History in the Making

Afgelopen zaterdag hadden we hier te maken  met ontstuimig weer, al viel er minder water en was er minder onweer dan voorspeld. We wachten hier al maandenlang op fikse buien. Voor eigen afkoeling en voor het land. Mijn liefje viert later deze week haar verjaardag en een van de kadootjes die ik voor haar kocht, was een regenmeter. Ze is namelijk Weervrouw Van De Familie. Zij is een fervent aanhanger van ‘Meten is Weten’ en dat steun ik graag.  

Tijdens een gesprek over de aanstaande regenbuien vroeg ze mij op de vrouw af of een pluviometer wellicht tot de verrassingen van dit jaar behoorde? Die vraag (die na mijn aanvankelijke stilte nogmaals werd gesteld) lachtte ik weg maar dat voelde toch een beetje als streng zijn tegen een lief kind dat netjes om een snoepje vraagt… Tja. De doos haalde ik uit de kast.

De meter die ik voor haar kocht, is van Duitse origine. Het is een degelijk, relatief groot ding. Eerdere gebruikers van het apparaat waren dik tevreden over de werking. Zaterdag zou er volgens haar collega's veel regen komen maar die neerslag zou verdampen bij de verwachte regenval van zondag. Voor die dag was namelijk een indrukwekkende 50 millimeter  neerslag voorzien. Welnu, op zaterdag viel ruim 5 millimeter, aldus de maatbeker; dat komt neer op 5 liter water per vierkante meter. Die middag gingen we dan ook feestelijk lunchen om de eerste serieuze bui van het seizoen te vieren.

Zondag begon met een dik wolkendek maar om 9:00 uur ’s ochtends piepte de zon alweer tevoorschijn. De voorafgaande nacht viel er niets in de maatbeker en dat bleef de hele dag zo, al regende het minstens zeven maal. De pluviometer bleef zo droog als het binnenland van Murcia! Arnon Grunberg, een van mijn favoriete Nederlandse auteurs, schreef als Hotelmens in zijn boek ‘Thuis ben je’ (2017) “waar de pret tegenvalt, moet je je aan de voorpret vastklampen.” Zoiets was het. We zwommen niet maar wandelden naar het strand waar de gele vlag wapperde, vanwege een tamelijk wilde zee. De hele dag roken we de zilte zee. Heerlijk. De regenmeter staat fier in de voortuin, wachtend op de eerste hoosbui.

Op zaterdagavond zaten mijn liefje en ik op de bank, wachtend op het moment waarop de Ocean Cleanup ‘System 001’ in Amerikaanse wateren zou worden gelanceerd. De livestream was op het geplande tijdstip in de lucht maar noch de laptop, noch de iPad toonden de beelden. Het enige apparaat dat zonder haperingen meewerkte, was de smartphone. Nu zal ik bepaald niet de enige zijn geweest die met interesse keek naar de live-uitzending maar van onze glasvezelkabel had ik meer verwacht. Het komt erop neer dat ik twee uur lang met de telefoon in mijn hand zat, iets wat ik niet wekelijks doe. (Ik heb namelijk geen eigen smartphone.) Mijn liefje en ik zaten hierdoor dichter naast elkaar dan gebruikelijk, knietjevrijend. Elluk nadeel hep se voordeel.

Deze manier van bankzitten was niet alleen gezellig, het werd ook een boeiende uitzending. Er waren twee Amerikaanse woordvoersters die commentaar leverden;  eentje in een studio aan wal, de ander aan boord van een kleine rubberboot. Boyan Slat stond op het dek van een soort ferry, omringd door nieuwsreporters. Hij ging niet met zijn (geestes)kind het grote water op want hij heeft kennelijk snel last van zeeziekte. Kasian.

In de uitzending zat ook een gesprek met de directeur Human Resources in Rotterdam. Ze heet Josée Meiners maar dat werd door de Amerikaanse op zijn Spaans uitgesproken. Het mocht de pret niet drukken. Gossee vertelde dat, sinds ze op een woonboot in Rotterdam woont, dagelijks plastic uit het water vist. Die combinatie van omstandigheden zorgde ervoor dat ze met sukses solliciteerde bij The Ocean Cleanup, de organisatie die inmiddels ruim 80 personeelsleden in dienst heeft. Ze kan nu varend naar haar werk want de organisatie verhuisde recent van Delft naar Rotterdam.

Daarna kwamen Lonneke Holierhook (COO), Arjen Tjallema (Technology Manager), Bart Buijsman (Project Engineer Assembly), Fedde Poppenk (Mechanical Engineer), Joel Jansen (Specialist Engineer), Reijnder de Feijter (Technical Superintendent), Matthias van Middendorp (Design Engineer) en nog een aantal personen met Oerhollandse voor- of achternamen aan het woord. Je kunt je een voorstelling maken van hoe die telkens werden verbasterd. Het was hilarisch maar dat mocht de trots niet drukken. Wat mij opviel was dat veel van de geïnterviewden de nadruk legden op de leerzaamheid van het project. De uitdrukking “steep learning curve” viel ettelijke malen en dat is begrijpelijk. The Ocean Cleanup ontwikkelde immers iets dat nooit eerder werd vervaardigd. Dit team is geschiedenis aan het schrijven. Wat schier onmogelijk leek, staat hopelijk op het punt om te gebeuren…

Foto: Ray Chavez (Bay Area News Group)

Twee uur later zagen kijkers het systeem, voortgetrokken door een schip van Maersk onder de iconische rode brug door gaan. Normaliter trekt het 500.000 kilo zware boorplatformen naar hun bestemming. De huidige vracht, een 600 meter lang buizencomplex met stabilisatoren en daarop een kapitaal aan sensoren en andere electronica, verlichting en camera’s gemonteerd was voor de kapitein en zijn bemanning een lading van heel nieuwe orde.

Onder de brug kwam Boyan Slat, oprichter en CEO van het bedrijf, zelf aan het woord. Hij vertelde dat de tests die in de komende twee weken op volle zee worden gedaan, van cruciaal belang zijn voor het welslagen van de verdere missie. De communicatiemiddelen die met 10.000 bouten (!) op de buizen zitten gemonteerd, sturen gegevens 24/7 via satellieten  naar het hoofdkantoor in Rotterdam waar alle data uiterst nauwkeurig en uitgebreid zullen worden geanalyseerd.

Na die testperiode stoomt Maersk met Wilson op naar de Great Pacific Garbage Patch. Die reis zal twee à drie weken in beslag nemen, afhankelijk van de weersomstandigheden. Slat vertelde onder andere wakker te liggen van hoe ‘Wilson’ -de bijnaam van System 001- het plastic uiteindelijk op de eindbestemming gaat samenbrengen. Blijft de kromming zijn werk doen? Blijft het scherm intact? Er zullen in de loop van de tijd nog 59 systemen volgen, ongetwijfeld met aanpassingen. Hij sloot af met zijn fantastische team te danken voor alle creativiteit, voor al het leren en inspireren.

