Beschermgodinnen

In mijn leven ben ik niet vaak lid geweest van een vereniging. Pas in 2012 sloot ik mij vol overtuiging aan bij The Cloud Appreciation Society. In eigen woorden noem ik het de ‘Wolkenstaardersclub’. Dat leek mij wél wat. Vaak liep ik met mijn hoofd in de wolken, al ben ik verre van verstrooid. Het is een feit dat ik graag naar boven kijk, ins Blaue hinein. De oprichter van deze vereniging noemt wolken ‘de meest democratische vorm van natuur’. Iedereen kan ze zien en ze zijn altijd gratis. Je hebt er geen kaartje of app voor nodig.

‘Naar wolken staren is als het legen van je geest, een goede manier om gemoed én lichaam te ontspannen.’ Zo werkt het ook voor mij. Even niet voor het computerscherm zitten of met de neus in de boeken. Even naar buiten, nieuwsgierig naar wat zich daar afspeelt, lekker nutteloos bezig zijn. De Griekse dichter Aristofanes noemde wolken de beschermgodinnen van de nietsende mens. 

Deze vereniging bestaat inmiddels 20 jaar en dat verdient een feestelijke jubileumblog, wat mij betreft. Het was een idee van de Brit Gavin Pretor-Pinney. Lid 1. Zijn verbond begon als grap maar groeide uit tot een serieus internationaal gezelschap. De meeste eerste leden waren piloten en dat verbaast mij niets. Zij zitten op de eerste rij als het om wolken gaat.

Pretor-Pinney publiceerde een aantal boeken over de kunst en het plezier van wolkenstaren, plus eentje over golven. Die twee zijn met elkaar verbonden. Een wolk is in feit niets anders (nou ja...) dan een golf in de lucht. Zijn eerste boek kwam uit in 2006 en was getiteld ‘The Cloudspotters Guide’. Daarin legt hij uitvoerig uit welke soorten wolken er bestaan. In zijn boek ‘A Cloud A Day’ uit 2019 biedt hij de lezer 365 fascinerende beelden van wolken; in al hun verschijningsvormen. In de schilderkunst, fotografie, geschiedenis en het dagelijkse leven. Van eeuwenoude Japanse kunst tot digitale foto’s van leden van nu. 

Wolkenstaren kun je doen zonder enige kennis maar als je je wilt verdiepen in de materie, valt er veel te leren. De hoogste wolken in de lucht (tussen 6 à 12km hoogte) heten cirrus, cirrocumulus en cirrostratus. De laagsthangende wolken (tot 2km hoogte) heten cumulus (stapelwolk), stratus, stratocumulus en cumulonimbus. Tot de middelhoge bewolking behoren altocumulus, altostratus en nimbostratus. Dit zijn wolken die voorkomen tussen de 2 à 6km hoogte (de troposfeer). Pretor-Pinney omschrijft ze als ‘layers of breadrolls in the sky’. 

Maar wolkenstaren doe je niet alleen voor de lol of ontspanning. Wolken doen ertoe want ze reguleren de temperatuur van de aarde door zonlicht te weerkaatsen en warmte vast te houden. Ze bepalen waar regen valt en waar droogte heerst. Zonder wolken hebben we geen rivieren. Zonder wolken is er geen leven. 

Pretor-Pinney benadrukt dat wolken de ‘expressie’ van de atmosfeer zijn: ze laten zien wat lucht doet wanneer het beweegt, botst, opstijgt en afkoelt. Ze maken het onzichtbare zichtbaar. In die zin zijn wolken als een soort dagboek van het hemelgewelf. 

De Cloud Appreciation Society heeft inmiddels 65.000 leden. Mijn lidmaatschapnummer zit in de lage 29.000-reeks. Maandelijks ontvang ik een ‘Somewhat Occasional Newsletter’ met interessant wolkennieuws. In elke nieuwsbrief wordt de wolk van die maand gekozen, altijd een inzending van een lid. Daarnaast worden subsoorten uitgelegd, ook de minder voorkomende, zoals undulatus, vertebratus, hoefijzervortexwolk en meer. Altijd interessant. 

Een lid uit Brisbane (Australië) lanceerde recent een website voor wolkenstaarders met als ondertitel ‘I see a dragon’. Die is gewijd aan de kunst van het ontdekken van vormen in wolken. Iedereen kan de eigen Cloud Lookalike inzenden of uploaden en dat levert al best leuke plaatjes op. 

Tegenwoordig worden er door de vereniging ook buitenlandse groepsreizen georganiseerd om naar wolken te staren. De eerstvolgende reis (maart 2026) voert naar Bolivia, waar een bezoek wordt gebracht aan de wereldberoemde Salares de Uyuni. Daar leidt de spiegeling van de wolken in het water van de zoutmeren tot spectaculaire beelden. Ik ga niet mee al staat deze bestemming hoog op mijn reiswensenlijstje. 

