Rosie in de Med

Het zit erop, de laatste etappe is volbracht, de race is gestreden. The Ocean Race, de zeilrace om de wereld en die van de jonge zeilers in Europese wateren eindigt vandaag. Er is in Genua nog een binnenhavenrace te gaan maar de winnaars zijn bekend. Daaraan verandert niets meer. De winnaar in de IMOCA-klasse is het Amerikaanse team 11th Hour Racing. Dat ging niet vanzelf, de eindstrijd vond niet op het water plaats. De internationale jury moest een uitspraak doen nadat de Amerikanen werden aangevaren door de boot van de collega´s van Team Europe in de haven van Scheveningen. De koploper en de veroorzaker moesten met schade naar de wal terugkeren. De boot van team Europe was niet meer de repareren, de Amerikaanse boot wel. Dat moest ook wel wilden ze kans blijven maken op de overwinning. Dan moet de gehele race worden uitgezeild. 

De schipper van de daderboot bekende direct schuld (hij had de andere boot niet gezien) en stond huilend aan de kade, wachtend op de gehavende Amerikaanse concollega. De Amerikanen, koplopers tot dan toe, stuurden direct een zogenaamd ‘Request for Redress’ in, naar de internationale wedstrijdleiding. Ze vroegen daarmee formeel compensatie aan. Ze waren immers buiten hun schuld van de eerste plaats in het algemeen klassement verstoten. Zo'n Redress is een gebruikelijke procedure in deze tak van sport. Aanvragers worden soms gecompenseerd, zeker  niet altijd. Deze keer leek mij het voor de hand liggend dat er een gebaar richting 11th Hour Racing zou worden gemaakt. De voorrangregels op het water zijn duidelijk en de aanvaarder accepteerde zijn schuld ter plaatse. 

Zoals menigeen wellicht weet, zijn er dit jaar al tientallen gevallen geregistreerd van orka’s die boten aanvallen in de drukbevaren Straat van Gibraltar. Welnu, het overkwam onlangs twee zeilboten van The Ocean Race ook. Het Nederlandse team JaJo kreeg bezoek van drie volwassen orka’s, eentje was agressiever dan de rest maar boot en dier liepen geen schade op. Wel fraaie onderwaterbeelden. 

Op 24 juni jongstleden zouden de boten voor onze kust langs zeilen, weliswaar ver uit de kust. Ik rekende uit op welk moment dat zou kunnen zijn en begaf mij met telelens vroeg naar zee. De zon was op, er waren veel wandelaars, fietsers, hondenuitlaters, joggers op de been terwijl de natuur boven zee eveneens wakker werd. Daar zat ik geruime tijd op een bankje voor mij uit te staren. Mijn zonden overdenkend. Op enig moment meende ik een hoge mast en grote zeilen in de verte te zien... Geen idee of het een van de IMOCA’s was maar ik laat muzelluf in die waan. Ik was erbij toen ze zes maanden geleden in Alicante van start gingen en was erbij toen ze hun laatste etappe zeilden. Hoe leuk is dat?! 

In de VO65-klasse was er een overtuigend winnaar: het Poolse team Wind Whisper -met een zeer ervaren Spaanse schipper aan het roer- won alle etappes die er waren te winnen en veroverde daarmee de eerste plaats in deze klasse. Het Nederlandse team JaJo eindigde als tweede, ook een goede prestatie. We moeten een jaartje of vier wachten op de volgende editie van deze illustere zeilrace om de wereld. Hopelijk doet er dan weer een gesponsord Nederlands team mee. 

Het Amerikaanse team moest de etappe naar Genua wel uitvaren en dat deden ze. De internationale jury van The Ocean Race deed afgelopen donderdagochtend uitspraak. Holcim-PRB, de nieuwe koploper in het algemeen klassement, deed nog een poging om protest aan te tekenen. Dat mocht niet baten. Het Amerikaanse team was nog niet gefinisht toen de jury-uitspraak bekend werd. De zeilers sprongen overboord in de Med toen ze het positieve nieuws hoorden. 

Men kende het aangevaren team namelijk 4 extra punten toe ter compensatie (het gemiddelde aantal punten van hun afgelopen etappes), waarmee zij alsnog de koppositie veroverden. Daarmee wonnen de Amerikanen voor het eerst in de 50-jarige geschiedenis van deze regatta. Francesca Clapcich werd de eerste Italiaanse zeezeilster aan boord van een winnende boot. 11th Hour Racing won overigens ook de laatste binnenhavenrace. Het is hen van harte gegund.

