld beschikbaar. Nu kreeg het jacht alleen nieuwe zeilen. Jammer maar deelname blijft mooi. 

Er liep ook een oude bekende lang: skipper Bouwe Bekking. Gebruind hoofd, in korte broek dus ook zijn bruine kuiten waren goed te zien. Topfit en klaar om te gaan! Dit is zijn negende ocean race. Tijdens deze race functioneert hij als een soort wachtmeester aan boord van het Nederlandse jacht. Hij maakte een praatje met twee van zijn internationale zeilvrienden die toevallig naast mij stonden. Ik glimlachte naar hem en stak mijn duim op. Hij lachte vriendelijk terug. 

De president van onze autonome regio Valencia, Ximo Puig, was aanwezig om de Spaanse vlag en die van de organisatie in ontvangst te nemen. Hij dankte de stad voor de prettige ontvangst, sprak de zeilers toe en wenste ieder van hen een  behouden vaart. Er trok een defilé langs van alle zeilers, begeleid door fanfare. We bezochten de interactieve expositie over het belang van het beheer van de oceanen die het Amerikaanse team van 11th Hour Racing vervaardigde. Ook ondertekenden we een petitie, The Universal Declaration of Ocean Rights, die in september van dit jaar zal worden aangeboden aan de General Assembly van de Verenigde Naties. Als voldoende mensen dat doen, wordt de oceaan een rechtspersoon en krijgt het rechten die gemakkelijker kunnen worden beschermd. 

We aten een lekkere Mexicaanse taco op het moment dat Team Mexico van de kade vertrok met opzwepende Mexicaanse muziek uit de speakers, met de Nederlandse zeilster Annemieke Bes aan boord (die vergat ik te melden in mijn vorige blog over The Ocean Race). Alles was uitstekend geregeld op het terrein: voldoende toiletten die netjes werden onderhouden, een food court met personeel om af te ruimen en schoon te maken. Alle gebruikte materialen worden gerecycled en bakjes en bekers worden hergebruikt. Een Spaans band speelde live muziek voor het publiek.  

Wat ik vooral fascinerend vond, was de grote verscheidenheid in opbouw van de jachten die meedoen in de IMOCA-klasse. Voor deze editie kregen de teams veel meer ontwerpvrijheid dan voorheen. Vooral de foils en het goede gebruik ervan gaan tijdens deze race het verschil maken. 

De kombuis van het Amerikaanse team 11th Hour Racing was qua vorm en positie (deels gesloten, middenop) heel anders dan die van bijvoorbeeld Biotherm (geheel open, traditioneel achterop); een deel van het achterdek was bovendien voorzien van zonnepanelen. Ook zag ik dat de positie van de J-Foils (draagvleugels aan de boorden) hier en daar net even anders is. Aan boord van Team Malizia vaart de Nederlandse Rosalin Kuiper mee. Zij gaan om de wereld zeilen dus haar en haar collega's ga ik op de voet volgen. Hun IMOCA lijkt overigens niet op die van de Amerikanen en de Fransen. 

Op de website van de organisatie vind je alles om bij te blijven. Elk racing team heeft bovendien een eigen website waarvan de link wordt weergegeven. Op die individuele websites vind je spectaculaire beelden van vliegende Hollanders en andere collega´s. Ik zag beelden waarbij sommige jachten geheel uit het water kwamen! Ik heb begrepen dat het precieze trimmen van de zeilen bij sommige teams nog wel wat oefening vraagt maar ze hebben tijd. Als je maar niet te ver achter raakt op de anderen. Eurosport heeft tevens een app waar live verslag wordt gedaan. De Nederlandse NOS had gisteren en vandaag geen enkel nieuwsbericht over deze illustere race. Zelf sta ik de komende zes maanden elke ochtend op met eerst een blik op de tracker. 

De jachten in de VO65-klasse vertrokken als eerste uit Alicante en dat leverde mooie beelden op vanaf de verhoogde wandelpier langs de haven. Een aardige Fransman stond ongevraagd zijn plek aan de railing af aan mij zodat ik mijn telelens goed kon gebruiken. De dag werd afgesloten met een vlucht boven de haven van de Spaanse Adelaarspatrouille. Je kunt het webalbum bekijken voor meer indrukken van deze geslaagde dag aan het water. Inclusief mijn liefje aan het roer. Ik wens alle teams een behouden vaart en veel sukses!

