Aan de bar op 10.000 meter hoogte

Dit wordt de laatste blog van dit jaar vanaf Europees grondgebied. Mijn liefje en ik zijn bijna klaar om van continent te gaan wisselen. We laten hier fijne dingen en aardige mensen achter maar krijgen er de komende weken veel voor terug. 

Onze reistassen zitten propvol kadootjes. Voor groot en klein. In het geval van onze overzeese familie is dat niet alleen vanwege het weerzien na twee jaar, we zorgen ook voor een prettige Kerst en de aanstaande verjaardag van Damai. Er bleef weinig ruimte over voor eigen kleding; gelukkig gaan we naar de tropen dus licht & luchtig volstaat. Onze snorkelsets werden als laatste in de reistassen geperst.

Mijn liefje en ik zweefden afgelopen weekend op een roze wolk. De schoolgaande mannetjes in Bali brachten beiden een heel goed eindejaarsrapport mee naar huis. De achten en negens vlogen ons om de oren. Niet dat we niet weten dat ze serieuze, slimme leerlingen zijn. Hun cijferlijsten zijn om trots op te zijn en dat zijn moeder Elsa en wij dan ook. Damai blijkt pienter over de hele linie, Yuda wordt uitvoerig geprezen om zijn sociale vaardigheden in en buiten de klas. We weten niet beter. Er zijn oma’s die met minder tevreden moeten zijn!

De jongens zelf klonken nogal uitgelaten. We kregen ingesproken berichten over  ‘chicken carbon blue’ en ‘chicken knalpot’ eten na onze hereniging. Het zijn hun verbasteringen van favoriete gerechten die zij nuttigen en onze binnenpretjes. Lekker eten is voor hen minstens zo belangrijk als voor ons. We zijn er debet aan. De onderwijzers van beide kids raadden aan meer Engelstalig werk te lezen; daar kan wel een schepje bovenop. Dat gaan wij regelen. Ze gaan tijdens de aanstaande vakantie ook weer naar Engelstalig dagkamp. Yuda koos dit jaar voor wetenschap als centraal thema en Damai koos voor kunstvormen (tekenen, schilderen, muziek maken, dansen).

Wij vliegen weer met een A380 hun kant op. Het is jaren geleden dat we met deze dubbeldeks super jumbo reisden. Als passagiers zijn wij verheugd want deze vlieger brengt ons met minder geluid en meer ruimte naar de andere kant van de aardbol. KLM gaat volgend jaar met dit type toestel starten. Dat is nogal laat: het toestel vliegt al 12 jaar commercieel. Desondanks werd het niet het sukses dat Airbus voor ogen had. De Europese multinational bereikte nog steeds geen break-even maar de productie wordt evenwel gestopt in 2021. Kasian. De meeste vliegmaatschappijen die met de A380 vliegen, stappen in de toekomst over naar het iets kleinere maar zuinigere broertje A350. Daarmee vlogen wij in februari van dit jaar terug uit Chili. (Dat toestel beviel ook.)

Onlangs las ik een artikel over het Europese PASSME-project waaraan de TU Delft al tien jaar actief deelneemt. Een groep studenten en onderzoekers ontwikkelt concepten om vliegen efficiënter en comfortabeler te maken. Kofferloos naar het vliegveld, jezelf inchecken met een scanner, zelfscannen voor douane en boarding, sneller en relaxter je vliegtuigstoel vinden, zonder stress je bagage in het dichstbijzijnde rek plaatsen. Dit zijn herkenbare ergernissen als er een kink in de kabel komt. Hoogleraar Sico Santema drukte het doel van al die TU-experimenten eenvoudig uit: “reizen leuker maken door dat soort toestanden te vermijden”.

Nu zullen er veel jonge en oude klimaatdrammers zijn die vliegreizen überhaupt niet leuker willen maken. Zij willen juist dat er minder wordt gevlogen. Zelf reken ik mij ook tot deze groep activisten (het zou weleens het Woord van het Jaar 2019 kunnen worden) maar niet vliegen is voorlopig voor mij, reislustige Hollandse, geen optie. Ik denk dat een reis met een zeilboot van Alicante naar Denpasar maanden in beslag neemt. Een cruiseschip is vanwege vervuiling helemaal uit den boze. 

Ik realiseer mij terdege dat de luchtvaart sowieso de olifant in de kamer van het klimaatbeleid is. De sector sprak in internationaal verband onderling af om vanaf 2020 CO₂-neutraal te groeien. Dat betekent dus niet dat alle vluchten CO₂-neutraal zullen zijn; dat geldt alleen voor de nieuwe vluchten. Bovendien is hun doel om in 2050 50% minder CO₂ uit te stoten. Dat is de helft van wat alle landen die het Parijs-akkoord ondertekenden, zeggen te gaan doen. Bovendien gaat de luchtvaart niet minder uitstoten door reductie maar door compensatie (vooral door het planten van bomen). Kortom: bepaald niet ambiteus. Dat mensen daartegen protesteren, begrijp ik.

Een volledig elektrische burgerluchtvaart zal pas op heel lange termijn mogelijk worden; deskundigen verwachten dat zeker niet vóór 2050. Dat maak ik hoogstwaarschijnlijk niet eens meer mee. Vorige week vond in de stad Vancouver (Canada) de eerste, volledig elektrische vlucht plaats. Dit kleine, met elektromotor omgebouwde, watervliegtuig (DHC-2 de Havilland Beaver) bleef ruim 5 minuten in de lucht. Deze motor moet nog twee jaar wachten op inspectie en officiële goedkeuring door de overheid voordat de techniek op grotere schaal kan worden toegepast. Korte afstanden moeten kunnen, intercontintaal elektrisch vliegen is van heel andere orde.

Toestandloos reizen is voorlopig niet aan de orde. Wachten blijft voorlopig een gegarandeerd onderdeel van de passagierservaring. In de rij staan voor de incheckbalie, de douane, de gate, de bagageband. Het is niet anders. Vanaf Alicante is het ruim 13.000 kilometer naar Denpasar (Bali). We zullen meer dan 20 uur onderweg zijn, maken tussenstops waar we tevens moeten wachten op verbindende vluchten. Reizen mag verslavend zijn, het is doorgaans ook een lange oefening in geduld.