Mijn favoriete team, het Duitse Malizia, eindigde als derde in het algemeen klassement. Een knappe prestatie voor het jongste en minst ervaren team van de hele wedstrijd. De Nederlandse Rosalin Kuiper werd hiermee de eerste vrouw die meezeilde in alle etappes rond de wereld. We gaan in de toekomst nog veel beleven met deze goede en bijzondere zeezeilster. Ze verschafte mij en de andere fans zes maanden lang veel plezier. 

In een interessant artikel in de Nederlandse krant Trouw las ik afgelopen week dat The Ocean Race uitwees dat het slecht gaat met onze oceanen en zeeën. Het zijn de eerste resultaten van metingen die de boten deden tijdens hun reis om de wereld. Weliswaar is het wetenschappelijk gezien nog te vroeg om conclusies te trekken maar de schipper van Team Malizia, Boris Hermann (hij en zijn team wonnen de laatste etappe naar Genua), heeft sterk de indruk dat er op de wereldzeeën veranderingen gaande zijn. Temperatuurstijgingen zijn niet waar te nemen met het blote oog maar het team heeft de opwarming onderweg wel gemeten. 

The Ocean Race is niet alleen een imposante race van ruim 60.000 kilometer, het is ook een wetenschappelijke operatie van grote omvang. Elke deelnemende boot werd uitgerust met speciale meetapparatuur om klimaatverandering wereldwijd in kaart te brengen. Team Malizia had een zogenaamd OceanPack aan boord, een apparaat dat boven en onder water metingen deed. Het functioneerde als een volledig geautomatiseerd laboratorium dat de data uit zee haalde en die automatisch naar wetenschappers aan de wal stuurde. Het mat onder andere koolstofdioxide, temperatuur, zuurstof- en zoutgehalte van het water. Die gegevens zeggen tevens iets over de gezondheid van onze planeet.

De boten van The Ocean Race bevoeren afgelegen gebieden waar alleen de allermoedigste en beste zeelui varen. De gegevens die ze op dat soort plekken verzamelden, zijn zeer waardevol. Zoals team Malizia onderzoek deed naar de eigenschappen van de oceanen en zeeën, zo deden Team Europe (uitgevallen) en Team Holcim-PRB (tweede in de IMOCA-klasse) onderzoek naar de mate van vervuiling in zee. 

Het slechte nieuws is dat ze in alle monsters die ze in de afgelopen maanden namen, microplastic aantroffen. Zelfs bij Point Nemo, de meest afgelegen plek op aarde; dat punt is 2.688km verwijderd van de wal. Per kubieke meter water werden daar 320 microplastic deeltjes aangetroffen, bijna een vertienvoudiging ten opzichte van de laatste keer dat daar boten zeilden (2017-2018). De hoogste concentraties plastic werden echter gemeten aan kusten en bij stedelijke gebieden. Over het algemeen kan worden gesteld dat het percentage microplastic in de oceanen in de afgelopen vijf jaar met 20% toenam. De onderzoekers plaatsen daarbij wel een kanttekening: de gebruikte meetapparatuur is thans veel gevoeliger dan voorheen. De meestgevonden plasticsoort is polyethyleen, materiaal voor verpakkingen, plastic zakken en flessen.

Na zes maanden de race om de wereld op de voet te hebben gevolgd -je bent fan van de sport en de race of niet!- val ik in een diep, blauw gat. Gelukkig heb ik geen watervrees.

Kleurrijke zeemeerminnen

Het einde van The Ocean Race 2023 nadert met rasse schreden. De start was op 15 januari in Alicante en wij waren erbij. De grote finale zal op 1 juli plaatsvinden in Genua, Italië. Etappe 6 van Aarhus (Denemarken) via Kiel (Duitsland) naar Den Haag werd inmiddels afgerond. De posters voor dit grote evenement hingen door de hele stad, volgens vriendin-reporter Bernadette. De gehele vloot was weer in Europese wateren dus twee klassen deden aan deze etappe mee: die van de IMOCA 60 en de VO65. In die laatstgenoemde klasse participeert een Nederlandse boot, Team JAJO. Jelmer van Beek en zijn team trainden in de afgelopen weken hard om weer te gaan strijden om de punten. Zij staan op de tweede plek in het algemeen klassement.