Ja, joh!

De start van The Ocean Race 2023 nadert, een hoogtepunt voor zeezeilers en oceaanliefhebbers. Er werd voor deze editie van deze illustere zeilrace wel een groot aantal veranderingen doorgevoerd ten opzichte van vorige keren. Voorheen heette die Ocean Volvo Race maar de Zweedse hoofdsponsor trok zich terug. Deze jaargang heet simpelweg The Ocean Race. 

Net als in vorige jaargangen wordt er geracet met een doel: aandacht vragen voor de penibele toestand van oceanen en wereldzeeën. Afgelopen maandag kwam een internationaal rapport uit waaruit blijkt dat de oceanen nog nooit zo warm waren. Men begon in 1940 met metingen maar deskundigen vinden het aannemelijk dat de oceanen nu op hun heetst zijn in 1.000 jaar. In 2022 namen de oceanen 10 zettajoules (1.000.000.000.000.000.000 kilojoules) meer warmte op dan in 2021. Dat is net zo veel als wanneer alle 8 miljard wereldburgers ieder 40 haardrogers per dag gebruiken, gedurende alle dagen van het jaar.

Dit jaar ligt de focus niet alleen op plasticvervuiling maar is de aandacht uitgebreid naar klimaatverandering, oceaanbescherming en -beheer. Vooral erkenning van de rechten van de oceaan -als rechtspersoon- staat in de schijnwerpers. Als onderdeel van het wetenschapsprogramma worden dit jaar onderweg meer gegevens dan ooit verzameld, onder andere met behulp van Ocean Packs, watermonsters en geautomatiseerde microscopen.  

De 2023-editie van de race heeft twee typen zeilboten, die uitkomen in twee klassen. De zeiljachten van de IMOCA 60-klasse gaan voor het eerst meedoen. Dit zijn enkelwandige constructies van ruim 18m lengte, met een kantelbare kiel. De regels staan het gebruik toe van foils. Hydrofoils onder de kiel en J-foils die als een soort draagvleugels aan beide kanten kunnen worden uitgezet, zodat de boot betere vaareigenschappen krijgt. Met actieve foils kan de snelheid van een jacht wel met maximaal 20 knopen toenemen! Deze jachten zijn in staat om 600 zeemijl in 24 uur af te leggen. (Een zeemijl is 1,8km.) Ik denk dat we spectaculaire beelden gaan zien. De app om het verloop van de reis om te wereld te volgen, downloadde ik alvast. 

De vijf teams die uitkomen in deze IMOCA-klasse (International Monohul Open Class Association) gaan de wereldzeeën bevaren. Dit zijn ze: Guyot Environnement - Team Europe (Frankrijk/Duitsland), 11th Hour Racing Team (Verenigde Staten), Biotherm Racing (Frankrijk), Team Malizia (Duitsland) en Holcim PRB (Zwisterland). Aanvankelijk kwam Nederland ook in deze klasse uit met een eigen landenteam maar dat trok zich vorig jaar terug. Aan boord van Biotherm Racing zeilt de Franse voormalige Paralympisch kampioen Daniel Seguin (40) mee. (Seguin is geboren zonder linkerhand.)

Elk van deze teams moet tenminste één vrouwelijke zeiler aan boord hebben. De Nederlandse Rosalin Kuiper (28) komt uit Zoetermeer en is bemanningslid van het Duitse Team Malizia en Anje-Marijcke van Boxtel (organisatiepsychologe) zeilt mee aan boord van het Amerikaanse team 11th Hour Racing Team. Eerder zeilde zij met Team Brunel. Er zit dus alsnog een oranje randje aan deze editie van de wereldrace. 

De jachten in de VO65-klasse (Volvo Ocean Class) werden ingezet in vorige edities van de Volvo Ocean Race. Ze zijn gebouwd volgens een stricte one design-regel en zijn in alle opzichten identitiek. Deze jachten hebben een hoog zeil met een verzwaarde kiel die horizontaal onder de boot kan worden gekanteld. Deze jachten zijn eveneens 20m lang. Qua snelheid doen ze niet onder voor de boten in de IMOCA 60-klasse. Hierin komen zes teams uit, te weten: Team JAJO (Nederland), Wind Whisper Racing Team (Polen), Ambersail 2 (Litouwen), Mirpuri Foundation Racing Team (Portugal), Viva México (Mexico), Austrian Ocean Racing – Team Genova (van Oostenrijk, maar met Nederlander Gerwin Jansen aan het roer). De jongste zeiler van het gehele veld is de Pool Mateusz Gwóźdź, die net 17 jaar is. Hij zeilt aan boord van Wind Whisper, met een Spanjaard aan het roer. 

