Translate

maandag 16 maart 2026

Over rouw en touw

Precies vier weken geleden overleed onze vriendin Agnes plotseling en onverwacht. Er hangt nog steeds een zweem van ongeloof in de lucht als ik aan haar dood denk. Vandaag zou zij 75 jaar zijn geworden en dat zou ze met partner Piet in Spanje hebben gevierd. 

In de onlangs verschenen documentaire ‘Just Our Heart’ van Maartje Nevejan die in Nederland werd gefilmd (in een coproductie met Spanje, België, Portugal en Bolivia), wordt rouw omschreven als ‘liefde die nergens heen kan’. Inmiddels probeert Piet de draad van het-leven-zonder-haar op te pakken. Dat valt niet mee. Agnes ging te abrupt en te vroeg heen. Afscheid nemen was niet mogelijk. Dat maakt de rouw extra rauw... 

Wij videoappen nu af en toe met elkaar en dat doet eenieder goed. We luisteren en praten, drukken hem op het hart dat hij weliswaar zonder Agnes is maar zeker niet alleen. Ook niet in Spanje. Onze deur zal altijd wagenwijd open staan voor hem. Hij heeft zijn komst voor later dit seizoen al aangekondigd (en brengt dan boerenkaas met stallucht van ome Sjaak voor ons, kaaskoppen, mee. Zoals Agnes altijd deed). 

Alle ‘eerste keren zonder’ zijn hartverscheurend. Dat weet ik uit ervaring. De lente zonder haar, over de drempel stappen van het appartement in Spanje zonder haar, die plek onder de zon vol gelukkige herinneringen. En nu dus de eerste keer zonder haar op haar geboortedag. Vandaag vieren we nika, vandaag herdenken we haar.

Tijdens de afscheidsdienst las Piet, ondersteund door zijn dochter Karen, een gedicht voor waaruit troost kon worden geput. Dit troostgedicht wordt toegeschreven aan Augustinus van Hippo (354-430), christelijke theoloog, filosoof en bisschop in de late Oudheid. Het gaat zo: 

De dood is niets.
Ik ben alleen maar naar de overkant.
Ik ben ik, jij bent jij.
Wat we voor elkaar waren, zijn we nog steeds.
Noem me zoals je me altijd genoemd hebt.
Spreek tegen mij zoals vroeger, op dezelfde toon,
niet plechtig, niet droevig.
Lach om wat ons samen heeft doen lachen.

[..]

Het leven is wat het altijd is geweest.
De draad is niet gebroken.
Waarom zou ik uit je gedachten zijn?
Omdat je me niet meer ziet?
Nee, ik ben niet ver.
Ik ben daar, aan de andere kant van de weg.

[..]

De dood vind ik niet niks maar ik wil wel geloven dat Agnes niet ver weg is. De draad is niet gebroken, zij zal altijd in onze gedachten blijven. We brengen vandaag een toost uit op Agnes, op haar leven. En een heildronk op Piet en onze vriendschap. 

Enkele weken geleden kreeg ik een verhaal onder ogen (La Verdad de Murcia) van een oude Spanjaard die recent in het Guinness Book of World Records terechtkwam. Op 92-jarige leeftijd deed Juan Sánchez Martínez uit Moratalla (Murcia), bekend als ‘Juan del Cobo’, iets dat hem en zijn vakmanschap tot in de eeuwigheid verheft. 

Deze Juan maakte een touw van 1.300 meter lang, volledig met de hand. Daarmee overtrof hij het bestaande wereldrecord van 251 meter, dat sinds 2005 op naam stond van een Zuid-Koreaan, ruimschoots. (Ik wist überhaupt niet dat er zo’n record bestaat?!) De aanvraag voor erkenning werd officieel geaccepteerd door Guinness World Records en de viering werd op 28 februari jongstleden vastgelegd in een speciale reportage op Moratalla-tv, tijdens een symbolisch evenement dat familie, vrienden en buurtbewoners bijeenbracht. 