De boeken die ik van plan ben te gaan lezen tijdens de aanstaande ultralange zit: ‘Mama’s laatste omhelzing’ (Frans de Waal), ‘Een stralende toekomst’ (Rebecca Makkai), ‘Beauty is a Wound’ (Eka Kurniawan), ‘The 19th Christmas - Women Murder Club’ (James Patterson en Maxine Paetro), ‘De Bourgondiërs’ (Bart van Loo)  en ‘De onbewoonbare aarde’ (David Wallace-Wells). Het betreft non-fictie over het rijke emotionele leven van dieren, een roman over de Amerikaanse homowereld en de aidsepidemie in de jaren '80 van de vorige eeuw, een moderne historische roman over Nederlands-Indië en het jonge Indonesië van een Indonesische schrijver die onlangs de Prins Claus-prijs ontving, een literaire thriller over een vriendinnenclub die met elkaar misdaden oplost, historisch werk over onze voorvaderen van de Lage Landen en een boek over alles dat we niet willen maar wel moeten weten over klimaatverandering. Daar moet ik -letterlijk- een eind mee komen.

De A380, het grootste toestel ter wereld met een lengte van 73 meter en een vleugelwijdte van bijna 80 meter, is de helft groter dan de Boeing 747-400 maar heeft slechts 35% meer stoelen. Daardoor ontstond er in de toestellen van de maatschappij waarmee wij vliegen, ruimte voor een stemmige bar. 

Onbezorgd vliegen is nu al mogelijk, zelfs voor mensen met vliegangst. Men onderzocht dat die angst vaak voorkomt bij intelligente personen met een rijke fantasie. Klamme handen, knikkende knieën. Allemaal vanwege verlies van controle en angst voor het onbekende. Een cursus om er vanaf te komen, is in Nederland net zo duur als een retourtje Bali. Ik weet waaraan ik mijn geld liever uitgeef! Volgens het Aviation Safety Network vonden in 2018 wereldwijd vier ongelukken per 10 miljoen vluchten plaats. Dit jaar hebben we de statistieken nog meer mee. Mochten wij toch uit de lucht vallen, bedenk dan dat we aan deze bar op het leven hebben getoast!

De volgende blog zal uit Bali komen, Leo Dovente. We komen 's avonds laat aan, blijven een dagje extra plakken in het zuiden van het Eiland van de Goden en worden vervolgens door onze favoriete chauffeur opgehaald en naar het Hoge Noorden getransporteerd. Daar kloppen enkele kinderhartjes vol verwachting.

Geland

We zijn weer veilig aan de andere kant van de wereld. De reis was goed en boeiend, bomvol nieuwe ervaringen. We vertrokken op tijd uit Alicante en kwamen tijdig aan in Londen. Voor de douane stokte de doorstroom echter: teveel passagiers en te weinig beambten. Op enig moment riep een vliegveldmedewerker mensen met een specifieke code op de voorkant van hun paspoort naar voren. Die konden zich naar een korte rij begeven. Onze paspoorten bleken zo’n biometrische chip te bezitten! Ik legde het mijne in een scanner, werd gefotografeerd en de poortjes gingen open. In 5 minuten tijd konden we als eersten de koffers van de band halen.

In de avond vertrokken we in een A380 van Qantas naar Singapore. De bediening aan boord van Singapore Airlines is klantvriendelijker dan de Australische aanpak maar de stoelen van Qantas zitten beter. We hadden mazzel: we zaten met ons tweeën op een rij van drie stoelen. Een van ons kon dus min of meer gaan liggen, als daaraan behoefte was. Zelf kan ik niet slapen in een vliegtuig. Mijn tijdverdrijf aan boord bestaat uit lezen en films kijken. De science fiction-film ‘Source Code’ boeide mij het meest. Ook zag ik de indrukwekkende Australische film ‘Oranges and sunshine’ die verbeeldt hoe 130.000 Engelse kinderen na de tweede wereldoorlog van hun familie werden gescheiden en gedwongen ‘migreerden’ naar andere landen van het Britse Gemenebest. Een sociaal schandaal van ongekende omvang. Films werden afgewisseld met beelden van de skycam. Op de staart van het vliegtuig zat namelijk een webcam die mij als passagier real-time van bovenaf zicht biedt op het vliegtuig en de aarde eronder!

We kwamen met vertraging in Singapore aan maar het leidde (deze keer) niet tot problemen. Er was zelfs tijd om te winkelen. Ik kocht een nieuwe onderwatercamera (Sony Cyber-shot, 16 megapixels) die ook in High Definition kan filmen. Ik zal nog hard moeten studeren op alle functies van het apparaatje.
Het laatste traject van de reis gingen we doen met AirAsia, de Maleise low cost airline die al 3 jaren op rij is verkozen tot ‘s werelds bestpresterende prijsvechter. Voor vertrek checkten we online in waarna we een zogenoemde QR-barcode op de mobiele telefoon ontvingen. QR staat voor ‘quick response’. Ook nu werd die code gescand waarna de koffers zonder dralen konden worden afgegeven. Top!

Momenteel verblijven we in Canggu waar we logeren bij Theo, Marja en Zoë. Hun gezin is onlangs uitgebreid met Rizky, een golden retrieverpup die vanwege een allergie bij een van de drie als riziko kan worden gezien... Een leuk dier dat Snolliebollie wellicht ooit naar de kroon steekt?!

Ik waan mij hier in een bioscoop met een scherm van 180 graden: het ruime, open woonhuis met gastenverblijf ligt in een kom, omringd door terrasvormige sawa’s in verschillende stadia van de rijstbouw die trapsgewijs boven het huis uit torenen. Het uitzicht vanuit de woonkamer is werkelijk wonderschoon. Op de velden is het een drukte van jewelste en erboven zweven tientallen grote en kleine vliegers.