De een na laatste etappe zit erop. Alle boten kwamen inmiddels aan in de binnenhaven van Scheveningen. Het was een spannende finish. Op de hoogte van Haarlem lag de Amerikaanse koploper een halve zeemijl voor op het Zwitserse team, op nog eens een halve zeemijl gevolgd door team Malizia. Vijf dagen lang kunnen bezoekers de raceboten en de zeilers daar bewonderen. Er treden bands op en de kleurrijke zeemeerminnen zijn van de partij met straattheater. Daar ligt tevens een aantal tall ships afgemeerd. De grote afwezige is echter de Hollandse nieuwe; die was nog niet vet genoeg. De start van het haringseizoen is uitgesteld tot 23 juni.

Er gebeurde veel in de afgelopen etappe. Het goede nieuws was dat Team GYOT Environment (alias Team Europa) zich weer aan de start meldde. Ook dat team kreeg te maken met een gebroken mast en moest etappe 5 noodgedwongen overslaan. Wel kregen ze het voor elkaar om tijdig een nieuwe mast naar Kiel te laten transporteren. Hun ontmaste zeiljacht werd op een containerschip vanuit Halifax (Canada) naar Noord-Europa gevaren en kwam een dag voor de start van de zesde etappe in de haven van Aarhus aan. Wat je noemt kiele-kiele!

Het slechte nieuws is dat de Franse schipper van Team Holcim PRB, Kevin Escoffier, niet aan het roer stond deze keer. Enkele dagen voor de start in Aarhus las ik dat hij “om persoonlijke redenen” uit de race stapte. En dag later kwam er een officieel bericht van de raceleiding. Er zou zich in Newport (Verenigde Staten) aan de wal tijdens een feestje grensoverschrijdend gedrag hebben voorgedaan waarbij hij en een jonge vrouw betrokken waren. Het voorval werd gemeld aan de Franse Minister van Sportzaken. De Franse Zeilbond stelde inmiddels een onderzoek in naar de precieze gang van zaken. Die bond is de enige bevoegde instantie die sancties kan opleggen. 

Ik ga de mogelijke dader niet veroordelen voordat de kwestie grondig is onderzocht. Maar iemand van zijn kaliber stapt niet voor niets af, denk ik. Een uiterst competitieve zeezeiler als hij doet dat alleen als er iets aan de hand is. Zijn team staat immers 1 punt achter op de koploper in het algemeen klassement (het Amerikaanse team 11th Hour Racing). Er is dus nog veel eer te behalen voordat The Ocean Race klaar is. Hij wachtte de finish niet af.

Het traject dat de boten aflegden, zou het meest complexe van de hele reggata zijn. Er waren slechts 800 nautische mijlen af te leggen maar de IMOCA´s moesten eerst naar het zuiden van de Baltische zee varen, richting het Duitse Kiel (fly-by) om daarna noordwaarts terug te varen, de Baltische zee af. Na het ronden van Denemarken voeren ze over de Oostzee richting Noordzee. Voor de VO65-vloot was de route naar Scheveningen minder complex omdat ze niet eerst naar het zuiden hoefden voor de Kiel-fly-by. In plaats daarvan gingen ze na de start direct noordwaarts, de Oostzee op en daarna zuidwaarts naar Scheveningen. Het Nederlandse Team JAJO deed het redelijk goed, men eindigde als derde. In het algemeen klassement staan ze op de tweede plek, drie punten achter nummer 1 (het Poolse team WindWhisper Racing). JAJO kan deze race in hun klasse dus nog winnen. 

Mijn favoriet bij de IMOCA’s, het Duitse Team Malizia, schreef een bijzonder record op hun naam tijdens etappe 5. Zij braken het snelheidsrecord dat tot dan toe in handen was van de Nederlandse schipper Simeon Tienpont. Team Malizia legde 641 nautische mijlen af in 24 uur; dat komt neer op een gemiddelde snelheid van 50km/uur. 

Schipper Boris Herrmann kent de wateren van Kiel als zijn broekzak dus dat zou in hun voordeel moeten zijn. (Hij studeerde in die stad en zeilde er vaak.) Het mocht niet zo zijn. Bij de start in Aarhus haalde de Zwitserse concurrent Holcim PRB (een plaats boven hen) een trucje uit waardoor Malizia te vroeg over de startlijn werd gedwongen en daardoor straf kreeg. De boot moest achter aansluiten. Die achterstand werd op dit traject niet meer ingehaald. Het team eindigde als derde (achter de vermaledijde concurrent Holcim PRB), scoorde 3 punten en kan, met nog één etappe te gaan en 5 punten resterend, de race niet meer winnen (met 27 punten). Als de Amerikanen -met 33 punten- geen fout maken of pech krijgen in de laatste etappe naar Genua, winnen zij The Ocean Race 2023. 