De Spaanse Burgeroorlog maakte Sánchez Martínez op zeer jonge leeftijd vaderloos. Als jochie ging hij werken op landgoed Cobo (waaraan hij zijn bijnaam heeft te danken). Na de dood van zijn vrouw trok hij in bij zijn oudste zoon en diens gezin. Het verlies was zwaar voor hem. Hij raakte dermate depressief dat hij er fysiek wel was ‘maar geestelijk niet’. Teneinde hem te helpen met zijn verdriet moedigde zijn zoon hem aan terug te keren naar zijn roots, naar een ambacht dat hij al sinds zijn jeugd beoefende. 

Dat touw werd zijn toevluchtsoord. Elke ochtend en middag, voor of na het verzorgen van de dieren in de moestuin, zat deze touwslager onder een afdak te werken; met weinig meer dan een houten balk als tafel, een schaar en een mes. Met zijn lichaam licht voorovergebogen, draaide hij het aspertogras tot een geheel. Meter voor meter. Dag na dag. De activiteit gaf hem zijn vitaliteit terug.

Jarenlang gaf hij de touwen die hij maakte weg aan buren, vrienden en kennissen. Hij maakte ze in verschillende kleuren en maten, maar altijd met dezelfde zorg. Al snel begreep de familie dat dit herhaalde gebaar ook een manier was om aan verdriet te ontsnappen. Twee van zijn kleinkinderen begonnen hem van zakken met esparto (een oude grassoort) te voorzien zodat hij nooit gebrek aan materiaal zou hebben. 

Het idee voor het record ontstond min of meer als grap. Op een dag vroeg een van zijn kleinzonen hem hoeveel meter touw hij had gemaakt. Juan antwoordde dat het er heel veel waren. Dat hij vanaf de leeftijd van zeven jaar al touw vlocht. Tussen de grappen en bewonderende woorden door opperde kleinzoonlief dat hij misschien een aanvraag bij Guinness World Records kon indienen namens hem?  

Eerst moest de jongen aan zijn opa uitleggen wat ‘guinness’ was. De Ierse bierbrouwer Arthur Guinness kwam ooit met het idee om een boek te vervaardigen waarin weddenschappen in pubs werden vastgelegd. 

Weken later kwam de kleinzoon weer bij zijn opa en merkte iets nieuws op. Het touw was niet langer bedoeld om weg te geven. Er lag een grote kluwen op de grond die gestaag groeide. Juan had namelijk in stilte besloten om het langste touw van zijn leven te gaan maken. Niet voor een record of anderssoortige erkenning maar omdat hij wilde doen waarin hij altijd goed was geweest. Het was zijn ‘feel good’-bezigheid. 

Zonder het te beseffen, was hij bezig aan een prestatie van formaat. Dat touw werd uiteindelijk 1.300 meter lang, volledig handgemaakt. Vervaardigd met oneindig veel geduld en met de wijsheid die de jaren brengen. Toen zijn kleinzoon de omvang besefte en ontdekte dat het bestaande wereldrecord op 251 meter stond, besloot hij zijn opa's prestatie officieel te laten registreren in het Guinness Book of World Records. 

Dit is niet alleen maar het verhaal van een touw. 

Het is het verhaal van een jongen die jong wees werd en door omstandigheden gedwongen moest gaan werken. Van een jongeman die pas leerde lezen en schrijven na een lange werkdag. Van een volwassen man die geen gemakkelijk leven had maar die er alles aan had gedaan om te zorgen dat zijn gezin dat wel had. 

Het is het verhaal van iemand die zichzelf tot in de eeuwigheid vlocht. Van een bezigheid die deze rouwende man weer het leven introk. Een bewijs dat het nooit te laat is om nieuwe inhoud te geven aan het leven.


Geen opmerkingen:

Een reactie posten