Theo wijdde mij in in de wereld van AR-toepassingen hetgeen staat voor ‘Augmented Reality’. Het is een terrein waarop beelden uit de werkelijkheid worden gecombineerd met virtuele maaksels; dat alles in 3D. Zo zag ik een virtueel meisje dansen op een stukje papier in de handpalm van Zoë… In de afgelopen dagen kreeg ik een fikse dosis nieuwe technologie voorgeschoteld. Mindboggling.

Last call

We zijn weer terug op het Spaanse honk en dat voelt goed. Eergisteravond kwamen we thuis, aten een broodje, namen een verfrissende douche en doken om 23:00 uur met een slaappil het bed in om de ochtend erna fris op te staan. Bali lijkt thans ver weg... Maandagmiddag jongstleden genoten we nog van Elsa’s soto ayam. Dat snelle 'afstand nemen' is en blijft een vreemde ervaring, na een prettig verblijf van bijna 6 maanden.

Het was een redelijk voorspoedige reis al was de transitervaring op Changi Airport (Singapore) er een om heel snel te vergeten. We vertrokken met een half uur vertraging vanuit Denpasar omdat immigratiemedewerkers enkele personen het land uitzetten. De piloot meldde dat hij zou proberen die tijd tijdens de vlucht in te halen. Er stond echter een stevige tegenwind op het eerste deel van het traject. We landden met dezelfde vertraging als waarmee we vertrokken. Het vliegtuig deed er bovendien eindeloos over om naar de parkeerplaats te laveren. Ook het uitstappen duurde lang. De tijd tikte door... Na enige tijd vroeg de purser of de transitreizigers naar Londen en Barcelona naar voren wilden komen. Vanaf rij 63 wurmde ik mij langs vele medepassagiers, met mijn liefje in mijn kielzog.

Toen het vliegtuig aan de slurf vastzat, rende ik er als een van de eersten uit. We moesten met de zweeftrein van terminal 2 naar terminal 3 reizen, waar gate A5 zich bevond. Terminal 2 beslaat 358.000m2, terminal 3 nog meer: 380.000m2 dus ik begreep dat het weleens een fikse tippel zou kunnen zijn. Ik loop altijd voorop dus ook deze keer. Aan het einde van de gang naar de terminal wachtte ik op mijn liefje. Dat duurde lang. “Was ze mij ongemerkt voorbijgegaan? Onmogelijk! Waar bleef ze dan in hemelsnaam?!” Ik liep door en terug maar ze was in geen velden of wegen te zien. Na vele kostbare minuten kwam ze eraan, met een verhit hoofd. Ze had op mij gewacht aan het einde van de slurf. Zij was via de business class het vliegtuig uitgestapt en wist niet of ik dat ook had gedaan. “Maar ik ben toch altijd voorop, loop toch altijd sneller dan jij?!”

Na wederzijds gekibbel pakte ik onze handbagage weer op en liep stevig door, af en toe omkijkend of ze wel in mijn slipstream bleef. In de verte hoorde ik de gevreesde zin ‘Last call for passengers from flight SQxx to London’ uit de speaker. Toen dacht ik even: “dat gaan we niet redden” maar aan mij zou dat niet liggen.
Een verwijzing naar de monorail doemde op. Eenmaal op het perron aangekomen, zag ik dat de skytrein over 3 minuten werd verwacht. Ik stond voor de glazen deur te popelen met enkele Spanjaarden naast mij. Ik zou echter niet instappen zonder mijn liefje. Dat is een gouden regel die we vele jaren geleden -noodgedwongen- onderling maakten: als je elkaar kwijtraakt, ga dan niet van de verdieping af waar je elkaar voor het laatst zag. Het pand verlaten, is geheel uit den boze!

Toen de zweeftrein binnenreed, sloeg mijn liefje de hoek om. Wij wurmden ons erin en reden bomvol weg, enkele Spanjaarden op het perron achterlatend. Erg snel ging dat overigens niet. Eenmaal in terminal 3 zag ik dat de A-pier op 20 minuten loopafstand lag. Dergelijke info zie je tegenwoordig vaak op uitgestrekte vliegvelden. Ik weet niet of zo’n aanwijzing postief of negatief werkt. Ik weet wel dat ik dacht: “zou dat zijn afgestemd op een Singaporese looppas?” Dan zou ik als vliegende Hollandse namelijk nog tijd kunnen winnen. Ik besloot te gaan rennen. Als voorste had ik ook de beide paspoorten en instapkaarten op zak. Desnoods kon ik daarmee voor de vliegtuigdeur gaan liggen. Ik holde zigzaggend door de luxe terminal waar ik graag op mijn gemak had rondgekeken. Volgende keer beter.

Mijn mond raakte dermate droog dat mijn lippen niet meer over mijn voortanden gleden; ze bleven op de droge randen hangen. Met die opgetrokken lippen moet ik eruit hebben gezien als een gevaarlijke gek... (Maar wel een snelle!) Mensen stapten inderdaad opzij maar dat kon mij niet deren. Ik rende hijgend door, keek af en toe om en ving soms een glimp op van een hollend liefje. Kasian – dat gaat pijn doen! Wat een manier van overstappen.

Niet veel later zag ik vanuit mijn rechterooghoek een glazen hok met opschrift 'Lounge A1 t/m A8'. Ik liep naar de wand die direct besloeg en zag daarachter enkele gates. We waren op de goede plek. We moesten nog wel langs een veiligheidscontrole voordat we door konden. Nu mijn liefje nog! Ik liep naar buiten en zag haar in de verte aankomen. Ze rende rechtdoor terwijl ik mij rechts van haar bevond. Ik riep haar naam: geen reactie. Ik riep nogmaals, nu met handen om mijn mond, en toen keek ze op. “Het is hier!”
Ik liep de vissenkom weer in, haalde de computer alvast uit de rolkoffer, vroeg vriendelijk aan wachtende Aziaten in de rij of wij mochten voorgaan en dat was goed. Drie afschrikwekkende immigratiemedewerkers en de incheck-balie scheidden mij nu nog van de slurf. De dame van Singapore Airlines zei met een lach: “relax, you have made it”. We stapten over de drempel en de vliegtuigdeur klapte dicht. Joehoe! Dat schrijf ik nu. Toen had ik daarvoor eerlijk gezegd geen energie meer.
Mijn t-shirt kon je uitwringen, mijn haren zaten aan mijn schedel geplakt. Mijn lippen gleden inmiddels weer over mijn voortanden. Met een brede grijns zeeg ik in onze two seater neer.