Wolken zijn overal maar sommige plekken in de wereld zijn extra royaal bedeeld. Patagonië is zo’n plek. Daar begonnen vriendin Bernadette en haar reismaatje Tanja onlangs hun reis door Zuid-Amerika. Het is de combinatie van een woest en winderig landschap dat het wolkenstaren daar zo ongekend interessant en hemeltergend mooi maakt!

Een strakblauwe lucht is mooi voor de fotograaf maar geef mij maar wolken in het beeld. Ze brengen diepte aan en geven het landschap karakter. Ik ken de fraaie wolkenluchten van de tropen (onder andere Indonesië) waar cumulonimbuswolken kilometers hoog in de lucht torenen; vaak gevolgd door onweer dat zijn weerga niet kent. 

Nederland is in dit verband ook een vermelding (en studie) waard. Pretor-Pinney prees de combi van het vlakke landschap en de lage horizon vaak als hoofd Wolkenstaarder. En vergeet het prachtige doek boven Saint-Rémy-de-Provence niet van Vincent van Gogh. Wat een wolken! 

Leuk om eveneens te vermelden is dat de vereniging regelmatig suggesties doet aan de World Meteorological Organization (WMO) om een nieuw soort wolk op te nemen. Dat deed men bijvoorbeeld in 2017 met de chaotische ‘asperitaswolk’ (Altostratus undalatus asperitas, bubbelwolk). Het bewijsmateriaal bestond niet alleen uit met iPones gemaakte foto’s maar ook uit -de verwijzing naar- een werk van de Duitse kunstenaar Caspar David Friedrich (1774-1840) die het schilderij ‘Seashore by Moonlight’ (1835) maakte met daarop precies dit soort wolken. 

Wolken zijn inderdaad een diepe inspiratiebron voor kunstenaars door de eeuwen heen. De Engelse romatische landschapsschilder John Constable (1776-1837) maakte in de beginjaren van de 19^de eeuw systematische wolkenstudies, vaak voorzien van datum, tijd en weersomstandigheden. Hij maakte de werken in de periode 1820-1822 en noemde ze ‘Cloud Studies’. Door deze zogenaamde skying-techniek wilde Constable ‘Master of Clouds’ worden. In een brief aan een bevriende kunstenaar noemde hij de lucht destijds ‘the Chief Organ of Sentiment’. 

De Amerikaanse kunstenares Georgia O’Keeffe (1887-1986) schilderde graag wolken vanuit een vliegtuig. (Zij was zeer bereisd.) Zo ontstonden abstracties, ritmische patronen die in niets lijken op het aardse. Ze schilderde een serie werken die de naam ‘Sky Above Clouds’ kreeg. Hiernaast vind je nummer 1 uit die reeks, een van haar beroemdste schilderijen. Saillant detail is dat haar werk ‘Above the Cloud IV’ te groot was (ruim 7m breed) om door de deuren van het San Fransisco Museum of Art te kunnen. Daar had ze in 1970 een grote overzichtsexpositie. Het is cynisch dat O’Keeffe op latere leeftijd leed aan ongeneeslijke maculadegeneratie. Langzaam werd ze blind. 

Dus laten we vaker omhoog kijken. Er is zoveel te zien en te fantaseren. Pretor-Pinney stelde ooit dat wolken ons eraan herinneren dat schoonheid niet permanent hoeft te zijn om betekenis te hebben.

De eerste hittegolf van dit jaar

Die kwam vroeg dit seizoen. We weten de airco nog te voorkomen maar de mobiele fan die we vorig jaar aanschaften, staat bij tijd en wijle lekker te snorren in de woonkamer. Na het zwemmen bleven we binnen tijdens het hete weekend. Gisterochtend keek ik naar het grote zeil dat schaduw op de patio achter het huis moet brengen en zo de eetkamer op aangename temperatuur moet houden. Zag ik daaruit water druppelen?! Jazeker! Het was zondagnacht dermate vochtig geweest dat zich een laagje water vormde in het doek. We reden de ochtend erna om 8:05 uur van huis met laaghangende bewolking maar wel met 25 graden Celsius op de meter. Het bleek te gaan om zeemist want eenmaal op weg naar het binnenland van Murcia klaarde het rap op.

Vriendin Bernadette stuurde mij recent een vermakelijk NRC-artikel over wolkenstaarders, lenswolken, bubbelwolken en rolwolken. Er zijn mensen die van wolken houden zoals anderen van vogels of wilde planten. Ze willen steeds nieuwe soorten zien, fotograferen en leren herkennen. Dat is zeer herkenbaar. Een van hen, Lieven Scheire, wordt in het artikel geïnterviewd. Hij werd CAS-lid in 2013: nummer 32393. In Nederland zou het internationale Genootschap van Wolkenstaarders 843 leden hebben. Volgens hem zijn zijn collega-wolkenstaarders “allemaal nerds met een vrolijke, gedeelde hobby die zichzelf niet te serieus nemen; mijn ideale gezelschap.” Scheires favoriete wolk is de mammatus (de “tietwolk”). Laaghangende, druilerige regenwolken (altostratus) zijn de saaiste die er bestaan en daarop lijkt Nederland deze zomer patent te hebben...