Bernadette stond op het Scheveningse strand bij het havenhoofd en stuurde mij leuke filmpjes van de finish. De Nederlandse koning en koningin waren eveneens van de partij, maar dan op het water. De NOS-app had nul-komma-nul bericht over deze epische zeilrace rond de wereld en de aankomst op vaderlandse bodem. Uiterst vreemd, wat mij betreft.

Knipkunst: Asya Kozina

Co-schipper Rosalin Kuiper zeilt vanaf Alicante mee aan boord van Team Malizia. Bernadette stuurde mij vorige week ook een interview toe van FD-journaliste Alice van Essen met haar. Dat interview is getiteld ‘Op de juiste plek bloei je op’. Het ging over hoe ze moest opboksen tegen haantjesgedrag van dominante mannen in de zeilwereld, hoe je op een IMOCA helaas niet aan dek kunt zitten (wat ze heerlijk vindt), hoe je in een piepkleine cockpit en onder voortdurende druk met elkaar moet samenwerken, hoe ze op het zwaarste traject van de race om de wereld een hoofdwond en een hersenschudding opliep en 'gewoon' doorging.

Nieuw voor mij als fan was dat ze tijdens haar studietijd last kreeg van chronische hoofdpijn. In diezelfde tijd werd ze gediagnostiseerd als persoon met ADHD. Drie jaar lang slikte ze ritalin om te kunnen studeren. Steeds vaker vroeg ze zich af waarom ze in een zombie moest veranderen om te kunnen slagen in deze maatschappij? ‘Het is toch raar dat we dit normaal zijn gaan vinden? Te vaak laten we ons in een keurslijf dwingen, leven we ons leven volgens de verwachtingen van anderen.’ 

Onlangs hoorde ik iemand met ADHD het acroniem op grappige wijze verklaren: Altijd Druk, de Hele Dag. ‘Uiteindelijk heb ik mijn weg gevonden door me te ontworstelen aan het heersende verwachtingspatroon. Het was een zoektocht, maar inmiddels weet ik dat ik me dicht bij de natuur het beste voel, daar gaat het leven voor mij vanzelf. Hoofdpijn is mijn leidraad: in de bergen en op zee heb ik er het minste last van. Op de 26ste dag van The Ocean Race was ik zelfs hoofdpijnvrij. Blijkbaar heeft je omgeving een groot effect op hoe je je voelt. Op de juiste plek kom je tot bloei. Ik gun iedereen de ruimte en de vrijheid om uit te zoeken welke leefstijl bij hem of haar past.’ 

Wijze woorden van een jonge en talentvolle zeezeilster van wereldklasse. Meer of minder zee, Rosalin? Ik begrijp haar antwoord maar al te goed. Zij is een vrouw naar mijn hart.

Abnormaal

Afgelopen vrijdag stond er een interessant artikel over de toestand van de Mar Menor in de Spaanse krant La Verdad. Het ging over een witachtige watermassa die daar verscheen. Ooit had Mar Menor, de grootste binnenzee van Europa op steenworp afstand van onze woonplaats, kristalhelder blauw water. Door de druk van metaalwinning, illegale lozingen van afvalwater in omringende land- en tuinbouwgebieden en door toeristenactiviteiten werd dit bijzondere natuurgebied langzaam maar zeker vernietigd. Het is een terugkerend onderwerp in mijn blogs. 

Het team van het Spaanse Instituut voor Oceanografie (IEO-CSIC) dat verantwoordelijk is voor het bewaken van de lagune in de provincie Murcia, ontdekte in de afgelopen weken "een grote massa water met een nogal afwijkende witachtige kleur". De aanwezigheid van fytoplanktonproliferaties -verspreidingen van zwevende, microscopisch kleine organismen die chlorofyl bevatten- is gebruikelijk in dit gebied. Maar de huidige kleuring en de mate van troebelheid zijn heel ongebruikelijk. Deze witte wolk in het water die goed is te zien op satellietbeelden, heeft een oppervlakte van ongeveer 15 vierkante kilometer en bevindt zich tussen Los Alcázares, Los Urrutias en het eiland Perdiguera. Deskundigen zagen dit verschijnsel daar niet eerder. Wetenschappers van IEO zoeken nu naar de mogelijke oorsprong en volgen de ontwikkelingen van de wolk op de voet. 