En wat betreft mijn ontstekende linkeroor? De pijnstillers deden hun werk. Ik hoefde mij als frequent flyer niet onmogelijk te maken met gekerm of gekrijs, al landden we drie keer. We gingen in 2.5 uur met een Boeing 777-200 van Singapore Airlines naar Singapore, stapten daar vervolgens over op een Airbus 380 van dezelfde vliegmaatschappij om in 12 uur en 45 minuten naar Londen te reizen. Daar stapten we uit om -weliswaar 8 uren later maar wel zoals gepland- met een Airbus 321 van Monarch Airlines in 2.5 uur naar eindbestemming Alicante te vliegen. We kwamen op tijd aan in de nieuwe terminal N die in maart jongstleden opende en die mij sterk deed denken aan Changi... Adu! De reis had bijna 36 uur geduurd, tijd waarin we niet sliepen.

De overgang van Bali naar Spanje is qua weer niet groot: ook hier is het warm, zonnig en een beetje klam. 's Middags wakkert ook hier de wind aan. En ook hier werkt mijn linkergehoor nog niet. Daarentegen zijn de koffers leeg en de koelkast vol. Wonen aan de Costa Blanca kan weer aanvangen.


NAGEKOMEN BERICHT: Geloof het of niet maar ik vond een excuusbrief in mijn mailbox. Zeker niet van een 'onderdeur' van Singapore Airlines... Wat zeg je daarvan?! (En dank voor het medeleven.)

 

Geland

Na een voorspoedige vliegreis kwamen we veilig op het Noord-Balinese honk aan. Als je met Singapore Airlines vliegt, kom je -op fatsoenlijke rust na in mijn geval- werkelijk niets te kort. In de wachtrij op de Londense runway spraken we geruime tijd met stewardess 'Sum' die zich dicht bij onze zitplaatsen ophield. Wij zaten in een rustig hoekje op het bovendek en zij zat ingesnoerd tegenover ons. Zij is een leuke Maleise en op de vraag waarom ze niet bij de maatschappij van haar eigen land werkt, gaf ze in eerste instantie als antwoord: “currency”. In Singapore verdient ze namelijk tweemaal zoveel als in Maleisië. Bovendien word je als stewardess bij Malaysian pas na 3 of 5 jaar op internationale vluchten ingezet. Singapore is namelijk te klein voor binnenlandse vluchten. De hoofdstad Singapore bestrijkt immers het gehele land. We vertelden haar dat we zeer tevreden, vaste klanten zijn. De piloten zijn communicatief vaardig en supercool en als passagier word je heel goed verzorgd door het attente cabinepersoneel. Er is een keuzemenu en de 3-gangenmaaltijden zijn smakelijk. Daarbij kunt je zoveel drankjes vragen of halen als je wilt en op enig moment wordt een grote mand met snacks klaargezet waaruit je naar believen kunt pakken. Er zijn recente films en muziek ten overvloed.

Eenmaal geland, zag ik van de terugreis over de heuvelrug bar weinig. In de auto vocht ik tegen de slaap: mijn nek zwaaide af en toe zo hard naar voren en achteren dat het kraakte. Mijn liefje gaf zich achterin ook af en toe over aan de onvermijdelijke slaap.
Gisteren, de middag van aankomst, hadden we nog energie om in het zuiden boodschappen te doen bij Carrefour. Aanvankelijk dacht ik dat we ons daarvoor wellicht te moe zouden voelen na een reis van circa 16 uur maar er was energie voldoende voor een rondje door de grote winkel. We gaan de komende weken namelijk zelf koken en dan is het wel een goed idee lekkers in te slaan dat we in het noorden niet kunnen kopen. Bepaalde verse vis en vers vlees gingen dan ook mee in de koeltassen die chauffeur Putu op verzoek van huis had meegebracht. We aten een hapje dat slechts hoefde te worden opgewarmd. Na het journaal en DWDD vonden we het welletjes, we hadden ons best gedaan. We doken samen met slaappil het bed in.

De ochtend erna werd ik om 8 uur wakker. Ik kan mij niet herinneren dat ik mij gedurende de nacht één keer in bed had omgedraaid! Ik sliep als een baby, voelde geen opvliegers (!) en stond zeer fris op. Tuinman Putu had toen al ongemerkt stof gezogen in het zwembad. Het was een goed begin van een prachtige dag. De zee was indigo blauw en rolde richting strand, de branding ruiste zacht, de tuin was übergroen, bekende en nieuwe vogels kwetteren, grote vlinders vlogen voorbij, het zwembad lonkte spiegelend. De teenslippers gleden aan mijn voeten, korte broeken en t-shirts lagen schoon en gestreken in de kast. Het nieuwe badpak gedraagt zich uitermate goed in het water. Inmiddels heb ik een vlinderpatroon om mijn rug staan. Ondanks de dikke laag zonnecrème heb ik ook een kop als een boei...

Over boeien gesproken: de eerste Hindoe-ceremonie is een feit. Op het strand voor onze tuinwal ligt thans een fraaie prauw. Gisteren had ik al een alternatieve tent met mensen erin gezien. Je moet je er niet al te veel van voorstellen: vier bamboestokken met een plastic zeil erboven. Op het strand ligt veel aangespoeld hout dus ik dacht even dat het een Balinese strandjuttersfamilie is die in de komende dagen veel zwaar werk heeft te verzetten en voor zichzelf een rustplek heeft georganiseerd.
Dat alles blijkt bij nader inzien waar maar de nieuwe motor van de vissersboot werd tevens ceremonieel ingewijd. De goden moeten immers gunstig worden gestemd.