In deze nerdy club vinden leden het leuk om zichzelf bij hun lidnummer te noemen. Laat ik dan ook maar uit de kast komen: mijn lidmaatschapnummer van de Cloud Appreciation Society (CAS) is 29492. Dit genootschap, opgericht door de Brit Gavin Pretor-Pinney (lid nummer 1) telt wereldwijd ruim 55.000 leden. Maar wat als er mensen zijn die niet alleen van wolken, maar ook van vogels, wilde planten, vlinders én insecten houden? Hoe noem je die dan? Waarschijnlijk supernerds… Die omschrijving zal ik dan als geuzennaam dragen!

Gisteren maakten we een uitstapje naar de lavendelvelden van Murcia. In mei reden we in die omgeving om bloesems te zien toen we stuitten op een veld met vreemde, donkergroene bollen. In eerste instantie dacht ik dat het lavendel was. Dat werd bevestigd toen we rondom de dorpen Campo de San Juan en Campo de Bejar (Murcia) arbeiders in het veld konden bevragen. Inderdaad verschillende soorten lavendel. We zouden in juli moeten terugkeren om ze in bloei te zien. Mijn liefje zette dat in de agenda. 

Het gaat niet goed met het aantal coronabesmettingen in de regio Valencia (we kleuren inmiddels rood). Buurregio regio Murcia staat nog steeds op geel. Het kan dus zomaar gebeuren dat we de regiogrens niet meer mogen oversteken. Daarom gingen we deze week reeds op pad. Doorgaans kan ik mijn enthousiasme goed uitdrukken als blogger. Ik kan echter niet genoeg benadrukken hoezeer zo´n eenvoudig uitje mij goeddoet als reislustige! Elk aspect ervan: de voorbereidingen (camera´s opladen en de route uitstippelen), het ochtendritueel (alarm zetten, vroeg opstaan en boterhammen voor onderweg smeren, de koeltas vullen met elementen en water). En dan de boer op!

Het was om acht uur ´s ochtends al druk op de snelweg. We kennen de route naar de lavendelvelden want die reden we dus eerder. Rondom de stad Murcia, gelegen in een vallei met omringende industrie, zagen we laaghangende bewolking en smog die als een deksel over het laaggelegen gebied lag. Daar zou Pretor-Pinney zijn neus voor ophalen! Voorbij de stad kregen we uitsluitend strakblauwe luchten. Dat is niet per se waarvan het hart van een wolkenstaarder sneller gaat kloppen maar op deze dag kon weinig mij deren. Mijn liefje voerde  ons deze keer zonder haperen naar de eindbestemming en dat verdient extra vermelding; dat is namelijk niet altijd het geval...

De eerste lavendelvelden die we passeerden waren lichtgroen. Oh-oh… Keerden we te vroeg terug? De lavendel was daar zeer fijntje, het blauw van de bloemen maakte geen overtuigende indruk. We gaven niet op en reden voort. Daarna gingen we geleidelijk van groen, naar lichtblauw, iets donkerder, donkerblauw en ten slotte naar diep paars. Wat een kleurenpracht! 

Bij elk lavendelveld plukte mijn liefje  een of twee takjes, als herinnering. De auto begon dan ook steeds sterker te geuren. 

Het gonsde op alle velden van de ontelbare insecten en overal waar ik keek, zag ik vlinders. Witte, gemarmerde, gele, zwarte en blauwe. Sommige soorten strijken op planten en struiken neer, andere soorten blijven fladderen en gaan nooit op bloemen zitten. Die kun je als amateurfotograaf dus niet of nauwelijks met de camera vastleggen. Desalniettemin was het een vlinderfeest: het westerlijk gemarmerde witje, de witbandzandoog en het dambordje lieten zich met plezier fotograferen.

Ook qua vogels werd het een geslaagde dag. Toen we van de snelweg reden en een korte stop maakten aan de kant van de weg, zweefde een enorme roofvogel, wit met zwarte vleugels, hoog boven onze hoofden. Het dier keerde niet terug voor een nadere kennismaking maar het zette de toon. Rondom de lavendelvelden zagen we deze keer voor het eerst een duinpieper, een westelijke blonde tapuit (linksonder) en een rotsmus (boven). Waar electriciteitskabels al niet goed voor zijn!

Deze dag kon niet stuk. Ook niet met de eigen bruine boterhammen met kaas, voor de deur van de gesloten herberg. Lunchen op locatie zat er deze keer niet in al aten we later nog een tapa in de stad Moratalla. Eenmaal thuis zetten we het welriekende en veelkleurige lavendelboeket in een vaasje in de eetkamer. Het hele huis geurde er weldra naar. 

Totdat kleine Marco voor onze poort verscheen. Hij is het jongste kleinkind van onze Spaanse overburen Guillermo & Maria-Victoria. Onze buren kwamen drie weken geleden vanuit Madrid naar hun vakantiehuis in onze straat. Vorig jaar brachten we het strenge huisarrest met hen door op de eigen terrassen. In juni vorig jaar kreeg Guillermo hier een hersenbloeding; ik moest flink snotteren toen ik zag hoe deze rijzige man als een kasplantje in de ambulance werd getild.