Geen enkel strand aan de Mar Menor kreeg voor het aanstaande zomerseizoen een blauwe vlag. Het water in deze binnenzeee is giftig. Daarmee wordt het eenieder ten sterkste afgeraden te baden of zwemmen in de zoute lagune. De stranden van onze woonplaats (Middellandse Zee) ontvingen dit jaar het maximaal aantal te behalen blauwe vlaggen. Mijn liefje en ik hebben echter nog niet gezwommen al neem ik het mij wekelijks voor. Het komt er gewoon niet van. Volgens onze Britse zwemvrienden Pat & Sue bereikte het zeewater al een temperatuur van 24 graden. Het is dus de hoogste tijd! 

Gisteren vond aan de oostkust van de Verenigde Staten de start plaats van leg 5 van the Ocean Race. Deze transatlantische oversteek is een traject van 3.500 nautische mijlen en voert de boten naar Aarhus, Denemarken. Nog maar vier -van de oorspronkelijke vijf- teams kwamen aan de start. Team GUYOT Environment (Team Europa) kreeg tijdens leg 4 te maken met een gebroken mast. Dat was het tweede team dat op datzelfde woelige traject met hetzelfde euvel te maken kreeg. Als eerste overkwam het Team Holcim PRB, de Zwitserse koploper op dat traject van de race en van het algemeen klassement.

De bemanning van de pechboot was weliswaar aangeslagen maar veilig. Wel waren het de engste uren van hun zeilleven, zo las ik in menig artikel. Een boot zonder mast (zeil) is overgeleverd aan de golven en die waren angstaanjagend. Toen het team in rustiger vaarwater belandde, kon de schade aan dek worden opgenomen. Ze moesten opgeven, er viel niets meer te redden. Ze moesten terug naar de wal.

Elk zeilschip dat aan deze race meedoet, heeft een minimale hoeveelheid motorbrandstof aan boord. Daarnaast is men verplicht een veiligheidstank met vaste hoeveelheid mee te voeren. Alle brandstof raakte op voordat men land bereikte. Een tanker die in de buurt voer, werd van dit feit op de hoogte gesteld en was in staat een extra jerrycan brandstof naar het team te brengen. Dat tekort gold ook voor de hoeveelheid voedsel aan boord. Ook die wordt precies afgemeten op het verwachte aantal dagen zeilen. De bemanning had dan ook grote honger toen het eindelijk in de haven van Halifax (Canada) aankwam. Het weerzien met landrotten -relaties en leden van het walteam- was opmerkelijk emotioneel. Nog nooit zag ik zoveel tranen vloeien in deze race. In de eerste uren na aankomst werden er meermalen reuzenpizza’s besteld. 

Team Europa bleek onvoldoende tijd te hebben om een nieuwe mast te laten aanrukken en de boot naar Newport te transporteren. Ze zien daarom noodgedwongen af van deelname aan het huidige racetraject (leg 5). Het is voor dit team de tweede keer dat het moet opgeven. Ze zijn dan ook hekkensluiter in het klassement.

Team Holcim PRB lukte het wel om tijdig een nieuwe mast naar Newport te laten transporteren en het gestripte zeiljacht kwam vorige week woensdag op een containerschip vanuit Brazilië aan. Men werkte keihard om de IMOCA weer vaarklaar te maken. Schipper Escoffier is blij dat hij weer kan meedoen aan de race. Zijn team heeft veel te verliezen, ze staan met nog maar 1 punt extra aan de kop van het klassement. Mijn favoriete team, het Duitse Team Malizia, staat slechts op 1 punt achterstand; ex aequo met het Amerikaanse Team 11th Hour Racing. Op dit traject zijn dubbele punten voor het klassement te verdienen dus het zal een spannende nek-aan-nekrace worden. Ik denk dat dit de sleutelrace is van 2023. Ook hoop ik dat ernstige schade en persoonlijke pech nu eens een keertje achterwege blijven. 

Maar afgelopen zaterdag moest er door de wedstrijdleiding alweer worden ingegrepen. De binnenhavenrace in Rhode Island zou van start gaan maar vanwege harde wind, enorme regenbuien en mist werd die afgelast. Dit wedstrijdonderdeel werd geïncorporeerd in de start op zondag. Veiligheid van de bemanning gaat boven alles. Inmiddels is die wedstrijd gevaren. Team Malizia won dat onderdeel. 