Wordt vervolgd!

Vreugdekreten

Illustratie: De Volkskrant

Vandaag worden de Haringvlietsluizen in Nederland, onderdeel van de wereldberoemde Deltawerken, na bijna 50 jaar op een kiertje gezet. Hollanders zijn vermaard om hun watermanagement en daarop ben ik plaatsvervangend trots. Het is dan ook niet alleen feest voor Ted Sluijter, boswachter en beheerder van Natuurmonumenten op de Zuid-Hollandse eilanden. Toen mijn liefje de kop van het Volkskrant-artikel ‘Zalm kan eindelijk weer de Rijn op en richting de Alpen zwemmen’ aan mij voorlas, was mijn eerste reactie: “Joehoe, tijd voor Hollandse kaviaar!” Tja. Je moet het mij maar niet kwalijk nemen. Een associatieve geest is nu eenmaal niet altijd een zegen. Ik ben geen fan van zalm. Die vis smaakt tegenwoordig vooral naar visvoer. Ik begrijp dat kweekvissen vanwege duurzaamheid een must zijn tegenwoordig maar ik eet ze liever niet.

Nee, mijn gedachten gingen terug naar restaurant ‘Bij Mij’ in de Haagse Nobelstraat. Restauranteigenaar Eric bleek een grote lieverd en een uitmuntende gastheer. Wij kwamen graag Bij Hem over de vloer. Zijn chef bereidde verse boekweitpannenkoekjes die werden geserveerd met prachtige kaviaar (steureitjes) en verfijnde bijgerechten. Het gerecht verdween op enig moment van de kaart maar als wij vanuit Engeland naar Nederland vlogen voor een culinair bezoekje aan het Vaderland, haalde Erik alles in huis om ons te plezieren met kaviaar. Een parelmoeren lepeltje herinnert mij eraan. Sweet Memories. Zijn restaurant bestaat niet meer, Eric  wel. Hij woont met zijn geliefde op een Spaans eiland.

Ik bleek er met mijn vreugdekreet niet ver naast te zitten. Boswachter Sluijter zegt in het betreffende artikel: “Eindelijk, eindelijk kunnen de zalm, steur, spiering en andere trekvissen erin. [..] En vergeet de haring niet!”

De dam tussen de eilanden Voorne-Putten en Goeree-Overflakkee telt 17 schuiven, zowel aan zee- als aan landzijde. Die schuiven loosden tot nu toe rivierwater op zee,  van de Rijn en de Maas. Vanaf vandaag gaan de schuiven aan de andere zijde ook open, zo zeewater binnenlatend. Deze schuiven gaan echter maar tien centimeter open. De grootste gevolgen van de actie zijn dus onzichtbaar want ze spelen zich vooral onderwater af.

Trekvissen kunnen hiermee weer van zee naar de rivieren om te paaien, het water achter de dam wordt zoutzoet (brak). Het Wereldnatuurfonds gaat later deze maand een speciaal ‘vogel- en viseiland’ aanleggen middenin het Haringvliet, in de omgeving van Middelharnis. Dat eiland wordt zes hectare groot, twee hectare zullen altijd boven water blijven. Daar kunnen trekvogels dan bijkomen van hun lange route van het diepe zuiden naar het hoge noorden (en vice versa) en daar eventueel broeden. Het ondiepe water rond dat nieuwe eiland heeft dezelfde functie voor trekvissen. Nog  later zal men daar een speciale vogelkijkhut plaatsen, voor vogelliefhebbers (als ik). Een toekomstig uitstapje naar de Haringvliet staat dan ook op mijn wensenreislijst. Men verwacht dat het aantal visarenden daar flink zal toenemen. Hoe gaaf is dat?!

Ander opwindend nieuws van het waterfront komt van The Ocean Cleanup, het idee en initiatief van de 24-jarige Nederlander Boyan Slat. Na 273 tests met schaalmodellen, vele tests met zes prototypes in het water, het precies in kaart brengen van de Great Pacific Garbage Patch (tussen Californië en Hawaii) door 30 schepen en één vliegtuig en na ettelijke technologische aanpassingen is het eindelijk zover: ‘system 001’ wordt in gebruik genomen. Door grote Amerikaanse donaties kon het project twee jaar eerder dan gepland beginnen aan het demonteren van deze tikkende tijdbom!

Op zaterdag 8 september gaat dat gebeuren. De installatie is klaar voor de eerste operatie in Amerikaanse wateren en dat zal gebeuren vanaf een werf in Alameda (1) in de baai van Californië, recht tegenover San Francisco. Op 7 september zal het gevaarte eerst naar Anchorage worden gebracht waar het aan een schip van containerbedrijf Maersk zal worden gekoppeld. Dat schip trekt de kilometerlange slang de dag erna naar de Great Pacific Garbage Patch, een van de beruchtste plekken met plasticsoep in de Stille Oceaan.

Op het moment dat systeem 001 op zaterdagmiddag (12:00 uur lokale tijd) onder de  Bay Bridge (3) door zal gaan, zal de livestream starten die je online kunt volgen. Voor de goede orde: in Nederland en in Spanje lopen we negen uur op San Francisco vooruit dus bij ons begint het spectakel om 21:00 uur ‘s avonds. Je kunt de vaart volgen op The Ocean Cleanup - System 001.

Een van de spectaculairste momenten op de route zal het ronden van eiland Alcatraz zijn (5). Het schip en het systeem zijn meer dan 1 kilometer lang dus het zal aardig wat stuurmenskunst vragen om dat goed te doen. Daarna zal het geheel ook onder de beroemde Golden Gate-brug (6) doorkomen, waar de plaatselijke brandweer het project een watersaluut zal geven opdat het goed van start zal gaan. Vervolgens moeten het schip en zijn ‘sleep’ 250 nautische mijlen naar het zuidwesten varen, naar de Pacific Trials-locatie. Daar zal de livestream eindigen. De eindbestemming van de eerste opruimactie ligt ruim 1.000 nautische mijlen verderop in de oceaan.

In het epicentrum van Garbage Patch zal de lange arm op de zeespiegel gaan drijven, voortgestuwd door golven, stroming en wind. System 001 gaat waar het plastic gaat. Dat was een van de nieuwe inzichten van het projectteam. Niet vastklinken aan de oceaanbodem maar los laten dobberen. Het scherm dat van de arm afhangt en enkele meters onder water reikt, omarmt (harkt) het afval. Vissen en andere zeedieren kunnen onder dat scherm door zwemmen. Om de paar weken zal een vrachtschip langskomen om de opgeviste plasticsoep op te halen en af te voeren. In vijf jaar tijd moet 50% van die soep in de oceanen zijn verwijderd. Slat plaatst zich met zijn project in een lange rij van Nederlandse watervisionairs: Graaf Willem II (bedenker van de Waterschappen), Willem van Oranje (de eerste die met stoom water in land omzette), Leeghwater, Cruquius, Lely, mensen van de zandmotor (Ter Heijde), de toekomstplannen van Henk Ovink. En Hans Brinker, niet te vergeten! Ik neem mij pet diep voor deze landgenoten af.