Hij vertelde ons vorige week dat hij na zijn terugkeer in Madrid dagelijks door vijf medisch deskundigen onder handen werd genomen. Aanvankelijk kon hij niet praten en zijn ledematen moeilijk bewegen. Nu rijdt hij weer auto, fietst en loopt. Zijn Engelse taalbeheersing verdween geheel uit zijn geheugen. Ook heeft hij moeite met moeilijke Spaanse woorden en ingewikkelde taalconstructies. Lezen doet hij wel weer maar dat gaat langzaam.´s Morgens voelt hij zich goed maar ´s middags neemt het energieniveau af en moet hij zich in acht nemen.  ¡Joder! Wat heeft deze man moeten inboeten… maar we zijn blij dat hij er weer (nog) is.

Zijn jongste kleinkind Marco is 2.5 jaar oud maar heeft het taalgebruik en verstandelijk vermogen van een 4-jarige. Dat is niet verwonderlijk als je weet dat zijn moeder lerares is in het speciaal onderwijs. Ook zij werkte vanwege corona meer dan een jaar lang van huis en dat is haar kleine mannetje aan te zien en te horen. Deze kleine vindt ons leuk en paradeert graag voor ons huis, op zoek naar aandacht en een praatje. Het is een mooi en grappig ventje. We gaven hem het vaasje met lavendel, voor zijn opa Guillermo. Hij nam het in beide knuisjes en bracht het voorzichtig naar de overkant van de straat. We kunnen het van hieruit ruiken. Gedeelde pret is dubbele pret! Dit uitje nemen ze ons niet meer af. 

Ik vermoed dat we hier binnenkort weer strenge coronamaatregelen om de oren krijgen. Ook in deze regio is al sprake van een verdubbeling van het aantal besmettingen in korte tijd. Het kwik liep in stad Valencia gisteren op tot 40 graden Celsius. Het webalbum is bijgewerkt dus mis dit kleurenfestijn niet.

Wolkenpartij

Illustratie: Cloudspotter app (CAS)

Neeeeee, het gebeurde niet per ongeluk! Jaaaaaah, de veranderingen op mijn blog zijn helemaal opzettelijk en bewust. Het was hoog tijd. Ik wilde al lange tijd een andere,  modernere layout. Zeg maart: van 130 kilometer/per uur naar 100. Dat kon tot voor kort niet zoals ik wilde. Regelmatig bekeek ik de mogelijkheden achter de schermen en vormde mijn ideeën voor een nieuwe look. Tot maandag, de elfde van de elfde. Tijd voor actie.

Doe eens gek!? In mijn Vaderland viel die dag samen met de start van het carnavalseizoen. In het licht van deze traditie wordt 11 al eeuwenlang beschouwd als het getal van dwazen en gekken. Die dag ging het zelfs om tweemaal 11. Uiterst toepasselijk, wat mij betreft.

Mijn liefje komt uut Grunn. Zij vertelde mij dat zij als opgroeiend kind op 11/11  zingend met haar verlichte lampion in de bittere kou langs de deuren ging. ♪Sint Martinus bisschop, met zien hoge houd op, met zien lange slipjas an, daor komp Sint Martinus an♪. In Gronings dialect. Menigmaal ontving ze appel noch peer. Sommige buren waren zó zuinig dat ze de voordeur niet eens voor haar opendeden. Kasian.

Zelf groeide ik op in het westen des lands en kan mij niet heugen daar ooit op die datum langs de deuren te zijn gegaan. Wat ik mij wèl goed herinner, is dat ik als jonge student in de nacht van rommelpotterij een meisje met Nederlands-Zweedse roots kuste in een Delftse discotheek. Ze heette Gusta, was kunstenaar-in-de-dop, droeg blauwe haar en woonde in Rotterdam. Onze fling was een experimenteel project en duurde niet heel lang. Ik schreef destijds een gedicht over haar, getiteld ‘Gusta zit’ dat ik tevens illustreerde. Het poësiealbum met al mijn zelfgeschreven gedichten verdween op miraculeuze wijze uit ons huis in Bali. Nieuwsgierig als ik werd door deze gedachten, zoch ik op haar volledige naam, vond haar persoonlijke website, zag haar foto -geen blauw haar meer- en las over haar werk. Ze werd een veelzijdig kunstenares: beelhouwwerk, keramiek, grote installaties. Suksesvol bovendien: ze won een prestigieuze Rotterdamse oeuvreprijs en monumentale kunstwerken van haar hand staan door het ganse land. Hoe mooi is dat!  