De zeilers zijn nu dus weer op weg naar het Europese continent, waar de start van deze roemruchte race om de wereld plaatsvond. De verwachting is dat men negen dagen over dit traject gaat doen. Meteen na het verlaten van Newport staat de bemanning een hobbelige reis te wachten als ze de stormachtige wolkenlijn en de woelige baren van de Golfstroom oversteken. In een ideaal scenario probeert men aansluiting te vinden op een stormsysteem dat de boot met hoge snelheid naar het oosten stuwt. Er wordt dus niet in een rechte lijn op de Deense finish afgevaren. De route voert de vloot in een noordelijke boog. 

De race-organisatie zal de teams waarschijnlijk een virtuele ijspoort opleggen om ze weg te houden van de, met permanente of seizoensgebonden ijsschotsen en zeeijs bezaaide wateren van de Grand Banks, voor de oostkust van Canada. Na het ronden van het noorden van Schotland, zullen ze de bovenloop van de Noordzee doorkruisen voordat ze de landtong bij Skagen -de noordelijkste stad van Denemarken- ronden. Pas daarna varen ze naar het zuiden, richting Aarhus. 

Onlangs werd het bericht gelanceerd dat de organisatie in de zomer van 2025 wil gaan starten met The Ocean Race Europe. Onder het motto "Connecting Europe: racen om onze oceanen en wateren te herstellen" werd een nieuw traject bedacht; vertrekkend vanaf de Baltische Zee en eindigend in de Middellandse Zee, met maximaal vijf stops langs de route. Er zullen maximaal tien teams mogen meedoen, in twee klassen (in ieder geval de IMOCA 60-klasse). Alle Europese havensteden zijn inmiddels uitgenodigd om hun interesse kenbaar te maken. De havens aan de Mar Menor zijn om overduidelijke redenen uitgesloten van deelname.

De start van de volgende jaargang van The Ocean Race rond de wereld staat gepland voor de winter van 2026-2027. Alicante heeft zich daarvoor alweer gemeld als starthaven. Ik weet daarom niet zeker of Spanje ook de vinger zal opsteken voor de Europese editie van 2025. Misschien iets voor onze ambitieuze burgermeester José María Pérez Sánchez? Het zou zijn stadje wel op de kaart zetten... Hij hoopt eind deze maand te worden herkozen voor vier jaar. Het volgende zeilevenement past dan net in die termijn.

De verleiding niet weerstaan

Het is net als het eten van een madeleine voor de Franse schrijver Marcel Proust. Als je er een hapje van neemt, word je teruggekatapulteerd naar je jeugd; ga je terug naar fijne herinneren. Zo´n Proustiaanse ervaring ontstaat als ik mijn  schelpenblouse aantrek. Het  doet mij altijd terugdenken aan verre reizen. Alsof je op een knop drukt. Die blouse is gemaakt van zacht katoen (flanel), ruimzittend en met een design dat mij na aan het hart ligt. Perfect voor een lange vliegreis naar tropische oorden. De blouse hangt nu al drie jaar ongebruikt in de kast omdat we sinds januari 2020 niet meer op reis gingen. Tegenwoordig draag ik het kledingstuk af en toe onder een warme trui. Een grotere tegenstelling is er niet. 

Het grappige is dat mijn liefje en ik afgelopen weekend een wandeling maakten langs de mooi gerenoveerde boulevard van Lo Pagán, zij in haar favoriete reisbroek en ik in die blouse. Zonder dat we het met elkaar afspraken. Haar favoriete reiskledingstuk heeft vele zakken; voor de paspoorten, de boarding passes en de telefoon. We moesten om deze toevalligheid lachen. Later dit jaar hopen we weer op reis te gaan. Reisplannen zijn er altijd, bestemmingen komen en gaan. 

We wandelden naar ons favoriete tapasrestaurant De Tonnetjes. Officieel heet het restaurant ‘Venezuela’ maar omdat die geliefde plek deels is uitgerust met houten biertonnen waaraan barkrukken staan, gaven we het een koosnaam. Toen wij bijna zes jaar geleden naar onze huidige woonplaats verhuisden, deed restauranteigenaar José António ons een tonnetje kado. Dat staat sindsdien in weer en wind op ons terras (met eigen krukken eromheen) en houdt zich naar omstandigheden goed. Binnenkort moet het bovenblad weer worden gelakt. 

Ook dit restaurant hadden we al geruime tijd niet bezocht. Groot was de verbazing dan ook dat er geen tonnetje meer te vinden was! De buitenterrassen waren flink uitgebreid, voorzien van mooie buitententen en modern meubilair. De binnenbar was helaas nog steeds niet open. Toen corona hier wild om zich heen sloeg, sloot men het bargedeelte af en haalde alle krukken weg. Er verscheen een hoog spatscherm langs de gehele bar. Dat is geen plek voor fun meer. 