Happy Earth Day!

De mannetjes in Bali wensten ons dit toe in een vrolijk stemmend Whatsapp-bericht. Vandaag is het Dag van de Aarde. Ik ben blij dat hun school hieraan aandacht besteedt. Jong geleerd is oud gedaan. Yuda hield een presentatie in de Engelse taal over een excursie die zijn klas maakte naar de rijstvelden… in aanwezigheid van  alle ouders! Zijn witte surrogaatoma’s zijn trots als pauwen op die prestatie. 

In 1972, tijdens een VN-conferentie in Stockholm over leefomgeving, werd voor de eerste keer wereldwijd aandacht gevraagd voor de onderlinge afhankelijkheid tussen mensen, dieren en de planeet. Bij die gelegenheid riepen de Verenigde Naties ‘Earth Day’ uit. Het thema van dit jaar is hoe we de vervuiling van Moeder Aarde door plastic kunnen stoppen. Dit materiaal verwondt en doodt dieren in zee, ruïneert oceanen en zeeën en verstopt waterwegen. Het kan tevens de menselijke hormoonhuishouding in de war brengen. Bali worstelt ook met plastic. Als we op deze voet doorgaan, vernielt het onze planeet.

Plastic is als materiaal niet meer weg te denken uit ons dagelijkse leven. Het zit werkelijk overal in, op en aan; zelfs voor een kritische consument is het niet of nauwelijks te vermijden. De eerste interesse in het vervaardigen van plastic dateert van omstreeks 1800 toen men op zoek ging naar een vervanger van schaarse materialen als ivoor en schildpaddenschild. Op zich was dat een goede zaak want waarom zou je dieren gebruiken als verpakking? Ze zijn onze partners, niet onze slaven! Deze uitspraak is een variant op een zin van Jan Terlouw in zijn recente boekenweekessay ‘Natuurlijk’. Dit mooie werkje dat ik met veel genoegen las, is een ode aan de natuur en een pleidooi voor duurzaamheid.

De eerste synthetische materialen werden afgeleid van cellulose, een substantie die in planten en bomen voorkomt. Cellulose werd met chemicaliën verhit waardoor een extreem duurzaam materiaal ontstond. Niet duurzaam in de zin van ‘niet schadelijk voor ons milieu’ helaas. Geen enkele plastic-soort speelt daarin een positieve rol in mijn ogen. Het meeste plastic dat we tegenwoordig kennen en gebruiken, wordt vervaardigd op basis van koolwaterstoffen die ruimschoots aanwezig zijn in aardgas, olie en kolen. (Ook het gebruik van schadelijke fossiele brandstoffen moeten we afbouwen maar dat is stof voor een ander verhaal.)

Niet alleen blijkt het materiaal een vloek, als consument krijgen we het ook in grote hoeveelheden door de strot geduwd. Spanje loopt als land zeker niet voorop als het om de beperking van het gebruik van plastic gaat. Mijn liefje en ik zijn van de drie R’en: reducir, reutilizar & reciclar. Minderen, hergebruiken en recyclen. Hoe vaak ik in mijn Spaanse leven al vriendelijk doch vastberaden ‘non, gracias’ zei tegen een kassamedewerker in de supermarkt is niet meer op de vingers van de handen van de helft van de Spaanse bevolking te tellen. Tegenwoordig noemen we de reden erbij: plastic is slecht voor ‘el medio ambiente’ (het milieu). Doorgaans wordt er dan fel geknikt.

Wat eveneens stoort, is de onverschilligheid waarop mensen met dit materiaal omgaan. Wij spreken jonge en oude vervuilers in het openbaar op hun gedrag aan; zelf ga ik discussie en agressie niet uit de weg. Zij en ik zijn dermate fel op dat vlak dat vriend Frans ons in de loop van de tijd eco warriors ging noemen. Tja. Wij voelen nu eenmaal passie voor de natuur en voelen ons daarmee verbonden. Behoud van de planeet en onze eigen leefomgeving zou geen linkse hobby moeten zijn; dat gaat iedereen aan.

Sinds een half jaar wordt er in onze Spaanse woonwijk weer gebouwd. Welgeteld staan er inmiddels zeven bouwkranen op de route naar ons huis. Gelukkig zijn de constructies kleinschalig en betreft het laagbouw (maar het blijft wennen). Je kunt je voorstellen hoeveel verpakkingsmaterialen op zo’n bouwplaats aanwezig zijn. In de afgelopen weken blies hier met regelmaat een harde wind uit het westen die ervoor zorgde dat grote piepschuimpanelen en reuze zakken in de richting van de  wandelboulevard en de stranden waaiden. Wij raapten wat en waar we konden, we hadden er onze handen vol aan. Mijn liefje draagt de geuzennaam ‘Bag Lady’ al jaren met trots. Bij elke opgeborgen zak tellen we hardop hoeveel schildpadden we nu weer redden van de verstikkingsdood. Alle beetje helpen!

De jonge potvis die onlangs dood op het strand van Cabo de Palos (regio Murcia, hemelsbreed circa 30 kilometer van ons verwijderd) aanspoelde, had ruim 30 kilo plastic in de maag. Deze walvissensoort voedt zich hoofdzakelijk met octopus, een wit glibberig dier dat veel weg heeft van een plastic zak. Murcia kondigde nieuwe schoonmaakacties en gerelateerde evenementen aan. Ik las een artikel waarin een woordvoerder van de regionale Milieudienst zei dat eigen geld en EU-budget voor die doelen zullen worden aangewend. Huh?! Europees geld? Spanje is een van de landen die de richtlijn tot beperking van het gebruik van plastic zakken in de supermarkt niet eerbiedigt. Dan moet de geldkraan uit Europa toch gewoon dicht voor het land? Spanjaarden moeten hun nationale regering eerst maar eens aanspreken op hun lakse gedrag en bovendien bij zichzelf te raden gaan.

Jan Terlouw schrijft in zijn essay dat het volk moet weten wat er [met de wereld] aan de hand is en moet inzien welke gevaren hun nakomelingen bedreigen. De eerste verantwoordelijkheid ligt bij politici. (Pagina 51) “Je mag van politici een langetermijnblik verwachten. Ze zijn gekozen om de burgers te dienen maar ook om ze te leiden. Als het om de klimaatcrisis gaat, zien we daar wereldwijd nog weinig van terechtkomen.”