Het was overigens tijd mijn activistische links van mijn blog te verwijderen. Het beschermen van oerang-oetans in hun oorspronkelijke leefgebied en van de koraalriffen in oceanen en wereldzeeën, stoppen met het afsnijden van haaienvinnen, vrijlaten van zeezoogdieren uit gevangenschap, steun aan pink ribbon, doneren aan Sea Shepherd en meer: de regelmatige lezer weet inmiddels waar ik vóór en tegen ben. Die weet dat zeeën, oceanen en hun bewoners mijn grootste passie zijn. Door het weghalen van die links werd het blogbeeld sowieso rustiger, al blijft de activist in mij springlevend.

Mijn nieuwe bloglayout had heel anders kunnen uitpakken maar grote veranderingen gaan langzaam, zelfs bij mij - voormalig veranderingsmanager. Ik vroeg mijn wederhelft wat zij leuk en goed vond aan mijn bestaande blog en wat er, wat haar betreft, moest worden behouden als ik ging veranderen. Zelf had ik daar zeker ideeën over maar het is zinvol om een kritische lezer als zij om feedback te vragen.

Haar antwoord verbaasde mij niet. Al jarenlang wissel ik de kop van mijn blog met foto’s van eigen hand. Al naar gelang seizoen, locatie, speciale datum of gelegenheid en zin. Als we in Bali vertoeven is de kop tropisch of Aziatisch van aard, tijdens de zomer in Spanje staat strandleven centraal, de gehele maand oktober prijkt er een roze strik boven mijn blogs en zo meer. Zij vond dat die functie per se moet worden behouden. Bovendien meende zij dat een te allen tijde zichtbare introductie van Barefoot on the Beach belangrijk is. Je wilt als lezer toch weten bij wie je op visite gaat. Ook dat was ik met haar eens.

Het Google-programma ‘Blogger’ stelt mij in staat te kiezen uit vele opties maar een thema zonder wijzigbare kop was geen optie. Een header met alleen platte tekst was saai, een standaardkop gaf te weinig afwisseling. Dat reduceerde de keuze aanzienlijk. Daarnaast wilden we beiden de functionaliteit van een meelopend fotoalbum in de zijbalk behouden. Dat beperkte de keuzemogelijkheid verder. Er viel nog steeds genoeg te kiezen.

Als permanente blogachtergrond koos ik voor een wolkenpartij, uit een lange lijst van  opties. (Je kunt een eigen achtergrondfoto uploaden; dat is wellicht leuk voor de toekomst.) Je mag best weten dat “wolk” en “wolkenpartij” koosnamen zijn die mijn liefje voor mij gebruikt als ze een heel goede bui heeft en ik op mijn best ben. Daarenboven ben ik al jarenlang lid van de Cloud Appreciation Society (CAS), de Vereniging van Wolkenstaarders. De duizenden leden wereldwijd maken er een levensmissie van om naar wolken te kijken. Dat kalmeert en inspireert tegelijkertijd.

Een van mijn favoriete fotografen van wolkenpartijen is de Nederlandse luchtvrachtpiloot Christiaan van Heijst (1983). Hij vliegt al vele jaren als Senior First Officer op een Boeing 747 en fotografeert vanuit de cockpit. Dit jaar werd hij door de IPA uitgeroepen tot ‘Special Photographer of the Year’. In de webshop op zijn site kun je de 2020-kalender met prachtige platen bestellen. Zijn luchtfoto’s zijn ongeëvenaard. Je vindt hier een kleine selectie.

Drie van de wolkenpartijen uit de bijgevoegde collage fotografeerde ik in Spanje, een in Vietnam (de ‘Wolkenpas’) en een in Argentinië. De onderste foto is een long white cloud net boven zee die ik hier deze week maakte. Aotearoa, het Maori-woord voor Nieuw-Zeeland, is erom bekend maar deze wolken vind je overal ter wereld. Dit lage type bewolking wordt stratuswolk genoemd. Verder zijn het beelden van cirrus- en altocumuluswolken en een atmosferisch verschijnsel dat ik zelf ooit bestempelde als ‘engelenwerk’ maar anderen met een koeler hoofd irisatie noemen. Dat verschijnsel vormt zogenaamde parelmoerwolken. Ik heb honderden van dit soort foto’s in mijn digitale bibliotheek.

Ik houd van de kleur blauw in al zijn tinten al is het niet mijn lievelingskleur. Dat is zwart voor mij maar een blog in overwegend zwart kan ik niemand aandoen. Blauw wel. Een nieuw kleurenpallet en nieuwe lettertypes completeerden het geheel. Voorlopig doe ik het hiermee - en de lezer dus ook. De eerste enthousiaste reacties ontving ik reeds.  

In de wolken

Als er iets is wat de zomer in Spanje dit jaar typeerde dan zijn het wel wolken. Wolken, hoog en langgerekt, dun en dik, wit en lichtgrijs. Van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat. Niet dat we veel bewolkte dagen hadden; in het geheel niet. Het was alleen nauwelijks wolkenloos. 
In de afgelopen jaren bracht de zomer continu  strakblauwe luchten, zonder een wolkje aan het firmament. De zon kwam op en je zag de koperen ploert voor de rest van de dag. Dit jaar niet. De zon kwam op en dook achter een wolkendek. Tijdens deze zomer was er sprake van ont-zet-tend veel vocht in de lucht. De hygrometer had een recordseizoen. Als professioneel wolkenstaarder, lid nummer 29.410 van de Cloud Appreciation Society, was ik er niet rouwig om. Het leverde regelmatig mooie beelden op.