Vanmiddag gingen we op kraamvisite bij Elsa. Wat is de nieuwe baby een dot! Hij lijkt op Yudha. Hij is beeldschoon, weegt inmiddels 3 kilo en is 48 centimeter lang. Bovendien heeft hij veel haar, een echte neus -in tegenstelling tot zijn grote broer die slechts een soort knoopje in het midden van zijn gezicht heeft- en een roze huid... Wellicht door het innige contact met ons?! Grappen over de postbode worden niet gemaakt want ook die persoon is gekleurd. Opmerkelijk is het evengoed.

Van zijn Hindoeïstische grootvader kreeg de baby een geknoopt polsbandje dat hem tegen kwade invloeden moet beschermen. Hij ligt in een Fiep Westendorp-pak dat hij van tante Bernadette kreeg. Elsa, die nog steeds bleek oogt, vertelde dat de barenspijn om 5 uur 's ochtends begon, dat zij om 8 uur in het ziekenhuis aankwam en om 11:15 uur van de nieuwe baby beviel. Hij kwam eerst met zijn billen, een zogenoemde stuitbevalling. Ik maakte een uitgebreide(re) fotoreportage die ik naar Ketut mailde; hij had immers nog geen foto's van de baby gezien. Volgende week gaan we weer bij hen op bezoek. Mijn liefje haalde haar hart op tijdens het weerzien met kleine vriend Yudha. Zijn broertje noemen wij voortaan ons kleinste vriendje. We zijn goed geland.

Travelling birds

Zo voel ik mij thans: een trekvogel. Vlieg met mij mee... ik ver-trek. Morgenochtend vliegen mijn liefje en ik naar Londen. De dag erna zullen we de reis naar Bali voortzetten. We doen de vlucht oostwaarts weer in etappes; dat bevalt goed. Net als vliegen met de imposante A380. Londen Heathrow is sinds 2005 het vliegveld waarop onze lange-afstandsreizen beginnen. Vanaf die luchthaven vertrekken alle grote vliegmaatschappijen en bovendien is op de Engelse markt veel meer concurrentie waardoor vliegticketprijzen aantrekkelijker zijn dan in Spanje of Nederland.
De vijf weken in Spanje vlogen om. We liepen beiden een fikse verkoudheid op die bijna over is. Het weerzien met enkele van onze vrienden was hartverwarmend. We zijn weer bijgepraat. De nieuwe Belgische bakker-op-loopafstand blijkt een kassukses: inmiddels sta je als klant dagelijks in de rij. De zon was weldadig, de Spaanse tapas en schaaldieren smaakten mij goed, evenals de tongstrelende nieuwe oogst van Marques de Cáceres. Ik zal dat alles voor even moeten missen.

Vlakbij de Londense luchthaven boekten wij een hotelkamer voor één nacht. We gaan genieten van een middag en avond in de Britse hoofdstad. Er liggen veel van mijn voetstappen in deze metropool daar mijn werk zich er enkele jaren afspeelde. Het voelt dus nog steeds een beetje als 'thuiskomen'. Er is momenteel een boeiende expositie in het Natural History Museum over seksueel dierengedrag ('Sexual Nature') die ik als dierenvriend graag wil zien en er is een overzichtstentoonstelling van beroemde dierenfotografen. Ook een schot in de roos. Bovendien vind je veel goede restaurants in de buurt van South Kensington dus het zal gemakkelijk zijn het nuttige met het aangename te verenigen.

Zodra wij permanent op het Spaanse honk zijn teruggekeerd, zullen we aan een kleine verbouwing in de huiskamer en een upgrade van de keuken beginnen. Het plan ligt klaar, de klus is doorgesproken met de klusjesman. In de afgelopen weken onderzocht ik tevens de wi-fi-mogelijkheden in en om het huis. Er vestigden zich in onze afwezigheid vele aanbieders van draadloze internetdiensten in de omgeving. Ook aan de Costa Blanca gaat de vooruitgang door, ondanks de financiële crisis. Ik las overigens dat het Spaanse bruto nationaal product ietsepietsje steeg in het vierde kwartaal van 2010. Dat is goed nieuws.

Wat ook goed nieuws is uit Bali, is dat Elsa beviel van een jongetje. Over drie maanden krijgt hij zijn naam, geheel volgens Balinees gebruik. Moeder en baby maken het goed. Voorlopig blijf ze thuis om hem te verzorgen. Zij vond 1 week zwangerschapsverlof meer dan voldoende, wij niet. De huishouding blijven we dus even zelf doen, maaltijden zullen een beetje van onszelf en een beetje uit Lovina komen.
Trotse vader Ketut meldde zich bij ons via mail. Iedere Balinees zal met hem verguld zijn dat ook het tweede kind van het mannelijk geslacht is. Aan jongens wordt in de Hindoeïstische cultuur meer waarde toegekend dan aan meisjes. Elsa vindt dat -net als ik- volstrekte onzin; zij wilde dan ook graag een meisje.
Ketut is minder gelukkig met zijn werk. Na vier maanden heeft hij het nog niet naar zijn zin aan boord van het cruiseschip Regent Seven Seas. De maaltijden vindt hij onverteerbaar. Hij schreef dat hij zich in leven houdt met boterhammen, melk en fruit. Ik erger mij plaatsvervangend aan het feit dat het Amerikaanse management geen oosterse maaltijden laat bereiden voor het overwegend aziatische personeel. Hij schreef mij dat hij er sterk naar verlangt begin juli van boord te gaan. Momenteel cruist hij in de wateren rondom de Britse Maagdeneilanden. Lekker warm en mooi groen. “Just like Bali.”

We zijn klaar voor de terugkeer naar Bali. De koffer is gepakt. Er zitten slechts 2 kledingstukken in en toch is die vol. Ra-ra? Jawel, kadootjes en koffiecups. En homoapatische producten van Dr Vogel; tegen 'oleadas', voor diepe nachtrust.
We trekken de deur achter ons dicht en gaan. Zo’n vertrek is vele malen zorgelozer dan weggaan uit een villa met personeel in Noord-Bali!