Wie echter heel goed bezig is, is de Nederlander Boyan Slat (1994). Medio 2018 gaat zijn organisatie The Ocean CleanUp beginnen met de verwijdering van de helft van de Great Pacific Garbage Patch. In de Stille Oceaan, tussen Amerika en Azië, dobbert de grootste hoeveelheid plastic ter wereld. Uit hun recentste rapport van maart 2018  blijkt dat het gaat om nóg meer plastic dan tot nu toe gedacht. Het team van Slat berekende dat het 80 miljoen kilo plastic betreft, net zoveel als het gewicht van 500 jumbojets. 8% bestaat uit microplastic, 92% van het plastic is groter dan 5 millimeter. Die plastic-soep bestrijkt een gebied dat driemaal groter is dan Frankrijk. Ze berekenden dat het om 1.8 triljoen stukken plastic gaat; omgerekend is dat 250 stuks plastic afval per wereldburger. Mensen van nu laten de wereld slechter achter dan ze die aantroffen. Dat is verre van duurzaam dus ons gedrag moet radicaal veranderen.

Een belangrijke dag

Vandaag is er van alles aan de hand in de wijde wereld. Het Verenigd Koninkrijk gaat naar de stembus, de onlangs ontslagen baas van de FBI gaat zijn verklaring afleggen in de Amerikaanse Senaat èn het is Wereldoceanendag. Je kunt er als bloggende wereldburger maar druk mee zijn!

Zelf hoop ik dat vandaag geen May Day wordt. Ik ben sowieso geen fan van de Tories (conservatieven) maar zeker ook niet van deze politieke draaikont. Theresa May was ooit faliekant tegen Brexit en lijkt nu de radikaalste voorstander van een harde scheiding met de Europese Unie. Ze sprak -terecht- harde woorden na de recente afschuwelijke terroristische aanslagen in Engeland maar ze was jarenlang minister van Binnenlandse Zaken, verantwoordelijk voor steeds minder blauw-op-straat. May mist flair en overtuigingskracht.

Alhoewel mijn hart ter linkerzijde van het politieke spectrum klopt, ben ik evenmin fan van Jeremy Corbyn, de aanvoerder van de Britse Labour-partij. Hij inspireerde tot voor kort ook niet dus ik werd verrast door het feit dat hij in de afgelopen twee weken aan een indrukwekkend opmars begon in de peilingen. Als jonge mensen in het Verenigd Koninkrijk vandaag in groten getale naar de stembus gaan, kan het eindresultaat nog een close finish worden! Een nipte zege zal haar mandaat voor een harde Brexit verzwakken.

Het Verenigd Koninkrijk ligt mij na aan het hart. Mijn liefje en ik woonden en werkten er vijf jaar lang met heel veel plezier. We woonden in een heerlijk huis in Caversham Heights, in de Royal County of Berkshire. De literaire detective ‘The Well of Lost Plots’ van de Britse schrijver Jasper Fforde speelt zich daar deels af. 
We verhuisden onze fietsen mee maar een ritje op de tweewieler was eenvoudigweg ondoenlijk met hellingen van 14% of meer. Ik herinner mij één moment waarop ik de Britse bolide van mijn vriendin meenam naar mijn werk in Londen en niet lette op de benzinetank. Toen zij de volgende ochtend zelf instapte om naar kantoor te gaan, bleek de tank zo goed als leeg… De auto sputterde dan ook. Ze zette de versnelling in de vrije stand en stuurde de auto gezwind de heuvel af alsof ze in een roller coaster zat, tot aan het begin van het tankstation. Er zwaaide wel wat toen ik die avond thuiskwam; terecht. Londen vind ik een topstad maar ik raakte ook gecharmeerd van het Britse platteland. Mijn liefje zit momenteel aan de buis geplakt vanwege de Engelse serie ‘Verborgen dorpen’, met actrice Penelope Keith als presentator. Stemmen vóór Brexit kan ik echter niet begrijpen. Nog steeds niet.

Vandaag moet ook James Comey aan de bak in de Verenigde Staten. Hij gaat getuigen voor het Intelligence Committee van de Senaat en dat zal door alle Amerikaanse zenders live worden uitgezonden. Donald Trump ontsloeg hem toen hij, naar verluidt, zijn onderzoek naar Russische verstrengelingen van team Trump niet wilde stoppen en de president geen persoonlijke loyaliteit toezegde. Het hoofd van de FBI hoort te allen tijde politiek onafhankelijk te zijn. Trump begreep dat niet of had daar lak aan.

Voor de principiële Comey werd die situatie steeds ongemakkelijker. Toen hij weigerde om zijn oor te laten hangen naar deze president, werd hij ontslagen. Comey legde elk (persoonlijk) gesprek met de president minutieus vast in memo’s en de verwachting is dat hij die in detail zal toelichten. Trump zal er naar verwachting alles aan gaan doen om Comey al twitterend in discrediet te brengen. Dat kan vuurwerk opleveren voor de kijker. Als inmenging in een strafrechtelijk onderzoek wordt bewezen, raakt Trump in nog grotere problemen dan hij nu al is. Een afzettingsprocedure (impeachment) is dan niet ondenkbaar. Van mij mag het. Die stap zal America weer great maken in mijn ogen!

En dan is het ook nog World Oceans Day. Dit jaar is er vooral aandacht voor de strijd tegen plastic in zeeën en oceanen. Bij dit onderwerp denk ik met name aan de 22-jarige Boyan Slat. Onlangs las ik een leuk interview in het Belgische tijdschrift Knack met het Nederlandse whizzkid dat de oceanen wil schoonvegen. Hij sprak over zijn jeugd (op zijn tweede jaar timmerde hij zijn eerste stoel), zijn ouders (zijn Kroatische vader is kunstenaar), stoppen met zijn studie Lucht- & Ruimtevaarttechniek in Delft dat hij niet betreurt (“na studeren begon het leren”), zijn passie, zijn multidisciplinaire team en het binnenhalen van sponsorgeld.

Ik volg Slat al jarenlang op de voet. Na een indrukwekkende TED-talk kwam hij ook in de Verenigde Staten in de schijnwerpers te staan. Onlangs haalde hij tientallen miljoenen sponsorgeld op in Sillicon Valley, onder andere bij Peter Thiel (oprichter van PayPal). Saillant detail: Thiel was tot voor kort technisch adviseur van Trump maar na diens opzegging van het Parijse klimaatakkoord trok hij zich terug.