In Nederland ervoeren mensen gisteren de eerste nachtvorst. Inmiddels betraden we ook hier de meteorologische herfst maar de temperatuur is nog ruim boven 20 graden Celsius. Ik trek nog bijna dagelijks baantjes in het koele zwembad. Langzaam door raken is geen optie dus ik plons erin en ga aan de slag. Doorgaans heb ik het bad voor mij alleen (mijn liefje zwemt niet meer, haar gewrichten mopperen luid). Nog even en ik word aangezien voor de dorpsgek…. Ik neem mij voor om tenminste tot 1 november door te zwemmen. Daarna is het aftellen totdat we kunnen zwemmen in een groot, tropisch bad. We ontvangen wekelijks foto’s van Balinese mannetjes die zich al zwemmend voorbereiden op onze komst. Op een zo’n kiekje zag ik Yuda een fraaie snoekduik maken. Joehoe!

Afgelopen week kregen we hier aan het begin van een avond een heel zware bui met donder en bliksem. De Spaanse meteorologische dienst AEMET waarschuwde ervoor, in bijna heel Spanje. Ik keek uit het zijraam en zag een grijze deken over ons neerdalen. Het appartement van onze vrienden Ben & Joan was niet meer zichtbaar. 

Staand op het terras, zag ik in de verte de bui over het vliegveld van San Javier naar de Mar Menor rollen. Een machtig gezicht. Het was zo’n typische gota fría-bui, waarbij water van een relatief warme Middellandse Zee botst met koude lucht in de hoge atmosfeer met grote overstromingen tot gevolg. De weerdienst voorspelde dat dit meteorologische fenomeen dit najaar relatief laat zou optreden. Ook daarin kreeg men gelijk. Dat ontriefde mij echter niet, het leidde wederom tot prachtige plaatjes. 

Die avond genoten we van een toepasselijk herfstig stoofgerecht: een klassieke Franse boeuf bourguignon met rode wijn- & cognacsaus, waar mijn liefje vijf uur aan werkte totdat het perfect was. Boerenkost op zijn best. Met een zijdezachte aardappelpuree. Heerlijk.

Vandaag is weer een heel mooie, zonnige dag. Het wordt 27 graden Celsius. We gaan -waarschijnlijk voor de laatste keer- een visje eten bij een van onze favoriete chiringuitos, onder de parasol en met de voetjes in het zand. Cheers!

Wolkenstaarders

I never saw a man who looked

So wistfully at the day

I never saw a man who looked

With such a wistful eye

Upon that little tent of blue

Which prisoners call the sky

And at every drifting cloud that went

With sails of silver by.

Oscar Wilde

Uit: ‘The Ballad of Reading Gaol’ (1897)

Ik kijk al jaren graag naar boven. Puur en alleen om wolken te zien, die altijd een rustgevend effect op mij hebben. Nederlandse luchten zijn prachtig maar ook aan Spaanse en Balinese wolken valt veel plezier te beleven. Vandaag wordt in het Verenigd Koninkrijk de tiende verjaardag gevierd van The Cloud Appreciation Society waarvan ik al een tijdje lid ben. Na mijn lidmaatschap volgden meer dan 10.000 anderen. Het verbond van oprichter Gavin Pretor Pinney begon als een grap maar groeide uit tot een serieus internationaal gezelschap van bijna 40.000 leden. In 2013 hield hij een TED Talk over zijn geliefde onderwerp.

De Society is een creatieve club van gelijkgestemden die erop los fotograferen, schrijven en dichten, zolang het maar over wolken gaat. Pretor-Pinney publiceerde tot op heden vier boeken over de kunst van het wolken spotten. Er is ook aandacht voor serieuzere zaken. Datzelfde verbond kreeg het namelijk voor elkaar een nieuwe wolkensoort, genaamd ‘asperitas’, erkend te krijgen door de World Meteorological Organisation. Dat gebeurde voor de laatste keer in 1951. De nieuwe wolk zal in 2016 worden opgenomen in hun herziene International Cloud Atlas.

Vandaag, tijdens de conferentie, zal uit alle inzendingen de beste foto van de nieuwe wolkensoort worden gekozen. De fotograaf zal worden uitgeroepen tot Weather Hero. De desbetreffende wolk met grove pieken, in de vorm van een omgekeerde bergrug, aanschouwde ik nog niet met eigen ogen maar mijn regelmatige nutteloze gestaar leverde in de loop van de jaren mooie plaatjes op. Onder wolkenstaarders is het een sport dingen in wolken te ontdekken. Mijn liefje en ik doen enthousiast mee aan dat tijdverdrijf. Je ziet duidelijk een brontosaurus, mijn 94-jarige moeder, een duizendpoot (of ander veelpotig insect), een oesterzwam en een vlammende Pacman.