Het Nederlandse Team JAJO (vernoemd naar hoofdsponsor en internationaal bouwspecialist Janssen de Jong) vaart met het jacht dat voorheen aan de Volvo Ocean Race meedeed met Team Brunel. Dit jacht werd in de afgelopen periode gerefit op de werf van Royal Huisman. Het team van 2023 noemde zich in de aanloop naar deze race Team Childhood 1. Elk jacht in deze klasse heeft tien bemanningsleden aan boord (plus een On Board Reporter), onder hen zes van de beste jonge zeezeilers van Nederland. Ze zijn allemaal jonger dan 30 jaar. Dit clubje werd aangevuld met goede zeilers uit andere landen. Deze opzet stelt ieder van deze jongeren in staat kennis en ervaring op te doen in de zeilrace rond de wereld. 

Er zijn drie vrouwen aan boord: Maja Micińska (21-jarige Poolse, trimmer), Laura van Veen (28-jarige Nederlandse arts, zeiler), Joy Fitzgerald (33-jarige Schotse, fysiotherapeute, allround zeiler). De kapitein van het team is Jelmer van Beek (27), Max Deckers (28) is de navigator van het team. Er gaat een zeer ervaren Nederlandse zeillegende meevaren: de 60-jarige Bouwe Bekking, in de rol van watch captain. Van Beek en Deckers zullen alle tactische en strategische beslissingen nemen, Bekking geeft hen desgevraagd advies. De Nederlander Brend Schuil is de OBR en is verantwoordelijk voor al het beeldmateriaal dat we gaan zien.

De zes boten in de VO65-klasse doen uitsluitend mee aan de races in Europese wateren, dus in leg 1 (Alicante-Kaap Verdië), 6 (Aarhus–Den Haag) en 7 (Den Haag-Genua). Zij gaan met elkaar strijden om de Ocean Race Sprint Cup. 

De race om de wereld, een traject van 60.000km, gaat zes maanden duren. De start is wederom in Alicante, de finish ligt deze keer in Genua (Italië). Het is de eerste keer dat de boten een Afrikaanse havenstad aandoen. Het gaat om Mindelo, op een van de Kaapverdische eilanden. Deze wedstrijd kent een etappe met een recordlengte in de 50 jaar geschiedenis van deze race. Leg 3 voert van Kaapstad naar Itajaï (Brazilië) zonder tussenstop en is 12.750 nautische mijlen lang. Op deze route over de Zuidelijke oceaan zullen de bemanningen 's werelds drie grote kaaps passeren: Kaap de Goede Hoop in de punt van Afrika, Kaap Leeuwin - het zuidwestelijkste puntje van Australië en de beruchte Kaap Hoorn, de zuidelijkste landtong van Chili. De verwachting is dat de boten ruim een maand over deze etappe zullen doen. Op deze route zijn dubbele punten voor het eindklassement te behalen. 

Vorig weekend vond de eerste binnenhavenrace plaats in Alicante. De VO65-klasse startte om 14:00 uur en die bekeek ik live via de app. De jachten dobberden rond bij een zuchtje wind. Het Poolse team (Wind Whisper) won en scoorde daarmee 6 punten voor het classement; de rest kreeg niets. Team JAJO eindigde als tweede dus dat was jammer. De IMOCA-klasse vertrok om 16:00 uur. Team Malizia won (met Rosalin Kuiper) en kreeg vijf punten. De nummers 2 t/m 4 ontvingen eveneens punten.

De officiële start van The Ocean Race vindt morgen plaats. Vijf van hen gaan aan hun grote wedstrijd om de wereld beginnen. Die start gaan we in persoon bijwonen. In het Ocean Live Park is een interessante expo te zien dus we gaan ruim op tijd naar Alicante. Wordt zeker vervolgd!