Door die grote financiële injectie kan Slats project The Ocean Cleanup full speed ahead. De grote stofzuigerarm onderging in de afgelopen maanden radicale veranderingen. Zo heeft het apparaat nu grote ankers die op 500 à 600 meter diepte hangen (staat niet meer op de zeebodem). De zuigkracht werkt tot 4 meter diepte. Einde 2017 zal de eerste arm bij Hawaii te water gaan. Uiteindelijk moeten het er 50 wereldwijd worden. Tegen de tijd dat Slat 30 jaar is, wil hij het grootste deel van de plasticsoep uit de oceanen hebben gevist, naar het land hebben gebracht en gerecycled. Petje af! Mijn liefje gaat vandaag plastic rapen op het strand. Alle beetjes helpen; ik moedig haar vanaf de kant aan.

Blog van het waterfront

Illustratie: 'Every day objects' - Christoph Niemann

We maken ons op voor de drukste en warmste maand van het jaar. Mijn liefje en ik beginnen vol goede moed aan augustus. De markiezen staan permanent uit, we bannen de koperen ploert uit ons huis. Spanjaarden begonnen dit weekend aan hun vakantie; het lijkt alsof ze er allemaal (weer) zijn. De politie hield op zaterdagavond een grote alcoholcontrole in onze regio. Veel auto’s bleven op hun parkeerplaats.

De laatste dag van de maand sloot af met 35 graden Celsius, zonder een zuchtje wind. De stroming kwam uit zuid-zuidwest: vanuit Afrika en over het Spaanse binnenland. Warm, heel warm. Zelfs aan het strand. Wij deden dit jaar voor het eerst deuren en ramen dicht en genoten van de airco. Op dit moment hebben we windkracht 6 uit noord-noordoost, met een vochtigheidsgraad van 90%. De markiezen flapperen als vanen in de wind. Vreemd weer…

Afgelopen maand bleek de koelste julimaand in de geschiedenis van de Spaanse meteorologie. Vorig jaar hadden we in de laatste twee aansluitende weken van juli een hittegolf. Nu niet. Wij vonden het een goede maand, ook 's nachts. Het klinkt wellicht gek maar in juli gingen we helemaal niet naar het strand. De strandstoelen liggen sinds onze terugkeer uit Nederland achterin de auto maar het kwam er eenvoudigweg niet van. Elke ochtend zwemmen we baantjes in het eigen zwembad, 's middags wandelen we doorgaans langs de kust en daarna is het alweer snel tijd voor de mis-en-place in de keuken en een glaasje wijn op het terras.

In een recent lokaal krantje stond een artikel over de duizenden tonnen plastic die in de Middellandse Zee dobberen. Al jaren blog ik met regelmaat over de zorgelijke toestand van wereldzeeën en oceanen. Een project dat ik op de voet volg, is Ocean Cleanup van Boyan Slat, dat begin dit jaar wat vertraging opliep. Eind juni ging eindelijk hun drijvende prototype te water, 23 kilometer uit de Scheveningse kust. Maritiem concern Boskalis hielp met de installatie van de 100 meter lange, opblaasbare buis. Deze lange buis moet het drijvende afval omarmen en naar een grote stofzuiger leiden. Het ontwerpen, installeren en testen van het prototype kost €1.5 miljoen, dat werd bijeengebracht door een geldschieter die anoniem wenst te blijven, de Nederlandse overheid en Boskalis. De proefopstelling zal daar een jaar blijven liggen. Het uiteindelijke model zal naar schatting €300 miljoen kosten, verwacht Slat.

In de afgelopen tien jaar werd wereldwijd meer plastic geproduceerd dan in de gehele 20ste eeuw. Jaarlijks wordt ongeveer 310 miljoen ton nieuw plastic gemaakt, zo’n acht miljard kilo (8 miljoen ton) daarvan komt in zeeën en oceanen terecht. Zolang dat het geval is, is Ocean Cleanup niet de ultieme oplossing voor het probleem van de plasticsoep. Slechts 1% van het plastic afval dat in de wateren van Moedertje Aarde terechtkomt, blijft namelijk aan het wateroppervlakte drijven; de rest zink naar de bodem of vergaat tot minuscule deeltjes. Het huidige doel van Slats project is om in tien jaar tijd 70 miljoen kilo plastic te verwijderen. Dat initiatief verdient steun en respect!

In de Middellandse zee is dus ook sprake van plasticsoep. Een bioloog van de universiteit van Cadiz sprak daarover recent tijdens het vijfde internationale symposium van onderwaterwetenschappen dat door de universiteit van Alicante werd georganiseerd. Het samenklonteren van plastic afval is hier net zo ernstig als in de Atlantische Oceaan en het noordelijke deel van de Stille Oceaan. Al één kilometer uit de kust van de Middellandse zee vind je hoge concentraties plastic. Spanje heeft nog geen onderzoek gedaan naar gehaltes van microplastic in vissen en schaaldieren in deze zee maar men verwacht dat die niet anders zijn dan de resultaten uit onderzoek in de Verenigde Staten en Thailand.

Ieder van ons kan een steentje bijdragen aan het verwijderen van plastic van stranden en uit de zee. Op de Balearen vindt elk jaar tussen begin juni en eind september een actie van €1 miljoen plaats waarbij 30 schepen de kuststrook schoonmaken. Vorige maand bestond de helft van dat afval uit plastic. Vissers uit het dorp Villajoyosa, niet ver bij ons vandaan, verkopen het plastic dat ze in hun netten aantreffen. Van dit afval worden in Catalonië vezels gemaakt die worden verwerkt in kleding van enkele grote Spaanse merken.

Het Nederlandse bedrijf G-Star RAW doet dat ook al geruime tijd. Sinds anderhalf jaar helpt Pharrell Williams (van de hit ‘Happy’) het jeansbedrijf; aanvankelijk als ontwerper, inmiddels als mede-eigenaar. Voor hun Oceans-collectie worden vezels gebruikt van gerecycled plastic uit oceanen. Van stranden en uit zee raapte men voor dat doel meer dan twee miljoen petflessen. Ze zijn goed bezig!

Het recyclen van plastic uit zeeën en oceanen is een positieve trend die weliswaar nog in de kinderschoenen staat maar een grote vlucht gaat nemen. Electrolux bracht onlangs een stofzuiger in de markt, genaamd ‘Vac from the Sea’, die is gemaakt van gerecycled plastic, Adidas heeft een sportschoen met een zool van oceaanplastic. Er zijn voorts al meubels, kunstobjecten, skateboards, zonnebrillen en sandalen van dat materiaal te koop. Het internationale investeringscollectief Spark wil strandhutten van gerecycled oceaanplastic gaan ontwikkelen; men is in gesprek met partijen in Singapore en Australië. Een Australisch duo ontwikkelde een drijvende afvalemmer, ‘Seabin’, die afval automatisch opzuigt; er zit tevens een pomp in de emmer die het water vervolgens filtert en weer uitstoot.