I don’t believe that clouds can’t speak.
I’ve seen them dancing cheek to cheek.

And in those times of deep devotion, I’m certain they express emotion.

Greg Kern, Ohio

(ook lid Cloud Appreciation Society)

In de wolkencollage staat ook een foto die ik mijn beste vriendin Nelly in 2007 toestuurde. Ik schoot de foto vanaf het Spaanse terras. Zij noemde het haar ‘engelenfoto’. Vandaag is het Nelly’s geboortedag en daar sta ik, zoals elk jaar, bij stil. Zij overleed begin 2009 aan de gevolgen van ongeneeslijke longkanker. Dat was hard en onherroepelijk. Nelly zou vandaag 55 jaar zijn geworden. Ik mis haar nog elke dag. 

Today is a cloudy day.

Laatste blog uit de Biersteeg

We vliegen weldra naar Europa terug. We zullen aanvankelijk naar het relatief koude Vaderland afreizen alvorens naar Spanje door te vliegen. “Het is guur weer in Nederland”, riep mijn liefje mij zojuist toe. Kasian. Het weerzien met mensen zal ons verwarmen. Die korte tussenstop is vooral bedoeld om mijn zus te bezoeken die afgelopen vrijdag haar laatste chemokuur onderging. Zij kan wel een oppepper gebruiken en als Benjamin van de familie past die rol mij wel. Er zal deze keer weinig tijd zijn andere familieleden en vrienden te bezoeken.

We gaan Bali dus wederom verlaten, ongeveer voor de tiende keer. Zoals altijd zal mijn liefje vooral haar vriendje en de prettige temperatuur gaan missen. Voor mij geldt dat ook maar de Balinese luchten stonden deze keer met stip op de eerste plaats. Als wolkenstaarder en officieel lid van Gavin Pretor-Pinney’s Cloud Appreciation Society loop ik vaak met mijn blik gericht op wolken. 
Van 's ochtends vroeg tot 's avond laat zat ik met mijn camera in de aanslag, klaar om het spektakel aan het firmament op de gevoelige plaat te leggen. Het leverde mooie beelden op: cumulonimbus-, cirrocumulus-, altocumulus- en cirruswolken. Op één avond werd ik zelfs getracteerd op een heuse Nelly-wolk. Dat is er een waarin alle kleuren van het spectrum worden gereflecteerd. Ik gaf het verschijnsel de naam van mijn beste vriendin, die begin 2009 overleed, omdat ik haar ooit een dergelijk foto stuurde vanuit Spanje. Ze was blij met die 'engelenfoto'.

Vanuit de Biersteeg, onze locatie van de afgelopen weken, hadden we goed zicht op de rijstvelden waar momenteel van alles gebeurt: ploegen, bewateren, zaaien en planten. De ploeger is eigenaar van de ploeg maar in Bali doorgaans niet van het land. En de boer, hij ploegde voort. Naarmate zijn ploeg de steeg dichter naderde, werd de herrie oorverdovend.
Ik volgde de werkzaamheden op de voet: de laatste uitgebloeide rijststengels werden gekapt, elk lapje grond werd onder water gezet en veld voor veld omgeploegd. Op een belendend veld was ondertussen tijdelijk ingezaaid, de jonge appelgroene scheuten werden met kluit aarde geplukt en als plukjes groen in het definitieve rijstveld geplant. De mannen en vrouwen die het werk uitvoeren, doen dat razendsnel. In het webalbum zijn de diverse fasen in beelden te volgen.

Zon en regen kunnen daarna hun werk gaan doen. Het eeuwenoude Balinese subaksysteem (vernuftig irrigatiesysteem) werd terecht UNESCO cultureel werelderfgoed in 2012. Provincie Bali kan overigens niet de gehele eigen bevolking van rijst voorzien; rijst moet worden geïmporteerd. Rijstvelden moeten wijken voor woningen, voor lokalen en buitenlanders. Door welvaart vaart niet alles en iedereen wel...

Elke dag zaten de velden vol ibissen, in het spoor van de ploeg. Grote en kleine witte reigers, koeienreigers (cattle egrets) en de Nankeen Night Heron -een Pacifische reigersoort die ook overdag is te zien- wachtten op hun favoriete hapje: blootgelegde wormen. De vogels vertoonden hun capriolen zowel in het water als in de lucht. Als liefhebber van gevederde vriendjes kwam ik ruim aan mijn trekken.