Ik verheug mij op het dagelijkse leven in de tropische zon. Een Zweeds oncologieteam onderzocht en stelde vast dat mensen die regelmatig vitamine D opdoen (zon) langer leven. Ik heb veel zin om weer in het eigen semi-Olympische zwembad te liggen, in mijn nieuwe Butterfly-pak. Naar verluid doet tuinman Putu heel goed werk: het zwemwater is nog steeds glashelder. Dat is een prestatie van formaat in het tropische regenseizoen. Tot over een paar dagen, bloggend vanuit Noord-Bali (leo dovente).

We vliegen uit

De eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat ik gereed ben om Bali tijdelijk te verruilen voor Spanje. Sinds het besluit ons niet permanent in Bali te vestigen, denk ik vaker aan ons tweede Vaderland. Het is niet bepaald een straf om te wonen in een land dat op de 20ste plaats staat op de ranglijst van beste woonoorden ter wereld. Mind you: Indonesië staat op plaats 108 en Nederland op 7.
Ik dacht aan de witte stranden van de Costa Blanca, aan ons zonnige appartement op de golfbaan, aan zelf kokerellen met een fraai glas Spaanse wijn onder handbereik en aan alle andere facetten van het leven in een Zuid-Europees land. Voor nu zie ik op tegen mogelijke kou: we liepen immers het afgelopen half jaar uitsluitend in korte broek en teenslippers. Naar het zich laat aanzien, schijnt de zon bij aankomst. Ik kijk uit naar een warm weerzien met enkele goede vrienden die hun komst naar Spanje al hebben aangekondigd.

Ik hoop het dagelijkse zwemmen in de komende weken te kunnen continueren. Een haaienpak zou daarbij uitkomst bieden. In de afgelopen maanden bouwde ik in de eigen infinity pool een goede conditie op. Onderwaterzwemmen kan nu langer en verder, het lukt zelfs alleen op armkracht (zonder beenslag). Een mens kan er in de tropen vreemde hobby’s op gaan nahouden. Ik heb zelfs het idee dat mijn toegenomen longcapaciteit mij drijfvaardiger maakte; ik kom sneller bovendrijven?! Het bevestigt mijn eerdere vermoeden: in mijn vorige leven moet ik zeezoogdier zijn geweest. De mens ontwikkelde zich ooit uit een waterwezen maar dat bedoel ik niet.

De belangrijkste reden om naar het Spaanse honk terug te keren is van medische aard. Mijn liefje krijgt medio januari weer een grote beurt van het Oncologieteam in Hospital San Jaime. Als de resultaten goed zijn -we hebben thans geen reden daaraan te twijfelen - keren we in februari naar Bali terug. We hopen onze tropische villa tijdens ons volgende verblijf te kunnen verkopen.

Bij terugkomst zal Elsa’s tweede baby hoogstwaarschijnlijk zijn geboren, als ik de geluiden goed interpreteer. We dienden een lijstje met jongens- en meisjesnamen in bij de aanstaande moeder. 'Mega' (wolk), 'Yasmina' en 'Ramses' waren mijn suggesties, 'Ixora' en 'Pieter' (van pienter) de favorieten van mijn liefje. De naamgeving van een baby verloopt bij Balinezen sowieso anders dan bij westerlingen. Bij de driemaandenceremonie mag een Balinese baby voor de eerste keer met de voetjes de grond aanraken. Pas op dat moment worden alle banden met het goddelijke verbroken en krijgt het kind zijn of haar aardse naam toegewezen.

Vader Ketut zal dan nog niet terug zijn van zijn reis aan boord van cruiseschip Regent Seven Seas. Hij wil nog steeds heel graag naar huis, is nog regelmatig ziek maar het feit dat men zijn verjaardag vierde aan boord met gezang en kado’s deed hem goed. Hij ontving bij die gelegenheid een digitale camera. Nu kan hij ook zijn beeldimpressies delen met het thuisfront als hij in juni terugkeert. De ruime voorraad kusjes van Yudha zal ervoor zorgen dat mijn liefje het tijdelijke afscheid goed zal kunnen doorstaan. Ik zal eventueel bijspringen. Ook zal de branding van de Balizee en de dagelijkse frangipani achter het oor worden gemist, al is het voor even.

Mijn liefje en ik vliegen wederom huiswaarts in de Airbus 380, die immens grote vogel. De motoren van de A380 van Singapore Airlines zijn van een ander merk dan de motoren van Qantas die een ontwerpfout bleken te bevatten. De Australische maatschappij hield de vliegtuigen dan ook aan de grond terwijl de Aziatische maatschappij gewoon doorvloog. Een cozy tweezitter op het bovendek is voor ons gereserveerd. Het wordt weer een lange zit maar ik verheug mij op films kijken, met een Singapore Sling onder handbereik.
Als het aan de Italiaanse fabrikant 'Avioninteriors' ligt, wordt staand vliegen weldra werkelijkheid. Enkele jaren geleden maakte Michael O'Leary -CEO van RyanAir- de opmerking dat hij die manier van reizen serieus overwoog voor zijn luchtvaartmaatschappij. De Ierse zakenman deed vaker opmerkelijke uitspraken dus zijn toehoorders dachten aanvankelijk dan hij een grap maakte. Hij bleek bloedserieus te zijn en het is eerder een feit dan gedacht. Met de SkyRider is staand vliegen werkelijkheid geworden. Je staat niet echt maar zitten kun je het ook niet noemen. Het wordt niet voor niets 'vertical seating' genoemd. De zitting is dermate schuin geplaatst dat het niet de billen zijn die het lichaamsgewicht van de reiziger dragen maar de benen. Mensen die de zitting uitprobeerden, ervoeren het alsof ze als onervaren ruiters te paard zitten... De vliegtuigstoel zal derhalve geschikt zijn voor vluchten tot 3 uur.

Mijn volgende blog zal vanuit de Costa Blanca worden gepubliceerd. Tot later deze week (leo dovente)!