Foto: Albert Herring (Wikipedia)

In de afgelopen week trof de Spaanse politie een dode zeeschildpad aan, in de haven van Alicante. Het dier was in staat van ontbinding maar men kon nog wel identificeren om welke soort het ging: het betrof een lederschildpad (Dermochelys coriacea). Het is de grootste schildpadsoort ter wereld. Het dode exemplaar mat twee meter en woog 300 kilo. Men vermoedt dat het dier meer dan 100 jaar oud was. De doodsoorzaak is nog onbekend. Wat die allemaal zag langskomen in zijn of haar leven?!

Join the Waves for Change

Je kunt het als blogger maar druk hebben met al die World Something Days. Oceanen zijn voor mij al jarenlang een onuitputtelijke bron van plezier en inspiratie. Het welzijn van oceanen is voor ieder mens van levensbelang: ze zijn onze grootste zuurstofverschaffers. Daarnaast reguleren ze ons klimaat, verschaffen ze drinkwater en voedsel voor velen van ons.

De oceanen zijn het hart van onze planeet. Zoiets belangrijks verdient een eigen dag om wereldwijd te vieren: het is dan ook vandaag World Oceans Day! Het idee voor deze dag werd voorgesteld door de regering van Canada tijdens de ‘Earth Summit’ in Rio de Janeiro (1992). Pas in 2008 werd de officiële resolutie door de Verenigde Naties aangenomen. Op sociale media werd opgeroepen aan de dag deel te nemen met onder andere een Selfie for the Sea. Wij, kinderen van de zee en vrouwen van Atlantis, doen daaraan mee.

Er is veel goeds en zorgwekkends te melden over de wondere onderwaterwereld. Eerst maar eens nieuws van eigen bodem: het project Ocean Cleanup van de Delftse student Boyan Slat liep vertraging op. Slat en zijn projectgroep zijn van plan het probleem van de plasticsoep in de oceanen op te lossen. Miljoenen tonnen plastic vervuilen zeeën en oceanen en die vervuiling wil hij te lijf gaan met drijvende reuzenstofzuigers. Momenteel wordt een proefinstallatie getest in een bassin van het Maritime Research Institute Netherlands (MARIN) in Wageningen. In het tweede kwartaal van 2016 zou hij beginnen met een pilot in de Noordzee maar die is nu naar de tweede helft van dit jaar doorgeschoven. Als de test voor de Nederlandse kust goed verloopt, zal daarna worden begonnen met de bouw van een installatie in Japanse wateren.

Plastic in oceanen is een groot probleem voor mens en dier. Onlangs las ik over een steengoed product in de Verenigde Staten dat een deeltje van dat probleem kan oplossen. Letterlijk. Saltwater Brewery bracht namelijk een 100% afbreekbare bierblikjeshouder op de markt en dat is nog maar de helft van het goede nieuws. De ring is nog eetbaar ook! 

Amerikanen dronken in 2015 bij 24 miljard liters bier, waarvan de helft afkomstig was uit blik. De meeste plastic ringen eindigen helaas in zee waar ze een bedreiging vormen voor vele diersoorten. Het bedrijf Delray Beach in Florida besloot tot het ontwerp en de ontwikkeling van een milieu- en diervriendelijke oplossing van het plastic probleem. Deze ring is gemaakt van bijproducten van bier, zoals gerst en tarwe dus het smaakt nog goed ook. Zelfs mensen kunnen ze, indien gewenst, als snack nuttigen onder het genot van een biertje. Proost!

Schildpadden behoren tot de langst levende dieren ter aarde. Tijdens een rondreis door Azië ontdekten we dat de geboortedatum van mijn liefje is verbonden met de schildpad als symbool. Dat schiep een band die inmiddels zo hecht is dat wij schildpadden adopteerden, baby-zeeschildpadden te water lieten en een groeiende collectie schildpadden in huis hebben staan. We zwommen op meer plekken ter wereld met zeeschildpadden in het wild. Ervaringen die we beiden koesteren. Mijn liefje is een heuse bag lady: overal waar ze komt raapt ze plastic, zeker op de stranden. Als ik iets lees over haar favoriete diersoort, deel ik het artikel met haar. 

Zo ontdekte ik onlangs Freddy-de-3D-schildpad. Tijdens een bosbrand in Brazilië raakte een landschildpad ernstig gewond: 85% van zijn beschermende schaal verdween. (Ze noemden hem Freddy, naar de enge verschijning van Freddy Krueger, hoofdpersoon uit de film ‘Nightmare on Elm Street’. Gezien? Spooky!) 

Een groep vrijwillige dierenartsen en een 3D-ontwerper uit Sao Paulo, die zichzelf The Animal Avengers noemen, lapte hem op. Ze bestudeerden soortgenoten van het gewonde dier en ontwierpen aan de hand daarvan een 3D computermodel met de juiste maten van de patiënt. De prothese van kunststof -op basis van maïs- werd geprint en als puzzelstukjes op het dierenlichaam aangebracht. De schaal werd door een van artsen beschilderd met het natuurlijke patroon. Het gaat Freddy goed, naar verluidt.

En dan serieuzer nieuws. De Noordpool zal dit jaar of volgend jaar voor het eerst in meer dan 100.000 jaar zonder zee-ijs zijn. In september 2016 zal er naar verwachting één miljoen vierkante kilometer minder ijs zijn. Het is de voorspelling van een leidende poolwetenschapper van de universiteit van Cambridge.

Het is officieel: 35% van de koraalriffen van het Australische Great Barrier Reef is morsdood. Het gaat om het ergste geval van koraalbleking in de geschiedenis van het rif. Alsof dit nog niet genoeg is, raakte dit werelderfgoed onlangs nogmaals in opspraak. De Verenigde Naties stelden in de afgelopen maanden een onderzoek in naar de effecten van klimaatverandering op UNESCO-werelderfgoed. Dat werd uitgevoerd door twee VN-organisaties en de Union of Concerned Scientists. Zij stelden een 108 pagina’s tellend rapport op met hun bevindingen (dat ik las). In de definitieve versie schittert het hoofdstuk over Australisch erfgoed door afwezigheid. De regering bleek tussenbeide te zijn gekomen en verbood de teksten, uit angst dat de berichten 's lands toerisme zouden schaden. Dat soort censuur verwacht je niet van een geciviliseerd westers land! “Frankly astounding” zei professor Steffen, emeritus hoogleraar van de Australian National University en hoofd van Australië’s Climate Council. Tja.

Illustratie: Michael Leunig

Op Cape Grim in Tasmanië gaan we naar verwachting op korte termijn over de grens van 400 ppm (parts per million). PPM is een maat voor concentratie; hier betreft het deeltjes kooldioxide. Niet alleen de kaap is grimmig: “once it is over, it won’t go back”, aldus de Australische wetenschapper Paul Fraser die de Air Man van de kaap wordt genoemd. We gaan naar een point of no return. De laatste keer dat de CO₂-uitstoot zo hoog was, was er geen mensenleven op aarde. Als er teveel CO₂-uitstoot van fossiele brandstof is, kunnen de natuurlijke cycli die concentratie niet meer zelf verlagen. Die 400-grens is weliswaar symbolisch “but it’s psychologically powerful”, aldus de wetenschapper.