Ik zal het dagelijkse zwemmen van muzelluf ook erg gaan missen. Alhoewel we in Spanje eveneens een openluchtzwembad hebben, zal de watertemperatuur daar nog te wensen overlaten. De boventemperatuur is al wekenlang rond de 20 graden Celsius. Het opwarmen van bad- en zeewater gaat echter langzaam.
Het zwembad aan de Biersteeg beviel op de meeste dagen goed (onlangs namen algen het bad in gebruik). Mijn liefje en ik zwommen er onze baantjes, deden aquarobics, bespraken er onze dagelijkse beslommeringen en hervormden de rest van de wereld. En ik ontspande erin. In water voel ik mij op mijn gelukkigst. Ieder mens wordt in (vrucht)water geboren maar ik denk dat mijn voorvaderen zeedieren waren. Als ik in reïncarnatie zou geloven, zou ik in een vorig leven weleens dolfijn hebben kunnen zijn. Of haai. Gewichtloos en gedachtenloos door het water bewegen, is als een vorm van meditatie voor mij.

Het voornemen om zwemvriendje Yudha zover te krijgen dat hij zonder Ploufpak zwemt, werd opgevolgd. Vorige week zwom hij voor de eerste keer zelfstandig en zonder drijvers van de ene kant van het zwembad naar de andere kant. In de breedte, welteverstaan. Mijn liefje en ik waren trotse oma’s en feliciteerden hem met zijn inspanningen. Hij is een doorzetter en hij kent zijn grenzen. Anak pintar! 
Zijn moeder en vader, die beiden niet kunnen zwemmen, keken hun ogen uit. Hij kon al meters onder water zwemmen maar we moedigden hem in de afgelopen weken aan om zijn hoofd boven water te houden.

Hij ligt nog tamelijk verticaal in het water, zijn handen doen nog een soort hondjesslag maar zijn beenslag is sterk. Hij is zonder vrees en begrijpt nu dat hij zichzelf drijvend kan houden. Als we langer zouden zijn gebleven, hadden we wellicht de basis gelegd voor Kromowidjojo II. Desalniettemin: missie geslaagd. We kunnen met een gerust hart vertrekken.

De volgende blog komt vanuit Nederland; Leo Dovente.

Wolkenstaarder

Ik kijk graag naar boven. Dat doe ik al jaren. Niet zoals Van der Staaij van de SGP het bedoelt. Hij denkt dat politiek en economisch herstel alleen van de grond kan komen -goede beeldspraak- als we naar boven kijken. Zelf kijk ik niet naar de hemel omdat ik daarin de Schepper denk te ontwaren. Ik doe het puur en alleen om wolken te zien. Nederlandse luchten zijn prachtig maar ook aan Spaanse en Balinese wolken zie ik van alles. Ik ben een wolkenstaarder pur sang. Het lijkt zelfs een voorbeschikking: mijn familienaam 'klinkt als' en mijn liefje hanteert een koosnaam die mij ermee associeert.

Ik weet dat anderen het ook doen. Wat ik niet wist, is dat mensen met dezelfde 'afwijking' van overal ter wereld zich kunnen verenigen! 
Onlangs las ik in de Volkskrant een interview met de oprichter van de Cloud Appreciation Society, Gavin Pretor-Pinney. Zijn verbond begon als lokale grap maar groeide uit tot een serieus internationaal gezelschap. Pretor-Pinney publiceerde tot op heden vier boeken over de kunst van het wolken spotten. De vereniging hanteert de volgende standpunten.

‘WE BELIEVE that clouds are unjustly maligned
and that life would be immeasurably poorer without them.

We think that they are Nature’s poetry,
and the most egalitarian of her displays, since
everyone can have a fantastic view of them.

We pledge to fight ‘blue-sky thinking’ wherever we find it.
Life would be dull if we had to look up at
cloudless monotony day after day.

We seek to remind people that clouds are expressions of the
atmosphere’s moods, and can be read like those of
a person’s countenance.

Clouds are so commonplace that their beauty is often overlooked.
They are for dreamers and their contemplation benefits the soul.
Indeed, all who consider the shapes they see in them will save
on psychoanalysis bills.

And so we say to all who’ll listen:
Look up, marvel at the ephemeral beauty, and live life with your head in the clouds!’

Deze verklaringen onderschrijf ik van harte. Ook ik verwonder mij al jarenlang over hemelse schoonheid en leef regelmatig met mijn hoofd in de wolken. In het Volkskrant-interview zegt de oprichter “Naar de wolken kijken is een tijdverdrijf zonder doel. Je bereikt er niets mee, het brengt je loopbaan niet verder, je communiceert er niet mee met je Facebookvrienden. Ik denk dat zulke activiteiten vandaag de dag belangrijker zijn dan ooit. ”

Naar wolken staren is als het legen van je geest. Dat is een goede manier om lichaam en geest te ontspannen. De Griekse dichter Aristofanes noemde wolken de beschermgodinnen van de nietsende mens. Het moest er dus een keer van komen: onlangs werd ik lid van de vereniging. Ik ben lid nummer 29.410. Een certificaat en een officiële penning zijn naar mijn adres in Spanje onderweg.

Het wolkendek boven de camping is thans dik en grijs. De regen komt met bakken naar beneden en het stormt zodanig dat het huis-op-wielen regelmatig heftig schudt. Dit weer zal op korte termijn niet verbeteren. Qua wolk valt er momenteel dus niets (of alles?!) te spotten. Als niksende mens heb ik het nakijken.