De eerste mango's

We zijn terug in Bali en dat voelt goed! De eerste reisdag in Londen -die nu alweer een eeuwigheid geleden lijkt- met Paul was bijzonder onderhoudend en plezierig. Ik keek mijn ogen uit in Terminal 5, we bezochten Paul's nieuwe huis, hadden lunch in een brasserie in Wokingham en praatten daarna bij in de bloemrijke tuin van vriendin Ann. Het deed ons kortstondig terugverlangen naar wonen in Engeland.

We togen tijdig naar Heathrow voor onze avondvlucht. Je weet het qua files maar nooit met de twee toevoerwegen M25 en de M4, beruchte autowegen waaraan wij beiden niet veel goede herinneringen koesteren. De mazzel was echter dat Engeland op onze reisdag een WK-voetbalwedstrijd moest spelen. Er werd die dag kennelijk veel van huis gewerkt...
De voortzetting van de reis naar Zuid-Oost Azië verliep bijzonder goed: we hadden geen vertraging en het luchtruim was rustig. Vliegen in een A380 is plezierig vanwege de geluidsdemping en de omvang; deze grote vogel kan wel een duwtje van opzij of van onderen verdragen.

Ketut haalde ons op de luchthaven op. Hij was niet te missen toen wij 's avonds laat de Denpasar-terminal verlieten: er was maar één die met een glimlach van oor tot oor boven iedereen uit stond te zwaaien. Om twee uur 's nachts reden we de eigen oprijlaan op. De poort was al geopend door security Made. Na een douche doken mijn liefje en ik -ieder met slaappil- moe het bed in. Om daar 9 uur later uit te verschijnen. Ik sliep 100% horizontaal én ongestoord en stond daardoor superfit op.

De eerste zwempartij is een feit. Toen ik voor vertrek uit Spanje aan mijn liefje vertelde dat de twee 'spaghetti floats' mee op reis gingen, vond ze dat onnodig. Ze gingen toch mee. En wie dobberde er als eerste op een spaghetti rond? Juist: zij. Ondertussen opmerkend “dat het zo goed was voor haar armen”. Ik zeg maar zo, ik zeg maar niets. De zomertemperatuur is werkelijk heerlijk: met lage vochtigheid en een beetje wind.

Wat is onze tropische tuin overweldigend mooi. De bougainville is fantastisch, de gele ixus is teer maar lieflijk. De gele frangipaniboom draagt veel bloemen, de witte een flink aantal, de rode slechts 1. Een geurige gele zit dagelijks achter mijn oor.
Wat staat de Jalan Nelly er fleurig bij. Deze bonte bloemenhaag is inmiddels tot dijhoogte gegroeid; dit zou mijn vriendinnetje zeker hebben bekoord. Ook de kruidentuin annex kraamkamer deed bijzonder goede dienst: de basilicum groeit buitensporig goed (ik ga binnenkort pesto maken met Elsa), net als andere kruiden en vele andere nieuwe borelingen. Zo kunnen we hier binnenkort een papayastalletje aan de poort beginnen want er zijn tientallen stekjes.
Het gras is groen, de meeste bomen, struiken en planten tieren welig. Er zijn nieuwe vogelsoorten te zien en de eerste vlinders fladderden alweer langs. Eén palmboom liet het afweten. De tuinman merkte op dat we daarop nog garantie hebben maar daarvan gaan we -ik zou zeggen: vanzelfsprekend- geen gebruik maken. Ik zou het Wayan, onze Balinese aanlegger van de tuin namelijk niet durven aandoen.
En de eerste mango's zijn gedetecteerd: 3 topzware groene vruchten aan een iele boom; als dat maar goedgaat?! Stammetjes van circa 100 centimer hoogte werden in januari jongstleden gepoot. Het is toch ongelofelijk?! Ondertussen eten we mango's uit andere oorden.

Er zal binnenkort flink moeten worden gesnoeid. Maar niet (meer) door tuinman Arya. We kregen te horen dat hij naar een andere baan overstapt per 1 juli. Vind ik dat slecht nieuws? Eigenlijk niet. Ik merkte al eens op dat hij eerder een lichaam heeft voor sjouw- en afschriktaken dan voor tuinwerk. Arya is namelijk een ware hulk. Zijn omvang maakt tuinieren niet overal en altijd gemakkelijk. Hij wordt beveiligingsman bij een benzinepomp. Het is een baan van 'sit down and look frightening'. Daarin zal hij ongetwijfeld goed zijn (al was hij het enige personeelslid dat bang was voor een recente vaccinatie)...

Wij gaan per omgaande zoeken naar een slanke, energieke nieuwe tuinman want Ketut, onze projectmanager, assistent-tuinman en mijn bouwmaatje, gaat in augustus aanstaande aan zijn baan als steward op een internationale cruiseliner beginnen. Dat vind ik werkelijk slecht nieuws, al gun ik hem van ganser harte een betere toekomst. Hijzelf vind het ook niet gemakkelijk om langdurig (tenminste 1 jaar) bij zijn familie weg te gaan maar hij investeert welbewust in de toekomst van hem, zijn vrouw Elsa en zoon Yuda. Ik zal hem(n) daarin zo goed mogelijk steunen.

De algemene situatie is hier als volgt: er loopt nu een officiële PLN-kabel van de dichtstbijzijnde electriciteitsmast naar ons huis. Wel zijn er sinds die tijd meer dan 30 gloeilampen gesprongen op en rond het terras dus het werkt nog niet helemaal zoals het zou moeten... De apparatuur -Nespresso-apparaten, Bose-geluidssysteem, satellietontvanger en keukenverlichting- die eerder door kortsluiting ontploften, werden gerepareerd of vervangen. Alleen kreeg de plaatselijke hoefsmid de Nespresso-melkschuimer niet meer aan de praat. Een eenvoudig kloppertje ging mee als vervanging; dat deed hier inmiddels goede dienst.