Het meetstation op het noorderlijke halfrond (Hawaii) is al sinds maart 2016 boven die grens en daalde sindsdien niet. “We’re going into very new territory” zei James Butler, directeur van de meetgroep van de National Oceanographic and Atmospheric Administration (NOAA) in de Verenigde Staten tijdens een interview met de Britse krant The Guardian.

Welcome to Our Ool

Vanwege het stormachtige weer in Nederland mochten caravans in de afgelopen dagen niet de weg op en annuleerde KLM een flink aantal vluchten naar zomerse vakantiebestemmingen. Hier vielen de mussen letterlijk van het dak. Wij hadden in de afgelopen dagen gevoelstemperaturen van boven 40 graden Celsius maar wij sloegen ons er goed doorheen, al zaten we bij tijd en wijle glimmend en glibberig in huis.

Gisterochtend lagen we dermate vroeg in het zwembad dat we zonder zonlicht zwommen; de koperen ploert kwam nog niet boven de daken uit. Dat kwam niet eerder voor; niet verwonderlijk coz we don’t do early mornings! 's Middags hebben wij daar niets te zoeken: het bad wordt dan door kinderen en tieners overspoeld. Een vriend die we hier leerden kennen gaat daar nooit zwemmen omdat hij al kriebels krijgt bij de gedachte aan alle stiekeme plasjes die in het water worden gedaan. Het valt mij overigens op dat menig Spaans kind plast op het strandzand en niet in zee. Hebben ze van hun ouders geleerd, neem ik aan. Over mensenplasjes in bad of zee kan ik mij persoonlijk niet druk maken. Over mensenplastic des te meer.

Over dit onderwerp weet Boyan Slat, de Nederlandse TU Delft-student en bedenker van het project The Ocean Cleanup mee te praten. Hij komt elke maand een stap dichter bij de realisatie van zijn project om in tien jaar tijd bijna de helft van de drijvende afvalbelt op het oppervlaktewater van de noordelijke Stille Oceaan op te ruimen. Voor dat doel bedacht hij met een team een soort grote drijvende stofzuiger met grijparmen; zijn oplossing maakt gebruik van subtropische stromingen die de plasticsoep in zijn armen drijft. Een mooie vondst. Slats project start in het tweede kwartaal van 2016, voor de kust van een eiland dat zich bevindt tussen Japan en Korea. Ik volg zijn vorderingen op de voet.

In een Duitse krant las ik deze week over een ander project van de Spaanse zee-ecoloog Andrés Cozar Cabañas; hij bekleedt een leerstoel aan de universiteit van Cádiz. Met zijn team ontwikkelde hij een wereldwaterkaart met daarop de concentraties plasticsoep. Miljoenen tonnen plastic drijven op vijf grote subtropische stromingen in zeeën en oceanen mee. Vooral hun informatie over de toestand op het zuidelijke halfrond bleek waardevol.

De hoeveelheid plastic afval verviervoudigde sinds de jaren ’80 van de vorige eeuw. Wind, golven en zon breken het plastic af. Het onderzoeksteam van Cozar verwachtte meer plastic aan het wateroppervlak aan te treffen. Tijdens hun onderzoeksproject op alle wereldzeeën dat negen maanden in beslag nam, namen zij 3.070 waterproeven. Ze vonden minder plastic dan verwacht waarmee ze op een tot nu toe onbeantwoorde vraag stuitten: waar bleef al dat plastic?

Het blijkt te zijn gezonken waardoor netten die ultrafijne deeltjes niet meer kunnen opvegen. De diepzee is het grootste, minst bestudeerde ecosysteem op aarde. Het schokkende is dat die diepzee -die we dus nauwelijks kennen- waarschijnlijk voor altijd veranderde door het plastic afval. Cozar meent dat het verdwijnen van die plastic deeltjes is te verklaren door het feit dat kleine vissen die in diepten van 180 tot 1.000 meter leven (de zogenaamde twilight zone), die deeltjes eten. Bewijs hiervoor werd in specifieke vissenmagen gevonden. De betreffende vissen dienen vooral als voedsel voor tonijn en zwaardvis dus dan weet je in welke magen dat plastic uiteindelijk terechtkomt; met allerlei gezondheidsproblemen tot gevolg.

Het goede van dit artikel vind ik dat de Duitse redactie lezers aanspoort het gebruik van plastic sterk te beperken en die boodschap resoneert bij ons. De Oosterburen doen het (ook) zo gek nog niet in Zuid-Europa! Niet alleen gebruiken wij eigen boodschappentassen en gooien we het plastic wekelijks in de betreffende afvalbak, ook reduceren wij het verdere plasticgebruik in het huishouden. 

Bovendien treedt mijn liefje regelmatig op als bag lady op het plaatselijke strand. We rapen plastic van het strand en vissen plastic uit zee. We weten immers uit ervaring wat afval met zeezoogdieren en vissen in die grote poel doet. Ruim een miljoen zeevogels en tenminste 100.000 zeezoogdieren sterven jaarlijks door het eten van plastic. Op de foto is een schildpad te zien wiens lichaam door een six-packring van plastic in een onnatuurlijke vorm groeide. Plastic is gruwel. Welcome to our Ool. Make sure there is no P in it!

Eindejaarsboodschap van het Bestuur

Alweer bijna een jaar voorbij! Een jaar met vele hoogte- en enkele dieptepunten.

2014 begon voor mijn liefje en mij opperbest: onze villa in Noord-Bali werd in de eerste maand verkocht. Dat kwam tot stand door bemiddeling van Frans & Lenie die daar permanent wonen. Wij zijn hen eeuwig dankbaar! Inmiddels keerden we terug naar die regio, nu als toeristen en dat bevalt ons uitstekend. 

Onze Balinese familie verging het dit jaar goed: Yuda begon aan de lagere school, Damai ging naar de peuterschool en Ketut ging varen op een cruiseschip om extra geld voor de familie te verdienen zodat ze een stukje grond kunnen kopen en daarop een huis kunnen gaan bouwen. Elsa zorgt dat alles blijft draaien en houdt ons maandelijks op de hoogte.

Mijn liefje en ik vierden dit jaar in West-Australië ons 25-jarige verbond en dat was een mijlpaal voor beiden. We hebben heel veel ups met af en toe een down maar we zijn vastbesloten ettelijke jaren toe te voegen aan dit jubileum. Zij is de zon in mijn leven en mijn beste reismaatje. Ze is bovendien een dankbaar blogobject.