Voorheen namen wij daar al onze vrienden mee naartoe. Iedereen -op een enkeling na- hield van die plek aan de bar. Men viel voor de gemoedelijke sfeer (op hoogtijdagen op het chaotische af) en de boordevol gestapelde schalen met verse schaal- en schelpdieren. In alle kleuren en maten. We leerden alle mannen in de bediening persoonlijk kennen en maakten altijd een praatje met de eigenaar en mensen van de keukenbrigade. We hadden daar de leukste onmoetingen met wildvreemden. Hangend aan de tapasbar, keuvelend met personeel en buren om ons heen, proefden we van alles. Wij probeerden gerechten uit voor de eerste keer, op verzoek van onbekende Spanjaarden. Zo ontdekten we lokale lekkernijen. Sweet memories.

De eigenaar groette ons weer allerhartelijkst, hij oogde grijzer maar dat geldt waarschijnlijk voor velen van ons. De lange sluiting ging hem niet in de koude kleren zitten. Maar te zien aan de vele nieuwe investeringen die men deed, gaat het hem en zijn bedrijf nog steeds voor de wind. Deze keer at ik wat oesters en een schaaltje van de lekkerste garnalen die er bestaan (quisquillas). Na het lezen van een artikel over ongezonde stoffen in garnalenkoppen (onder andere cadmium) nam ik mij voor er nooit meer eentje uit te zuigen maar ik kon de verleiding niet weerstaan. Zo smaakvol! Bovendien hadden veel garnalen viskuit, zwart en fel oranje van kleur. Als kaviaar. Glaasje bubbels erbij, in prettig gezelschap, het feestje was compleet. 

Vandaag gaan de deelnemende zeilboten aan The Ocean Race beginnen aan etappe 2 van hun race om de wereld. Ze starten op een Kaapverdisch eiland en varen in ruim twee weken naar Kaapstad, de zuidpunt van continent Afrika. Het verslag van etappe 1 volgde ik dagelijks op de voet via de app. 

De jachten zeilden onder bizarre weersomstandigheden over de Middellandse Zee en door de verraderlijke Straat van Gibraltar. Verraderlijk omdat het daar erg smal is, het een van de drukst bevaren waterwegen voor vrachtvervoer is (er gaan momenteel veel tankers met strooizout naar Noord-Europa) en er no go-zones zijn gedefinieerd die strafpunten opleveren als je erin terechtkomt. 

Toen zij daar kruisten, stond er ruim 50 knopen wind in die smalle doorgang. Dat komt neer op windsnelheiden van 90km per uur. Op de Beafortschaal is dat zware storm. Er scheurden drie grootzeilen, zeillatten en een paar stormzeilen. Het grootzeil van Team Viva Mexico was niet meer reparabel. Zij keerden naar de haven van Almería terug en hervatte de race na enkele dagen. (Ze kwamen pas  gisteren in Kaapverdië aan.) Bemanningsleden -doorgaans heuse zeebonken- werden zeeziek. Dat overkwam ook Rosalin Kuiper, aan boord van Team Malizia. Zij vertelde in een hevig schuddend filmpje dat ze voor het eerst van haar leven zeeziek was en geen eten binnenhield. Ook hun On Board Reporter kreeg er last van. 

Niemand sliep op dat traject, zelfs eten was moeilijk. De bemanning is bijna uitsluitend aangewezen op gevriesdroogd voedsel uit vacuüm getrokken zakjes (astronautenvoer) dat wordt opgewarmd met kokend water. Om te voorkomen dat handen verbranden tijdens het inschenken, draagt men in slechte weerscondities speciale handschoenen. Gisteren las ik dat skipper Boris Herrmann (Team Malizia) etappe 2 naar Kaapstad aan zich voorbij moet laten gaan. Hij kreeg kokend water op zijn voet tijdens een uit de hand gelopen voedersessie in slecht weer. Die wond moet eerst genezen voordat hij aan etappe 3 kan beginnen. Hij gaat ervan uit dat hij in Kaapstad het roer weer kan overnemen. 

In NRC stond een uitgebreid interview met Rosalin Kuiper, ook lid van Team Malizia. Zij is co-schipper en verantwoordelijk voor alle techniek aan boord. Dat doet ze niet in haar eentje. Aan land wordt ze bijgestaan door een team van 40 technici. Hun kennis is nodig om deze boot te varen. 