Voor wat betreft de wateroverlast: langs de westzijde van ons land loopt nu een professioneel gemetseld afwateringskanaaltje van achteruit de rijst- en druivenvelden naar zee. Afvoerwater uit de goten rondom onze villa (regenwater van het dak alsmede kraanwater) dat niet kon wegvloeien door ondeskundige aanleg van de weg achter ons huis, werd via nieuwe ondergrondse buizen direct op dat nieuwe kanaal aangesloten. De voor- en achtertuin zijn goed droog. Onze tuin is vanwege de nieuwe buurman enigszins gekrompen maar het ziet er bij ons nog steeds mooi uit. De zonsondergang is 's zomers bijzonder kleurrijk. We wijden thans onze bale bengong, een soort relaxhuisje, in en zien van daaruit de zon in de zee zakken. Het is fijn thuiskomen zo.

Eenvingersysteem

We zijn veilig op het Spaanse honk teruggekeerd.
Op onze laatste dag in Bali werden we bezocht door een honderdtal Balinezen uit Tirtasari, een dorpje in de heuvelen van het achterland. We wisten direct dat ze ons niet kwamen uitzwaaien maar geanimeerd was het wel op het strand voor ons huis. Zij kwamen een ceremonie uitvoeren aan ons strandje. Daar werd Dewi Sari te water gelaten, een belangrijke godin in het Balinese geloof.
Wie wel meegingen om ons op het vliegveld van Denpasar uit te wuiven, waren Elsa (onze keukenprinses) en haar zoontje Yuda. Man Ketut is onze chauffeur dus die familie was ook compleet. De zware koffer die met name is gevuld met wintertruien die abusievelijk in de zeecontainer terecht waren gekomen, en de handbagage lagen achterin. De reis naar het Zuiden verliep volgens plan, zij het met een af en toe haperende airco.

Als ex-manager van een bedrijf dat vliegvelden bezit en exploiteert, weet ik maar al te goed dat een vliegveld een vat vol tegenstrijdigheden is: blijdschap en verdriet gaan er hand in hand. Waren mijn liefje en ik enigszins verblijd 'het gedoe' rondom ons Balinese droomhuis even achter ons te laten, blijheid om dit prachtige eiland en de warmte te verlaten voelden wij niet. Het was roerend om te zien hoe moeilijk Elsa het vond afscheid van ons te nemen. In de afgelopen maanden werd de band verder verstevigd. Tijdens een culturele les die wij in de afgelopen periode volgden, was ons uitgelegd dat de gemiddelde Balinees (voor zover die bestaat) zich sterk hecht aan drie dingen: de eigen familie, hun 'clan' en het geboortedorp. Een band met buitenlandse werkgevers komt niet in dat rijtje voor. Dat realiseren wij ons terdege. Maar dat Elsa, die om uiteenlopende redenen veel van onze aandacht kreeg, de steun van haar oudere vriendinnen zal missen, werd duidelijk door de tranen die over haar lieve wangen biggelden. In Bali komen vrouwen op de tweede plaats, dat wil zeggen: na de mannen, terwijl het vooral de vrouwen zijn die het familieleven en alles daaromheen draaiende houden. Voordat Elsa aan haar werkdag bij ons begint, maakt zij het huis schoon en kookt zij voor haar eigen gezin, inclusief schoonfamilie (vrouwen trekken bij de schoonouders in na hun huwelijk). Iedere Hollander maakt weleens een grap over de schoonfamilie... daarover hoef ik niet uit te wijden.

Het was de eerste keer dat ik reisde in de A380 (type 800), door fabrikant Airbus 'het vlaggenschip van de 21ste eeuw' genoemd. Dit machtige type vliegtuig kan ruim 500 mensen over twee dekken vervoeren. De vleugelwijdte is circa 80 meter, de hoogte van deze grote vogel is 24 meter, hetgeen gelijk staat aan een flat van minstens 4 verdiepingen. Toen ik op Changi Airport de slurf inliep naar het bovendek -waarop zich ook suites bevinden (!)- zag ik een vliegveldmedewerker bij het neuswiel staan: dat wiel was groter dan de man. Dat geeft de enorme proporties van dit vliegtuig goed aan, denk ik. Het werd een tamelijk rustige vlucht, met weinig geluidsoverlast in de cabines. En een heerlijke Singapore Sling-cocktail als aperitief! Ook mijn liefje genoot -zonder hoofddoek- van de cocktail en haar 'moslimmaaltijden'. Zij is allergisch voor schaal- en schelpdieren en dus krijgt zij aan boord risicovrije gerechten gepresenteerd. Dat alles is zeker voor herhaling vatbaar.
We landden vrijdagochtend op schema in Londen waar we werden overvallen door de kou: 2° Celsius. Slechts een gemiddeld verschil van 25°C met de 90 voorgaande dagen in Bali... Een paar wintertruien werden uit de koffer gehaald om over onze reiskleding aan te trekken. Het laatste traject, de enkele reis naar Alicante legden wij voor € 0,01 per persoon af met Ryanair. In gezelschap van hoofdzakelijk luidruchtige Britten.

We liepen een kil huis binnen: 13° Celsius. Spanje kreeg de natste, koudste winter in 100 jaar! De kachel snort hier nu, een mager zonnetje schijnt. Ik deed ruim 90 minuten over het typen van deze blogtekst. Met het rechtshandige eenvingersysteem. Ik heb namelijk een linkerarm die niet zonder pijn kan worden gebruikt. Ik slik pijnstillers en mijn schouder en bovenarm worden regelmatig door zuster Clivia (heb je haar weer?!) liefdevol met pijnstillende, ontstekingsremmende crème ingesmeerd. Ik tilde tijdens de reis hoogstwaarschijnlijk een keer teveel een zware tas boven mijn hoofd een locker van een vliegtuig in of uit.

Wij bereiden ons thans voor op de eerste driemaandelijkse medische controle na chemotherapie die op maandag aanstaande zal plaatsvinden. Dr. Brugarolas van het San Jaime-ziekenhuis zal verbaasd staan van het patente uiterlijk van mijn liefje! Ook het onderhuidse aanprikreservoir zal volgende week hopelijk kunnen worden verwijderd. We hopen op goede uitslagen.