2014 was voor ons sowieso een interessant reisjaar. We gingen naar Sydney, deden met een kampeerauto een rondje West-Australië, bezochten Sulawesi en Bali en genoten van bijzondere plekken in ons tweede vaderland Spanje, waaronder Malaga. De mooiste reiservaring van dit jaar was voor mij het avontuur in zeepark Bunaken (Sulawesi). Bernadette, ons toenmalige reismaatje, deelt die mening. Vooral de close encounters met zeeschildpadden maakten het tot een onvergetelijke ervaring. Ik denk dat ik in dat snorkelparadijs mijn mooiste foto van het jaar maakte. Daar hoefde ik niets voor te doen, alleen mee zwemmen en afdrukken.

Op een Argentijnse onderarm zag ik een tatoeage met ‘Bad decisions make good stories’. Het is een waarheid als een koe. De gevolgen van slechte beslissingen zijn een onuitputtelijke bron van inspiratie. In mijn geval was het omgekeerde eveneens van toepassing: in 2013 besloot ik een pil te slikken tegen al te heftige overgangsperikelen. Reeds na korte tijd bleek het effectief. Een jaar later had ik weinig zin en inspiratie om te bloggen, met mei van dit jaar als absolute dieptepunt: slechts 3 blogs. Wat in 2013 een goede beslissing leek, pakte niet goed uit voor 2014. Ik besloot daarop met het middel te stoppen en dat is de beste beslissing van dit jaar. De blogzin is terug, de zinnen vloeien als vanouds.

Tijd voor lijstjes. Dit is mijn 696ste blog sinds ik begon. 2014 was, zoals gezegd, niet mijn productiefste blogjaar maar het huidige verblijf in Buenos Aires resulteerde in een eindspurt die het aantal blogs flink opkrikte. Zozeer zelfs dat december met 17 blogs de tot dan toe productiefste maand juni van 2008 versloeg! Toen stonden we op een camping aan de zuid-hollandse kust.

De meestgelezen blog van dit jaar schreef ik op vrijdag de 13^de juni; het kan verkeren. Titel: ‘Geen huppeltutjes’, onderwerp: de hockeymeisjes van Oranje, waarin ik aandacht besteedde aan aanvoerster Maartje Paumen en andere teamleden (zie ‘de populairste blogs’). De all-time favoriet is een blog met titel 'Duizend bommen en granaten' van september 2008, over campinglife. 

Het mooiste project van 2014 vond ik het idee van de Delftse student Boyan Slat, genaamd ‘The Ocean Cleanup’. Hij toonde aan dat er wel degelijk iets is te doen aan de plasticsoep die in de Stille Oceaan drijft. In juli 2008 blogde ik hierover voor het eerst ('Drijvende afvalbelt'), daarna volgden er meer. Het welzijn van oceanen, wereldzeeën en hun bewoners gaat mij sinds mijn kindertijd aan het hart. Voor zijn idee ontving Slat de VN-milieuprijs. Via crowdfunding haalde hij ruim $2.000.000 op om een proef te starten.

Je kon weer stemmen op het mooiste Van Dale-woord van het jaar. Zelf vond ik geen enkele suggestie de moeite waard; dagobertducktaks kreeg de meeste stemmen. Het genootschap Onze Taal verkoos ‘rampvlucht’ tot het mooiste woord van het jaar. Het lelijkste Nederlandse woord van 2014 koos ik wel maar daarvoor bestaat geen verkiezing: ‘lokhomo’. Ik hoop dat het nooit in enig woordenboek zal opduiken. In Australië koos men als mooiste woord van het jaar een symbool: de emoji. Mooi, anders en hoopvol.

De treurigste gebeurtenissen van 2014 zijn wat mij betreft rampvluchten. Eerst was daar Malaysia Airlines MH370 die spoorloos raakte en voor de Australische westkust zou zijn terechtgekomen, waar mijn liefje en ik op dat moment verbleven. In de rest van de wereld doofde de kwestie als een nachtkaars terwijl mijn liefje en ik wekenlang worstelden met die situatie. Tot op heden is het vliegtuig niet gevonden. Daarna was er rampvlucht MH17 boven Oekraïne en het grote aantal Nederlanders dat daarbij omkwam. Het dompelde het Vaderland in diepe rouw. Ook ik voelde behoefte aan een blog die ik 'Meer dan een speldenprik' noemde. Op de valreep van 2014 was er het AirAsia-vliegtuig (dochter van Malaysia Airlines) dat met 162 mensen aan boord in het Indonesische luchtruim van de radar verdween. Inmiddels vond men slachtoffers in de Javazee. De vliegmaatschappij met een smetteloos safety record bracht ons ettelijke malen veilig naar onze Aziatische bestemmingen. De Maleise Tony Fernandes, CEO van AirAsia, zei in een interview in de Sydney Morning Herald dat zijn bedrijf in 13 jaar tijd 220 miljoen passagiers vervoerde, zonder één persoon te verliezen...

Een van mijn favoriete schrijvers van reisverhalen, Paul Theroux, hing dit jaar zijn rugzak aan de wilgen. Hij sloot zijn reizende bestaan af met het boek ‘The Last Train to Zona Verde’. De 70-jarige Theroux houdt het voor gezien al hoop ik dat hij blijft schrijven. Hét boek van het jaar bestaat voor mij niet, de romans van Irving Wallace vond ik de vondst van het jaar.

Auteurs Maya Angelou, Gabriel Garia Marquez, Farley Mowat, Herman Pieter de Boer, Leo Vroman, Sue Townsend, Hugo Brandt Corstius en Nadine Gordimer ontvielen ons dit jaar. Het is slechts een kleine greep, zij bleven mij om uiteenlopende redenen bij. Net voor kerst overleed de vader van onze vriend Ger; hij sliep vredig in. Een waardig einde voor deze gevatte en bijzonder aardige ras-Amsterdammer.

Mijn liefje en ik luiden vanavond het jaar uit in Las Pizarras Bistro, op loopafstand van ons appartement in Palermo. Chefkok Rodrigo Castilla deed zijn ervaring onder andere op in Londen, Mallorca en Barcelona. In 2008 kwam zijn lang gekoesterde wens uit: hij opende zijn eigen restaurant in zijn geboortestad. Het logo van zijn bistro toont een varkentje, de naam betekent ‘Het Bestuur’. Dat trok ons over de streep. Boven zijn Oudejaarsmenu staat een vrolijke biggenkop, we sluiten het jaar met een vette knipoog af.

Vanuit Buenos Aires wensen wij jullie, onze vrienden, familieleden en bloglezers een spetterend uiteinde en een, in alle opzichten, goed begin van het nieuwe jaar toe.

Chau 2014, bienvenida ã 2015.