Het leven aan boord van een IMOCA 60-boot is loeizwaar. Door de hoge snelheid waarmee de zeilboot over de golven gaat, knallen de bemanningsleden op en neer. Omdat de boot van carbon is voelen ze continu vibratie. Het gefluit van de wind langs de kiel klinkt “alsof er 24 uur per dag naast je een baby ligt te gillen”. 

Hier staat geen mens maar een computer aan het roer. Die stuurt beter maar tegelijkertijd onnatuurlijker dan een mens. Je kunt aan boord niet aanvoelen wat er komt, staat continu op scherp omdat er iets onverwachts kan gebeuren. Daardoor worden heel andere delen van de hersenen gebruikt.

De zeilers zitten 90% van de tijd aan boord in een cockpit met ramen rondom. Buiten zitten is levensgevaarlijk, daarvoor gaat het te hard. “Je gaat ook niet met 60 kilometer per uur op de motorkap van je auto zitten”, aldus Kuiper. Alle promotiefilmpjes waarop bemanningsleden aan dek of zelfs in de mast zitten,  zijn voor de show. Bij manoeuvres, als een zeil moet worden gewisseld of als er iets kapot gaat, wordt de boot benedenwinds gelegd, zodat de zeilers veilig aan dek kunnen. Daarna duiken ze weer de cockpit in en spuit de automatische piloot ze weer vooruit. 

Tja. Waar is de romantiek gebleven? Naar het vaantje staren in de top van de mast om te zien hoe de wind blaast? Zittend aan boord, kop in de wind? 

Er is nauwelijks privacy aan boord, poepen doet ze in een emmer waar de collega´s bij zijn. (Op een van de filmpjes van de race was -per ongeluk?- een blauw emmertje met racestrepen te zien... Er werd snel weggezoomd maar het werd er niet uit geedit.) Ik vroeg mij af hoe vrouwen aan boord omgaan met hun maandelijkse cyclus. Dat vergat ik te vragen aan de ouders van Laura van Veen bij de start van de race in Alicante. (Zij vaart mee aan boord van VO65-jacht van Team Jajo.) Dat had ik op een of andere manier wel ter sprake willen brengen. 

Ik dook in de materie en vond een informatief filmpje op YouTube van jonge vrouwen die al jarenlang op een zeilboot rond de wereld varen. Zij legden uit hoe een menstruatiecup werkt en wat IUD is (Intra-Uteriene Devices). Zelf denk ik dat de meeste vrouwen die aan The Ocean Race meedoen, zo´n IUD gebruiken. Niet als anticonceptiemiddel (er is geen privacy aan boord, weet je wel) maar om een paar maanden van menstruatiegedoe af te zijn. 

Aan boord aan- en uitkleden doen de zeilers alleen als de weersomstandigheden dat toelaten, anders slapen ze in hun thermokleren. Slapen doen de zeilers sowieso vastgesnoerd in een bunk zodat ze niet tegen de kajuitwand worden gekatapulteerd. Ze slapen bovendien met noise cancelling oordopjes in. Met een beetje geluk doen ze dat drie uur per dag. De crew wisselt elkaar af in tweetallen, in diensten van vier uur. Langer is simpelweg onverantwoord. En als je overboord valt, is er een kans van 90% dat je het niet overleeft

Ter voorbereiding op al die beproevingen stonden Kuiper en haar collega´s maandenlang in de gym, vijf dagen per week. Hun trainingsschema bestond uit oefeningen voor rompstabiliteit -om hun rug aan te sterken- en om hun nek steviger te maken; alles om de klappen van de boot goed te kunnen opvangen. Ze trainden tevens op kracht want ze moeten regelmatig sjouwen met zeilen. Aan boord zijn acht verschillende soorten zeilen, variërend in gewicht van 40 tot 90 kilo. In totaal is er voor ongeveer 800 kilo zeil aan boord. Telkens als de koers wordt gewijzigd, moeten die zeilen worden verplaatst. Vaart het team over bakboord dan moeten de ongebruikte zeilen naar stuurboord worden geplaatste en andersom. 

Ik las dit artikel met stijgende verbazing. Op enig moment zegt Kuiper “ik denk dat je zo’n 80% van de tijd wenst dat je niet aan boord bent”. Waarom doet iemand dan mee aan zoiets? Omdat het een lang gekoesterde droom is en zij, Rosalin, aan zichzelf wil bewijzen dat ze dit kan. Dat lijkt mij een goede blogafsluiter. 

Als couch potato ga ik haar verrichtingen en die van collega´s weer nauwgezet volgen op het volgende traject van hun spannende reis rond de wereld. Toch een beetje zelf op pad!